I SA/WA 1410/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-03-27
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościdrogi publicznenabycie z mocy prawaart. 73 ustawy wprowadzającejstan faktycznygranice nieruchomościpostępowanie administracyjneWSAsamorząd terytorialny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nabyciu z mocy prawa części nieruchomości pod drogę, stwierdzając wadliwe ustalenie stanu faktycznego i granic przejmowanego gruntu.

Skarżąca kwestionowała decyzję o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez Gminę R. części jej nieruchomości pod drogę publiczną, argumentując, że część spornego gruntu znajdowała się za ogrodzeniem i nigdy nie była faktycznie zajęta pod drogę. Sąd administracyjny uznał, że organy administracji nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny i granice przejmowanego gruntu, opierając się na dokumentacji geodezyjnej, która nie uwzględniała rzeczywistego stanu posiadania i ogrodzenia. W konsekwencji sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję.

Sprawa dotyczyła skargi A. A. na decyzję Ministra Infrastruktury, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Gminę R. z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności działek zajętych pod część ulicy. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. poprzez błędne przyjęcie, że część nieruchomości była zajęta pod drogę publiczną, podczas gdy leżała ona za ogrodzeniem i nigdy nie była wykorzystywana jako droga. Sąd administracyjny stwierdził, że postępowanie administracyjne było wadliwe, ponieważ organy nie ustaliły dokładnie, jaka część nieruchomości faktycznie była zajęta pod drogę w dniu 1 stycznia 1999 r. Sąd wskazał, że mapa geodezyjna, na którą powołały się organy, wykazała rozbieżności między granicami ewidencyjnymi a faktycznym ogrodzeniem, co sugerowało, że część gruntu za ogrodzeniem nie była drogą publiczną. Organy nie zbadały tej kwestii wystarczająco wnikliwie, a organ odwoławczy nie przeprowadził dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nabycie z mocy prawa dotyczy wyłącznie gruntów faktycznie zajętych pod drogi publiczne w dniu 31 grudnia 1998 r. Organy administracji mają obowiązek precyzyjnie ustalić faktyczny przebieg granicy gruntu podlegającego przejęciu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny i granice przejmowanego gruntu, opierając się na dokumentacji geodezyjnej, która nie uwzględniała rzeczywistego stanu posiadania i ogrodzenia. Rozbieżności między granicami ewidencyjnymi a ogrodzeniem wskazywały, że część gruntu za ogrodzeniem nie była drogą publiczną, a organy nie zbadały tej kwestii wystarczająco wnikliwie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm. art. 73 § 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Kluczowe jest faktyczne zajęcie pod drogę publiczną.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej.

Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skutki uchylenia decyzji.

Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Część spornego gruntu znajdowała się za ogrodzeniem i nie była faktycznie zajęta pod drogę publiczną. Organy administracji nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny i granice przejmowanego gruntu. Organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w tym obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy i należytego uzasadnienia decyzji.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Ministra Infrastruktury podtrzymująca decyzję Wojewody, oparta na dokumentacji geodezyjnej. Twierdzenie organu, że zarzuty skarżącej oznaczałoby wadliwość oficjalnych dokumentów geodezyjnych.

Godne uwagi sformułowania

Nieruchomości [...] zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością [...] jednostek samorządu terytorialnego. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. Przepisy art. 73 ustawy [...] nie dają podstaw do przejęcia nieruchomości zapisanych w ewidencji gruntów jako drogi, lecz nieruchomości faktycznie zajętych pod drogi publiczne.

Skład orzekający

Marek Stojanowski

przewodniczący

Iwona Kosińska

sprawozdawca

Marta Laskowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie faktycznego stanu posiadania i granic nieruchomości przy nabyciu z mocy prawa pod drogi publiczne, obowiązki organów administracji w zakresie postępowania dowodowego i uzasadniania decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną i stanu prawnego na dzień 31 grudnia 1998 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między formalnym zapisem w ewidencji gruntów a rzeczywistym stanem posiadania, co jest częstym problemem w sprawach nieruchomościowych. Pokazuje też, jak ważne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego przez organy administracji.

Czy ogrodzenie może decydować o własności? Sąd wyjaśnia, jak ustalać granice przejmowanych gruntów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1410/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Kosińska /sprawozdawca/
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Marta Laskowska
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) asesor WSA Marta Laskowska Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2006 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia z mocy prawa pod drogę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Transportu i Budownictwa na rzecz skarżącej A. A. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. A. i Z. A., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] dotyczącą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę R. prawa własności działek o nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. 1 m2 położonych we wsi R., zajętych pod część ulicy [...], stanowiących część gruntu uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...] (dawniej [...]).
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.), decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę R. prawa własności przedmiotowych działek o nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni [...] m2, jako zajętych pod część ulicy [...].
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem A. A. i Z. A. wnieśli odwołanie do organu II instancji. Rozpatrując to odwołanie Minister Infrastruktury stanął na stanowisku, że nie może ono zostać uwzględnione. Przywołując treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną organ odwoławczy stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła współwłasność A. A. i Z. A., pozostawała we władaniu publicznoprawnym, który to fakt władania nie jest kwestionowany przez odwołujących się oraz była zajęta pod drogę - ul. [...], która na podstawie uchwały nr [...] Rady Narodowej W. z dnia [...] maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie m. st. Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Woj. St. Warszawskiego Nr 17, poz. 186), została zaliczona do kategorii dróg gminnych.
Równocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że prowadząc postępowanie w trybie art. 73 organ orzekający bada wyłącznie spełnienie na dzień 31 grudnia 1998 r. przesłanek w nim wymienionych. W przypadku stwierdzenia, iż przesłanki te zostały łącznie spełnione, organ wydaje decyzję deklaratoryjną potwierdzającą jedynie stan zaistniały z mocy samego prawa.
Odnosząc się do natomiast do zarzutu podnoszonego w odwołaniach, a dotyczącego zajęcia pod drogę mniejszej powierzchni, niż wymieniona w decyzji, Minister Infrastruktury stwierdził, że z mapy sytuacyjnej nieruchomości przyjętej w dniu 15 lipca 2004 r. do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w P. i zarejestrowanej pod nr [...], która była podstawą wydania zaskarżonej decyzji, wynika, iż powierzchnia zajęta pod drogę została wyznaczona jedynie do ogrodzenia.
Mając powyższe na uwadze, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...].
Kwestionując to rozstrzygnięcie A. A. złożyła skargę na decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przez błędne przyjęcie, że część nieruchomości nr ewidencyjny [...] o powierzchni ok. [...] m2 zajęta była pod drogę publiczną w dniu 1 stycznia 1999 r., podczas gdy sporna część nieruchomości leży za ogrodzeniem i nigdy nie była wykorzystywana pod drogę. W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że latach 70-tych został oddany "na ulicę" pasek ziemi o szerokości 1 m, którego powierzchnia zgodnie z załączoną mapką podziału, wynosi [...] m2. Następnie wzdłuż granicy zbudowane zostało ogrodzenie nieruchomości - obecne działki nr [...] i [...]. W dniu 24 czerwca 2004 r., odbyło się okazanie granic działki nr [...] przeprowadzone przez geodetę mgr inż. A. P., w trakcie którego okazało się, że część gruntu wyznaczonego przez geodetę znalazła się za ogrodzeniem. Pomiary geodezyjne zostały wykonane na zlecenie Wójta Gminy R. Zdaniem skarżącej wspomniana nieruchomość nigdy nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani Gminy, pozostawała jedynie we władaniu Gminy R. jako droga publiczna, niemniej w części leżącej poza ogrodzeniem skarżących. Skarżąca wyjaśniła, że kwestionuje nabycie własności nieruchomości znajdującej się za ich ogrodzeniem, nie kwestionuje natomiast nabycia części, która rzeczywiście była zajęta pod drogę publiczną, to jest w części pozostającej w 1999 r. poza ogrodzeniem.
W sprawie mapy sytuacyjnej nieruchomości przyjętej do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w P. w dniu 15 lipca 2004 r. pod nr [...], będącej podstawą wydania zaskarżonej decyzji, z której zdaniem Ministra Infrastruktury wynika, iż powierzchnia zajęta pod drogę została wyznaczona została do ogrodzenia, skarżąca wyjaśnia, że stwierdzenie powyższe jest sprzeczne ze stanem faktycznym. Jej zdaniem powierzchnia [...] m2 wyznaczona została na przedmiotowej mapie w granicach [...], zaś punkty [...] i [...] znajdują się za ogrodzeniem. Geodeta przygotowujący mapkę prawidłowo wyznaczył punkt [...], który jest na granicy istniejącego ogrodzenia i drogi publicznej od strony ul. [...]. Jednak nie wyznaczył kolejnych punktów pomiarowych na granicy istniejącego ogrodzenia i drogi. Objął tym samym pas gruntu znajdujący się za ogrodzeniem, który nigdy nie był wykorzystywany pod drogę. Nadto geodeta wydzielił działkę nr [...] o powierzchni [...] m2., która znajduje się między punktami [...] i nie wnosi ona nic w przedmiotowej sprawie. Jest jednak świadectwem, w opinii skarżącej, na niekonsekwencję podczas podziału, ponieważ powstała sytuacja, że pas gruntu o długości [...] m znajdujący się za ogrodzeniem a przed działką [...], został częściowo wydzielony jako oddzielna działka [...] natomiast pozostała część została uwzględniona w [...] m2, mimo że znajduje się za ogrodzeniem i nigdy nie była zajęta pod drogę.
Dodatkowo skarżąca zwróciła uwagę, że z przytoczonej mapki wynika, iż istniejące ogrodzenie znajduje się niemal pośrodku dz. [...] o powierzchni [...] m2 a od strony ul. [...] zbliża się do punktu hi (odległość [...] wynosi [...] m). Fakt ten wskazuje, jej zdaniem, na nieprawidłowy podział – na teren za ogrodzeniem i teren zajęty na drogę. Ponadto skarżąca zwróciła uwagę, że z podzielenia [...] m2 na pół nie można otrzymać [...] m2. Biorąc te argumenty pod uwagę skarżąca uznała, że brak jest podstaw do kwestionowania, iż sporna część gruntu leżąca poza ogrodzeniem nigdy nie była zajęta pod drogę, ani na ten cel wykorzystywana. W tej sytuacji A. A. wniosła o uchylenie w całości decyzji Ministra Infrastruktury oraz decyzji Wojewody [...] i zasądzenie kosztów postępowania na jej rzecz.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Uznał, iż zarzuty zawarte w skardze nie mogą być uznane za słuszne, gdyż oznaczałoby to, że oficjalne dokumenty geodezyjne (mapa), przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zostały sporządzone wadliwie. Skarżąca nie wskazała zaś na żadne postępowanie zmierzające do wyłączenia tych dokumentów jako wadliwych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi. W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 107 §3 kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji.
Z akt sprawy wynika, że postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji było przeprowadzone wadliwie.
Art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.) stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty nie stanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Przesłankami tymi są:
1) władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. gruntem przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego,
2) grunt zajęty został pod drogi publiczne,
3) grunt nie stanowi własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
Niewystąpienie choćby jednej z tych przesłanek powoduje, że przedmiotowy grunt (lub jego część) nie stał się z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. W toczącym się w rozpatrywanej sprawie postępowaniu administracyjnym organ winien był wnikliwie zbadać, czy w dniu 1 stycznia 1999 r. wymienione wyżej przesłanki zostały spełnione.
W rozpatrywanej sprawie strony nie kwestionowały charakteru ulicy [...] jako drogi gminnej. Bezsporny pozostawał również fakt, że przedmiotowe działki nr [...] i nr [...], stanowią część gruntu uregulowanego w księdze wieczystej KW [...] (dawniej [...]) będącego współwłasnością A. A. i Z. A., opisanego jako działka [...]. Przedmiotem sporu stało się jedynie ustalenie, jaka część dawnej działki [...] była w dniu 1 stycznia 1999 r. zajęta pod część ulicy [...], a w szczególności czy cała działka o nr [...] o powierzchni [...] m2 była w dniu 1 stycznia 1999 r. zajęta pod część ulicy [...].
Z akt sprawy wynika, że w trakcie toczącego się postępowania wyjaśniającego organy orzekające przyjęły, że skoro na podstawie mapy sytuacyjnej oraz wykazu zmian gruntowych przygotowanych w 2004 r. przez uprawnionego geodetę mgr inż. A. P. dokonany został podział geodezyjny działki [...] opisanej w ewidencji gruntów jako droga, z wydzieleniem działki [...], jako wchodzącej wcześniej w skład należącej do skarżącej działki [...], to działka ta podlegała z mocy prawa przejęciu na własność Gminy, jako zajęta pod drogę. Geodeta ustalił, że wydzielona na podstawie projektu podziału z 1979 r. działka ewidencyjna [...] o powierzchni [...] m2 w aktualnej w dniu sporządzania dokumentacji ewidencji gruntów stanowiła część działek o nr [...] (w skład której weszło [...] m2 z działki nr [...]), nr [...] (1 m2 z działki nr [...]) – opisanych w ewidencji gruntów jako drogi, odpowiednio część ulicy [...] i [...] – oraz działki nr [...] ([...] m2 z działki nr [...]) – opisanej jako własność J. Z. Geodeta wydzielił z istniejących w ewidencji działek o nr [...], [...] i [..] części pochodzące z dawnej działki nr [..] – odpowiednio działki o nr [...], [...] i [...]. Organy przyjęły, że nowo utworzone działki o nr [...] i [...], wydzielone z działek opisanych w ewidencji gruntów jako droga, stanowią część dróg, a ponieważ działka nr [...] była zapisana w księdze wieczystej jako współwłasność A. A. i Z. A., orzekły o nabyciu przez Gminę prawa ich własności.
Ze sporządzonej przez geodetę mapy sytuacyjnej wynika jednak, że granica działki ewidencyjnej nr [...] (obecnie nr [...]) i działek nr [...] (obecnie współwłasność skarżącej) oraz nr [....](obecnie własność J. Z.) nie przebiega wzdłuż istniejącego ogrodzenia. Z mapy wynika, że ogrodzenie wzdłuż granicy działek ewidencyjnych nr [...] i [...] znajduje się około [...] m w głąb działki nr [...]. Także ogrodzenie wzdłuż granicy działek nr [...] oraz [...] i [...] nie biegnie wzdłuż zapisanej w ewidencji gruntu linii granicznej, lecz znajduje się w obrębie działki nr [...]. Tym samym opracowanie uprawnionego geodetę mgr inż. A. P. ujawniło, że istniejąca w dniu jego sporządzenia w ewidencji gruntów działka nr [...] obejmowała część gruntu objętego ogrodzeniami działek nr [...] i [...], a więc gruntu, który nie mógł być tym samym gruntem będącym we władaniu gminy, zajętym pod ogólnodostępną drogę.
Z znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie sposób ustalić, w oparciu o jakie pomiary wyznaczone zostały granice działki nr [...] wprowadzone do ewidencji gruntów. Biorąc pod uwagę, że odchylenia przebiegu aktualnej granicy ewidencyjnej i ogrodzenia nie przekraczają [...] m, stan ten mógł być trudny do ujawnienia na podstawie materiałów geodezyjnych wykonanych w skali mniejszej niż zastosowana przez uprawnionego geodetę mgr inż. A. P. Tym nie mniej skoro stan taki został ujawniony, organy orzekające w sprawie powinny były wziąć te ustalenia pod uwagę, zwłaszcza, że strony w odwołaniu powoływały się na okoliczność, że nie cała działka [...] została zajęta pod drogę, jako że jej część znajduje się w obrębie ogrodzenia. Organy rozpatrujące sprawę powinne były w trakcie prowadzonego postępowania dokonać weryfikacji, jaka część działki [...] faktycznie została zajęta pod drogę w dniu 31 grudnia 1998 r., co stanowi przesłankę konieczną do nabycia przez Gminę własności przedmiotowych działek w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Decyzja stwierdzająca nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę musi bowiem dotyczyć gruntu, który faktycznie w dniu 31 grudnia 1998 r. był zajęty był pod drogę. Przepisy art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie dają podstaw do przejęcia nieruchomości zapisanych w ewidencji gruntów jako drogi, lecz nieruchomości faktycznie zajętych pod drogi publiczne. W art. 73 ust. 3a ustawodawca przewidział ewentualną konieczność określenia granic nieruchomości podlegającej przejęciu w ramach wydawanej na podstawie tego artykułu decyzji. Oznacza to, że kwestia określenia granic przejmowanej nieruchomości mogła, a w tym przypadku powinna, stać się przedmiotem postępowania w sprawie nabycia własności z mocy prawa.
Nawet przyjmując, że ujawnione rozbieżności umknęły uwadze organu I instancji, niezrozumiałe jest dlaczego istnieniu tych rozbieżności, wskazanych w odwołaniu przez strony, zaprzecza organ II instancji, oczekując od strony podjęcia bliżej nieokreślonych działań prawnych w celu uzgodnienia zapisów ewidencji gruntów ze stanem faktycznym na gruncie.
W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nabycia własności nieruchomości w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. na organie spoczywa obowiązek ustalenia zachodzenia zawartych w nim przesłanek niezbędnych do stwierdzenia nabycia własności, a w razie konieczności ustalenia granic przejmowanych nieruchomości. Z treści wydanych decyzji wynika, że w odniesieniu do powierzchni gruntu wchodzącego w skład działki [...] organy oparły się całkowicie na opracowaniu uprawnionego geodety mgr inż. A. P. jednocześnie pomijając jego ustalenia dotyczące przebiegu granicy działek ewidencyjnych w stosunku do granicy pomiędzy gruntami o różnym wykorzystaniu i stanie władania.
Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury oraz odpowiedzi na skargę wynika, że organ ten jest zdania, że przedstawiony na mapie sytuacyjnej oraz wykazie zmian gruntowych przygotowanych w 2004 r. podział nieruchomości nr [...] został dokonany na podstawie przebiegu ogrodzenia, podczas gdy z analizy zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że podział ten ujawnił jedynie, które części istniejących obecnie działek ewidencyjnych pochodzą z nieruchomości stanowiących hipoteczną własność osób fizycznych. Z materiałów tych nie wynika, aby przebieg ogrodzenia był brany pod uwagę przy proponowanym przez biegłego podziale nieruchomości. Zarówno skarżąca jak i Sąd odczytują z mapy sytuacyjnej, że przebieg istniejącego ogrodzenia nie pokrywa się z granicami działek istniejących w ewidencji gruntów. Nie można ustalić, w jaki sposób organy odczytują z mapy, że granica ewidencyjna działki nr [...] biegnie wzdłuż istniejącego ogrodzenia. Mimo istniejących wątpliwości organy nie zwróciły się do autora opracowania z prośbą o ich wyjaśnienie, ani też nie podjęły żadnych innych działań zmierzających do rozstrzygnięcia spornych kwestii.
Należy podkreślić, że w rozpatrywanej sprawie rozbieżności dotyczą stosunkowo niewielkiej powierzchni gruntu, którego własności skarżąca zostaje pozbawiona za odszkodowaniem. Precyzyjne ustalenie przebiegu granicy pomiędzy gruntem pod drogą podlegającym przejęciu, a gruntem poza drogą, do przejęcia którego brak jest podstaw prawnych, może wydawać się być mało istotne. Jednak w rozpatrywanym przypadku decyzja o nabyciu nieruchomości z mocy prawa tworzy nowy stan prawny własności, którego konsekwencje mogą być bardzo poważne. Ewentualne wydanie decyzji sytuującej, zgodnie z mapą na którą powołują się organy, granicę prawną nieruchomości wewnątrz ogrodzenia nieruchomości skarżącej może prowadzić do sytuacji, w której ogrodzenie, wzniesione na gruncie stanowiącym uprzednio hipoteczną współwłasność skarżącej, znajdowałoby się na gruncie stanowiącym własność Gminy. Tak więc nie tylko przepis prawa nakłada na organ obowiązek precyzyjnego wyznaczenia granicy gruntu podlegającego przejęciu, ale i ogólne zasady postępowania administracyjnego nakładają na organ obowiązek uwzględnienia słusznych interesów strony.
Z powyższego wynika, że okoliczności, na które powołuje się skarżąca są istotne i wymagały wyjaśnienia w postępowaniu przed organem I instancji. Niewyjaśnienie ich narusza przepisy postępowania administracyjnego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji, w oparciu o treść art. 138 kpa, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy nie mógł ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, lecz obowiązany był ponownie merytorycznie rozpatrzyć sprawę, badając zasadność odwołania i wyjaśniając wszystkie istotne okoliczności.
Akta administracyjne organu II instancji dowodzą, iż Minister Infrastruktury nie wywiązał się z tego obowiązku. Nie przeprowadził dodatkowego postępowania wyjaśniającego, korzystając jedynie z materiałów znajdujących się w aktach I instancji. Ponadto w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2005 r. znajduje się tylko jedno zdanie odnoszące się merytorycznie do przedmiotowej sprawy. W uzasadnieniu brak jest jakiegokolwiek odniesienia do zarzutów podniesionych przez skarżącą. Tak lakoniczne uzasadnienie decyzji Ministra Infrastruktury narusza art. 107 §3 kpa, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji, które jest elementem niezbędnym każdej decyzji administracyjnej (art.107 §1 kpa), powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Szczególnie jeśli w sprawie występują sprzeczne interesy stron, obowiązkiem organów administracji jest przeprowadzenie analizy tych interesów i stwierdzenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, jakie to względy zostały przy podejmowaniu rozstrzygnięcia wzięte pod uwagę, dlaczego pewne argumenty zostały przedłożone nad inne i w jaki sposób interesy stron, dla której rozstrzygnięcie jest negatywne, zostały wzięte pod uwagę.
Powyższe pozwala uznać, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy prawa procesowego - art. 7, art. 77 §1, art. 107 §3 kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując ponownie sprawę organ powinien przede wszystkim bezspornie ustalić istniejący w dniu 1 stycznia 1999 r. faktyczny przebieg w terenie spornego odcinka ulicy [...] oraz jego położenie względem faktycznej i ewidencyjnej granicy przedmiotowych działek. Dopiero na gruncie tych ustaleń organ powinien dokonać dalszej oceny istnienia przesłanek z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Musi także w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 §3 kpa.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c, art.152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI