I SA/Wa 1426/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji uchylającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa.
Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej uchylenia wcześniejszej decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych, w tym zebranie dowodów przed formalnym wznowieniem postępowania. Sąd uznał, że zarzuty skarżącej nie uzasadniają stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez organ, a postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo.
Sprawa dotyczyła skargi M.S. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody uchylającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca podnosiła zarzuty proceduralne, twierdząc, że dowody zebrane przez MOPS przed wznowieniem postępowania były nieprawomocne i nie mogły stanowić podstawy do wydania decyzji. Wojewoda pierwotnie przyznał świadczenie, ale po ustaleniu, że córka skarżącej nie zamieszkuje z nią na stałe i nie sprawuje ona nad nią całkowitej opieki, uchylił decyzję. Minister odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji, wskazując, że przesłanki do stwierdzenia nieważności mają charakter materialnoprawny i nie były spełnione. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zarzuty skarżącej miały charakter procesowy i nie stanowiły podstawy do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Sąd podkreślił, że protokoły przesłuchań stanowiły podstawę do wznowienia postępowania, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. nie miały wystarczającej rangi w postępowaniu nadzwyczajnym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty proceduralne, które nie mają charakteru rażącego naruszenia prawa materialnego, nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarzuty skarżącej dotyczyły głównie kwestii procesowych, a nie rażącego naruszenia prawa materialnego. Protokoły przesłuchań zebrane przed wznowieniem postępowania mogły stanowić podstawę do jego wszczęcia, a zarzuty proceduralne nie miały wystarczającej rangi w postępowaniu nadzwyczajnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.ś.r. art. 23 § ust. 4aa lub 4b
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Pomocnicze
k.p.a. art. 157 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 17 § pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.ś.r. art. 17
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
k.p.a. art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 50
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 79
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 86
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 147
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty skarżącej miały charakter procesowy i nie stanowiły podstawy do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa materialnego. Protokoły przesłuchań zebrane przed wznowieniem postępowania mogły stanowić podstawę do jego wszczęcia. Organ miał prawo weryfikować okoliczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w trakcie okresu pobierania świadczenia.
Odrzucone argumenty
Decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) poprzez naruszenie przepisów proceduralnych. Dowody zebrane przez MOPS przed formalnym wznowieniem postępowania były nieprawomocne i nie mogły stanowić podstawy do wydania decyzji. Naruszenie art. 155 k.p.a. w zw. z art. 2 i 7 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
zarzuty skarżącej nie uzasadniają stwierdzenia rażącego naruszenia prawa zarzuty miały charakter procesowy protokoły przesłuchania jako dokumenty urzędowe [...] stanowiły podstawę do wznowienia postępowania zarzuty proceduralne podniesione w skardze, mogły być przedmiotem rozpoznania w postępowaniu zwykłym, nie mają natomiast odpowiedniej rangi w postępowaniu nadzwyczajnym
Skład orzekający
Jolanta Dargas
przewodniczący
Magdalena Durzyńska
sprawozdawca
Kamil Kowalewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, w szczególności rozróżnienie między naruszeniem prawa materialnego a proceduralnego oraz znaczenie dowodów zebranych przed formalnym wszczęciem postępowania nadzwyczajnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia świadczenia pielęgnacyjnego i próby stwierdzenia nieważności tej decyzji. Interpretacja przepisów k.p.a. w kontekście postępowania nadzwyczajnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i procedur administracyjnych, co jest istotne dla prawników procesualistów i osób zajmujących się prawem administracyjnym. Nie zawiera jednak elementów zaskoczenia czy przełomowej wykładni.
“Kiedy zarzuty procesowe nie wystarczą do uchylenia decyzji administracyjnej – lekcja z prawa postępowania.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 1426/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-11-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Jolanta Dargas /przewodniczący/ Kamil Kowalewski Magdalena Durzyńska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Minister Pracy i Polityki Społecznej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 156 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), asesor WSA Kamil Kowalewski, Protokolant referent Anna Kaczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 22 maja 2023 r. nr DSZ-V.4321.1.72.2023.BS w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją DSZ-V.4321.1.72.2023. BS z 22 maja 2023 r. Minister Rodziny i Polityki Społecznej (dalej jako organ/minister) działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 1, art. 158 § 1, i art. 17 pkt 2, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania (Dz.U. z 2023 r. poz. 775, dalej jako kpa) oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, dalej jako ustawa) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] (dalej jako wojewoda) z dnia 22 września 2021 r. nr [...] (dalej jako decyzja z 2021r.) o odmowie przyznania M.S. (dalej jako skarżąca) prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na córkę M.S. (ur. 22 maja 1996 r.) legitymującą się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia 15 października 2019 r. wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] na okres do 31 października 2021 r. W uzasadnieniu organ podał, że decyzją nr [...] z 7 stycznia 2020 r. Wojewoda [...] przyznał skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1 września 2019 r. do 31 października 2021 r. W wyniku pozyskania przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] informacji związanych ze sprawą, skarżąca (w trybie art. 23 ust. 4aa lub 4b ustawy) została wezwana do złożenia wyjaśnień, w wyniku których ustalono że jej córka M.S. formalnie zamieszkuje pod adresem: os. [...] w Z. ale ze względu na studia podjęte w K. w latach 2015 - 2020, przebywa poza ww. miejscem zamieszkania. Ustalono ponadto, że córka skarżącej nie zamieszkuje z matką lecz ze swoim partnerem – (D.B.) w Z., natomiast w toku wywiadu skarżąca podała, że dojeżdża do córki w celu sprawowania nad nią opieki "prawie codziennie". Ustalono również, że w czasie studiów latach 2015 - 2020 pani M.S. przez pierwszy rok dojeżdżała do K. autem wraz z koleżankami, a po roku wynajęła mieszkanie w K. wraz z koleżanką. W dacie sporządzenia protokołu, tj. 23 kwietnia 2021 r., skarżąca ponownie oświadczyła, że córka przebywa u swojego partnera i nie jest w stanie określić jak długo u niego będzie ponieważ "młodzi dużo podróżują". W wyniku powyższych ustaleń, wezwano skarżącą jak i jej córkę do złożenia wyjaśnień, co nastąpiło w dniu 31 maja 2021 r. gdzie dodatkowo ustalono, że w międzyczasie skarżąca przebywała przez tydzień w szpitalu, o czym córka nie miała wiedzy. W konsekwencji postanowieniem nr [...] z dnia 3 sierpnia 2021 r. Wojewoda [...] wznowił postępowanie zakończone decyzją z nr [...] z dnia 7 stycznia 2020 r., 23 sierpnia 2021 r. wstrzymał z urzędu wykonanie ww decyzji a następnie niekwestionowaną przez skarżącą decyzją z 22 września 2021 r. nr [...], Wojewoda [...] uchylił decyzję z dnia 7 stycznia 2020 r. nr [...] i odmówił skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1 września 2019 r. do 31 października 2021 r. - podając, że w świetle nowych okoliczności, tj. braku stałej i nie przerywalnej opieki nad córką, skarżąca nie spełnia wymogu do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wyjaśniając motywy wznowienia postępowania i uchylenia uprzednio wydanej decyzji organ wskazał dodatkowo, że w dniu 8 czerwca 2021 r. wpłynęła dokumentacja, z której wynika, że skarżąca nie zamieszkuje z córką M.S. oraz nie sprawuje całkowitej opieki nad nią, a przy tym że przez ostatni okres 5 lat, tj. okres studiów, M.S. zamieszkiwała w innym mieście, a także często podróżowała bez matki. We wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 22 września 2021 r. nr [...] skarżąca zarzuciła, że jej przesłuchanie w dniu 31 maja 2021 r. przeprowadzone przez pracowników MOPS w [...] nie było dokonane w ramach postępowania wznowieniowego, bo dopiero po otrzymaniu zebranych przez MOPS w [...] materiałów organ wszczął postępowanie postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2021 r. i za dowody w tym postępowaniu uznał te dowody, które były zebrane przez MOPS w [...] przed oficjalnym wznowieniem postępowania. Zarzuciła naruszenie przepisów: art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 6, 7, 8 § 1 i 10 § 1 kpa poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na wydaniu decyzji bez faktycznego przeprowadzenia postępowania administracyjnego i oparciu ich na nieistniejących prawnie dowodach oraz bez ustaleń faktycznych. Uzasadniając odmowę stwierdzenia nieważności decyzji zapadłej w wyniku wznowionego postępowania organ podał, że przedmiot postępowania nadzwyczajnego jest nowy w stosunku do sprawy, która była załatwiona wadliwą decyzją, ponieważ nie chodzi o weryfikację rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach stron, lecz o byt prawny decyzji dotkniętej wadami dającymi podstawę do stwierdzenia jej nieważności lub stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa. Wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją umożliwiającą wycofywanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych oraz postanowień dotkniętych najcięższymi wadami materialnoprawnymi. Ciężar gatunkowy tych wad powoduje, że w przypadku, gdy rzeczywiście one wystąpiły, nie wystarczy uchylenie decyzji ze skutkiem od dnia uchylenia - ex nunc - a trzeba stwierdzić jej nieważność, to znaczy orzec, że od chwili wydania - ex tunc - była ona nieważna. Organ podał, że twierdzeniu nieważności, w myśl art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, podlega decyzja, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Jednocześnie minister podkreślił, że przestanki stwierdzenia nieważności decyzji mają charakter materialno prawny, co oznacza, że nie są one związane z postępowaniem, w którym wydano decyzję, ale wynikają z sentencji decyzji (wyrok NSA z 16.12.1998 r., ISA 339/98, lex 44548; wyrok NSA z 08.10.1999 r., IVSA1646/97, wyrok NSA z 07.05.2020 r., I OSK 4078/18). Wskazując na powyższe minister podał, że w jego ocenie Wojewoda [...] decyzją z dnia 22 września 2021 r. w świetle zaistniałych okoliczności prawidłowo rozstrzygnął uchylając własną decyzję z dnia 7 stycznia 2020 r. nr [...], i odmawiając skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreślił, że kwestia osobnego zamieszkiwania córki i nie sprawowania nad nią opieki istniała w dniu wydania decyzji o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ale nie była znana organowi wydającemu decyzję, tj. w dniu 7 stycznia 2020 r. Minister podał, że organ może wznowić postępowanie zarówno z urzędu lub na żądanie stron (art. 147 kpa). Aby jednak organ miał podstawę do wznowienia postępowania musi dojść do jednej z przesłanek określonych w art. 145 kpa, w szczególności w przypadku o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 5, tj. gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. O nowych okolicznościach organ wydający decyzję musi się dowiedzieć już na etapie inicjowania postępowania nadzorczego, gdyż pojęcie "wyjdą na jaw", w odniesieniu do dowodów lub okoliczności oznacza takie dowody lub okoliczności, co do których istnienia organ postępowania nie posiadał wiedzy w trakcie toczącego się postępowania w trybie zwykłym a ich pozyskanie skutkowało podjęciem inicjatywy nadzorczej. Minister zaznaczył, że strona musi spełnić kryteria uprawniające ją do pobierania danego świadczenia przez cały okres, na który świadczenie zostało przyznane, stąd też organ ma możliwość weryfikowania w trakcie okresu pobierania świadczenia czy nie zaistniały okoliczności wykluczające jego pobieranie, niezależnie od wskazania prawidłowej podstawy prawnej, jeżeli skutek tych czynności jest w istocie przewidziany przepisami prawa. Dalej organ wyjaśnił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że ponieważ stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 kpa), może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający. Podał, że o "rażącym naruszeniu prawa" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine kpa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi więc o spór o wykładnię prawa -gdyż odmienność wykładni budzących wątpliwości przepisów prawa nie może być podstawą żądania stwierdzenia nieważności decyzji - lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy, o "rażącym naruszeniu prawa" można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności. Brak któregoś z wymienionych powyżej elementów wyklucza możliwość uznania, że doszło do wydania decyzji administracyjnej z rażącym naruszeniem prawa (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 sierpnia 2022 r, sygn. akt IV SA/Po 269/22: por. wyroki NSA: z 06.04.2022 r., II OSK 1029/19; z 01.06.2022 r" II OSK 1149/19), co wg organu miało miejsce w tej sprawie. W skardze na decyzję ministra M.S. zarzuciła organowi naruszenie: 1) art. 2 w zw. z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. i art. 155 kpa w zakresie, w jakim przepisy te stanowią normatywną gwarancję działania organów władz publicznych zgodnie z prawem i tylko na podstawie i w granicach prawa poprzez przekroczenie dozwolonych prawem granic postępowania administracyjnego przy wydawaniu decyzji administracyjnych i tym samym pozostawienie w obiegu prawnym decyzji uchylającej ostateczną decyzję, na mocy której skarżąca nabyła prawo, a uchylenie ostatecznej decyzji obyło się bez zgody strony skarżącej i bez przeprowadzenia dowodów w sprawie; 2) art. 7, 8 § 1 i 10 § 1 kpa, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w całości w oparciu art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na wydaniu decyzji bez ustaleń faktycznych, albowiem wszystkie dowody w sprawie zostały pozyskane niezgodnie z przepisami prawa i nie mogą stanowić o faktach; 3) art. 107 kpa poprzez wydanie decyzji bez uzasadnienia faktycznego i prawnego, albowiem organ uznał za udowodnione fakty, mimo braku dowodów je potwierdzających i bez wskazania dowodów, na których się oparł. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Ministra Rodziny i Polityki Społecznej i poprzedzających ją decyzji Wojewody [...], ewentualnie uchylenie decyzji Ministra Rodziny i Polityki Społecznej i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia; a także zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżąca jest osobą w kryzysie ubóstwa, zamieszkuje na terenie miasta Z. i jest matką niepełnosprawnej od urodzenia M.S. oraz że uchylenie przez organ decyzji z 2020r. nastąpiło bez zgody strony a organ oparł się na ustaleniach faktycznych pochodzących z protokołu przesłuchania strony skarżącej M.S. z dnia 31.05.2021 roku pozyskanego przed oficjalnym wszczęciem postępowania. Skarżąca przyznała, że organ w Z. wezwał ją na przesłuchanie w dniu 31.05.2021 roku, jednak nie wskazał postępowania administracyjnego, którego miałoby dotyczyć przesłuchanie. Podobnie w dniu 05.05.2021r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] wezwał M.S. do osobistego złożenia wyjaśnień "na okoliczność dotyczącą ustalenia sprawowania przez nią opieki, nad córką M.S.". Skarżąca zarzuciła, że w obu tych wezwaniach nie podano informacji w jakim, toczącym się postępowaniu administracyjnym skarżąca została wezwana. Pomimo podania art. 50, 75 i 79 w zw. z art. 86 kpa, a zatem przepisów regulujących przeprowadzenie dowodów w toczącym się postępowaniu administracyjnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w oparciu o przepisy art.156-158 kpa, a zatem jego przedmiotem było ustalenie, czy zapadła w wyniku wznowionego postępowania decyzja z 2021r. została wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 kpa. Swoistość tego trybu postępowania administracyjnego polega na tym, że organ nadzorczy nie przeprowadza w nim postępowania wyjaśniającego co do meritum sprawy od początku lecz bada czy na podstawie istniejącego materiału dowodowego można przyjąć, że doszło do nieważności postępowania. Innymi słowy, w ramach postępowania nieważnościowego organ nie może kwestionować stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją stanowiącą przedmiot kontroli prowadzonej w tym postępowaniu nadzorczym (por. np.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2014 roku, II GSK 1617/12 oraz 25 kwietnia 2013 r., I OSK 1822/11). Organ nie orzeka zatem co do istoty sprawy rozstrzygniętej w badanej decyzji, lecz jako organ kasacyjny - w oparciu o zebrany materiał dowodowy i obowiązujący na moment wydania kontrolowanej decyzji stan prawny. Skarżąca swoje żądanie stwierdzenia nieważności decyzji wojewody z 2021r. uzasadniła rażącym naruszeniem prawa przez ten organ, tj. wystąpieniem przesłanki wskazanej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W orzecznictwie przyjęto, iż naruszenie prawa tylko wtedy ma charakter "rażący", gdy akt administracyjny został wydany wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, gdy wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą, a nadto gdy tak wydana decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że zarzuty skarżącej nie uzasadniają stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez wojewodę a w konsekwencji, że nie istnieją podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Jak wynika z argumentów skargi, zasadza się ona wyłącznie na zarzutach procesowych. Skarżąca nie kwestionuje bowiem ustaleń organu, nie kwestionuje swoich zeznań, ani tego, że w istocie nie sprawowała w spornym okresie opieki nad córką – bo ta mieszkała bądź w K. bądź u swojego partnera; podnosi jedynie, że po pisemnym wezwaniu została dwukrotnie protokolarnie przesłuchana przez MOPS w [...] na okoliczność sprawowania opieki nad córką – jednak miało to miejsce zanim formalnie doszło do wznowienia postępowania. Zarzuty powyższe, w kontekście przesłanek nieważności decyzji z 2021r. – nie znajdują uzasadnienia. Wznowienie postępowania, jak zasadnie podniósł organ, może nastąpić z urzędu lub na wniosek – po tym jak (w kontekście art. 145 § 1 pkt. 5 kpa) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności. Okoliczności te – w kontrolowanej sprawie - zmaterializowały się w wyniku dwukrotnie dokonanego przez organ administracji szczebla podstawowego wezwania i protokolarnego przesłuchania skarżącej na okoliczność pobieranych przez nią środków publicznych – w związku z deklarowaną stałą opieką nad córką, co w istocie nie miało miejsca, i co sama skarżąca podała organom. Ww protokoły przesłuchania jako dokumenty urzędowe, sporządzone przez organy administracji w określonej do tego formie na podstawie obowiązujących przepisów kpa i przywołanych przez organ art. 23 ust. 4aa lub 4b ustawy - stanowiły podstawę do wznowienia postępowania, a także służyły jako dowód w sprawie zakończonej decyzją z 2021r. Ww art. 23 ust. 4aa ustawy dają podstawę do weryfikowania okoliczności sprawowanej opieki nad osoba niepełnosprawna – także po zakończeniu postepowania w tym przedmiocie. Wszelkie zarzuty związane z rzekomym pozaprocesowym trybem postępowania przez organ pomocy społecznej sa zatem chybione. Chybiony jest też zarzut dotyczący naruszenia art. 155 kpa (przywołany zwłaszcza w kontekście art. 2 w zw. z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.), skoro organ go w tej sprawie nie stosował, jak również nie stosował go wojewoda orzekając w 2021r. w wyniku wznowionego postępowania. Zgodnie z art. 2 KRP "Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym .państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej". Zaś wg art. 7 KRP "organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa". Norma konstytucyjna stanowi gwarancję dla obywateli, iż władza publiczna, w tym organy przeprowadzające postępowanie, administracyjne nie będę podejmować dowolnych, władczych decyzji względem obywateli - jedynie będą działać na wyraźne wskazanie przepisu obowiązującego prawa i w jego granicach. Przywołując powyższe przepisy Konstytucji skarżąca nie podała jaki przepis prawa materialnego został naruszony przez wojewodę, a nade wszystko – jaki wpływ na wynik sprawy miało posłużenie się przez organ protokołem przesłuchania skarżącej sporządzonym bezpośrednio przed wszczęciem postępowania wznowieniowego – w związku z ujawnieniem nowej okoliczności nieznanej dotychczas organowi. W świetle wszystkich powyżej wskazanych okoliczności nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa w sytuacji, gdy wydane rozstrzygnięcie miało oparcie w przepisach prawa obowiązującego w dacie wydania decyzji. Uwzględniając powyższe Sąd nie podzielił zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przez organ przepisów art. 7, 8 § 1 i 10 § 1 kpa czy art. 107 kpa. W sprawie został prawidłowo zgromadzony i rozpatrzony materiał dowodowy. W uzasadnieniu decyzji organ odniósł się również do kwestii stanu faktycznego, przywołał i wyjaśnił stan prawny, odniósł się do zarzutów skarżącej. Same kwestie proceduralne, zresztą nie stanowiące w okolicznościach tej sprawy o naruszeniu prawa procesowego, a tym bardziej rażącego naruszenia prawa procesowego – nie może skutkować uznaniem nieważności decyzji z 2021r. Podobnie negatywnie Sąd ocenił zarzut naruszenia art. 8 kpa. Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei wg art. 8 kpa organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Nie sposób przyjąć, że wystawiając dla skarżącej pisemne wezwanie celem złożenia wyjaśnień w sprawie sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką – organ naruszył zasady proporcjonalności czy zasadę zaufania obywateli do organów państwa. Zarzuty proceduralne podniesione w skardze, mogły być przedmiotem rozpoznania w postępowaniu zwykłym, nie mają natomiast odpowiedniej rangi w postępowaniu nadzwyczajnym. Gdy zaś chodzi o zarzut naruszenia art. 10 kpa, to w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, wedle którego dla przyjęcia naruszenia przez organ tej zasady, konieczne jest wykazanie przez stronę, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła ona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć to naruszenie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. II OSK 881/10, Lex nr 746920 oraz z dnia 12 października 2010 r. sygn. II OSK 1279/09, Lex nr 746442). Innymi słowy, dopiero wykazanie przez stronę, że naruszenie przez organ wspomnianej zasady uniemożliwiło jej podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia powołanego przepisu. Takiego zaś wpływu braku efektywnego powiadomienia w trybie art. 10 § 1 kpa na jakimkolwiek etapie na wynik tej sprawy pełnomocnik strony skarżącej nie wykazał. Skutkowało to oddaleniem skargi (art. 151 ppsa). Minister właściwie i rzeczowo przeanalizował stan faktyczny i stan prawny sprawy a jego rozważanie i ocena niekwestionowanych pod względem merytorycznym dowodów nie budzi wątpliwości Sądu i ma odzwierciedlenie w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI