I SA/Wa 142/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-03-07
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościzamianauchwałarada gminyinteres prawnydopuszczalność skargisąd administracyjnypostępowanie administracyjne

WSA w Warszawie odrzucił skargę na uchwałę o zamianie nieruchomości, ponieważ skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego.

Skarżący wnieśli skargę na uchwałę Rady Miasta M. dotyczącą zamiany nieruchomości, argumentując sprzeciw wobec planowanej budowy krematorium. Rada Miasta wniosła o odrzucenie skargi, wskazując na brak legitymacji skarżących. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, odrzucił skargę, stwierdzając, że skarżący nie wykazali naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, ponieważ nie są właścicielami nieruchomości będących przedmiotem zamiany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę T. S., A. K., M. S., S. K. i R. G. na uchwałę Rady Miasta M. z dnia 28 listopada 2023 r. nr LVI/731/2023 w przedmiocie zamiany nieruchomości. Skarżący, reprezentowani przez P. J., sprzeciwiali się planom budowy krematorium na jednej z nieruchomości objętych uchwałą i domagali się stwierdzenia jej nieważności. Rada Miasta M. wniosła o odrzucenie skargi, argumentując, że skarżący nie posiadają legitymacji do jej wniesienia. Sąd, powołując się na art. 58 § 1 pkt 5a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, stwierdził, że skarga nie może być skutecznie wniesiona przez osoby, których interes prawny lub uprawnienie nie zostały naruszone. Sąd podkreślił, że skarżący nie są właścicielami żadnej z nieruchomości będących przedmiotem zamiany, a ich interes ma charakter wyłącznie faktyczny (sprzeciw wobec budowy krematorium), a nie prawny. W związku z brakiem wykazania naruszenia indywidualnego interesu prawnego, sąd postanowił odrzucić skargę, uznając tym samym wniosek o wstrzymanie wykonania uchwały za bezprzedmiotowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie posiadają legitymacji procesowej, ponieważ nie wykazali naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny odrzucił skargę, ponieważ skarżący nie są właścicielami nieruchomości będących przedmiotem zamiany, a ich interes ma charakter wyłącznie faktyczny (sprzeciw wobec budowy krematorium), a nie prawny. Legitymację do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej daje jedynie naruszenie indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Dopuszczalność skargi przez każdego, kogo interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą organu gminy wydaną w sprawie z zakresu administracji publicznej. Skarga nie ma charakteru actio popularis.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 58 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 18 § 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Właściwość Rady Gminy w sprawie wyrażenia zgody na zamianę nieruchomości.

u.s.g. art. 101 § 2a

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Możliwość wniesienia skargi w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy za ich pisemną zgodą.

u.s.g. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Zakres działania gminy obejmuje wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

u.s.g. art. 6 § 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Rozstrzyganie w sprawach należących do zakresu działania gminy, jeśli ustawy nie stanowią inaczej.

u.g.n. art. 15 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Nieruchomości stanowiące własność jednostki samorządu terytorialnego mogą być przedmiotem zamiany na nieruchomości stanowiące własność osób fizycznych lub prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazali naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia. Skarżący nie są właścicielami nieruchomości będących przedmiotem zamiany. Interes skarżących ma charakter wyłącznie faktyczny, a nie prawny.

Godne uwagi sformułowania

skarga złożona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis do wniesienia jej nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia naruszenie interesu prawnego winno mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach interes skarżących ma charakter wyłącznie faktyczny (...) a nie prawny

Skład orzekający

Łukasz Trochym

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie przesłanek dopuszczalności skargi na uchwałę rady gminy w sprawach z zakresu administracji publicznej, w szczególności wymogu wykazania naruszenia indywidualnego interesu prawnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji skargowej w kontekście uchwały o zamianie nieruchomości, ale zasady dotyczące interesu prawnego są uniwersalne dla skarg na akty samorządu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę dopuszczalności skargi w postępowaniu administracyjnym – wymóg posiadania interesu prawnego. Jest to istotne dla prawników procesowych, choć sama tematyka zamiany nieruchomości może nie być szeroko interesująca.

Kiedy możesz skarżyć uchwałę rady gminy? Sąd wyjaśnia kluczowy warunek.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 142/24 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Łukasz Trochym /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58 par. 1 pkt 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. S., A. K., M. S., S. K. i R. G. na uchwałę Rady Miasta M. z dnia 28 listopada 2023 r. nr LVI/731/2023 w przedmiocie zamiany nieruchomości postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 11 grudnia 2023 r. P. J. reprezentujący T. S., A. K., M. S., S. K. oraz R. G. (dalej łącznie jako "skarżący), wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta M. nr LVI/731/2023 z dnia 28 listopada 2023 r. wydaną na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm., powoływanej dalej jako "u.s.g.") oraz art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm., powoływanej dalej jako "u.g.n.") w przedmiocie zamiany nieruchomości.
Uchwałą będącą przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu Rada Miasta M. w § 1.1 wyraziła zgodę na zamianę niezabudowanej nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów miasta M. jako działka nr [...] stanowiącej własność miasta M., na niezabudowaną nieruchomość składającą się z działek oznaczonych w ewidencji gruntów miasta M. numerami [...], stanowiącą własność W. i T. N.
W treści swojej skargi skarżący wywiedli szereg zarzutów, wraz z nimi składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały. W szczególności zarzuty przedstawione w treści skargi odnosiły się do sprzeciwu wobec planów budowy krematorium na jednej z nieruchomości będącej przedmiotem uchwały o zamianie. Przedstawiając uzasadnienie dla wniesionych zarzutów skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miasta M. nr LVI/731/2023 z dnia 28 listopada 2023 r., względnie o stwierdzenie że powołana wyżej uchwała została wydana z naruszeniem prawa oraz o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta M. (dalej także jako "organ" lub "Rada") reprezentowana przez r. pr. J. N., wniosła o odrzucenie skargi, jednocześnie zaznaczając że w razie nieuwzględnienia tego wniosku wnosi o oddalenie skargi w całości.
Pismem z 16 lutego 2024 r. skarżący wnieśli replikę na doręczoną im odpowiedź organu na złożoną skargę. W treści pisma ponownie zaakcentowany został sprzeciw wobec budowy krematorium.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola jej dopuszczalności.
Katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych określony został w art. 3 § 2 p.p.s.a. Pośród spraw objętych kognicją sądów administracyjnych znajdują się sprawy dotyczące skarg inicjujących sądową kontrolę aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, innych niż określone w ostatnio wskazanym punkcie 5, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Kontrola o której mowa powyżej, z mocy art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1615 ze zm.) sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem. Artykuł 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. stanowi natomiast, że sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt,
o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Takim przepisem szczególnym decydującym dla ustalenia legitymacji skargowej w przypadku wniesienia skargi na akty wymienione w poprzednim akapicie jest art. 101 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym wniesienie skargi jest dopuszczalne przez każdego, kogo interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy wydaną w sprawie z zakresu administracji publicznej. Sąd wyjaśnia przy tym, za licznym orzecznictwem sądowym, że skarga złożona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, i do wniesienia jej nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Oznacza to, że nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego. Przepis art. 101 ust. 2a tej ustawy stanowi natomiast, że skargę na uchwałę, o której mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. Skuteczne wniesienie skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje zatem w sytuacji, gdy skarżący wykażą naruszenie interesu prawnego unormowaniami zaskarżonej uchwały. Przy czym naruszenie interesu prawnego winno mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01). Zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. podlega zatem uchwała organu gminy godząca w sferę prawną skarżącego (skarżących) - wywołująca dla niego samego negatywne konsekwencje prawne, które już nastąpiły bądź niewątpliwie, a przynajmniej z dużym prawdopodobieństwem, nastąpią w przyszłości. Uchwała, czy konkretne jej postanowienie, musi więc rzeczywiście naruszać istniejący interes prawny skarżącego, bez znaczenia dla sprawy będzie ewentualne istniejące lub przyszłe naruszenie interesu faktycznego skarżącego.
Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 u.g.n. nieruchomości stanowiące własność jednostki samorządu terytorialnego mogą być przedmiotem zamiany na nieruchomości stanowiące własność osób fizycznych lub osób prawnych. W zawisłej sprawie, nieruchomość stanowiąca własność jednostki samorządu terytorialnego (miasta M.) została zamieniona na nieruchomość stanowiącą własność osób fizycznych (W.
i T. N.). Podstawą dla wyrażenia zgody na taką zamianę jest między innymi art. 6 u.s.g., który wskazuje że do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów (ust. 1), przy czym jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzyganie w sprawach, o których mowa w ust. 1, należy do gminy (ust. 2). Zatem wobec wyłącznej właściwości przysługującej na mocy ustawy o samorządzie gminnym, właściwą w sprawie wyrażenia zgody na taką zamianę nieruchomości pozostaje Rada Miasta M. (art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a u.s.g.).
Odnosząc powyższe rozważania do treści wniesionej skargi i wywiedzionych
w niej zarzutów, należy wyjaśnić że skarżący nie wykazali naruszenia swego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, koniecznego aby skutecznie zaskarżyć uchwałę. Okolicznością bezsporną jest to, że skarżący nie są właścicielami którejkolwiek z działek będących przedmiotem zamiany dokonanej przez organ
w zaskarżonej uchwale. Do naruszenia interesu prawnego skarżących mogłoby dojść wtedy, gdyby uchwała dotyczyła nieruchomości, do których skarżący posiadają jakiekolwiek prawo rzeczowe. Brak jest natomiast po stronie skarżących legitymacji skargowej uprawniającej do skarżenia uchwał odnoszących się do nieruchomości będących własnością osób trzecich. Interes skarżących ma charakter wyłącznie faktyczny (polegający na braku zgody wobec planowanej budowy krematorium
w obszarze bliskim położeniu nieruchomości posiadanych przez skarżących), a nie prawny. Zamiana nieruchomości dokonana pomiędzy organem a osobami fizycznymi, nie wpływa w realny sposób na status prawny nieruchomości należących do skarżących, choćby położonych w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości będących przedmiotem zamiany.
W tym stanie rzeczy, skoro przedmiotem zaskarżania była uchwała Rady Miasta M. nr LVI/731/2023 z dnia 28 listopada 2023 r. wydana w przedmiocie zamiany nieruchomości, należy stwierdzić że skarżący nie udowodnili aby owa uchwała organu doprowadziła do naruszenia prawa i jednocześnie negatywnie wpłynęła na ich sferę prawnomaterialną, tj. aby dokonanie takiej zmiany doprowadziło do pozbawienia praw albo uniemożliwiło ich realizację. Sam zaś interes faktyczny skarżących nie może być utożsamiany z interesem prawnym w sprawie.
Konsekwencją stwierdzenia przesłanki do odrzucenia skargi jest brak konieczności odniesienia się do pozostałych zarzutów skargi. Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały Sąd stwierdza, że jego rozpoznanie wobec odrzucenia skargi stało się bezprzedmiotowe.
Wobec powyżej wskazanych ustaleń, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI