I SA/WA 1348/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-10-02
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
świadczenie wychowawczeZUSbrak formalnyPESELodrzucenie skargipostępowanie administracyjneopieka nad wnukiem

WSA w Warszawie odrzucił skargę R.S. na decyzję ZUS w sprawie świadczenia wychowawczego z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia oraz nieuzupełnienia braków formalnych skargi.

Skarżąca R.S. wniosła skargę na decyzję ZUS odmawiającą prawa do świadczenia wychowawczego na wnuka. Sąd wezwał ją do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL, jednak skarżąca nie wykonała tego zarządzenia. Dodatkowo, skarga została wniesiona przed wyczerpaniem środków zaskarżenia, co również stanowiło podstawę do jej odrzucenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę R.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 maja 2025 r. odmawiającą prawa do świadczenia wychowawczego na wnuka. Skarżąca podnosiła, że organ niezasadnie odmawia jej wypłaty świadczenia 800+. Sąd, działając na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie jej numeru PESEL, wyznaczając termin 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącej w trybie zastępczym, jednak do dnia wydania postanowienia skarżąca nie uzupełniła wskazanych braków. Sąd, powołując się na art. 58 § 1 pkt 3 i pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę. Jako podstawę odrzucenia wskazano zarówno nieuzupełnienie braków formalnych (brak numeru PESEL), jak i fakt, że skarga została wniesiona na decyzję organu pierwszej instancji, co narusza zasadę wyczerpania środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Sąd podkreślił, że niezachowanie wymogu podania numeru PESEL w skardze jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu, a także przywołał uchwałę NSA w tej sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, skarga wniesiona przed wyczerpaniem środków zaskarżenia podlega odrzuceniu na podstawie art. 52 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego wymaga uprzedniego uruchomienia środków prawnych dostępnych w administracyjnym toku instancji. Zaskarżona decyzja ZUS była decyzją pierwszoinstancyjną i zawierała pouczenie o możliwości złożenia odwołania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (pkt 6) lub gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych (pkt 3).

p.p.s.a. art. 52 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 46 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pismo powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną.

p.p.s.a. art. 73

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje tryb doręczenia zastępczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga wniesiona przed wyczerpaniem środków zaskarżenia. Niewykonanie zarządzenia sądu o uzupełnienie braków formalnych (brak PESEL).

Godne uwagi sformułowania

Wniesienie skargi do sądu administracyjnego wymaga uprzedniego uruchomienia środków prawnych dostępnych w administracyjnym toku instancji. Niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony.

Skład orzekający

Anna Milicka-Stojek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do WSA oraz znaczenia uzupełniania braków formalnych, w tym numeru PESEL."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i procedury sądowoadministracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy rutynowego odrzucenia skargi z powodu braków formalnych i niewyczerpania środków zaskarżenia. Nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji prawnych.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1348/25 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-10-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Milicka-Stojek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 3 i pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 maja 2025 r. nr 010070/680/223401/2025 w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia wychowawczego postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
R. S. (dalej jako "skarżąca") pismem z 27 czerwca 2025 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako "organ") z 26 maja 2025 r. nr 010070/680/223401/2025 w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia wychowawczego (decyzję tę załączyła do skargi). W skardze wskazała, że organ niezasadnie odmawia jej wypłaty świadczenia 800+ na wnuka, którego skarżąca jest opiekunem faktycznym i jedynym kandydatem na rodzinę zastępczą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pismem z 25 sierpnia 2025 r.
(k-10 akt sądowych), w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 22 sierpnia 2025 r., wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie jej nr PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Przesyłka sądowa zawierająca powyższe wezwanie, po dwukrotnym awizowaniu w dniach 29 sierpnia 2025 r. i 8 września 2025 r., wróciła do sądu niepodjęta i uznana została za skutecznie doręczoną z dniem 12 września 2025 r. (k-12 akt sądowych).
Do dnia dzisiejszego skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Stosownie natomiast do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (...). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).
Przepisy te wyrażają generalną zasadę, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego wymaga uprzedniego uruchomienia środków prawnych dostępnych w administracyjnym toku instancji.
Ze złożonej w niniejszej sprawie skargi, a przede wszystkim załączonej do niej decyzji wynika, że jej przedmiotem jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 26 maja 2025 r. nr 010070/680/223401/2025 w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia wychowawczego. Decyzja ta wydana została zatem w pierwszej instancji. Wskazać przy tym należy, że zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości, trybie i terminie złożenia odwołana.
Tym samym wniesienie przez skarżącą skargi na decyzję z 26 maja 2025 r., tj. decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji, uznać należy za niedopuszczalne.
Niezależnie od powyższego zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Stosownie zaś do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. pismo powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną (...).
W tym miejscu podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 3 lipca 2023 r. sygn. akt II GPS 3/22 stwierdził, że niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to, czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć trzeba, że skarżąca pismem z 25 sierpnia 2025 r. zobowiązana została przez Sąd do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie swojego numeru PESEL. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie, po dwukrotnym awizowaniu w dniach 29 sierpnia 2025 r. i 8 września 2025 r., wróciła do sądu niepodjęta i uznana za skutecznie doręczone z dniem 12 września 2025 r. Zastosowanie znalazł bowiem uregulowany w art. 73 p.p.s.a. tryb doręczenia zastępczego, zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres 14 dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, a zawiadomienie o powyższym w postaci awiza umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (...). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu.
Z powyższego wynika, że termin do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie nr PESEL skarżącej upłynął w dniu 19 września 2025 r. Mimo tego skarżąca nie wykonała zarządzenia Sądu z 22 sierpnia 2025 r.
Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i pkt 6 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI