I SA/WA 1421/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2018-12-04
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczenie wychowawczepomoc społecznazamieszkanieumowa międzynarodowakoordynacja systemów zabezpieczenia społecznegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego z powodu niespełnienia wymogu zamieszkiwania na terytorium RP, mimo istnienia umowy o zabezpieczeniu społecznym z USA, która nie obejmowała tego typu świadczeń.

Skarga dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego dla dziecka, argumentem organów było niespełnienie przez wnioskodawczynię wymogu zamieszkiwania na terytorium Polski. Skarżąca powoływała się na umowę o zabezpieczeniu społecznym między Polską a USA, która miała wyłączać takie ograniczenia. Sąd uznał jednak, że umowa ta dotyczy wyłącznie świadczeń z ubezpieczeń społecznych i rolników, a nie świadczenia wychowawczego, w związku z czym oddalił skargę jako bezzasadną.

Sprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na drugie dziecko. Głównym powodem odmowy było niespełnienie przez wnioskodawczynię wymogu zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w którym miało być pobierane świadczenie. Skarżąca argumentowała, że umowa o zabezpieczeniu społecznym między Polską a USA z 2008 roku wyłącza takie ograniczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że wspomniana umowa międzynarodowa dotyczy wyłącznie świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych i ubezpieczeń społecznych rolników (emerytur, rent, odszkodowań), a nie świadczenia wychowawczego. W związku z tym, brak zamieszkiwania na terytorium RP stanowił uzasadnioną podstawę do odmowy przyznania świadczenia wychowawczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, umowa ta dotyczy wyłącznie świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczeń społecznych rolników, a nie świadczenia wychowawczego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 2 ust. 1 pkt 1 umowy precyzyjnie wymienia rodzaje świadczeń, do których umowa ma zastosowanie, a świadczenie wychowawcze nie znajduje się na tej liście.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.w.d. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

u.p.w.d. art. 1 § 3

Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.c. art. 127

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa o zabezpieczeniu społecznym między Polską a USA nie obejmuje świadczenia wychowawczego. Niespełnienie wymogu zamieszkiwania na terytorium RP przez okres pobierania świadczenia wychowawczego.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie umowy o zabezpieczeniu społecznym między Polską a USA do świadczenia wychowawczego. Naruszenie art. 1 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w zw. z art. 5 ust. 1 umowy o zabezpieczeniu społecznym.

Godne uwagi sformułowania

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ustawa uzależniając przyznanie świadczenia wychowawczego od zamieszkiwania wnioskodawców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 1 ust. 3 ustawy) formułuje dodatkowo wymóg zamieszkiwania przez okres, w jakim wnioskodawcy mają otrzymywać świadczenie wychowawcze.

Skład orzekający

Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

przewodniczący

Jolanta Dargas

sprawozdawca

Bożena Marciniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczenia wychowawczego w kontekście umów międzynarodowych i wymogu zamieszkania na terytorium RP."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zamieszkiwania poza RP i umowy z USA; inne umowy międzynarodowe mogą mieć inne zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak umowy międzynarodowe są interpretowane w kontekście świadczeń socjalnych i jak ważne jest precyzyjne określenie ich zakresu.

Umowa z USA nie gwarantuje świadczenia wychowawczego – kluczowe znaczenie ma zamieszkanie w Polsce.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1421/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-12-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-07-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Marciniak
Jolanta Dargas /sprawozdawca/
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 1715/19 - Wyrok NSA z 2022-09-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1851
art. 1
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędzia WSA Bożena Marciniak Protokolant referent stażysta Michał Nowakowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2018r. Nr [...] o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
W dniu 5 grudnia A. K. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę L. K. (drugie dziecko w rodzinie) na okres zasiłkowy 2017/2018.
Ww. decyzją z dnia [...] lutego 2018r. Prezydent [...] odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia podnosząc, że zarówno wnioskodawczyni jak i jej rodzina zamieszkują w [...], w związku z czym zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci prawo do świadczenia wychowawczego nie przysługuje.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. K.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując sprawę wskazało, że jednym z warunków przyznania prawa do świadczenia wychowawczego jest zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim dana osoba ma otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Kolegium poniosło, że wprawdzie w dniu 2 kwietnia 2008r. pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki została zawarta dwustronna umowa o zabezpieczeniu społecznym, jednakże ma ona zastosowanie do świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczeń społecznych rolników, a do takich nie zalicza się świadczenia wychowawczego.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. K. zarzucając jej naruszenie art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w zw. z art. 5 ust. 1 umowy o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonym i Ameryki w dniu 2 kwietnia 2008r. poprzez ich niezastosowanie.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca powołała się na zasady techniki prawodawczej podnosząc, że art. 1 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci odsyła do umowy dwustronnej o zabezpieczeniu społecznym, a więc do umowy z dnia 2 kwietnia 2008r., która nie pozwala na ograniczenie świadczeń wyłącznie z powodu zamieszkiwania poza terytorium Polski. Zdaniem skarżącej spełnia ona wszystkie wymogi uprawniające ją do otrzymania wnioskowanego świadczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r. poz. 1302) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.
Zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania stronie świadczenia wychowawczego na drugie dziecko w rodzinie ze względu na niespełnienie wymogu zamieszkiwania strony – obywatelki polskiej na terytorium RP, przez okres w jakim miała otrzymywać świadczenie wychowawcze (okres zasiłkowy 2017/2018).
W zakresie okoliczności relewantnych prawnie wskazać trzeba, że niekwestionowana jest okoliczność zamieszkiwania całej rodziny strony na terytorium [...].
Materialnoprawną podstawę decyzji organów obydwu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci regulujące zasady przyznawania świadczenia wychowawczego, którego celem jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje: 1) obywatelom polskim; 2) cudzoziemcom: a) do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, b) jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską dwustronnych umów międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym, c) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650, z późn. zm.), jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, d) posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy.
Art. 1 ust. 3 ustawy stanowi, że prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Ustawa uzależniając przyznanie świadczenia wychowawczego od zamieszkiwania wnioskodawców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 1 ust. 3 ustawy) formułuje dodatkowo wymóg zamieszkiwania przez okres, w jakim wnioskodawcy mają otrzymywać świadczenie wychowawcze. Dochodzi więc do ustawowego doprecyzowania okresu podlegającego badaniu pod kątem zamieszkiwania, jako modyfikacji pojęcia zamieszkiwania w rozumieniu Kodeksu cywilnego.
Odstępstwo od tej zasady dotyczy jedynie przypadków objętych odmienną regulacją szczególną zamieszczoną w przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub w dwustronnych umowach międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym.
Jak zasadnie przyjęły organy orzekające, wprawdzie w dniu 2 kwietnia 2008r. pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki została zawarta umowa o zabezpieczeniu społecznym, jednakże dotyczy ona świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczenia społecznego rolników: emerytur, rent z tytułu niezdolności do pracy oraz rent rodzinnych, jednorazowych odszkodowań oraz rent z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, zasiłków pogrzebowych (art. 2 ust. 1 pkt 1 umowy).
Z powyższego w sposób oczywisty wynika, że umowa z dnia 2 kwietnia 2008r. nie dotyczy innych świadczeń poza wymienionymi w art. 2, co ponadto potwierdza jej art. 1 ust. 1 pkt 7.
W tym stanie rzeczy organy orzekające w sprawie prawidłowo stwierdziły, że żądane świadczenie nie może być stronie przyznane ze względu na niespełnienie wymogu zamieszkiwania na terytorium RP przez okres pobierania świadczenia.
Zarzuty skargi są całkowicie bezzasadne, powoływany zaś przepis art. 5 ust. 1 umowy nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie z przyczyn wskazanych wyżej.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI