I SA/Wa 1369/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy uchylającą prawo do świadczenia wychowawczego od 1 lutego 2021 r. Świadczenie zostało przyznane na okres od 1 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r. Organy administracji uznały, że w związku z zatrudnieniem ojca dziecka w Niemczech od 11 stycznia 2021 r., zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, co uzasadniało uchylenie świadczenia. Skarżąca podnosiła, że popełniła błąd we wniosku, nie zaznaczając informacji o pracy za granicą członka rodziny. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Kluczowym argumentem Sądu było to, że decyzje o uchyleniu lub zmianie prawa do świadczenia wychowawczego, wydawane na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, mają charakter konstytutywny i działają ze skutkiem na przyszłość (ex nunc). Sąd podkreślił, że świadczenie przyznane i zrealizowane w przeszłości nie może być uchylane z mocą wsteczną (ex tunc). W przypadku, gdy świadczenie zostało pobrane nienależnie, organ powinien wszcząć postępowanie w oparciu o art. 25 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, dotyczące zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Ponieważ organy administracji zastosowały niewłaściwą procedurę, uchylając świadczenie z mocą wsteczną, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy i umorzył postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., uznając to za efektywny sposób załatwienia sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków prawnych decyzji uchylających świadczenia wychowawcze oraz właściwej procedury w przypadku ustalenia zastosowania koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia świadczenia wychowawczego z mocą wsteczną, ale zasada skutku ex nunc decyzji administracyjnych jest szeroko stosowana.
Zagadnienia prawne (2)
Czy decyzja o uchyleniu prawa do świadczenia wychowawczego, wydana na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, może mieć skutek wsteczny (ex tunc)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja o uchyleniu prawa do świadczenia wychowawczego ma charakter konstytutywny i działa ze skutkiem na przyszłość (ex nunc).
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym decyzje uchylające świadczenia mają skutek od daty ich wydania. W przypadku pobrania świadczenia, które się nie należało, organ powinien wszcząć postępowanie o zwrot nienależnie pobranego świadczenia na podstawie art. 25 ustawy, a nie uchylać prawo do świadczenia z mocą wsteczną.
Jaka jest właściwa procedura w przypadku ustalenia, że członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego, a świadczenie zostało już przyznane i wypłacone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ właściwy powinien uchylić prawo do świadczenia wychowawczego od dnia, w którym przepisy o koordynacji mają zastosowanie (skutek ex nunc), a jeśli świadczenie zostało już wypłacone za okres, który nie powinien być objęty, należy wszcząć postępowanie o zwrot nienależnie pobranego świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 27 ust. 1 ustawy pozwala na uchylenie świadczenia, ale nie z mocą wsteczną za okres już skonsumowany. W takiej sytuacji właściwy jest art. 25 ustawy dotyczący nienależnie pobranych świadczeń.
Przepisy (9)
Główne
u.p.w.d. art. 27 § ust. 1
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Decyzja o uchyleniu lub zmianie prawa do świadczenia wychowawczego ma skutek na przyszłość (ex nunc), a nie wsteczny (ex tunc).
u.p.w.d. art. 25 § ust. 1
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Podstawa prawna do wydawania decyzji o uznaniu świadczeń za nienależne i ich zwrocie.
Pomocnicze
u.p.w.d. art. 16 § ust. 6
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
W przypadku zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla prawo do świadczenia za okres, w którym przepisy te mają zastosowanie.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzje o uchyleniu świadczenia wychowawczego mają skutek na przyszłość (ex nunc), a nie wsteczny (ex tunc). • W przypadku pobrania świadczenia, które się nie należało, właściwą procedurą jest postępowanie o zwrot nienależnie pobranego świadczenia (art. 25 u.p.w.d.), a nie uchylenie prawa do świadczenia z mocą wsteczną.
Odrzucone argumenty
Organy administracji prawidłowo uchyliły świadczenie wychowawcze z mocą wsteczną z uwagi na zastosowanie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Godne uwagi sformułowania
decyzja ma charakter konstytutywny, czyli kształtuje sytuację prawną adresata i działa ze skutkiem ex nunc • w trybie art. 27 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci nie podlega uchyleniu lub zmianie prawo do świadczenia wychowawczego już wcześniej skonsumowane • zamiast procedury uchylenia lub zmiany prawa do świadczenia wychowawczego organ zobowiązany jest w oparciu o materialnoprawną podstawę zwrotu nienależnie pobranego świadczenia (art. 25 ustawy) wdrożyć postępowanie administracyjne
Skład orzekający
Iwona Ścieszka
sprawozdawca
Łukasz Trochym
przewodniczący
Marta Kołtun-Kulik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych decyzji uchylających świadczenia wychowawcze oraz właściwej procedury w przypadku ustalenia zastosowania koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia świadczenia wychowawczego z mocą wsteczną, ale zasada skutku ex nunc decyzji administracyjnych jest szeroko stosowana.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia wychowawczego i pokazuje istotną różnicę między skutkiem decyzji administracyjnych (ex nunc) a procedurą zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Jest to ważna kwestia praktyczna dla wielu osób.
“Świadczenie wychowawcze uchylone z mocą wsteczną? Sąd wyjaśnia, kiedy to legalne.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.