I SA/Wa 1420/20

I SA/Wa 1420/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-02-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj /sprawozdawca/
Gabriela Nowak /przewodniczący/
Joanna Skiba
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 399/22 - Wyrok NSA z 2023-04-06
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2014 poz 518
art. 98 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Joanna Skiba WSA Anna Falkiewicz – Kluj (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lutego 2021 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Wojewody Mazowieckiego z17 kwietnia 2020r. Nr 971 /2020, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej jako k.p.a.) oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 65, dalej jako ugn) po rozpatrzeniu odwołania A. O. od decyzji Starosty Pruszkowskiego nr 34/2020 z 4 marca 2020 r. orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt zajęty pod drogi wydzielony w wyniku podziału nieruchomości, oznaczony w ewidencji gruntów jako działki ew. nr nr: [...] o pow. 0,3763 ha, [...] o pow. 0,3163 ha, [...] o pow. 0,073 ha, [...] o pow. 0,1761 ha, [...] o pow. 0,0428 ha i [...] o pow. 0,0490 ha, w obrębie [...], w gminie [...], na podstawie decyzji Wójta Gminy [...] nr 7230-27/120/08/2009 z dnia 18 marca 2009 r., uchylono zaskarżoną decyzję organu I instancji i odmówiono ustalenia odszkodowania za wyżej opisany grunt.
Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.
Decyzją Nr 7230-27/120/08/2009 z 18 marca 2009 r. Wójt Gminy [...] na wniosek ówczesnych właścicieli zatwierdził podział nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...]. Decyzja stała się ostateczna 14 kwietnia 2009 r. W wyniku podziału zostały wydzielone między innymi działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] o łącznej powierzchni 1,0973 ha przeznaczone pod drogi wewnętrzne prywatne.
W dniu 5 grudnia 2019 r. do Starostwa Powiatowego w Pruszkowie wpłynął wniosek A. O. o odszkodowanie za działki gruntu przejęte pod drogi publiczne w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek jej właściciela.
Decyzją nr 34/2020 z dnia 19 marca 2020 r. Starosta Pruszkowski umorzył postępowanie w sprawie.
Odwołanie wniósł A. O..
Organ II instancji rozpoznając odwołanie wskazał na art. 98 ust. 1 i 3 ugn, który przewiduje, że działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna lub orzeczenie o podziale prawomocne. Za działki gruntu, o których mowa powyżej przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem a właściwym organem. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.
Przesłankami warunkującymi ustalenie w trybie administracyjnym odszkodowania jest uznanie, że działki gruntu przejęte zostały pod drogę publiczną a podziału dokonano na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego i w konsekwencji nastąpiło nabycie z mocy prawa przez jednostkę samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa własności tych działek. Przedmiotowe działki gruntu przechodzą z mocy prawa na własność danej jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu podziału stała się ostateczna.
Prawo do odszkodowania, na mocy art. 98 ust. 3 ugn powstaje dopiero wówczas, gdy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stanie się ostateczna. Z tą bowiem datą działki gruntu wydzielone na wniosek właściciela pod drogi publiczne przechodzą z mocy prawa na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządowych (art. 98 ust. 1 ustawy) a że z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna, wygasa prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne.
Decyzją nr 7230-27/120/08/2009 z dnia 18 marca 2009 r. zatwierdzono projekt podziału działki ew. nr [...]. Na mocy wskazanej decyzji podziałowej doszło także do wydzielenia działek [...] w obrębie [...], w gminie [...] oraz szeregu innych.
Każda z działek, które w myśl decyzji podziałowej powstały z działki nr [...] zostały opisane co do ich przeznaczenia zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego obwiązującego na terenie dzielonej działki - Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego wsi [...] w gminie [...] z dnia 27 czerwca 2007 r., opublik. w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego nr 199 z dnia 3 października 2007 r., nr 5648.
Zgodnie z opisem przeznaczenia działek wydzielonych tą decyzją wskazane do odszkodowania działki nr [...], [...], [...], [...], [...] [...] i [...] stanowić miały drogi wewnętrzne prywatne. Dla porównania, działki nr [...] wskazane zostały jako wydzielone z przeznaczeniem na poszerzenie drogi gminnej. Organ II instancji podzielił ustalenia organu I instancji, że za drogi prywatne wewnętrzne odszkodowanie nie może być ustalone na podstawie art. 98 ust. 3 ugn, jako, że dotyczy on tylko dróg o charakterze publicznym.
Skutki określone w art. 98 ust. 1 u.g.n. nie są przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji podziałowej, lecz skutkiem prawnym tej decyzji przypisanym jej przez ustawodawcę powstającym z mocy prawa. Kwestia prawidłowości decyzji podziałowej nie może być przedmiotem kontroli ani organu I ani II instancji w postępowaniu prowadzonym w zakresie odszkodowania za nieruchomości powstałe w wyniku podziału, bowiem to ostatnie postępowanie dotyczy jedynie dalszego etapu wywłaszczenia, tj. ustalenia odszkodowania. Skoro z decyzji podziałowej nie wynika, że działka gruntu została wydzielona pod drogę publiczną nie jest możliwe zastosowanie art. 98 ugn. Żadna ze stron nie kwestionowała decyzji podziałowej i nie składała odwołania co do przyjętego w decyzji podziałowej charakteru wydzielonych działek gruntu a organ odszkodowawczy nie ma jakichkolwiek uprawnień, aby oceniać legalność podziału.
Podstawą prawną decyzji podziałowej jest art. 93 ust. 1, 2, 3, art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 1 i 4, art. 98 ust. 1, 2 i 3 oraz ar. 99 u.g.n.
Słuszne jest stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym, jedna z podstaw prawnych decyzji Wójta Gminy [...] nr 7230-27/120/08/2009 z dnia 18 marca 2009 r. - art. 98 ust. 1 i 3 u.g.b. i przewidziany w tym przepisie skutek w postaci przejścia z mocy prawa na własność Gminy [...] działek gruntu pod drogi publiczne, dotyczyły działek nr [...]. przeznaczonych pod poszerzenie dróg gminnych, jak i ich przeznaczenie w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego wsi [...] w gminie [...] z dnia 27 czerwca 2007 r., zgodnie z którym, wydana została decyzja podziałowa. A contrario - będące przedmiotem niniejszego postępowania działki zostały przeznaczone w tym samym planie pod drogi wewnętrzne prywatne (oznaczone zostały symbolem MN/U tj. drogi wewnętrzne na terenie zabudowy mieszkaniowej i usługowej), a decyzja podziałowa określa je jako takie wprost. Do tych ostatnich działek odnosi się też inna z podstaw prawnych wymienionych w sentencji decyzji Wójta Gminy [...] nr 7230-27/120/08/2009 z dnia 18 marca 2009 r. - art. 93 ust. 3 w zw. z art. 99 ugn
Zgodnie z art. 93 ust. 3 ugn., podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej; za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Nie ustanawia się służebności na drodze wewnętrznej w przypadku sprzedaży wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Przepisu nie stosuje się w odniesieniu do projektowanych do wydzielenia działek gruntu stanowiących części nieruchomości, o których mowa w art. 37 ust. 2 pkt 6.
Stosownie zaś do art. 99 ugn., jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, o których mowa w art. 93 ust. 3, podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione.
Za spełnienie warunku uważa się także sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną.
Przytoczone przepisy, zawarte w podstawie prawnej decyzji podziałowej odnoszą się do tych działek, powstałych z podziału działki nr [...] w obrębie [...], w gminie [...], które stanowią drogi wewnętrzne. Świadczy o tym również fakt, że zgodnie z dyspozycją wskazanych przepisów odnoszącą się do działek nr nr: [...] o pow. 0,3763 ha, [...] o pow. 0,3163 ha, [...] o pow. 0,073 ha, [...] o pow. 0,1761 ha, [...] o pow. 0,0428 ha i [...] o pow. 0,0490 ha, w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej dla nich, ujawnione zostały służebności gruntowe polegające na prawie przejścia i przejazdu przez te działki.
Sam fakt ustanowienia na drodze służebności gruntowej wyklucza uznanie jej za drogę publiczną. Brak zaliczenia ww. działek do kategorii dróg publicznych potwierdza pismo Wójta Gminy [...] 27 stycznia 2020 r..
Odnosząc się do zarzutów odwołania, zgodnie z którym, to art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. powinien być podstawą do orzekania w przedmiocie ustalenia odszkodowania za działki, będące drogami wewnętrznymi o charakterze prywatnym, należy zgodzić się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 5 października 2016 r., sygn. akt I OSK 3030/14, że powyższy przepis został zamieszczony wśród przepisów ustanawiających wyjątki od jednoczesnego orzekania o wywłaszczeniu i odszkodowaniu. Wraz z punktami 1 i 2 ustępu 5 reguluje wyczerpującą grupę takich wyjątków. O obowiązywaniu zasady numerus clausus wyjątków świadczy brak w ustępie 5 sformułowania "w szczególności", co prowadzi do wniosku, że ustęp ten zawiera katalog obejmujący wszystkie sytuacje szczególne. Ponadto przepis art. 129 ust. 5 ma charakter procesowy, a nie materialnoprawny. Nie jest on bowiem samoistną podstawą do ustalania odszkodowania.
Zgodnie a art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.
W niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja, w której nastąpiło pozbawienie skarżącego praw do nieruchomości. W księdze wieczystej nr [...], prowadzonej dla działek będących przedmiotem niniejszego postępowania skarżący pozostaje nadal ich właścicielem.
Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 1 Pierwszego Protokołu do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61 poz. 284) w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji w zw. z art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. polegające na ich niezastosowaniu. W odróżnieniu bowiem od wyroku ETPC z 6 listopada 2007 r. Bugajny i inni przeciwko Polsce (skarga nr 22531/05), do którego odwołano się w skardze kasacyjnej, stan faktyczny w niniejszej sprawie i w sprawie rozpatrywanej przez ETPC był inny. W tamtej sprawie chodziło o drogi osiedlowe ogólnodostępne, stanowiące wspólną sieć z drogami publicznymi, których budowę finansował podmiot prywatny w interesie publicznym. W niniejszej sprawie tak nie było. Ustanowienie służebności przechodu i przejazdu na spornych działkach świadczy o tym, że nie są to drogi ogólnodostępne, wbrew temu co twierdzi odwołujący (mogą z nich korzystać tylko osoby uprawnione do służebności), nie tworzą niezbędnej sieci z drogami publicznymi, w tym sensie, że właściciel może egzekwować to, kto korzysta z dróg wewnętrznych (dojazdowych).
W ocenie organu II instancji, umarzając postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania organ I instancji naruszył dyspozycję art. 105 § kpa.
Stan faktyczny wskazywał na generalne podleganie sprawy pod dyspozycję art. 98 ust. 1 i ust. 3 ugn. Dopiero po zbadaniu przesłanek, wymienionych w podstawie prawnej żądania wnioskodawcy tj. art. 98 ust. 1 i ust. 3 ugn organ I instancji doszedł do wniosku, że odszkodowanie za wskazane działki nie może zostać w tym trybie ustalone. Nie zaszła więc okoliczność, zgodnie z którą od dnia złożenia wniosku postępowanie było bezprzedmiotowe bądź bezprzedmiotowość ta ujawniła się lub wskutek zmiany okoliczności, powstała w toku postępowania, co uzasadniałoby zastosowanie art. 105 § 1 kpa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł A. O.
Decyzji zarzucił:
1.naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 ppsa i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 kpa, a także art. 1 pkt 1 kpa oraz art. 151 ppsa poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego i błędne przyjęcie przez Wojewodę Mazowieckiego że drogi dojazdowe były wydzielone tylko dla jej właściciela w sytuacji w której skarżący nie ma możliwości wyboru korzystania z niej w inny sposób gdyż drogi te są połączone, a zatem wchodzą w sieć dróg ogólnodostępnych.
2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 129 ust. 5 pkt 3 ugn w zw. z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 1 Protokołu nr 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Obywatela poprzez niewłaściwe zastosowanie, względnie błędną wykładnię i przyjęcie, że przepisy te nie mogą stanowić podstawy do ustalenia odszkodowania za wydzielenie działek drogowych do obsługi działek nowopowstałych w wyniku podziału w postępowaniu administracyjnym, podczas gdy taka podstawa na gruncie prawa istnieje.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części odmawiającą ustalenia odszkodowania za grunt zajęty pod drogi wydzielone w wyniku podziału nieruchomości, i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewodzie Mazowieckiemu oraz decyzji organu pierwszej instancji z powodu wskazanych naruszeń, które miały istotny wpływ na wynik postępowania i zwrot kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. 2019 r., poz.1267 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a)
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ II instancji nie dopuścił się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego.
Nie mógł naruszyć przepisów ppsa gdyż te skierowane są do Sądu a nie organu. Organ w sposób prawidłowy dokonał oceny treści decyzji podziałowej i doszedł do niewadliwych wniosków o braku podstaw do przyjęcia, że została ona wydana na podstawie art. 98 pkt. 1 ugn i rodzi skutek w postaci przejścia z mocy prawa na rzecz Gminy własności nieruchomości.
Wynika to z tego, że po pierwsze, w podstawie prawnej decyzji podziałowej w sposób jasny i nie wymagający żadnej wykładni wskazano art. 93 ust. 1 ugn a nie 98 ust. 1 ugn.
Po drugie, działki te zostały wydzielone pod drogi prywatne wewnętrzne, co jest nadto zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...] zatwierdzonego uchwałą nr XI/78/2007 Rady Gminy [...] z 27 czerwca 2007 r. (D.U. Woj. Maz. Nr 199, poz. 5648). Tereny te nie zostały przeznaczone pod drogi ale tereny zabudowy mieszkaniowej i usługowej (teren oznaczony symbolem MN/U9). Organ zapisami planu, z mocy art. 14 ust. 8 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym(t.j.Dz.U.2020.293) jest związany. Plan miejscowy jest bowiem aktem prawa miejscowego, co oznacza że wiąże organy przy wydawaniu decyzji administracyjnych.
Po trzecie, jak wynika z decyzji podziałowej decyzję wydano pod warunkiem, że wyjście ze współwłasności lub sprzedaż wydzielonych działek gruntu w wyniku podziału dokonana wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki stanowiącej drogę wewnętrzną dla wydzielonych działek gruntu przyległych do te drogi, lub ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu. To wprost oznacza, że dokonując podziału organ administracji miał jasne przekonanie, że działki gruntu wydzielone pod drogi wewnętrzne nie przechodzą na własność Gminy. Oczywistym przecież jest, że droga publiczna ma charakter ogólnodostępny i nie potrzeba na niej ustanawiania służebności gruntowych dla nieruchomości przyległych.
Po czwarte, zgodnie z art. 93 pkt 4 ugn zgodność proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego, za wyjątkiem podziałów o których mowa w art. 95 podlegają opiniowaniu przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Opinia ta, wydawana w formie postanowienia, jest wiążąca organ wydający decyzję o podziale. Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji podziałowej Wójt Gminy [...] 7 stycznia 2009 r. pod sygn.. G.G. 7230-120/2008, wydał taką opinię ((wyrok NSA z 15 lutego 2017 r.).
Po piąte, to nie decyzja podziałowa wydana na podstawie art. 98 ugn powoduje zmiany po stronie właściciela nieruchomości. Skutkiem wydzielenia działek pod drogę publiczną jest to, że przejście działek z mocy prawa będzie rozstrzyganie przez sąd powszechny w sprawie o wpis prawa własności lub uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Dopiero bowiem ujawnienie nowego właściciela w księgach wieczystych prowadzonych dla danej nieruchomości będzie oznaczało, że grunt przeszedł na własność gminy (po. wyrok NSA z 8 sierpnia 2014 r., I OSK 1857/14). To sąd powszechny ma wyłączną kognicję do rozstrzygania sporu o własność. Takiej kognicji nie ma natomiast Sąd administracyjny nie mówiąc już o organie administracji – co wynika z art. 1 i 2 kodeksu postępowania cywilnego i 1 kpa. Dopóki w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości nie zostanie ujawniona gmina jak właściciel dopóty skarżący nie mogą skutecznie domagać się odszkodowania za utratę prawa własności. Doszłoby bowiem w takim wypadku do sytuacji, w której skarżący z jednej strony nadal byłby właścicielem nieruchomości a z drugiej otrzymałby odszkodowanie za utratę prawa własności. Taka sytuacja rażąco naruszałaby porządek prawny.
Po szóste, działki te na odcinku objętym podziałem nie posiadają kategorii drogi publicznej a więc nie może być mowy o tym, że skutek o jakim mowa w art. 98 § 1 ugn nastąpił.
Sąd nie stwierdził by doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania lub przepisów prawa materialnego, które powodowałoby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Nie stwierdził także podstaw do stwierdzenia nieważności aktu.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd uznał je za niezasadne.
Powoływany wyrok WSA z 9 lipca 2014 r., I SA/WA 169/14 dotyczy zupełnie innej sytuacji faktycznej niż rozpoznawana obecnie gdyż w tamtej sprawie chodziło o drogi publiczną a nie prywatną.
Fakt, że przedmiotowe drogi publiczne leżą pomiędzy drogami publicznymi nie oznacza, że podzielają los prawny tych dróg. Właściciel dzielonej działki był stroną postępowania podziałowego. Skoro nie zgadzał się na podział nieruchomości z przeznaczeniem części terenu na drogi prywatne mógł się od tej decyzji próbować odwoływać. W obecnym postępowaniu i organy i sąd związane są treścią ostatecznej decyzji podziałowej.
Nie doszło do naruszenia art. 1 Pierwszego Protokołu do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności gdyż nie doszło do ingerencji Państwa w prawo własności. Przedmiotowe działki nadal pozostają własnością m.in. skarżącego.
Trzeba mieć na uwadze, że skoro właściciel nieruchomości wnosi o jej podział i wydzielenie nieruchomości pod drogę prywatną argument o pozbawieniu posiadania nie może odnieść zamierzonego skutku tym bardziej, że działki nadal pozostają własnością prywatną a nie publiczną. Powszechnym jest przy podziałach nieruchomości wydzielanie działek pod drogi wewnętrze z których korzystają właściciele działek przyległych do niech. Sytuacja w której korzystają z nich inne osoby nie mają charakteru sporu o charakterze administracyjnym ale cywilnym czy nawet w skrajnych przypadkach karnym.
W sprawie Bugajnego na którą powołuje się skarżący podstawą prawną podziału stanowił art. 98 ust. 1 ugn, który nie był tą podstawą wydanej decyzji podziałowej w niniejszej sprawie a droga była ogólnie dostępna.
Konstrukcja ustanawiania służebności gruntowych w tym drogi koniecznej czy prawa przechodu i przejazdu uregulowana w kodeksie cywilnym stosowana jest często w sytuacjach w których następuje podział nieruchomości (jednej dużej działki) na mniejsze w których każda musi mieć dostęp do drogi publicznej. Dostęp ten gwarantuje się zazwyczaj przez ustanawianie ograniczonych praw rzeczowych. Wyodrębnienie mniejszych nieruchomości i przeznaczenie na działki budowlane, zwiększa istotnie wartość nieruchomości dzielonej a więc jest to "koszt podziału". Jednym z warunków do spełnienia przy wydzielenia działek jest zapewnienie dostępu do drogi publicznej dla tych które tego dostępu są pozbawione. Warunek dostępu do drogi publicznej każdej z projektowanych do wydzielenia działek gruntu stanowi materialnoprawną przesłankę wydania decyzji zatwierdzającej geodezyjny podział nieruchomości. Przesłanka ta nawiązuje do wymogu płynącego z art. 145 § 1 k.c. Z powołanego przepisu – na zasadzie wnioskowania a contrario – wyprowadza się normę, zgodnie z którą każda nieruchomość powinna mieć dostęp do drogi publicznej (podobnie przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy- art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Dostęp ten nie musi być bezpośredni (do drogi publicznej) ale może być pośredni poprzez ustanawianie służebności gruntowych, wyodrębnianiu dróg wewnętrznych stanowiących współwłasność właścicieli nieruchomości przyległych). Dlatego nie ma żadnych podstaw, aby każda z dróg wewnętrznych tylko z tego powodu, że wykorzystana jest jako droga – stanowić musiała własność podmiotu publicznoprawneg0, bo tak wywodzi się w skardze wskazując, że droga ma charakter ogólnodostępny.
Nie doszło do pozbawienia skarżącego prawa własności co do tej nieruchomości, co wynika z treści księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości WA1P/00120183/0 w której nadal figuruje jako jeden ze współwłaścicieli A. O.
Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ppsa Sąd orzekł jak w wyroku. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnymi nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid -19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (D.U: 2020, poz. 1842, p. także uchwała składu 7 Sędziów NSA z 30 listopada 2020 II OPS 6/19). Poza tym zarządzeniem Prezesa WSA w Warszawie nr 21 z 16 października 2020 r. związku z objęciem Warszawy strefą czerwoną wstrzymano orzekanie na posiedzeniach jawnych i przyjęto zasadę orzekania na posiedzeniach niejawnych a sprawy wyznaczone na rozprawy skierowano do rozpoznania na posiedzeniach niejawnych (komunikat na stronie internetowej WSA w Warszawie).