I SA/Wa 1359/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję o nabyciu mienia państwowego z mocy prawa przez gminę, uznając skarżącego za stronę nieuprawnioną do postępowania.
Sprawa dotyczyła nabycia z mocy prawa przez gminę miejską C. prawa własności nieruchomości, która w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność ogólnonarodową. Skarżący, użytkujący nieruchomość od 1992 r., kwestionował decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, zarzucając naruszenie prawa materialnego i odmowę statusu strony. Sąd uznał, że skarżący nie miał tytułu prawnego do nieruchomości w dacie komunalizacji, a zatem nie był stroną postępowania, oddalając skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. w K. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez gminę miejską C. prawa własności nieruchomości. Uzasadnienie decyzji opierało się na fakcie, że nieruchomość stanowiła własność ogólnonarodową w dniu 27 maja 1990 r. i nie podlegała wyłączeniu z komunalizacji, co skutkowało jej nabyciem przez gminę z mocy prawa. Skarżący, który użytkował nieruchomość od 1992 r., zarzucił naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. oraz art. 29 kpa poprzez odmowę przyznania mu statusu strony. Sąd, powołując się na utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że stroną postępowania komunalizacyjnego na podstawie art. 5 ust. 1 cytowanej ustawy jest tylko Skarb Państwa i gmina nabywająca nieruchomość, chyba że inne osoby wykażą naruszenie ich praw własności. Ponieważ skarżący nie posiadał tytułu praworzeczowego do nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r., nie miał uprawnień strony w tym postępowaniu. Sąd oddalił skargę, uznając, że uchybienie procesowe organu odwoławczego (nieumorzenie postępowania, lecz utrzymanie decyzji organu pierwszej instancji w mocy) nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka nie jest stroną postępowania, chyba że wykaże, iż komunalizacja narusza jej prawa własności do nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie NSA, zgodnie z którym stroną postępowania komunalizacyjnego na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. jest tylko Skarb Państwa i gmina nabywająca nieruchomość. Inne osoby mogą być stroną tylko wtedy, gdy wykażą naruszenie ich praw własności do nieruchomości w dacie komunalizacji. Skarżący nie wykazał takiego tytułu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Nieruchomości stanowiące w dniu 27 maja 1990 r. własność ogólnonarodową, należące do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, nie podlegające wyłączeniu z komunalizacji, stawały się z mocy prawa własnością gminy, na terenie której były położone.
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151
Podstawa orzekania przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
k.p.a. art. 29
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy definicji strony postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania odwoławczego przez organ odwoławczy.
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
Nie ma zastosowania ze względu na datę komunalizacji nieruchomości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie posiadał tytułu prawnego do nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r., co wykluczało jego status strony w postępowaniu komunalizacyjnym. Uchybienie procesowe organu odwoławczego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego - art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Naruszenie art. 29 kpa poprzez odmowę skarżącemu statusu strony.
Godne uwagi sformułowania
komunalizacja mienia w tym trybie nastąpiła z mocy samego prawa z dniem 27 maja 1990 r. skarżącemu, który użytkuje sporną nieruchomość dopiero od 1992 r., nie mógł przysługiwać w tamtym czasie żaden tytuł prawny do przedmiotowego mienia stroną postępowania komunalizacyjnego na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. jest tylko Skarb Państwa i gmina nabywająca nieruchomość od Skarbu Państwa, zaś inne osoby tylko wówczas, gdy wykażą, że komunalizacja narusza ich prawa własności do tej nieruchomości
Skład orzekający
Emilia Lewandowska
przewodniczący-sprawozdawca
Daniela Kozłowska
członek
Mirosław Gdesz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie statusu strony w postępowaniach komunalizacyjnych dotyczących mienia państwowego nabytego z mocy prawa, zwłaszcza gdy skarżący nie posiadał tytułu prawnego do nieruchomości w dacie wejścia w życie przepisów o samorządzie terytorialnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z komunalizacją mienia w początkowym okresie transformacji ustrojowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z interpretacją przepisów o komunalizacji mienia państwowego i ustalaniem kręgu stron postępowań administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i nieruchomości.
“Kto jest stroną w sporze o mienie państwowe? Sąd wyjaśnia zasady komunalizacji.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 1359/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-09-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-08-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Daniela Kozłowska Emilia Lewandowska /przewodniczący sprawozdawca/ Mirosław Gdesz. Symbol z opisem 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę Sygn. powiązane I OSK 34/06 - Postanowienie NSA z 2006-01-24 Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2005 r. sprawy ze skargi A. w K. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę oddala skargę. Uzasadnienie I SA/Wa 1359/04 UZASADNIENIE Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...], utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez gminę miejską C. prawa własności nieruchomości położonej w C., oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...] i opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że przedmiotowe mienie, jako stanowiące w dniu 27 maja 1990 r. własność ogólnonarodową, należące w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, nie podlegające wyłączeniu z komunalizacji na podstawie dalszych przepisów tej ustawy i położone na obszarze gminy miejskiej C. - stało się z mocy prawa mieniem tej Gminy. Skoro komunalizacja mienia w tym trybie nastąpiła z mocy samego prawa z dniem 27 maja 1990 r. (data wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r.), to skarżącemu, który użytkuje sporną nieruchomość dopiero od 1992 r., nie mógł przysługiwać w tamtym czasie żaden tytuł prawny do przedmiotowego mienia, niezależnie od aktualnego sposobu jego wykorzystywania. Ponieważ jednocześnie w stosunku do spornego mienia prawo własności służyło wtedy Skarbowi Państwa (co wynika z odpisu z księgi wieczystej nr [...], oraz odpisu tej nieruchomości w ewidencji gruntów według stanu z dnia 27 maja 1990 r.), to przedmiotowa nieruchomość jako należąca wówczas do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i nie podlegająca wyłączeniu z komunalizacji następującej z mocy prawa, jako położona na terenie gminy miejskiej C., stała się z dniem 27 maja 1990 r. własnością tej Gminy na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Z uwagi na datę skomunalizowania tej nieruchomości nie mogą mieć także zastosowania w niniejszej sprawie przepis ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Powołane wyżej okoliczności doprowadziły organ do wniosku, że odwołującemu się nie przysługują prawa strony tego postępowania komunalizacyjnego. W skardze na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej A. w K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. Zarzucając: - naruszenie prawa materialnego - art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych - poprzez przyjęcie tego przepisu jako podstawy rozstrzygnięcia sprawy, - naruszenie art. 29 kpa poprzez odmowę skarżącemu statusu strony. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalone jest stanowisko, że stroną postępowania komunalizacyjnego na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) jest tylko Skarb Państwa i gmina nabywająca nieruchomość od Skarbu Państwa, zaś inne osoby tylko wówczas, gdy wykażą, że komunalizacja narusza ich prawa własności do tej nieruchomości (np. wyrok NSA z 16 września 2003 r., sygn. akt I SA 2084/01, wyrok z 25 listopada 2003 r., sygn. akt I SA 687/02, wyrok z 28 listopada 2003 r., sygn. akr I SA 708/02, wyrok z 1 grudnia 2003 r., sygn. akt I SA 804/02). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko reprezentowane w powołanych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z takiego poglądu prawnego pojęcia strony postępowania komunalizacyjnego na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. wynika, że skarżący nie ma uprawnień strony w tym postępowaniu komunalizacyjnym, gdyż nie posiadał on w dniu 27 maja 1990 tytułu prawnorzeczowego do skomunalizowanej nieruchomości, a tylko taki tytuł dawałby skarżącemu uprawnienie strony w postępowaniu komunalizacyjnym. Słusznie więc organ odwoławczy uznał, że A. nie przysługują prawa strony tego postępowania komunalizacyjnego. Konsekwencją tego prawidłowego ustalenia organu odwoławczego winno więc być umorzenie postępowania odwoławczego na zasadzie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, albowiem odwołanie zostało złożone przez osobę nie posiadającą uprawnień strony, a nie utrzymanie decyzji organu pierwszej instancji w mocy, co uczynił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Jednakże to uchybienie procesowe nie uzasadnia uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż nie ma ono istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż w konsekwencji pozostała w mocy regulacja prawna zawarta w decyzji organu pierwszej instancji. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI