I SA/Wa 1380/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-09-14
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościprzekształcenie użytkowania wieczystegoprawo własnościzaświadczeniebudynek mieszkalnylokale mieszkalneKPAewidencja gruntówksięgi wieczyste

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia odmawiające wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego we własność, uznając, że organy nie zbadały wystarczająco charakteru budynku.

Skarżąca J. K. wniosła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności. Prezydent m.st. Warszawy i Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły wydania zaświadczenia, argumentując brak wystarczających danych o liczbie i charakterze lokali w budynku. Sąd uchylił te postanowienia, wskazując, że organy nie zbadały wystarczająco kategorii budynku (jednorodzinny czy wielorodzinny) i nie przeprowadziły wnikliwego postępowania wyjaśniającego, co doprowadziło do przedwczesnej odmowy.

Sprawa dotyczyła wniosku J. K. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności, zgodnie z ustawą o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe. Organ I instancji (Prezydent m.st. Warszawy) odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na brak informacji o liczbie i charakterze lokali w budynku, co uniemożliwiało ustalenie, czy spełniony został warunek, aby co najmniej połowa lokali stanowiła lokale mieszkalne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji. Sąd uznał, że organy nie zbadały wystarczająco kategorii budynku (jednorodzinny czy wielorodzinny) i nie przeprowadziły wnikliwego postępowania wyjaśniającego, mimo że zaświadczenie ma charakter deklaratoryjny i stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej. Sąd podkreślił, że organ powinien ustalić kategorię budynku i dopiero na tej podstawie ocenić spełnienie przesłanek ustawy przekształceniowej. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może odmówić wydania zaświadczenia, jeśli nie przeprowadził wnikliwego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia kategorii budynku (jednorodzinny czy wielorodzinny) i nie zbadał posiadanej dokumentacji architektoniczno-budowlanej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ powinien zbadać kategorię budynku i inne dostępne dane, zamiast przedwcześnie odmawiać wydania zaświadczenia z powodu braku kompletnych informacji o lokalach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

ustawa przekształceniowa art. 1 § ust. 1 i 2 pkt 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Ustawa przewiduje przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe, w tym budynków wielorodzinnych, w których co najmniej połowę lokali stanowią lokale mieszkalne.

ustawa przekształceniowa art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Przekształcenie potwierdza się zaświadczeniem, które jest podstawą ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej i ewidencji gruntów.

Pomocnicze

K.p.a. art. 217 § § 2 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wydawania zaświadczeń na żądanie osoby posiadającej interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego.

K.p.a. art. 218 § § 1 i § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ jest obowiązany wydać zaświadczenie na podstawie posiadanych danych, może też przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w koniecznym zakresie.

u.w.l. art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

Definicja samodzielnego lokalu mieszkalnego, który może stanowić odrębną nieruchomość.

pr. bud. art. 3 § pkt 2a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie zbadały wystarczająco kategorii budynku (jednorodzinny czy wielorodzinny). Organ nie przeprowadził wnikliwego postępowania wyjaśniającego, mimo że zaświadczenie ma charakter deklaratoryjny i stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej. Organ nie może odmówić wydania zaświadczenia, jeśli posiada dane pozwalające na jego wydanie, nawet jeśli nie są one kompletne w zakresie wszystkich lokali.

Godne uwagi sformułowania

zaświadczenie ma charakter deklaratoryjny, bowiem potwierdza przekształcenie prawa i jest konieczne do ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności postępowanie zapoczątkowane wnioskiem o wydanie zaświadczenia musi być 'w koniecznym zakresie' przeprowadzone wnikliwie organ wydający zaświadczenie w trybie przepisów art. 217 K.p.a. i art. 218 K.p.a. nie może dokonywać ocen prawnych

Skład orzekający

Dorota Kozub-Marciniak

sprawozdawca

Łukasz Trochym

przewodniczący

Marta Kołtun-Kulik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących wydawania zaświadczeń w sprawach przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność, zwłaszcza w kontekście braku pełnych danych o lokalu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku danych o lokalach w budynku, co może być trudne do zastosowania w innych typach spraw administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego przez organy administracji, nawet w postępowaniach o wydanie zaświadczenia, które wydają się rutynowe. Podkreśla znaczenie analizy dokumentacji architektoniczno-budowlanej.

Czy brak danych o lokalach zawsze oznacza odmowę przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1380/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-09-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Kozub-Marciniak /sprawozdawca/
Łukasz Trochym /przewodniczący/
Marta Kołtun-Kulik
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Inne
Nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2040
art. 1 i 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2022 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2022 r. nr KOC/1144/Zs/22 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 7 lutego 2022 r. Nr 1/2022; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz J. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
J. K. (dalej, jako: skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 11 kwietnia 2022 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Wnioskiem z dnia 20 września 2021 r. skarżąca, powołując się na art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2020 r., poz. 2040 ze zm., dalej także, jako: ustawa przekształceniowa), wystąpiła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności nieruchomości gruntowej, położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] w W. prowadzi księgę wieczystą nr [...].
Postanowieniem Nr [...] z dnia 7 lutego 2022 r., Prezydent. W., odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położnej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] w W. prowadzi księgę wieczystą nr [...].
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji stwierdził, że operat ewidencyjny, jak i księga wieczysta prowadzona dla przedmiotowej nieruchomości nie zawierają informacji o liczbie i charakterze lokali znajdujących się w budynku posadowionym na przedmiotowej nieruchomości. Ustalenie liczby i funkcji lokali, które nie zostały prawnie wyodrębnione, i dla których w ewidencji gruntów i budynków nie założono kartotek lokali, może być dokonane na podstawie zaświadczeń o samodzielności lokali wydanych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r., poz. 1048). Zaświadczenia te wskazują liczbę wszystkich lokali możliwych do wydzielenia w budynku w oparciu o stosowną dokumentację architektoniczno-budowlaną. Natomiast dla lokali położonych w budynku przy ul. [...] w W. nie były wydawane zaświadczenia o samodzielności lokali. Konkludując organ I instancji stwierdził, że w związku z brakiem informacji o liczbie i charakterze lokali znajdujących się w budynku położonym przy ul. [...] w W., nie jest możliwe ustalenie na podstawie posiadanych przez organ, czy co najmniej połowę lokali w tym budynku stanowią lokale mieszkalne, a tym samym, czy został spełniony warunek art. 1 ust. 2 ustawy przekształceniowej.
Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie.
Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium przytaczając treść art. 1 ust. 1 i 2 ustawy przekształceniowej, wskazało, że ustawa ta nie zawiera definicji poszczególnych kategorii budynków i obiektów budowlanych, o których mowa w art. 1 ust. 2. Aby ustalić znaczenie tych pojęć, należy więc sięgnąć do przepisów ustaw odrębnych.
W przypadku budynku mieszkalnego jednorodzinnego należy odnieść się do art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowalne (Dz. U. z 2021, poz. 2351), zgodnie z którym budynek mieszkalny jednorodzinny to budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku.
Natomiast w przepisach ustaw szczególnych nie ma definicji budynku mieszkalnego wielorodzinnego.
Brak w przepisach prawa wyraźnej definicji "budynku wielorodzinnego" nakazuje przyjąć, że będzie nim budynek mieszkalny inny niż budynek jednorodzinny. Zgodnie z § 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.) ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o budynku mieszkalnym - należy przez to rozumieć: a) budynek mieszkalny wielorodzinny, b) budynek mieszkalny jednorodzinny.
Żaden przepis ustawy przekształceniowej nie zawiera definicji lokalu.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r., poz. 1048) samodzielne lokale mieszkalne oraz lokale o innym przeznaczeniu "mogą stanowić odrębne nieruchomości". Definicja samodzielnego lokalu mieszkalnego zamieszczona została w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, zgodnie z którym samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych.
Zaświadczenie, o którym mowa w art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali, stwierdzające, iż dany lokal jest samodzielnym lokalem mieszkalnym, nie odnosi się do kwestii własności lokalu, a jedynie stwierdza spełnienie wymogu samodzielności przez lokal w rozumieniu wyznaczonym przez art. 2 ust. 3 tej ustawy. Zaświadczenie o samodzielności lokalu jest niezbędne dla dokonania czynności wydzielenia lokalu, jako samodzielnej nieruchomości lokalowej, z nieruchomości głównej. Wydzielenie zaś lokalu jako odrębnej nieruchomości jest niezbędne do ustanowienia dla danego lokalu prawa odrębnej własności i jego wpisu do księgi wieczystej.
W przypadku nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi ustawodawca uzależnia wystąpienie skutków przewidzianych w ustawie przekształceniowej od tego czy, co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne (art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy), a nie od posiadania statusu lokali samodzielnych bądź nie.
Organ wydający zaświadczenie w trybie przepisów art. 217 K.p.a. i art. 218 K.p.a. nie może dokonywać ocen prawnych, bowiem taka ocena w postępowaniu o wydanie zaświadczenia, toczącym się na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a., jest niedopuszczalna. Organ nie może dokonywać nowych ustaleń determinujących zakres uprawnień lub obowiązków podmiotów wnioskujących o wydanie zaświadczenia. Nie powinien także rozstrzygać jakichkolwiek kwestii spornych, gdy stwierdzony zostanie brak zgodności między treścią żądania a stanem rzeczy wynikającym z ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Postępowanie to jest ograniczone do minimum niezbędnego do urzędowego stwierdzenia znanych faktów lub stanu prawnego, w zakresie danych pozostających w dyspozycji organu mającego wydać zaświadczenie.
Z będących w dyspozycji organu I instancji danych (kartoteka lokalu) nie wynika ile w budynku w dniu 1 stycznia 2019 r. było lokali mieszkalnych, a ile niemieszkalnych. Informacji tej nie ma również w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości. W trakcie rozpatrywania wniosku o wydanie zaświadczenia nie jest rolą organu analiza projektu budowlanego budynku. Załączone do zażalenia rysunki - rzuty parteru , piwnicy, 1 i 2 piętra, poddasza oraz dachu zostały sporządzone jak wynika z ich nazwy na potrzeby projektu zamiennego (Remont Kamienicy.Projekt zamienny), który został zatwierdzony dopiero decyzją Prezydenta W. z dnia 11 lutego 2020 r., Nr [...].
Organ podkreślił, że zgodnie art. 1 ust. 1 ustawy przekształceniowej z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe uległo przekształceniu w prawo własności tych gruntów, tj. przekształcenie nastąpiło z mocy samego prawa obejmując grunty zabudowane na cele mieszkaniowe, zaś zaświadczenie ma charakter deklaratoryjny, bowiem potwierdza przekształcenie prawa i jest konieczne do ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności w miejsce dotychczasowego użytkownika wieczystego.
Z akt sprawy wynika, że m.st. W. na podstawie umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste zawartej w dniu [...] marca 2009 r., rep. [...] nr [...] ustanowiło na rzecz osób fizycznych prawo użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W.. Z powołanego aktu notarialnego wynika, że "na gruncie oddawanym w użytkowanie wieczyste posadowiony jest budynek mieszkalno-usługowy, frontowy, trzykondygnacyjny (pkt IV, s. 5 aktu notarialnego).
Z wydruku "Zapis budynków" wg stanu na dzień 1 stycznia 2019 r. wynika, że grunt położony w W. przy ul. [...], na działce nr [...] zabudowany był budynkiem oznaczonym jako "pozostałe budynki niemieszkalne", funkcja użytkowa: "inne budynki niemieszkalne".
Organ I instancji ustalił, że dla lokali położonych w budynku przy ul. [...] nie były wydawane zaświadczenia o samodzielności lokali (pismo zastępcy Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy Śródmieście z 04.11.2021 r., znak: [...]). Ponadto, dla budynku położonego na działce nr [...] funkcja mieszkaniowa budynku została wpisana w ewidencji gruntów i budynków na wniosek właściciela budynku w oparciu o decyzję Prezydenta [...] nr [...] z dnia 11 lutego 2020 r. (pismo Prezydenta [...] z 16.12.2021 r., znak: [...]). Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r. zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił skarżącej pozwolenia na "remont kamienicy przy ul. [...],[...] W., dz. nr ew. [...], obręb [...] [...], kat. obiektu budowlanego: XIII - Projekt budowlany - Architektura projekt zamienny". Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że zmiany w projekcie budowlanym zamiennym polegają m.in. na rezygnacji z zamierzonej zmian sposobu użytkowania i pozostawieniu istniejącej funkcji kamienicy, tj. funkcji mieszkalnej z usługami w parterze.
Skoro jak wskazano wyżej organ rozpoznając wniosek o wydanie zaświadczenia nie rozstrzyga kwestii spornych, a postępowanie wyjaśniające jest ograniczone do minimum niezbędnego do urzędowego stwierdzenia znanych faktów lub stanu prawnego, w zakresie danych pozostających w dyspozycji organu mającego wydać zaświadczenie, to w ocenie Kolegium organ I instancji zasadnie odmówił wydania wnioskowanego zaświadczenia.
Z tym rozstrzygnięciem skarżąca nie zgodziła się i wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie postanowień wydanych w obu instancjach.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 1 ust.1 i ust. 2 pkt 2 ustawy przekształceniowej przez przyjęcie, że z dniem 1 stycznia 2019 r. nie doszło do przekształcenia z mocy prawa użytkowania wieczystego zabudowanego gruntu położonego w W. przy ul. [...], stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa - X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW Nr [...], wobec braku informacji w stosownych rejestrach o liczbie i funkcji lokali znajdujących się w budynku, w tym braku informacji o wydaniu zaświadczenia stwierdzającego, że lokale mają charakter samodzielnych lokali mieszkalnych (art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali);
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 217 K.p.a. i art. 218 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy przekształceniowej i art. 219 K.p.a. przez odmowę wydania zaświadczenia stanowiącego podstawę ujawnienia własności gruntu w księdze wieczystej, mimo że w dyspozycji organu znajdowała się dokumentacja budowlano - architektoniczna świadcząca, o tym że na dzień 1 stycznia 2019 r. przedmiotowy grunt zabudowany był budynkiem z funkcją mieszkalną, w którym ponad 50% lokali miało charakter mieszkalny.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono szeroką argumentację na poparcie stawianych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Z kolei w myśl art. 1 ust. 2 ustawy, przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami:
1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub
2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub
3) o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.
Przekształcenie potwierdza się w zaświadczeniu wydawanym przez organ administracji publicznej, które stanowi podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków (art. 4 ust. 1 ustawy).
Zgodnie z art. 218 § 1 K.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a., tj. jeśli o zaświadczenie ubiega się osoba ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Z kolei art. 218 § 2 K.p.a. stanowi, że organ, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.
Należy podkreślić, że zaświadczenie wydawane na podstawie ustawy przekształceniowej łączy się z doniosłymi skutkami prawnymi, stanowiąc podstawę dokonania wpisu prawa własności w księdze wieczystej. Z tego względu postępowanie zapoczątkowane wnioskiem o wydanie zaświadczenia musi być "w koniecznym zakresie" przeprowadzone wnikliwie, przy czym istotne jest, że organ zaświadczenie wydaje na podstawie posiadanych danych – wynikających z ewidencji, rejestrów i innych danych. Konstrukcja art. 218 § 1 K.p.a. koresponduje z treścią 218 § 2 K.p.a., który właśnie umożliwia organowi przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie.
Jak wynika z prowadzonej przez organ ewidencji gruntów i budynków, na przedmiotowym gruncie na dzień 1 stycznia 2019 r. znajdował się budynek o funkcji niemieszkalnej. Potwierdza to także treść działu I-O księgi wieczystej o nr [...]. W kwietniu 2020 r. na wniosek skarżącej zmieniono w ewidencji gruntów funkcję użytkową budynku na mieszkalną, a w maju 2020 r. przeznaczenie budynku (na mieszkalne) zostało zmienione w Księdze wieczystej.
Jak wynika z akt sprawy i wyjaśnień skarżącej zmiana przeznaczenia budynku przy ul. [...], na funkcję mieszkaniową została wpisana w ewidencji gruntów i budynków na wniosek skarżącej z dnia 7 lutego 2020 r. w oparciu o decyzję Prezydenta [...] W. nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r. Prezydent [...] W. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r. zmienił bowiem decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę obejmującą wykonanie robót budowlanych związanych z remontem i przebudową budynku na cele turystyczne – aparthotel (krótkoterminowy wynajem apartamentów) i zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił skarżącej pozwolenia na "remont kamienicy przy ul. [...],[...] W., dz. nr ew. [...], obręb [...] [...], kat. obiektu budowlanego: XIII - Projekt budowlany - Architektura projekt zamienny". W aktach sprawy znajduje się kopia ww. decyzji wraz z rysunkami wszystkich kondygnacji tj. rzut piwnicy, parteru, pietra 1, pietra 2, poddasza i dachu. Z kolei z treści tej decyzji wynika, że budynek przy ul. [...] posiada funkcję mieszkalną z usługami w parterze.
Z wypisu z kartoteki budynków wynika, że budynek przy ul. [...] jest budynkiem mieszkalnym o pow. 267 m², w którym brak lokali odrębnych.
W wyniku postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że nie wydano w stosunku do przedmiotowego budynku zaświadczeń o samodzielności lokali. W tym miejscu zauważyć trzeba, iż zaświadczenie o samodzielności lokalu jest niezbędne dla dokonania czynności wydzielenia lokalu, jako samodzielnej nieruchomości lokalowej, z nieruchomości głównej. Wydzielenie zaś lokalu jako odrębnej nieruchomości jest niezbędne do ustanowienia dla danego lokalu prawa odrębnej własności i jego wpisu do księgi wieczystej. Jak wskazuje skarżąca, nigdy nie występowała o wydanie zaświadczeń o samodzielności lokali albowiem jej intencją nigdy nie było wyodrębnienia takich lokali.
Nie można także pominąć, że ustawa przekształceniowa posługuje się kategorią budynków mieszkalnych jednorodzinnych i wielorodzinnych. Są to kategorie prawne, budynki mające służyć takim celom powinny cechować się określonymi parametrami. Zgodnie z art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowalne (Dz. U. z 2021, poz. 2351), budynek mieszkalny jednorodzinny to budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku.
W realiach tej sprawy, na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków oraz na podstawie wpisu w dziale I księgi wieczystej, nie sposób wywieść jednoznacznego wniosku, że budynek przy ul. [...] jest budynkiem wielorodzinnym. Tym samym, brak informacji o liczbie i charakterze lokali znajdujących się w budynku położonym przy ul. [...] w W., nie może być, na obecnym etapie postępowania, wystarczające dla wydania postanowienia odmawiającego wydanie zaświadczenia. W ocenie Sądu, istotne kwestie związane z ustaleniem kategorii budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. (jednorodzinny czy wielorodzinny), nie zostały w ogóle rozważone, co w konsekwencji doprowadziło do przedwczesnej odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Należy jeszcze raz podkreślić, że zaświadczenie wydawane na podstawie ustawy przekształceniowej, stanowi podstawę dokonania wpisu prawa własności w księdze wieczystej. Z tego względu, postępowanie zapoczątkowane wnioskiem o wydanie zaświadczenia musi być "w koniecznym zakresie" przeprowadzone wnikliwie, przy czym istotne jest, że organ zaświadczenie wydaje na podstawie posiadanych danych – wynikających z ewidencji, rejestrów ale i innych danych. Ograniczony zakres postępowania wyjaśniającego, które poprzedza wydanie zaświadczenia, nie wyłącza jednak konieczności badania w określonych ramach dowodowych, także i innej dokumentacji, w tym dokumentacji architektoniczno-budowlanej czy też dokumentacji pozyskanej w wyniku oględzin.
Reasumując Sąd stwierdza, że w zaistniałym stanie faktycznym, zaskarżone w sprawie postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji należy uznać za wadliwe, albowiem zostały wydane z naruszeniem art. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 218 § 2 K.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w niniejszym orzeczeniu i w pierwszej kolejności ustali kategorię budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. (jednorodzinny czy wielorodzinny) i dopiero na tej podstawie oceni czy spełnione zostały przesłanki wynikające z ustawy przekształceniowej, niezbędne do wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach (pkt 2) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Sprawą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 powołanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI