I SA/Wa 1381/23

I SA/Wa 1381/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj /przewodniczący/
Jolanta Dargas /sprawozdawca/
Magdalena Durzyńska
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Protokolant referent Krzysztof Włoczkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi L. z siedzibą w M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 maja 2023 r. nr DPP-TPZ.0272.68.2023.AK(2) w przedmiocie wpisania na listę sankcyjną oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 9 maja 2023 r. nr DPP-TPZ.0272.68.2023.AK(2) Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowił:
1. wpisać [...] z siedzibą w [...] (adres: ul. [...], [...], [...]) na listę, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy;
2. zastosować wobec podmiotu, o którym mowa w punkcie 1:
a) zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych w rozumieniu rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014 z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz. Urz. UE L 78 z 17.03.2014, str. 6, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem 269/2014", będących własnością, pozostających w posiadaniu, pozostających w faktycznym władaniu lub pod kontrolą podmiotu, o którym mowa w pkt 1, w pełnym zakresie,
b) zakaz udostępniania podmiotowi, o którym mowa w pkt 1 lub na jego rzecz - bezpośrednio lub pośrednio - jakichkolwiek środków finansowych lub zasobów gospodarczych w rozumieniu rozporządzenia 269/2014,
c) zakaz świadomego i Umyślnego udziału w działaniach, których celem lub skutkiem jest ominięcie środków wskazanych w lit. a i b,
d) wykluczenie z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursu prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. -Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1710, z późn. zm.).
W uzasadnieniu decyzji Minister podniósł, że [...] z siedzibą w [...] (adres: ul. [...], [...], [...]), to [...] spółka specjalizująca się w produkcji i dystrybucji gazów przemysłowych i medycznych (głównie do rezonansów magnetycznych). Oferuje hel w postaci gazowej w butlach nisko- i wysokociśnieniowych, blokach, specjalnych kontenerach i wagonach.
Wśród klientów spółki znajdują się podmioty takie jak Ministerstwo Obrony Federacji Rosyjskiej, regionalne wydziały rosyjskiej służby bezpieczeństwa FSB, regionalne wydziały Rosgwardii (Rosyjska Gwardia Narodowa, największa struktura bezpieczeństwa wewnętrznego Federacji Rosyjskiej) czy regionalne wydziały MSW Federacji Rosyjskiej.
Prezesem spółki jest L. K., który jest powiązany z rosyjskimi władzami. L. K. jest także członkiem partii Jedna Rosja będącej zapleczem politycznym Władimira Putina. L. K. jest również objęty sankcjami ukraińskimi.
Szczegółowe informacje w przedmiotowym zakresie zostały przekazane do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem (znak: [...]), stanowiącym dokumentację niejawną oznaczoną klauzulą "zastrzeżone".
Minister wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy do postępowań w sprawach wpisu na listę oraz wykreślenia z niej, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, mają zastosowanie przepisy (...) art. 107 § 1, art. 112, art. 113 § 1 (...) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie przy tym z art. 107 § 1 pkt 6 Kpa decyzja zawiera w szczególności uzasadnienie faktyczne i prawne. Przepis art. 4 ust. 1 ustawy nie odsyła do art. 107 § 3 Kpa, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przy tym zgodnie z art. 3 ust. 9 ustawy minister właściwy do spraw wewnętrznych może ograniczyć zakres uzasadnienia (...) ze względu na bezpieczeństwo państwa lub porządek publiczny. W ocenie organu taka sytuacja, w sposób oczywisty, występuje w sprawach tego rodzaju, zwłaszcza w przypadku informacji niejawnych.
Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy minister właściwy do spraw wewnętrznych wydaje decyzje w sprawach wpisu na listę oraz wykreślenia z niej.
Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy decyzję w sprawie wpisu na listę wydaje się względem osób i podmiotów dysponujących środkami finansowymi, funduszami oraz zasobami gospodarczymi w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE) nr 765/2006 z dnia 18 maja 2006 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz. Urz. UE L 134 z 20.05.2006, str.1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem 765/2006", lub rozporządzenia nr 269/2014, bezpośrednio lub pośrednio wspierających:
1) agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę rozpoczętą w dniu 24 lutego 2022 r. lub
2) poważne naruszenia praw człowieka lub represje wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej lub których działalność stanowi inne poważne zagrożenie dla demokracji lub praworządności w Federacji Rosyjskiej lub na Białorusi
- lub bezpośrednio związanych z takimi osobami lub podmiotami, w szczególności ze względu na powiązania o charakterze osobistym, organizacyjnym, gospodarczym lub finansowym, lub wobec których istnieje prawdopodobieństwo wykorzystania w tym celu dysponowanych przez nie takich środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych.
Stosownie do art. 3 ust. 3 ustawy decyzję w sprawie wpisu na listę minister właściwy do spraw wewnętrznych wydaje z urzędu lub na uzasadniony wniosek wskazanych w tym przepisie właściwych organów lub podmiotów. Zgodnie przy tym z art. 3 ust. 4 ustawy, propozycję zastosowania środków, o których mowa w art. 1, określa się z uwzględnieniem w szczególności charakteru i zakresu działalności prowadzonej przez osobę lub podmiot, struktury kapitałowej tego podmiotu oraz względów bezpieczeństwa narodowego.
Zgodnie z art. 3 ust. 6 ustawy decyzja w sprawie wpisu na listę zawiera datę wydania, oznaczenie osoby lub podmiotu, wobec których stosuje się środki, o których mowa w art. 1, wraz z rozstrzygnięciem, który z tych środków ma do nich zastosowanie, uzasadnienie, oznaczenie organu wydającego, podstawę prawną decyzji, podpis osoby wydającej oraz pouczenie o prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
W myśl art. 3 ust. 7 ustawy, wydając decyzję w sprawie wpisu na listę, minister właściwy do spraw wewnętrznych może określić zakres środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych w rozumieniu rozporządzenia 269/2014 lub rozporządzenia 765/2006, objętych środkami, o których mowa w art. 1 pkt 1 lub 2 ustawy.
Uwzględniając przytoczony powyżej stan prawny, Minister stwierdził, że zachodzą uregulowane w art. 3 ust. 2 ustawy przesłanki do zastosowania wymienionych w sentencji decyzji środków wobec tego podmiotu. Jak bowiem wskazują opisane okoliczności faktyczne, podmiot wymieniony w sentencji niniejszej decyzji jest podmiotem, który ze względu na powiązania osobowe, organizacyjne i gospodarcze z władzami i organami Federacji Rosyjskiej, może zostać wykorzystany do dysponowania środkami finansowymi lub zasobami gospodarczymi w rozumieniu rozporządzenia 269/2014 w celu bezpośredniego lub pośredniego wsparcia agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, rozpoczętej 24 lutego 2022 r.
Wskazany w sentencji zakres zastosowanych środków Minister określił stosownie do art. 1 ustawy, przy uwzględnieniu definicji zawartych odpowiednio w art. 1 lit. d i g rozporządzenia 269/2014. Zgodnie ze wspomnianym wyżej przepisem art. 1 ustawy, w celu przeciwdziałania wspieraniu agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę rozpoczętej w dniu 24 lutego 2022 r., wobec osób i podmiotów wpisanych na listę, o której mowa w art. 2 (tj. listę prowadzoną przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych), stosuje się:
1) odpowiednio środki określone w art. 2 ust. 1
3 rozporządzenia Rady (WE) nr 765/2006 z dnia 18 maja 2006 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz. Urz. UE L 134 z 20.05.2006, str. 1, z późn. zm.), (...) na zasadach określonych w tym rozporządzeniu, z wyłączeniem art. Ifb, art. Ifc i art. 7;
2) odpowiednio środki określone w art. 2 i art. 9 rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014 z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz. Urz. UEL 78z 17.03.2014, str. 6, z późn. zm.), (...), na zasadach określonych w tym rozporządzeniu, z wyłączeniem art. 8, art. 12 i art. 16;
3) wykluczenie z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursu prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1129, 1598, 2054 i 2269 oraz z 2022 r. poz. 25);
4) wpis do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, o którym mowa w art. 434 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2021 r. poz. 2354 oraz z 2022 r. poz. 91, 583, 830 i 835).
Rozstrzygając o zastosowaniu środków wskazany w sentencji niniejszej decyzji Minister wziął także pod uwagę art. 3 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym uwzględnia się w szczególności charakter i zakres działalności prowadzonej przez adresata decyzji oraz względy bezpieczeństwa narodowego.
Skargę na decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] z siedzibą w [...] zarzucając jej:
I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 7, art. 7 b i art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "KPA") w zw. z art. 3 ust. 2 i ust. 4 ustawy poprzez zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego mającego zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do jej wyjaśnienia, poprzestanie na przyjęciu powierzchownych informacji bez ich jakiejkolwiek weryfikacji, zaniechanie przeprowadzenia samodzielnego postępowania dowodowego i pełnego ustalenia stanu faktycznego, a zamiast tego oparcie się w tym zakresie całkowicie na informacjach przekazanych organowi pismem nieznanego pochodzenia i treści:
w szczególności poprzez:
2. zaniechanie weryfikacji, czy Spółka spełnia przesłanki wpisania jej na listę, o której mowa w art. 2 ust. 1 Ustawy (dalej: "Lista Sankcyjna");
3. zaniechanie weryfikacji, czy wskazany w decyzji L. K. jest tą samą osobą o nazwisku "L. K.", która została wymieniona w uzasadnieniu decyzji, tj. czy jest to ta sama osoba, która została objęta sankcjami ukraińskimi z powodu jej powiązań ze spółką o znaczeniu strategicznym "[...]";
4. zaniechanie weryfikacji, czy skarżąca rzeczywiście prowadzi działalność w sposób określony w uzasadnieniu decyzji, tj. czy wśród klientów Spółki znajdują się podmioty takie jak Ministerstwo Obrony Federacji Rosyjskiej, regionalne wydziały rosyjskiej służby bezpieczeństwa FSB, regionalne wy-działy Rosgwardii czy regionalne wydziały MSW Federacji Rosyjskiej;
podczas gdy prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego, nawet w oparciu o ogólnie dostępne w Internecie informacje, wykazałoby, że:
(i) L. K. wskazany w decyzji i L. K. wpisany na listę sankcyjną Ukrainy, mający według informacji umieszczonych na tej liście powiązanie ze spółką o znaczeniu strategicznym "[...]", to dwie różne osoby;
(ii) L. K. wskazany w decyzji nie jest powiązany z rosyjskimi władzami, nie jest członkiem partii Jedna Rosja i nie jest objęty sankcjami ukraińskimi;
(iii) wśród klientów Spółki w latach 2022 i 2023 nie znajdują się podmioty takie jak Ministerstwo Obrony Federacji Rosyjskiej, regionalne wydziały rosyjskiej służby bezpieczeństwa FSB, regionalne wydziały Rosgwardii czy regionalne wydziały MSW Federacji Rosyjskiej;
(iv) Spółka nie prowadzi działań, które uzasadniałby zastosowanie wobec niej przepisów Ustawy, tj. działań bezpośrednio lub pośrednio wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę lub naruszeń praw człowieka czy represji wobec społeczeństwa demokratycznego i opozycji demokratycznej w Rosji lub Białorusi, a także nie jest bezpośrednio powiązana z takimi osobami lub podmiotami;
które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne przyjęcie, że Spółka spełnia przesłanki wpisu na Listę Sankcyjną, a w konsekwencji powinno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji na podstawie art, 156 § 1 pkt 2 KPA;
5. art. 41 ust. 2 i art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej poprzez zaniechanie powiadomienia skarżącej o zgromadzonych przeciwko niej dowodom i zaniechanie jej wysłuchania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne przyjęcie, że Spółka spełnia przesłanki wpisu na Listę Sankcyjną;
6. art. 8 § 1 KPA poprzez naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej, zasady pewności prawa oraz zasady proporcjonalności, w szczególności poprzez:
(i) wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego,
(ii) zastosowanie wobec Spółki środków określonych w Ustawie mimo braku do tego podstaw prawnych i faktycznych,
(iii) obciążenie Spółki negatywnymi skutkami pomyłki organu, podczas gdy przeprowadzenie postępowania w sposób zgodny z przepisami po-stępowania i przepisów prawa materialnego skutkowałoby stwierdzeniem przez organ, że Spółka nie spełnia przesłanek zastosowania wobec środków określonych w Ustawie, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne przyjęcie, że Spółka spełnia przesłanki wpisu na Listę Sankcyjną;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 3 ust. 2 i ust. 4 Ustawy poprzez wydanie decyzji w stosunku do podmiotu, który nie spełnia przesłanek umieszczenia go na Liście Sankcyjnej;
b) art. 215 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt e i art. 205 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: "TFUE") i w zw. z art. 28 ust. 1 i 2 i z art. 29 Traktatu o Unii Europejskiej (dalej: "TUE"), art. 15 ust. 1 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014 z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz. Urz. UE L 78 z 17.03.2014, str. 6, z późn. zm., dalej: "Rozporządzenie 269/2014") oraz art. 91 ust. 3 Konstytucji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji:
(i) przyjęcie środka ograniczającego wobec podmiotu niewskazanego w Za-łączniku 1 do Rozporządzenia 269/2014;
(ii) przyjęcie środka ograniczającego przez organ nieuprawniony oraz w zakresie wykraczającym poza obowiązujące środki prewencyjne (zakaz udziału w zamówieniach publicznych), co stanowi rażące naruszenia prawa, które powinno skutkować stwierdzeniem nieważności Decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA;
Z uwagi na powyższe strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji w całości z powodu wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 KPA) polegającym na:
a) braku przeprowadzenia przez organ postępowania dowodowego, co stanowi rażące naruszenie przepisów art. 7, art. 7 b i art. 77 § 1 KPA; oraz
b) przyjęciu środka ograniczającego wobec podmiotu niewskazanego w Załączniku 1 do Rozporządzenia 269/2014 i przez organ nieuprawniony oraz w zakresie wykraczającym poza obowiązujące środki prewencyjne (zakaz udziału w zamówieniach publicznych), co stanowi rażące naruszenie przepisów art. 215 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt e i art. 205 TFUE i w zw. z art. 28 ust. 1 i 2 i z art. 29 TUE, art. 15 ust. 1 i art. 14 ust. 1 Rozporządzenia 269/2014 oraz art. 91 ust. 3 Konstytucji; o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego w całości;
ewentualnie, w razie uznania przez Sąd, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego w całości.
Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 i 5 PPSA wniesiono o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów załączonych do niniejszej skargi, w postaci:
a) wypisu z rejestru osób prawnych dla Spółki z dnia 19 maja 2023 r. wraz z tłumaczeniem przysięgłym (zał. nr 3) na fakt (i) niepełnienia przez L. K. funkcji prezesa zarządu Spółki (ii) pełnienia funkcji zarządu w Spółce przez Spółkę Zarządzająca [...],
b) wypisu z rejestru osób prawnych dla Spółki Zarządzającej z dnia 19 maja 2023 r. wraz z tłumaczeniem przysięgłym (zał. nr 4) na fakt (i) pełnienia funkcji prezesa zarządu Spółki Zarządzającej przez T. Y. (ii) pełnienia przez L. K. wyłącznie roli wspólnika Spółki Zarządzającej (iii) indywidualnego numeru podatkowego L. K.,
c) kopii paszportu L. K. wraz z tłumaczeniem przysięgłym (zał. nr 5) na fakt (i) danych identyfikacyjnych L. K., w szczególności daty i miejsca jego urodzenia,
d) wyciągu z załącznika nr 1 do Rozporządzenia Prezydenta Ukrainy o sankcjach (poz. 803) (dostępnego online na stronie: https://www.president.qov.ua/documents/7262022-44481) wraz z tłumaczeniem
(zał. Nr 6) na fakt danych identyfikacyjnych L. K., w szczególności daty i miejsca jego urodzenia oraz indywidualnego numeru podatkowego (ii) przyczyn umieszczenia L. K. na tej liście,
e) wydruku ze strony sankcji ukraińskich https://sanctions.nazk.qov.ua/en/sanctionperson/3368/ (zał. nr 7) na fakt (i) danych identyfikacyjnych wpisanego na tę listę L. K., w szczególności daty i miejsca jego urodzenia oraz indywidualnego numeru podatkowego (ii) przyczyn umieszczenia L. K. na tej liście,
f) zaświadczenia audytorów Spółki o jej klientach wraz z tłumaczeniem przysięgłym (zał. nr 8) na fakt braku podmiotów wymienionych w uzasadnieniu decyzji wśród klientów Spółki,
g) zaświadczenia o nadaniu L. K. indywidualnego numeru podatkowego wraz z tłumaczeniem przysięgłym (zał. nr 9) na fakt indywidualnego numeru podatkowego L. K.,
h) opisu struktury zarządzania i własnościowej Spółki oraz Spółki Zarządzającej wraz z tłumaczeniem przysięgłym (zał. nr 10) na fakt (i) niepełnienia przez L. K. funkcji członka zarządu Spółki, (ii) L. K. jest wspólnikiem Spółki Zarządzającej.
Wniesiono również o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za niezasadną.
Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie wpisania spółki [...] z siedzibą w [...] na listę osób i podmiotów, wobec których są stosowane środki, o których mowa w art. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego. Zaskarżona decyzja zawierała również rozstrzygnięcie w przedmiocie zastosowania środków wymienionych w art. 1 tej ustawy.
Wydanie decyzji w omawianym przedmiocie należy, zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r., do kompetencji ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Wymaga przy tym podkreślenia, że w myśl art. 3 ust. 3 tej ustawy, decyzję w sprawie wpisu na listę minister wydaje z urzędu lub na uzasadniony wniosek wymienionych w tym przepisie podmiotów (w tym m.in. – jak w niniejszej sprawie – Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego). Skoro Minister jest uprawniony do wydania decyzji z urzędu, to oznacza, że w przypadku gdy prowadzi postępowanie na skutek wniosku właściwego organu, nie jest związany granicami tego wniosku, a w szczególności podstawą dokonania wpisu, czy też proponowanymi do zastosowania środkami.
Jak podniósł Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podmiot objęty decyzją jest podmiotem, który w związku z uzasadnionym prawdopodobieństwem wykorzystania środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych w rozumieniu rozporządzenia nr 765/2006 lub rozporządzenia nr 269/2014, pozostających w dyspozycji skarżącej w celu bezpośredniego lub pośredniego wsparcia agresji Rosji na Ukrainę, wobec której istnieje uzasadnione przypuszczenie bezpośredniego lub pośredniego wspierania agresji Rosji na Ukrainę. Wobec tego, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że postępowanie w tej sprawie od momentu złożenia wniosku dotyczyło wpisu skarżącej na listę na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r., tj. spełnienia przesłanki wspierania rozpoczętej w dniu 24 lutego 2022 r. agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę.
Jak stanowi art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r., decyzję w sprawie wpisu na listę wydaje się względem osób i podmiotów dysponujących środkami finansowymi, funduszami oraz zasobami gospodarczymi w rozumieniu rozporządzenia 765/2006 lub rozporządzenia 269/2014, bezpośrednio lub pośrednio wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę rozpoczętą w dniu 24 lutego 2022 r. lub bezpośrednio związanych z takimi osobami lub podmiotami, w szczególności ze względu na powiązania o charakterze osobistym, organizacyjnym, gospodarczym lub finansowym, lub wobec których istnieje prawdopodobieństwo wykorzystania w tym celu dysponowanych przez nie takich środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych. Z przytoczonego przepisu wynika więc, że ustawodawca przewidział, iż wpisowi na listę podlegać będą nie tylko podmioty bezpośrednio lub pośrednio wspierające agresję, lecz także wszelkie inne osoby lub podmioty o ile są bezpośrednio powiązane z podmiotami wspierającymi. Powiązania takie mogą mieć m.in. charakter osobisty lub gospodarczy, jednak użycie w analizowanym przepisie zwrotu "w szczególności", oznacza, że podstawą wpisu na listę mogą być powiązania różnego rodzaju, o ile przypisać można im przymiot bezpośredniości. W ocenie Sądu, z takimi powiązaniami mamy miejsce w rozpoznawanej sprawie, co prawidłowo ustalił organ w toku postępowania.
Wypada w tym miejscu zauważyć, na co również zwracał uwagę organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że postępowanie w sprawie wpisu na listę nie jest typowym postępowaniem administracyjnym, bowiem zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. do tego rodzaju postępowań stosuje się, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, jedynie niektóre, szczegółowo wymienione, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wśród nich nie znalazł się m.in. art. 80 k.p.a., a także 107 § 3 k.p.a. Wskutek powyższego, w postępowaniu toczącym się na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. organ nie jest zobowiązany oceniać, czy dana okoliczność została udowodniona, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zaś uzasadnienie decyzji nie musi zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Powyższa konstatacja koresponduje również z treścią art. 3 ust. 9 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r., który stanowi, że Minister może ograniczyć zakres uzasadnienia decyzji w sprawie wpisu na listę ze względu na bezpieczeństwo państwa lub porządek publiczny.
Ustawodawca uznał zatem, że charakter tego rodzaju spraw, a w szczególności okoliczność, iż wykazanie powiązań z podmiotami wspierającymi agresję wiązać się może z koniecznością ujawnienia informacji uzyskanych w toku działań operacyjnych służb bezpieczeństwa państwa, wymagać może ograniczenia zakresu uzasadnienia decyzji. Ponadto trudności w zebraniu pełnego materiału dowodowego dotyczącego podmiotów znajdujących się na terenie Białorusi lub Rosji niejednokrotnie będą powodowały, że wydając decyzję w sprawie wpisu na listę, organ będzie miał do dyspozycji jednie ograniczony materiał dowodowy, na podstawie którego dokonywać będzie oceny spełnienia przesłanek wymienionych w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r.
Zdaniem Sądu, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika jasno, jakie fakty legły u podstaw rozstrzygnięcia organu. Skarżąca spółka jest to [...] spółka specjalizująca się w produkcji i dystrybucji gazów przemysłowych i medycznych (głównie do rezonansów magnetycznych). Oferuje hel w postaci gazowej w butlach nisko- i wysokociśnieniowych, blokach, specjalnych kontenerach i wagonach. Wśród klientów spółki znajdują się podmioty takie jak Ministerstwo Obrony Federacji Rosyjskiej, regionalne wydziały rosyjskiej służby bezpieczeństwa FSB, regionalne wydziały Rosgwardii (Rosyjska Gwardia Narodowa, największa struktura bezpieczeństwa wewnętrznego Federacji Rosyjskiej) czy regionalne wydziały MSW Federacji Rosyjskiej. Jak podniesiono dodatkowo w odpowiedzi na skargę hel w postaci ciekłej co do zasady wykorzystywany jest w przemyśle medycznym, co jednak nie wyklucza jego zastosowania np. w rakietach naprowadzanych z użyciem czujników termicznych, czy w przemyśle kosmicznym.
Jak zasadnie podniesiono w odpowiedzi na skargę skarżąca spółka realizując kontrakty dla podmiotów rządowych wypełnia ustawowe przesłanki wpisu na listę sankcyjną. Tym bardziej, że jako spółka mająca siedzibę w [...] zasila budżet Federacji Rosyjskiej chociażby poprzez odprowadzanie podatków, co stanowi dochód tego państwa, który może być przeznaczony na finansowanie agresji na Ukrainę. Już tylko ta okoliczność uzasadnia wpisanie skarżącej na listę sankcyjną, w związku z czym powiązania osobiste poprzez osobę L. K. stanowią okoliczność marginalną w rozpoznawanej sprawie.
Generowanie zysków (dowolnymi metodami) dla budżetu Federacji Rosyjskiej, które mogą zostać wykorzystane dla potrzeb działań wojennych – może stanowić pośrednią formę wspierania agresji, a bezpośrednie powiązanie z takim podmiotem wypełnia dyspozycją art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy. Zauważyć też trzeba, że powołany przepis wskazuje na "istnienie prawdopodobieństwa" wykorzystania dysponowanych środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych. Nie ma zatem w tej sprawie znaczenia prawnego, argumentacja strony skarżącej wskazująca na brak "udowodnienia" przez organ przekazywania określonych środków, które w efekcie trafić miałyby do Federacji Rosyjskiej i przyczynić się do wspierania agresji.
Powyższe ewidentnie świadczy, że w pełni uzasadnione było wydanie w stosunku do skarżącej decyzji o wpisie na listę osób i podmiotów, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego. W konsekwencji zasadne było zastosowanie środków, o których mowa w art. 1 pkt 2 i 3 ustawy. Z kolei wybór tych środków należy do organu administracji publicznej i o ile mieszczą się one w katalogu prawem przewidzianych, to nie ma podstaw do stwierdzenia wadliwości decyzji. Minister, działający na wniosek Szefa CBA, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności tej sprawy, jej uwarunkowania faktyczne i prawne zasadnie uznał, że zachodzą podstawy do zastosowania określonych w decyzji środków.
Zakres oceny Sądu (oceny legalności zaskarżonej decyzji) ogranicza się do zbadania czy spełnione zostały wszystkie przesłanki wynikające z ustawy do wydania decyzji o wpisie skarżącej na listę osób i podmiotów, wobec których są stosowane środki, o których mowa w art. 1 ustawy. Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego, jest szczególnym aktem prawnym, gdyż reguluje wyjątkowo ważną kwestię, a mianowicie ma przeciwdziałać wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służyć ochronie bezpieczeństwa narodowego. Te dwa główne cele stały się priorytetem dla ustawodawcy, i przez ich pryzmat należy odczytywać zapisy ustawy. Ewentualne negatywne skutki dla określonego podmiotu wpisanego na listę, nie mogą stanowić podstawy uchylenia decyzji, gdyż byłoby to sprzeczne z ratio legis omawianej ustawy i nie służyło głównym jej celom. Oczywistym przy tym jest, że ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. ma charakter represyjny, sankcyjny i trudno oczekiwać aby zastosowanie jej zapisów do określonego podmiotu nie miało wywoływać negatywnych dla tego podmiotu skutków. W postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją nieskuteczna musiała okazać się więc argumentacja skarżącej nakierowana na wykazanie szkody jaką spółka ponosi w wyniku wykonania decyzji z dnia 9 maja 2023 r.
Podkreślić należy, że agresja Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, rozpoczęta w dniu 24 lutego 2022 r., spowodowała liczne zmiany na całym świecie, także w Polsce, związane z bezpieczeństwem narodowym, ale również skutkowała podjęciem kroków prawnych w kwestii przeciwdziałania wspieraniu tej agresji. Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. jest tego wyrazem. I o ile skarżąca poddaje w wątpliwość konstytucyjność uregulowań tej ustawy, to jednak nie można zapominać, że powstała ona w absolutnie wyjątkowej sytuacji geopolitycznej. Od końca II wojny światowej na arenie europejskiej nie mieliśmy bowiem do czynienia z jawną agresją jednego państwa na drugie. Nie jest zatem pozbawione uzasadnienia działanie ustawodawcy w zakresie ograniczenia, uproszczenia postępowania administracyjnego w sprawach wpisu na listę osób i podmiotów wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę rozpoczętej w dniu 24 lutego 2022 r. Nie oznacza to jednak, że taka osoba czy podmiot pozbawiona jest zupełnie ochrony prawnej. Od wydanej decyzji przysługuje bowiem skarga do sądu administracyjnego (art. 3 ust. 6 ustawy), a w toku postępowania przed sądem skarżący może przedstawić własną argumentację, zarzuty i wnioski.
Ponadto przedmiotowa ustawa dotyczy wyłącznie tzw. ,,mrożenia majątków", a więc czasowej niemożności dysponowania nimi w celu uniemożliwienia wspierania agresji zbrojnej, co jest zgodne również z art. 2 ust 1 Rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014. Nie oznacza to pozbawienia własności, które w świetle art. 21 ust. 2 Konstytucji jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cel publiczny i za słusznym odszkodowaniem lub przepadku orzeczonego prawomocnym orzeczeniem sądu (art. 46 Konstytucji). Z uwagi również na sytuacje geopolityczną spowodowana głównie agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę pewnym ograniczeniom podlegać musi swoboda prowadzenia działalności gospodarczej w sytuacji gdy istnieje prawdopodobieństwo, że środki z niej uzyskiwane mogą służyć jej wspieraniu i zagrażać interesowi społecznemu i bezpieczeństwu państwa.
Dodatkowo zauważyć należy, że ani strona ani też organ administracji publicznej właściwy w tego rodzaju sprawach, a tym bardziej Sąd, nie mają wpływu na decyzje legislacyjne polskiego ustawodawcy. Organy administracji publicznej zobowiązane są jednak działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.) i dlatego zastosowanie przez organ w tej sprawie regulacji art. 3 ust. 1 ustawy, nie można uznać za naruszające prawo.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa europejskiego i powołanych przez skarżącą Rozporządzeń Rady nr 269/2014 (UE) oraz 765/2006 (WE) Sąd zwraca uwagę, że przepisy te pozwalają na tworzenie na gruncie prawa krajowego list podmiotów odrębnych od wykazów zawartych w załącznikach do tych rozporządzeń. Sąd zwraca także uwagę, że kwestionowane przez skarżącą przepisy wprost do tych uregulowań się odnoszą. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 lipca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2528/22 i przywołane w nim wyroki). Ponadto podkreślić należy, że swoboda przepływu towarów i usług na terenie Unii Europejskiej dotyczy krajów wchodzących w jej skład. Federacji Rosyjskiej zatem w żaden sposób nie dotyczy.
W konsekwencji Sąd uznał, że organ nie naruszył opisywanych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego, bowiem zasadnie przyjął, wobec ustalonych w toku postępowania i niezakwestionowanych skutecznie przez skarżącą powiązań pomiędzy skarżącą spółką a państwem rosyjskim, w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. Powyższe obligowało z kolei organ do wpisania skarżącej na listę osób i podmiotów, wobec których są stosowane środki, o których mowa w art. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. oraz do zastosowania środków wymienionych w art. 1 tej ustawy.
Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze uznając, że pozostają one bez wpływu na wynik sprawy, która została dostatecznie wyjaśniona.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.