I SA/WA 1341/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-11-22
NSAnieruchomościŚredniawsa
wywłaszczeniezwrot nieruchomościnieruchomośćcel wywłaszczenialasośrodek wypoczynkowygospodarka nieruchomościamidecyzja administracyjnakontrola sądowaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uznając, że cel wywłaszczenia nie został w pełni zrealizowany, zwłaszcza w odniesieniu do części działki porośniętej lasem.

Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która została wywłaszczona pod budowę ośrodka wypoczynkowego. Organy administracji odmawiały zwrotu, twierdząc, że cel wywłaszczenia został spełniony poprzez urządzenie pola namiotowego i istnienie lasu. Sąd uchylił decyzje organów, wskazując na brak wystarczających dowodów na to, że las stanowił integralną część planowanego ośrodka i że cel wywłaszczenia został w pełni zrealizowany na całej powierzchni.

Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji odmawiających zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Nieruchomość została wywłaszczona w 1973 r. pod budowę ośrodka wypoczynkowego nad jeziorem. Organy administracji odmawiały zwrotu, argumentując, że na części działki urządzono pole namiotowe, a część porastał las, co miało świadczyć o realizacji celu wywłaszczenia. Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organy nie wykazały w sposób wystarczający, czy las stanowił integralną część planowanego ośrodka. Sąd podkreślił, że słowo "budowa" w decyzji wywłaszczeniowej sugeruje konkretne prace, a sam fakt istnienia lasu, który powstał samoistnie, nie przesądza o realizacji celu wywłaszczenia. Brak było również dowodów na zagospodarowanie terenu leśnego w ramach ośrodka. Sąd uznał, że dotychczasowe ustalenia zostały dokonane z naruszeniem przepisów k.p.a., co skutkowało uchyleniem decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, samoistne istnienie lasu nie przesądza o realizacji celu wywłaszczenia, zwłaszcza jeśli nie został on w żaden sposób zagospodarowany w ramach planowanego ośrodka.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie wykazały, iż las stanowił integralną część planowanego ośrodka wypoczynkowego. Słowo 'budowa' w decyzji wywłaszczeniowej sugeruje konkretne prace, a samoistne powstanie lasu nie jest równoznaczne z realizacją celu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.g.n. art. 136 § ust. 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 137 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 137 § ust. 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające wykazanie, że las stanowił integralną część celu wywłaszczenia. Naruszenie przepisów k.p.a. przez organ w zakresie oceny dowodów.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące braku planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o lokalizacji szczegółowej jako podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej zwrotu nieruchomości (choć sąd uznał je za istotne dla oceny legalności decyzji wywłaszczeniowej).

Godne uwagi sformułowania

Słowo 'budowa' już coś przecież konkretnego sugeruje. Ustalenia zostały dokonane z naruszeniem przepisów art. 7, 77 i 80 k.p.a.

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Lenart

sędzia

Jolanta Rudnicka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja celu wywłaszczenia, zwłaszcza w kontekście istnienia terenów zielonych (lasów) na wywłaszczonej nieruchomości oraz ocena realizacji tego celu przez organy administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod ośrodek wypoczynkowy i istnienia lasu. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie celu wywłaszczenia i udowodnienie jego realizacji, nawet po wielu latach. Pokazuje też, jak sądowa kontrola może korygować błędy organów administracji.

Czy samoistny las na wywłaszczonej działce oznacza realizację celu? Sąd wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1341/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Lenart
Jolanta Rudnicka
Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Jolanta Rudnicka Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2006 r. sprawy ze skargi J. W., K. W. i L. P. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
I SA/Wa 1341/06
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]czerwca 2006 r., nr [...] Minister Budownictwa utrzymał w mocy decyzją Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2000 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r., nr [...] o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w miejscowości R., oznaczonej jako działka nr [...], o powierzchni [...] ha. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące ustalenia faktyczne i oceny prawne:
Na wniosek Miejskiego [...] w L. decyzją z dnia [...] października 1973 r., nr [...] Kierownik Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w R, powiat L., stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, której właścicielem był S. W. Jako cel wywłaszczenia decyzja ta wskazywała budowę Ośrodka ogólnodostępnego nad jeziorem P.. Pismem z dnia 4 czerwca 1991 r. S. W. wystąpił z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Rozpatrując po raz kolejny sprawę o zwrot wywłaszczonego gruntu, decyzją z dnia z dnia [...] grudnia 1998 r., nr [...], Wojewoda [...] - działając na zasadzie przepisu art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. ( Dz. U. Nr 115, poz. 741 ) - odmówił zwrotu opisanej wyżej nieruchomości a decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2000 r., nr [...] decyzja ta została utrzymana w mocy.
W uzasadnieniu swego stanowiska organy stwierdziły, iż przedmiotowa działka od strony zachodniej jest porośnięta lasem mieszanym o przewadze drzew brzozowych, pochodzących z samosiejki. Wzdłuż zaś granic północnej i południowej działki, rosną drzewa w szpalerach, które zostały zasadzone w ramach zagospodarowania terenu. Uznano też, iż las stanowi integralną część ośrodka wypoczynkowego ogólnodostępnego, którego budowa wiązała się z kompleksowym zagospodarowaniem terenu tzn. połączeniem części komunikacyjnej z obszarem leśnym w całość rekreacyjną.
Następstwem takich ustaleń było stwierdzenie, że cel wywłaszczenia w/w nieruchomości został spełniony, gdyż na jej części urządzono pole namiotowe a część działki porastał las. Organy powołały się przy tym na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 30 grudnia 1997 r. sygn. akt II SA/Lu 1272/96, którym wprawdzie Sąd uchylił wcześniejsze rozstrzygnięcie w sprawie odmowy zwrotu spornej nieruchomości, ale jednocześnie przesądził, że zorganizowanie pola namiotowego na części działki stanowiło realizację celu na jaki została ona wywłaszczona. Do wyjaśnienia natomiast - zdaniem Sądu - pozostawała kwestia zwrotu pozostałej części nieruchomości, która była porośnięta lasem.
Decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2000 r. stała się prawomocna, gdyż skarga na nią - postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2001 r. sygn. akt I SA 86/01 - została odrzucona.
Pismem z dnia 30 kwietnia 2001 r. S., W. wystąpił na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2000 r. wskazując, iż kwestionowana decyzja pozostaje w sprzeczności z treścią art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543) o gospodarce nieruchomościami. Skarżący w szczególności twierdził, że istnieją wątpliwości czy celem wywłaszczenia dawnej działki nr [...] było urządzenie pola namiotowego.
Decyzją z dnia [...] września 2001 r., nr [...] Prezes Urzędu
Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji z
dnia [...] marca 2000 r. a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2001 r., nr [...] utrzymał ją w mocy. Decyzje te z kolei wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2004 r. sygn. akt I SA 869/02 Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie zostały uchylone ze względu na fakt, że wobec braku decyzji o lokalizacji szczegółowej zachodziła konieczność dokonania ustaleń odnośnie zagospodarowania terenu wokół jeziora P. Z tego powodu Sąd wskazał, aby organy zbadały treść obowiązującego w dacie wywłaszczenia planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącego w/w obszaru. Ponadto zalecono także, aby organ nadzorczy ustalił, jaką część spornej nieruchomości zajmuje las i czy stanowi on integralną część ośrodka wypoczynkowego. Sąd wskazał przy tym, iż organ centralny nie wypowiedział się co do możliwości częściowego zwrotu spornego gruntu oraz nie wykazał, czy pole namiotowe zajmuje całą czy też jedynie część wywłaszczonej nieruchomości.
Wniesiona od powyższego orzeczenia skarga kasacyjna przez Gminę L., wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjny w Warszawie z dnia 25 lutego 2005 r.
sygn. akt OSK 1068/04 została oddalona.
Nadmienić wypada, że w dniu 3 października 2002 r. zmarł S. W. a prawa do spadku po nim nabyły dzieci tj. J. W., K. W. i L. P. ( vide: postanowienie Sądu Rejonowego w L. z dnia 13 stycznia 2003 r. sygn. akt [...] ).
Rozpatrując ponownie sprawę w trybie nadzorczym decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] Minister Transportu i Budownictwa - właściwy w sprawie na podstawie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 października 2005 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Transportu i Budownictwa (Dz. U. Nr 220. poz. 1900) - odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2000 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r.o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości podnosząc w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, iż już w dacie wywłaszczenia teren o powierzchni [...] ha z działki nr [...] stanowił las (LS-V). W dacie zaś wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie zwrotu, tj. w dniu [...] marca 2000 r. działka nr [...] wchodziła w skład działki nr [...] o ogólnej powierzchni [...] ha, przy czym w obrębie działki nr [...], na obszarze dawnej działki nr [...], znajdowały się użytki oznaczone symbolem Lz IV - grunty zadrzewione i zakrzewione, o powierzchni około [...] ha. Ponadto na działce nr [...], w części odpowiadającej działce nr [...], znajdował się obszar oznaczony jako "las" oraz "pole namiotowe", a także biegły przez nią przyłącza: telekomunikacyjne, energetyczne oraz woda. W pozostałej części działki nr [...] zlokalizowany był parking, WC, szambo.
Stosownie zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2004 r. organ podjął działania mające na celu pozyskanie dokumentów dotyczących planu zagospodarowania przestrzennego terenu wokół jeziora P., obowiązującego w dacie wydania orzeczenia z dnia [...] października 1973 r. w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości, ale - na podstawie pisma Wójta Gminy L. z dnia 9 grudnia 2005 r.- ustalono, iż w w/w dacie nie obowiązywał żaden plan zagospodarowania przestrzennego spornego terenu. Pierwszy plan taki został dopiero uchwalony w 1976 r.
W związku z powyższym organ nadzorczy stwierdził, iż wobec braku planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego nad jeziorem P. oraz braku decyzji o lokalizacji szczegółowej inwestycji, stanowiącej podstawę wywłaszczenia nieruchomości, nie można ustalić, co wg powołanych wyżej dokumentów, konkretnie miało być zlokalizowane na obszarze działki nr [...] a zostało określone jako "budowa ośrodka ogólnodostępnego nad jeziorem P.".
Konkretyzacja celu wywłaszczenia została w rezultacie dokonana na podstawie dokumentu znajdującego się cały czas w aktach sprawy ( tom I str. 37 ) a oznaczonego numerem [...] sporządzonego w dniu 8 kwietnia 1976 r. Z dokumentu tego wynikało, iż cyt: "Ośrodek wypoczynkowy składa się z części administrowanej przez [...] - ogólnodostępnej oraz ośrodków zakładów pracy (...) w ogólnodostępnym ośrodku [...] zaprojektowane zostały wszystkie niezbędne urządzenia sportowo-rekreacyjne, usługowe, rozrywkowe, umożliwiające wypoczynek w formie wczasów rodzinnych i świątecznych, uprawianie sportów wodnych a poza tym wszystkie uzbrojenia z zakresu uzbrojenia terenu. Rejon ogólnodostępny [...] składa się z następujących obiektów: rejon przybrzeżny ( kąpielisko, przystań żeglarska, plaże, hangary na sprzęt wodny ), hotel turystyczny z zapleczem na 160 miejsc, bar szybkiej obsługi, restauracja, kawiarnia, kino letnie, budynek administracyjno - usługowy, wielofunkcyjny budynek pawilonu handlowo - usługowego, pralnia, warsztaty, rejon sportu i wypoczynku czynnego, rejon campingu i pole namiotowe, rejon parkingu z zapleczem technicznym, infrastruktura techniczna, sieć kanalizacyjna, urządzenia elektryczne, komunikacja. (...) Termin realizacji całej inwestycji przewidziany był w latach 1973 - 1980 (...). Inwestycja jest realizowana niezgodnie z zatwierdzonym harmonogramem realizacji inwestycji i na ponadnormatywnym cyklu".
Zdaniem organu nadzorczego powyższy dokument uprawniał do stwierdzenia, iż
w ciągu 7 lat od daty wywłaszczenia zostały rozpoczęte prace związane z realizacją
celu wywłaszczenia. Ponadto podniesiono, że inwentaryzacja terenu dokonana w listopadzie 1986r. potwierdziła istnienie na obszarze ośrodka baru szybkiej obsługi z pomieszczeniami pomocniczymi i gospodarczymi, piętrowego pensjonatu, ogólnodostępnego parkingu oraz pola namiotowego.
Ustalono także, iż w dniu [...] marca 2000 r. na obszarze działki nr [...], w części odpowiadającej wywłaszczonej działce nr [...] od strony wschodniej znajdowało się pole namiotowe. Obszar o powierzchni około [...] ha od strony zachodniej działki, był zadrzewiony i zakrzewiony, przy czym już w dacie wywłaszczenia, tj. w dniu [...] października 1973 r. na obszarze o powierzchni [...] m znajdował się las, a zadrzewienia i zakrzewienia, przez 30 lat od daty wywłaszczenia, samoistnie, w sposób naturalny zwiększyły powierzchnię występowania. Mając na uwadze, iż właśnie z uwagi na walory przyrodnicze obszar wokół jeziora wywłaszczono dla zapewnienia wypoczynku turystom, nieracjonalnym byłoby nie uwzględnienie przy projektowaniu
ogólnodostępnego ośrodka stanu przyrody w dacie wywłaszczenia i drastyczne ingerowanie w substancję przyrody np. poprzez wykarczowanie zastanego lasu.
Rozpatrując sprawę w trybie wniosku złożonego na zasadzie przepisu art. 127 § 3 k.p.a., działający w tej sprawie na zasadzie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 maja 2006 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Budownictwa (Dz. U. Nr 76, poz. 537) Minister Budownictwa podniósł, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowił w swej istocie jedynie polemikę z ustaleniami faktycznymi i prawnymi przedstawionymi w decyzji Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r., którą organ utrzymał w mocy. Dodatkowo, powołując się na orzecznictwo sądowo-administracyjne zaznaczono, że -zgodnie z art. 156 § l pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, przez co należy rozumieć decyzję wydaną wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadającą prawa albo ich odmawiającą, albo też wbrew tym przesłankom obarczającą stronę obowiązkiem albo uchylającą obowiązek.
Zatem cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą.
Ponieważ w toku prowadzonego postępowania nie stwierdzono rażącego naruszenia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 137 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami), jak również przepisów prawa procesowego, które skutkowałby wyeliminowaniem z obiegu prawnego kwestionowanych decyzji, mając też na uwadze, że ustalenie celu wywłaszczenia nastąpiło przy wykorzystaniu środków dowodowych, o których mowa w art. 75 k.p.a., organ podtrzymał stanowisko wyrażone przez Ministra Transportu i Budownictwa. Odnosząc się zaś do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdzono, że nakazanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sięgnięcia do planu zagospodarowania przestrzennego, który przewidywał sposób zagospodarowania terenu wokół jeziora P. nie może być traktowane jako przesądzenie, że plan taki istniał. Ponadto zaakcentowano też, iż przed wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. strony miały możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym a także w piśmie z dnia 16 lutego 2006 r. zostały pouczone, stosownie do art. 10 k.p.a., o możliwości składania dodatkowych wyjaśnień i wniosków, ale nie wniosły zastrzeżeń do zgromadzonego materiału dowodowego jak również nie złożyły dodatkowych wyjaśnień ani dowodów w sprawie.
Zaakcentowano również, że twierdzenie stron, iż postępowanie przeprowadzone w trybie nadzoru potwierdziło, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona przy braku decyzji o lokalizacji szczegółowej i przy braku prawa miejscowego, nie mogło podlegać ocenie w postępowaniu dotyczącym oceny legalności decyzji odmawiającej zwrotu nieruchomości. Powyższa kwestia bowiem mogłaby podlegać ewentualnej ocenie jedynie w postępowaniu dotyczącym oceny legalności decyzji wywłaszczeniu. Obowiązujący w dacie wydania decyzji z [...] marca 2000 r. przepis art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami jednoznacznie określał, przy spełnieniu jakich przesłanek nieruchomość uznaje się za zbędną na cel wywłaszczenia a do wymienionych w nim przesłanek nie należał brak planu zagospodarowania przestrzennego, jak również brak decyzji o ustaleniu lokalizacji szczegółowej inwestycji.
Powyższa decyzja stała się z kolei przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wnieśli: J. W., K. W. i L. P. W skardze skarżący, domagając się uchylenia obu decyzji organu centralnego, podnieśli zarzut naruszenia art. 112 ust. 1, art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami a także sprzeczności dokonanych ustaleń polegających na przyjęciu zrealizowanego celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości wobec braku podstawy prawnej stanowiącej materialne przesłanki wywłaszczenia.
Wobec rażącego - w ocenie skarżących - naruszania prawa przez organy administracji państwowej - wnosili oni także o wystąpienie przez Sąd z pytaniem prejudycjalnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości dotyczącym zasad stosowania prawa przez organy administracji państwa wspólnotowego w aspekcie orzeczeń sądów krajowych. Podnosili również, iż wadliwością zaskarżonej decyzji była okoliczność, że osoba przygotowywująca materiały źródłowe i treść decyzji organu centralnego była ( przy wydawaniu obu decyzji ) ta sama.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę - pod względem zgodności z prawem - zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Ponieważ w rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że miało miejsce tego rodzaju naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkowało to uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
Choć skarżący w skardze i w piśmie uzupełniającym ją podnosili głównie zarzut, że wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło bez podstawy prawnej (brak decyzji o lokalizacji szczegółowej inwestycji czy brak planu zagospodarowania przestrzennego, który dotyczył by terenu nad jeziorem P. w dacie w dacie) a więc zarzut właściwy dla ewentualnego postępowania nadzorczego w odniesieniu do decyzji wywłaszczeniowej, skargę należało uznać za uzasadnioną.
Zgodzić się wprawdzie wypada, że w przypadku, gdy w 1973 r. nie obowiązywał żaden plan zagospodarowania przestrzennego, który obejmowałby swym zasięgiem dawną działkę nr [...], nie było możliwe przeprowadzenie dowodu z takiego dokumentu, który to dowód zalecał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 kwietnia 2004 r. Słusznym także było stwierdzenie, iż w takiej sytuacji należało - zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. - dopuścić w charakterze dowodu wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
Organ nie zwrócił jednak uwagi że przedmiotem dowodzenia w niniejszym postępowaniu nadzorczym była treść decyzji administracyjnej, będącej jako decyzja lokalizacyjna, podstawą wywłaszczenia a zatem dokument o doniosłym znaczeniu. Ustalenie w związku z tym treści takiego dokumentu poprzez dowody pośrednie ( bo oryginału ani kopii takiej decyzji nie ma ) winno nastąpić w sposób niezmiernie wnikliwy i rzetelny.
W związku z treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 grudnia 1997 r. sygn. akt II SA/Lu 1272/96, który przesądził o tym, że urządzenie pola namiotowego mieściło się w pojęciu takiego celu jak budowa ośrodka ogólnodostępnego nad jeziorem P., pozostała do ustalenia kwestia realizacji tego celu na tej części dawnej działki nr [...], którą porastał las. Przedmiotem zaś niniejszego postępowania nadzorczego były decyzje odmawiające zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w całości a więc także w części nie zajętej pod wspomniane pole namiotowe. Problemem, który cały czas pozostaje niewyjaśniony jest ustalenie czy wspomniany las winien być traktowany jako część składowa owego ośrodka ogólnodostępnego czy też istnienie jego świadczy o tym, że na terenie, na którym rośnie, nie zrealizowano celu wywłaszczenia a zatem nieruchomość ta w tej części mogła podlegać zwrotowi, o czym nie orzeczono w decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa I Rozwoju Miast z 2000 r. czym z kolei rażąco naruszono prawo ( w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
W ocenie Sądu orzekającego w tym składzie twierdzenie, że las stanowił element ośrodka wypoczynkowego, wywiedzione w oparciu o treść pism sporządzonych w latach 1976 i 1986 i dodatkowo nie mających charakteru oczywistego ani jednoznacznego, musiało być uznane za niewyjaśnienie wszechstronne sprawy i traktowane jako przekroczenie przez organ granic swobodnej oceny dowodów.
Znamienne jest przy tym, że Minister nie podjął nawet próby zanalizowania celu wywłaszczenia w oparciu o sam zapis zawarty w decyzji wywłaszczeniowej, który przecież wyraźnie mówi o " budowie" ośrodka a nie jego np. utworzeniu, powstaniu czy zorganizowaniu. Słowo "budowa" już coś przecież konkretnego sugeruje.
Zwrócić także należy uwagę, co wynika z ustaleń faktycznych zawartych w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, że las nie zajmował całej dawnej działki nr [...] a pole namiotowe nie powstało na terenie zalesionym co przecież umożliwiłoby zabezpieczenie bazy namiotowej przed warunkami atmosferycznymi. Pole namiotowe zorganizowano w całkiem oddzielnej części działki a las porastał pierwotnie dawną działkę nr [...] w części o powierzchni [...] ha, zaś w 2000 r. ( przez 30 lat ) powiększył swój areał do [...] ha. Wyłączając okoliczność posadzenia szpaleru drzew przy granicach pola namiotowego od strony północnej i południowej, las powstał w sposób naturalny i nikt zatem nie podejmował żadnych kroków, aby to konkretnym miejsce celowo zalesić.
Z akt sprawy nie wynika także, aby teren lasu był w jakikolwiek sposób zagospodarowany np. poprzez ustawienie pojemników na śmieci, urządzenie tzw. ścieżek zdrowia, ustawienie ławek czy innych urządzeń rekreacyjnych. Z tego względu trudno zgodzić się z poglądem, że tylko z tego powodu, iż w piśmie z 8 dnia kwietnia 1976 r. dotyczącym budowy Ośrodka wypoczynkowego nad jeziorem P. napisano, że Ośrodek ten obejmuje "rejon sportu i wypoczynku czynnego" to należy domniemywać, że las porastający część wywłaszczonego gruntu miał być - w zamierzeniu organu orzekającego o lokalizacji inwestycji - jej częścią.
Podkreślenia też wymaga, że dla każdego rzeczą oczywistą i pożądaną jest to, aby w rejonie ośrodka wypoczynkowego znajdował się teren tzw. zielony czy leśny i było to wiadome od samego początku. Mimo wszystko jednak Naczelny Sąd Administracyjny w wyżej wspomnianym wyroku z dnia 30 grudnia 1997 r. polecił przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczność, czy w/w las wchodził w skład Ośrodka czy też nie. Zatem przytaczanie w zaskarżonych decyzjach opisu spornego terenu i twierdzenie, że z uwagi na jego walory przyrodnicze nieracjonalnym byłoby nie uwzględnienie przy projektowaniu ogólnodostępnego ośrodka stanu przyrody w dacie wywłaszczenia, musi być w tej sprawie uznane za argumentację niewystarczającą za przyjęciem poglądu, że las miał stanowić określony, celowy element Ośrodka.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ zatem winien dokonać w sposób bardziej wnikliwy i wszechstronny analizy całego zgromadzonego materiału dowodowego i ewentualnie przeprowadzić dodatkowe, nowe dowody. Dotychczasowe bowiem ustalenia zostały dokonane z naruszeniem przepisów art. 7, 77 i 80 k.p.a.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze Sąd uznał, że nie zachodziła potrzeba występowania w niniejszej sprawie z pytaniem prejudycjalnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu w kwestii zasad stosowania prawa przez organy administracji publicznej w aspekcie orzeczeń wydawanych przez sądy krajowe, bowiem kwestię tę rozstrzyga przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W kwestii natomiast zarzutu, że ta sama osoba przygotowywała materiały źródłowe do wydania obu zaskarżonych decyzji Sąd stanął na stanowisku, że nie był on w tej sprawie uzasadniony. Po pierwsze zarzut ten nie został udowodniony a ponadto w sprawie tej nie orzekały organy różnego stopnia tylko w obu przypadkach decyzje wydawał organ centralny.
Także dopuszczenie dowodu z akt sądowych, o który wnosili skarżący w piśmie z dnia 14 listopada 2006 r. nie został uwzględniony. W związku z tym, że w aktach administracyjnych znajdowały się odpisy wszystkich wyroków sądów (wraz z uzasadnieniami), które zapadły zarówno w postępowaniu o zwrot nieruchomości jak i w postępowaniu nadzorczym, przeprowadzenie tego dowodu Sąd uznał za zbędne.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd zatem - z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt lit c w związku z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI