I SA/Wa 1372/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-02-14
NSAAdministracyjneŚredniawsa
nieruchomościkomunalizacjamienie Skarbu Państwaprawo administracyjneKodeks postępowania administracyjnegostrona postępowaniainteres prawnyWSAWarszawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając, że skarżący nie posiadał przymiotu strony w sprawie dotyczącej nabycia mienia Skarbu Państwa.

Skarżący A. B. wniósł skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie odmowy stwierdzenia nabycia przez Powiat prawa własności nieruchomości z mocy prawa. Minister uznał, że skarżący nie jest stroną postępowania, ponieważ nie wykazał swojego tytułu prawnego do nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, potwierdzając, że skarżący nie posiadał interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a., gdyż nie wykazał materialnoprawnego tytułu do nieruchomości, a jedynie powołał się na toczące się postępowanie cywilne o jej wydanie.

Sprawa dotyczyła skargi A. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2018 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego. Postępowanie pierwotnie dotyczyło odmowy stwierdzenia nabycia przez Powiat [...] prawa własności nieruchomości z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. Decyzją Wojewody [...] z [...] marca 2018 r. odmówiono stwierdzenia nabycia tego prawa. Skarżący A. B. wniósł odwołanie, a Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] maja 2018 r. umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżący nie jest stroną postępowania, ponieważ nie wykazał swojego tytułu prawnego do nieruchomości ani interesu prawnego. Skarżący zaskarżył decyzję Ministra, zarzucając naruszenie art. 28 K.p.a. i błędne uznanie, że nie posiada interesu prawnego, który wywodził z faktu bycia stroną pozwaną w postępowaniu cywilnym o wydanie tej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że aby być stroną w postępowaniu administracyjnym, należy wykazać materialnoprawny interes, co w sprawach dotyczących nabycia mienia z mocy prawa na podstawie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. oznacza posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości lub wykazanie, że taki tytuł przysługiwał w dniu 1 stycznia 1999 r. Skarżący nie przedstawił takiego tytułu, a jedynie powołał się na toczące się postępowanie cywilne, co nie dawało mu przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym. Sąd podkreślił, że ustalenie prawa własności w postępowaniu administracyjnym mogłoby mieć wpływ na postępowanie cywilne, ale samo w sobie nie tworzy interesu prawnego w rozumieniu K.p.a. dla osoby nieposiadającej tytułu prawnego do nieruchomości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. w postępowaniu administracyjnym dotyczącym stwierdzenia nabycia nieruchomości z mocy prawa, jeśli nie wykaże swojego własnego tytułu prawnego do tej nieruchomości.

Uzasadnienie

Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym wynika z przepisów prawa materialnego i wymaga wykazania bezpośredniego związku z sferą prawną podmiotu. Samo uczestnictwo w postępowaniu cywilnym o wydanie nieruchomości nie jest wystarczające do uznania interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nabycia tej nieruchomości z mocy prawa, jeśli skarżący nie posiada własnego tytułu prawnego do nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przymiot strony wymaga wykazania materialnoprawnego interesu.

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 60

Przepis regulujący nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa przez jednostki samorządu terytorialnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał swojego własnego tytułu prawnego do nieruchomości. Postępowanie cywilne o wydanie nieruchomości nie tworzy automatycznie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nabycia tej nieruchomości z mocy prawa.

Odrzucone argumenty

Skarżący posiadał interes prawny w postępowaniu administracyjnym, ponieważ był stroną w toczącym się postępowaniu cywilnym o wydanie nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony rozstrzygają przepisy prawa materialnego, uczestniczenie jakiejś osoby w postępowaniu administracyjnym samo przez się nie czyni z niej strony. Musisz wykazać, że masz materialnoprawny interes uczestniczenia w tej sprawie. To dopiero daje jej legitymację strony. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to tyle, co wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którym składający wniosek opiera swoje żądanie.

Skład orzekający

Anna Wesołowska

sprawozdawca

Emilia Lewandowska

przewodniczący

Gabriela Nowak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że brak własnego tytułu prawnego do nieruchomości uniemożliwia uznanie przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nabycia tej nieruchomości z mocy prawa, nawet jeśli toczy się postępowanie cywilne o jej wydanie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia mienia z mocy prawa na podstawie przepisów wprowadzających reformę administracyjną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady dotyczące przymiotu strony i interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak sąd rozgranicza różne rodzaje postępowań i legitymację procesową.

Czy toczące się postępowanie cywilne daje Ci prawo głosu w sprawie administracyjnej? Sąd wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1372/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-07-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Wesołowska /sprawozdawca/
Emilia Lewandowska /przewodniczący/
Gabriela Nowak
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 2323/19 - Wyrok NSA z 2022-07-28
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z [...] marca 2018 r. Wojewoda [...] (Wojewoda) odmówił stwierdzenia nabycia przez Powiat [...] (Powiat) z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności mienia, w skład którego wchodzi nieruchomość położona w obrębie [...] miasta [...], oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha (w skład której wchodzi dawna działka nr [...] o po. [...] ha) stanowiąca część ulicy [...] dla której w [...] Wydziale [...] Sądu Rejonowego w [...] prowadzona jest księga wieczysta o nr [...] (Nieruchomość).
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał m.in., że w ramach pozyskiwania gruntów pod budowę ulicy [...] w [...] aktem notarialnym Rep [...] z [...] stycznia 1986 r. - Skarb Państwa nabył od S. B. zabudowaną działkę nr [...] z przeznaczeniem na budowę ulicy. Następnie działka ta weszła w skład obecnej działki nr [...] o pow. [...] ha będącej drogą – ulicą [...].
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. B. (Skarżący).
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (Minister) decyzją z [...] maja 2018 r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze.
Minister przytaczając treść art. 16, art. 28 i 138 § 1 pkt 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 poz. 2096), powoływanej dalej jako "K.p.a." wskazał, że skarżący nie jest stroną wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nabycia przez Powiat na podstawie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), powoływanej dalej "ustawa z dnia 13 października 1998 r." prawa własności opisanej powyżej nieruchomości. Wyjaśnił, że skarżący nie powołał się i nie udokumentował w żaden sposób, że przysługuje mu własny tytuł prawnorzeczowy do Nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego samo powołanie się przez Skarżącego na toczące się w stosunku do niego postępowanie sądowe z powództwa Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta [...] o wydanie Nieruchomości – nie daje podstaw do uznania, że skarżący ma interes prawny w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody z [...] marca 2018 r. Z tego też względu należało umorzyć postępowanie odwoławcze.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący.
Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę art. 28 K.p.a., poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że nie jest stroną postępowania i nie posiada interesu prawnego. Wskazał, że posiada interes prawny w prowadzonym postępowaniu administracyjnym albowiem pozwem z 31 lipca 2015. Prezydent Miasta [...] wystąpił o wydanie opisanej nieruchomości. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
Odpowiadając na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Istotą rozpoznawanej sprawy było ustalenie, czy skarżący posiadała przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. do wniesienia odwołania od decyzji wydanej na podstawie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r., dotyczącej odmowy nabycia przez Powiat z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności mienia, w skład którego wchodzi Nieruchomość
Stroną - jak to określa art. 28 K.p.a. - jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony rozstrzygają przepisy prawa materialnego, uczestniczenie jakiejś osoby w postępowaniu administracyjnym samo przez się nie czyni z niej strony. Musi ona wykazać, że ma materialnoprawny interes uczestniczenia w tej sprawie. To dopiero daje jej legitymację strony.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje zgodny pogląd, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to tyle, co wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którym składający wniosek opiera swoje żądanie. Przy tym interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie przymiotu strony w sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniego wpływu sprawy na sferę prawną nie pozwala na uznanie składającego wniosek za stronę.
Przystępując do rozpatrzenia odwołania organ ma obowiązek ustalenia, czy żądanie zgłoszone w tym przedmiocie pochodzi od strony postępowania.
Sąd zauważa, że w sprawach rozstrzyganych w trybie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - stronami postępowania są z jednej strony podmioty publicznoprawne między którymi następuje transfer prawa własności (Skarb Państwa i właściwa jednostka samorządu terytorialnego) oraz inne osoby, które wykażą, że w dniu 1 stycznia 1999 r. to im przysługiwał tytuł prawny do nieruchomości, który wyłączał komunalizację mienia.
Tak więc stroną postępowania administracyjnego sprawie dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa na podstawie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 roku sprawie mogą być jedynie Skarb Państwa i właściwa jednostka samorządu terytorialnego oraz osoby, które wykażą swój tytuł prawny do objętej postępowaniem nieruchomości.
W niniejszej sprawie skarżący nie ma przymiotu strony. Nie przedstawił bowiem żadnego własnego tytułu prawnorzeczowego do przedmiotowej nieruchomości, na co słusznie zwrócił Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skarżący swój interes prawny wywodzi z faktu, że jest stroną pozwaną w postępowaniu toczącym się przed Sądem Rejonowym w [...][...] Wydział [...] sygn. akt [...] w sprawie z powództwa Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta [...] o wydanie nieruchomości położonej w obrębie [...] Miasta [...] przy ul. [...] o pow. [...] m², stanowiącej część działki oznaczonej nr [...]. Skarżący stoi na stanowisko, że ustalenie, iż prawo własności przysługuje innemu podmiotowi niż Skarb Państwa będzie miało wpływ na wynik postępowania eksmisyjnego i z tej okoliczności wywodzi swój interes prawny.
Rzeczywiście, ustalenie, że prawo własności przysługuje Powiatowi a nie Skarbowi Państwa mogłoby mieć wpływ na wynik postępowania cywilnego toczącego się przeciwko skarżącemu. Okoliczność ta nie może jednak skutkować uznaniem istnienia po stronie skarżącego interesu prawnego w sprawie administracyjnej toczącej się w trybie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 roku.
Prawidłowo zatem Minister umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane przez skarżącego, z uwagi na fakt, że nie może on zostać uznany za stronę postępowania.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł, jak w sentencji oddalając skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI