I SA/Wa 1359/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-09-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
komunalizacjamienie państwoweprawo własnościgminaskarżącystrona postępowaniaustawa o samorządzie terytorialnymnieruchomość

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję o nabyciu mienia państwowego z mocy prawa przez gminę, uznając skarżącego za stronę nieuprawnioną do postępowania.

Sprawa dotyczyła nabycia z mocy prawa przez gminę miejską C. prawa własności nieruchomości, która w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność ogólnonarodową. Skarżący, użytkujący nieruchomość od 1992 r., kwestionował decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, zarzucając naruszenie prawa materialnego i odmowę statusu strony. Sąd uznał, że skarżący nie miał tytułu prawnego do nieruchomości w dacie komunalizacji, a zatem nie był stroną postępowania, oddalając skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. w K. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez gminę miejską C. prawa własności nieruchomości. Uzasadnienie decyzji opierało się na fakcie, że nieruchomość stanowiła własność ogólnonarodową w dniu 27 maja 1990 r. i nie podlegała wyłączeniu z komunalizacji, co skutkowało jej nabyciem przez gminę z mocy prawa. Skarżący, który użytkował nieruchomość od 1992 r., zarzucił naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. oraz art. 29 kpa poprzez odmowę przyznania mu statusu strony. Sąd, powołując się na utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że stroną postępowania komunalizacyjnego na podstawie art. 5 ust. 1 cytowanej ustawy jest tylko Skarb Państwa i gmina nabywająca nieruchomość, chyba że inne osoby wykażą naruszenie ich praw własności. Ponieważ skarżący nie posiadał tytułu praworzeczowego do nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r., nie miał uprawnień strony w tym postępowaniu. Sąd oddalił skargę, uznając, że uchybienie procesowe organu odwoławczego (nieumorzenie postępowania, lecz utrzymanie decyzji organu pierwszej instancji w mocy) nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka nie jest stroną postępowania, chyba że wykaże, iż komunalizacja narusza jej prawa własności do nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie NSA, zgodnie z którym stroną postępowania komunalizacyjnego na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. jest tylko Skarb Państwa i gmina nabywająca nieruchomość. Inne osoby mogą być stroną tylko wtedy, gdy wykażą naruszenie ich praw własności do nieruchomości w dacie komunalizacji. Skarżący nie wykazał takiego tytułu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

Nieruchomości stanowiące w dniu 27 maja 1990 r. własność ogólnonarodową, należące do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, nie podlegające wyłączeniu z komunalizacji, stawały się z mocy prawa własnością gminy, na terenie której były położone.

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

k.p.a. art. 29

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy definicji strony postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania odwoławczego przez organ odwoławczy.

Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

Nie ma zastosowania ze względu na datę komunalizacji nieruchomości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie posiadał tytułu prawnego do nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r., co wykluczało jego status strony w postępowaniu komunalizacyjnym. Uchybienie procesowe organu odwoławczego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego - art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Naruszenie art. 29 kpa poprzez odmowę skarżącemu statusu strony.

Godne uwagi sformułowania

komunalizacja mienia w tym trybie nastąpiła z mocy samego prawa z dniem 27 maja 1990 r. skarżącemu, który użytkuje sporną nieruchomość dopiero od 1992 r., nie mógł przysługiwać w tamtym czasie żaden tytuł prawny do przedmiotowego mienia stroną postępowania komunalizacyjnego na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. jest tylko Skarb Państwa i gmina nabywająca nieruchomość od Skarbu Państwa, zaś inne osoby tylko wówczas, gdy wykażą, że komunalizacja narusza ich prawa własności do tej nieruchomości

Skład orzekający

Emilia Lewandowska

przewodniczący-sprawozdawca

Daniela Kozłowska

członek

Mirosław Gdesz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie statusu strony w postępowaniach komunalizacyjnych dotyczących mienia państwowego nabytego z mocy prawa, zwłaszcza gdy skarżący nie posiadał tytułu prawnego do nieruchomości w dacie wejścia w życie przepisów o samorządzie terytorialnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z komunalizacją mienia w początkowym okresie transformacji ustrojowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z interpretacją przepisów o komunalizacji mienia państwowego i ustalaniem kręgu stron postępowań administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i nieruchomości.

Kto jest stroną w sporze o mienie państwowe? Sąd wyjaśnia zasady komunalizacji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1359/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Daniela Kozłowska
Emilia Lewandowska /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Gdesz.
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Sygn. powiązane
I OSK 34/06 - Postanowienie NSA z 2006-01-24
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2005 r. sprawy ze skargi A. w K. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Wa 1359/04
UZASADNIENIE
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...], utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez gminę miejską C. prawa własności nieruchomości położonej w C., oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...] i opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że przedmiotowe mienie, jako stanowiące w dniu 27 maja 1990 r. własność ogólnonarodową, należące w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, nie podlegające wyłączeniu z komunalizacji na podstawie dalszych przepisów tej ustawy i położone na obszarze gminy miejskiej C. - stało się z mocy prawa mieniem tej Gminy.
Skoro komunalizacja mienia w tym trybie nastąpiła z mocy samego prawa z dniem 27 maja 1990 r. (data wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r.), to skarżącemu, który użytkuje sporną nieruchomość dopiero od 1992 r., nie mógł przysługiwać w tamtym czasie żaden tytuł prawny do przedmiotowego mienia, niezależnie od aktualnego sposobu jego wykorzystywania.
Ponieważ jednocześnie w stosunku do spornego mienia prawo własności służyło wtedy Skarbowi Państwa (co wynika z odpisu z księgi wieczystej nr [...], oraz odpisu tej nieruchomości w ewidencji gruntów według stanu z dnia 27 maja 1990 r.), to przedmiotowa nieruchomość jako należąca wówczas do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i nie podlegająca wyłączeniu z komunalizacji następującej z mocy prawa, jako położona na terenie gminy miejskiej C., stała się z dniem 27 maja 1990 r. własnością tej Gminy na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r.
Z uwagi na datę skomunalizowania tej nieruchomości nie mogą mieć także zastosowania w niniejszej sprawie przepis ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Powołane wyżej okoliczności doprowadziły organ do wniosku, że odwołującemu się nie przysługują prawa strony tego postępowania komunalizacyjnego.
W skardze na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej A. w K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. Zarzucając:
- naruszenie prawa materialnego - art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych - poprzez przyjęcie tego przepisu jako podstawy rozstrzygnięcia sprawy,
- naruszenie art. 29 kpa poprzez odmowę skarżącemu statusu strony.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalone jest stanowisko, że stroną postępowania komunalizacyjnego na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) jest tylko Skarb Państwa i gmina nabywająca nieruchomość od Skarbu Państwa, zaś inne osoby tylko wówczas, gdy wykażą, że komunalizacja narusza ich prawa własności do tej nieruchomości (np. wyrok NSA z 16 września 2003 r., sygn. akt I SA 2084/01, wyrok z 25 listopada 2003 r., sygn. akt I SA 687/02, wyrok z 28 listopada 2003 r., sygn. akr I SA 708/02, wyrok z 1 grudnia 2003 r., sygn. akt I SA 804/02).
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko reprezentowane w powołanych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z takiego poglądu prawnego pojęcia strony postępowania komunalizacyjnego na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. wynika, że skarżący nie ma uprawnień strony w tym postępowaniu komunalizacyjnym, gdyż nie posiadał on w dniu 27 maja 1990 tytułu prawnorzeczowego do skomunalizowanej nieruchomości, a tylko taki tytuł dawałby skarżącemu uprawnienie strony w postępowaniu komunalizacyjnym.
Słusznie więc organ odwoławczy uznał, że A. nie przysługują prawa strony tego postępowania komunalizacyjnego. Konsekwencją tego prawidłowego ustalenia organu odwoławczego winno więc być umorzenie postępowania odwoławczego na zasadzie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, albowiem odwołanie zostało złożone przez osobę nie posiadającą uprawnień strony, a nie utrzymanie decyzji organu pierwszej instancji w mocy, co uczynił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Jednakże to uchybienie procesowe nie uzasadnia uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż nie ma ono istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż w konsekwencji pozostała w mocy regulacja prawna zawarta w decyzji organu pierwszej instancji.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI