I SA/Wa 1336/21

I SA/Wa 1336/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-12-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj /przewodniczący/
Dariusz Pirogowicz /sprawozdawca/
Gabriela Nowak
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 658/22 - Wyrok NSA z 2025-04-15
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
art. 5 ust. 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Gabriela Nowak, sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.), Protokolant referent Agnieszka Stefańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. z siedzibą w B., decyzją z [...] kwietnia 2021 r. nr [...], utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2020 r. nr [...] stwierdzającą nabycie przez Gminę Z., z mocy prawa, z dniem [...] maja 1990 r., nieodpłatnie, prawa własności nieruchomości, położonej w granicach administracyjnych miasta Z., w obrębie ewidencyjnym Nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów numerem działek: [...] o pow. [...] ha; [...] o pow. [...] ha; [...] o pow. [...] ha, objętych księgą wieczystą nr [...] Sądu Rejonowego w Z., oraz numerem działek: [...] o pow. [...] ha; [...] o pow. [...] ha, objętych księgą wieczystą nr [...] Sądu Rejonowego w Z.
Decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewoda [...] zawiadomieniem z [...] października 2016 r., wszczął z urzędu postępowanie w sprawie uregulowania stanu prawnego wyżej opisanej nieruchomości. Następnie decyzją z [...] maja 2020 r. stwierdził nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem [...] maja 1990 r. przez Gminę Miasta Z. jej prawa własności. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że nieruchomość stanowiła w dniu [...] maja 1990 r. własność Skarbu Państwa, na podstawie orzeczenia Ministra Górnictwa - Zb. Dok. [...] z [...] sierpnia 1950 r., co potwierdza treść ksiąg wieczystych nr [...] i [...][...]. Wskazał, że z treści przedłożonych przez Prezydenta Miasta Z. wypisów z rejestru gruntów według stanu na dzień [...] maja 1990 r. wynika, iż pierwotne działki nr [...] i nr [...] zostały opisane symbolami "[...]" (zurbanizowane terenu niezabudowane) oraz "[...]" (grunty orne), a jako władającego ujawniono KWK "[...]". Prezydent Miasta Z. pismem z [...] grudnia 2016 r. wyjaśnił, że władanie to nie zostało potwierdzone żadnym tytułem prawnym do nieruchomości i miało jedynie charakter ewidencyjny. Z działek nr [...] i nr [...] w wyniku podziału w 2002 r. powstały działki nr [...],[...],[...] i [...]. Następnie z działki [...] w 2014 r. powstały działki nr [...] i [...]. Działki obecnie posiadają użytki "dr" (drogi), "ŁIV" (łąki) i "PsVI" (pastwiska trwałe). Ponadto Wojewoda podkreślił, że w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości została wydana decyzja z [...] stycznia 2016 r. nr [...] orzekająca o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez KWK "[...]" w Z. prawa użytkowania wieczystego, ze względu na brak dokumentów potwierdzających prawo zarządu w dniu [...] grudnia 1990 r. do ww. gruntu. Od decyzji tej [...] S.A. - następca prawny KWK "[...]" wniosła odwołanie, które do dnia wydania decyzji przez Wojewodę nie zostało rozpatrzone.
Wskazał także, że zgodnie z wypisem i wyrysem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Z. zatwierdzonego uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Nr [...] z [...] stycznia 1979 r., przedmiotowa nieruchomość w dniu [...] maja 1990 r. została oznaczona symbolem [...] - tereny mieszkalnictwa rodzinnego o wysokiej intensywności zabudowy (...) oraz [...] - ulica ruchu normalnego. Jednocześnie z wyjaśnień Prezydenta Miasta Z. złożonych przy piśmie z [...] listopada 2019 r. oraz na podstawie map wydrukowanych z serwisu Geoportal (http://mapv.geonortal.gov.pl") wynika, że na ww. działkach w niewielkiej części usytuowany był chodnik wraz ze skarpą, a w większości nieruchomość była i nadal jest porośnięta zielenią nieurządzoną. Potwierdza to również załączona mapa ewidencyjna z wrysowanym pasem drogowym ul. Tarnopolskiej.
Wojewoda powołał się na obowiązujące w dniu [...] maja 1990 r. przepisy ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) dalej: "ustawa komunalizacyjna" oraz ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74) dalej: "ustawa gruntowa", w zakresie przekazywania nieruchomości w zarząd państwowych jednostek organizacyjnych. Tym samym, w ocenie Wojewody, przedmiotowa nieruchomość nie mogła zostać obciążona prawem użytkowania (zarządu), zgodnie z obowiązującymi przed dniem 27 maja 1990 r. przepisami. Powołał się również na art. 34 Kodeksu cywilnego w brzmieniu obowiązującym w dniu 27 maja 1990 r. w powiązaniu z ówczesnym art. 6 ustawy gruntowej, zgodnie z którym mieniem należącym do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego były te prawa majątkowe Skarbu Państwa, które nie znajdowały się pod zarządem innych niż Państwo państwowych osób prawnych. Skoro zaś przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało, że przedmiotowa nieruchomość Skarbu Państwa w dniu [...] maja 1990 r. obciążona była prawem zarządu na rzecz innych niż Państwo państwowych osób prawnych oraz aby podlegała wyłączeniu z komunalizacji stosownie do art. 11 i 12 ustawy komunalizacyjnej, uznał, że spełniała ona przesłanki wynikające z art. 5 ust. 1 tej ustawy, a tym samym z mocy prawa stała się własnością Gminy Z.
Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem [...] S.A. z siedzibą w B. złożyła odwołanie wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy. W ocenie spółki Wojewoda wadliwie przyjął, że przedmiotowa nieruchomość nie znajdowała się pod zarządem innych niż Państwo państwowych osób prawnych, podczas gdy w decyzji z [...] maja 1986 r., nr [...] ustalono opłatę za zarząd - użytkowanie gruntów przez [...] w Z., co potwierdza, że grunty te były w jego zarządzie, a okoliczność ta wynika także z wypisu z rejestru gruntów.
Po rozpatrzeniu tego odwołania Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z [...] kwietnia 2021 r. utrzymała decyzje Wojewody [...] w mocy. W uzasadnieniu stwierdziła, że bezsporne w niniejszej sprawie jest, że przedmiotowa nieruchomość, w dniu [...] maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa, co potwierdza treść aktualnych ksiąg wieczystych. Przechodząc do oceny kolejnej przesłanki komunalizacji, powołując się na treść art. 6 ust. 1 ustawy gruntowej oraz art. 24 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz.U. z 1988 r. Nr 26, poz. 183 ze zm.), podkreśliła, że fakt gospodarowania mieniem stosownie do obowiązujących regulacji przez gminę (radę narodową) świadczy co do zasady o należeniu tego mienia do gminy (rady narodowej). Uznając tym samym za nieuzasadniony pierwszy zarzut odwołania oraz zarzut drugi, w zakresie w jakim dotyczy on interpretacji tego przepisu, a nie jego stosowania w wyniku ustaleń faktycznych.
Komisja stwierdziła również, że z powyższymi regulacjami koresponduje art. 38 ust. 2 ustawy gruntowej, zgodnie z którym dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być: decyzja terenowego organu administracji państwowej o oddaniu gruntu w zarząd, zawarta za zezwoleniem tego organu umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowa o nabyciu nieruchomości. Analogiczne regulacje dotyczące obowiązku formalnego przekazania terenu państwowego m.in. przedsiębiorstwom państwowym w prawną formę władania zwaną zarządem (użytkowaniem) występowały również we wcześniejszym stanie prawnym (art. 3 ust. 1 i 8 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach czy też art. 3 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31). Podkreśliła jednak, że regulacje poprzedzające ustawę gruntową wyróżniały się brakiem uznania umowy o nabyciu nieruchomości za podstawę powstania zarządu. Wskazała także, że stanu powyższego nie zmienił przejściowy art. 80 ust. 1 ustawy gruntowej (w brzmieniu z dnia [...] maja 1990 r.), który odnosił się w istocie do analogicznego do zarządu z ustawy gruntowej formy władztwa przedsiębiorstw państwowych, w ramach zasady jednolitej własności Skarbu Państwa, w postaci "użytkowania". Odwołując się do poglądów wyrażonych w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym m.in. w uchwale składu 7 sędziów NSA z 27 lutego 2017 r. I OPS 2/16 oraz z 26 lutego 2018 r. I OPS 5/17 Komisja stwierdziła, że z akt sprawy nie wynika, aby w formie prawem przewidzianej, przedmiotowa nieruchomość została oddana w zarząd lub użytkowanie na rzecz [...] S.A. z siedzibą w B. lub jej poprzedników prawnych, a tylko wówczas można by sformułować wniosek, że nie należała ona do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Dokumentów na oddanie spółce w zarząd lub użytkowanie odwołująca się zaś nie przedstawiła. Komisja, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, podkreśliła, że decyzja z 22 maja 1986 r., nr G.V./383/86, którą ustalono opłatę za zarząd - użytkowanie gruntów przez [...] w Z., nie jest wystarczającym dowodem ustanowienia zarządu w sensie prawnym, ponieważ opłaty związane z prawem korzystania z gruntu stanowiącego w dacie wymierzania opłaty własność Skarbu Państwa powinny być pochodną od ustalonego w sposób prawem przewidziany tytułu prawnego do gruntu.
Zatem w ocenie Komisji, organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, w wyniku którego ustalił, że przedmiotowa nieruchomość w dniu [...] maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa i należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i jako taka, z tym dniem stała się z mocy prawa mieniem właściwej gminy - Gminy Z.
Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] S.A. z siedzibą w B., zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) poprzez błędną wykładnię art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej i niewłaściwe przyjęcie, że nieruchomość ta spełnia przesłanki komunalizacji z mocy prawa na rzecz Miasta Z. z uwagi na fakt, że stanowiła mienie Skarbu Państwa i jednocześnie nie była obciążona prawem zarządu lub użytkowania na rzecz innych niż Państwo państwowych osób prawnych, podczas gdy nieruchomość pozostawała w zarządzie [...] w Z;
b) poprzez niewłaściwe niezastosowanie art. 87 ustawy gruntowej i nieuwzględnienie, że grunty państwowe będące w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przeszły z mocy prawa w zarząd tych jednostek, w sytuacji gdy właściwe zastosowanie tego przepisu wykluczyłoby uznanie, że nieruchomość podlegała ustawowej komunalizacji;
2. naruszenie przepisów postępowania:
a) polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) w szczególności poprzez dokonanie wybiórczej, dowolnej oceny dowodów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i błędne przyjęcie, iż decyzja z [...] maja 1986 r. nr [...] ustalająca opłatę za istniejące prawo zarządu - użytkowania gruntów przez Kopalnię Węgla Kamiennego [...] w Z. nie może stanowić dowodu na potwierdzenie istnienia prawa zarządu względem spornych nieruchomości, co doprowadziło do błędnego uznania, iż nieruchomości będące przedmiotem niniejszego postępowania nie znajdowały się pod zarządem innych niż Państwo państwowych osób prawnych;
b) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w sposób wyczerpujący przyczyn z powodu których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej dowodom zaoferowanym przez skarżącą i niewskazanie faktów pozwalających na przyjęcie odmiennego stanowiska niż to, które wskazuje skarżąca.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, rozwinięte w motywach skargi, wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymała stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Stwierdzenie nabycia przez Gminę Z. z mocy prawa, z dniem [...] maja 1990 r., nieodpłatnie, prawa własności nieruchomości, położonej w granicach administracyjnych miasta Z., w obrębie ewidencyjnym Nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów numerem działek: [...] o pow. [...] ha; [...] o pow. [...] ha; [...] o pow. [...] ha, objętych księgą wieczystą nr [...], oraz numerem działek: [...] o pow. [...] ha; [...] o pow. [...] ha, objętych księgą wieczystą nr [...], na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, wynikało z ustalenia, że poprzednikowi prawnemu [...] S.A. z siedzibą w B., tj. Kopalni Węgla Kamiennego [...] w Z., nie przysługiwało w dniu [...] maja 1990 r. prawo zarządu tej nieruchomości. To zaś wobec faktu, że nie legitymowała się ona dokumentem potwierdzającym uzyskanie prawa zarządu (użytkowania) przedmiotowej nieruchomości, co z kolei doprowadziło tak Wojewodę [...], jak i Krajową Komisję Uwłaszczeniową do konkluzji, że jako składnik mienia państwowego należała ona wówczas do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Stanowisko to, zdaniem Sądu, jest prawidłowe i znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa.
Przywołany art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej przewiduje, że jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych dla których rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełnią funkcję organów założycielskich, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. w dniu [...] maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, podzielanym przez skład orzekający w niniejszej sprawie, użyte w tym przepisie sformułowanie "należące do" oznacza przynależność mienia państwowego do określonego podmiotu w sensie prawnym, a nie faktycznym (vide wyrok NSA z 23 lutego 2010 r. I OSK 593/09, Lex nr 595433; wyrok WSA w Warszawie z 7 grudnia 2010 r., I SA/Wa 1109/10 Lex nr 750573).
W tym stanie rzeczy samo faktyczne władanie nieruchomością przez inny podmiot nie stanowi negatywnej przesłanki uniemożliwiającej komunalizację mienia, która w trybie art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej następowała z mocy prawa z dniem jej wejścia w życie, tj. [...] maja 1990 r. Podstawowym zatem zagadnieniem istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było zbadanie, czy istotnie w ww. dacie [...] w Z. dysponowała tytułem prawnym do nieruchomości, co wykluczałoby możliwość jej komunalizacji – jak twierdzi skarżąca. Czy też władanie nieruchomością przez nie było jedynie władztwem faktycznym – jak utrzymują organy.
Niewątpliwie [...] w Z. (poprzednik prawny skarżącej spółki) nie dysponowała żadnym indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, czy to w formie decyzji, umowy, czy też protokołu zdawczo-odbiorczego, który ustanowiłby na niej zarząd bądź użytkowanie.
Godzi się jednak zauważyć, że sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwo z nieruchomości co do zasady tego prawa zarządu nie kreował i nie kreuje. Zarząd ów (dziś trwały zarząd) jest bowiem prawną forma władania nieruchomością. Dla oceny kwestii jego istnienia (jako przeszkody komunalizacji) mają znaczenie dwie kwestie: dzień wejścia w życie ustawy oraz obowiązujące wówczas przepisy pozwalające stwierdzić, że w tym dniu określone mienie należało do przedsiębiorstw państwowych pod określonym tytułem prawnym. Obowiązująca w tym czasie ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - jak trafnie podnosiły organy - przewidywała powstanie zarządu w ściśle określony sposób.
Stosownie do jej art. 38 ust. 2 mogło to więc nastąpić w drodze: 1) decyzji terenowego organu administracji państwowej o oddaniu gruntu w zarząd, 2) zawartej za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, 3) względnie umowy o nabyciu nieruchomości. Tylko zatem dysponowanie przez [...] w Z. tego rodzaju tytułem prawnym świadczyłby, że nieruchomość w dniu [...] maja 1990 r. nie należała do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej i z tego powodu nie podlegała komunalizacji z mocy prawa. Tymczasem jak już zaznaczono, tego rodzaju indywidualnym aktem skarżąca nie dysponuje. To natomiast, że przy ustaleniu przysługiwania przedsiębiorstwu państwowemu prawa zarządu w odniesieniu do pozostającego w jego dyspozycji mienia nieruchomego decydujące znaczenie odgrywa okoliczność, czy legitymuje się ona decyzją o ustanowieniu prawa zarządu (użytkowania), względnie stosowną umową, jeszcze przed 2017 r. było niemal powszechnie przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Pojawiające się niekiedy odmienne zapatrywania na to zagadnienia (czego przykładem może być pogląd sformułowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 września 2010 r. I OSK 1401/09, Lex nr 745005 – wydanym na kanwie sprawy komunalizacji mienia, którym władało przedsiębiorstwo państwowe PKP) miały charakter odosobniony.
Ostatecznie kwestia ta rozstrzygnięta została w przywoływanej przez Komisję uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2017 r. I OPS 2/16 (ONSAiWSA 2017/4/59) oraz uchwale z 26 lutego 2018 r. I OPS 5/17 (ONSAiWSA 2018/3/42), w których stwierdzono, że "Pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa PKP bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. [...] oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym ustawę o pracownikach samorządowych". Choć powołane uchwały NSA zostały podjęte na tle wykładni art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej, to zawarte w jej uzasadnieniu rozważania o konieczności legitymowania się przez PKP S.A. określonym tytułem prawnym oraz niemożności nabycia prawa zarządu lub użytkowania z mocy prawa pozostają aktualne również na gruncie rozpatrywanej sprawy. Skład orzekający w sprawie pogląd wyrażony w uchwałach i przedstawioną na jego poparcie argumentację podziela.
Zgodnie natomiast z art. 6 ustawy gruntowej, w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami państwowymi, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. To natomiast, że terenowym organ administracji państwowej, o którym mowa w tym przepisie jest organ stopnia podstawowego – jak zasadnie zwracała uwagę Komisja - przesądza art. 3 ust. 2 przywołanej ustawy stanowiąc, iż ilekroć w ustawie jest mowa o radach narodowych lub terenowych organach administracji państwowej bez bliższego określenia, rozumie się przez to rady narodowe stopnia podstawowego lub terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego o właściwości szczególnej do spraw geodezji i gospodarki gruntami. Brak zatem tytułu prawnego [...] w Z. w dniu [...] maja 1990 r. do stanowiącej własność państwową spornej nieruchomości, potwierdzonego decyzją administracyjną względnie umową, o których mowa w art. 38 ust. 2 ustawy gruntowej, oznacza - jak stwierdzono w ww. uchwałach z 2017 i 2018 r. - że należała ona wówczas w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego.
W tym stanie rzeczy chybiony jest podnoszony przez [...] S.A. zarzut niewłaściwego niezastosowania art. 87 (późniejszy art. 80) ustawy gruntowej, gdyż jak słusznie wskazała Komisja przepis ten potwierdza, że istotnymi w sprawie są tylko "dokumenty o przekazaniu gruntu w formie prawem przewidzianym", nie maja więc znaczenia inne rozstrzygnięcia, jeśli nie dotyczą ww. przedmiotu, a np. opłat z tytułu zarządu ustanawianych z nieuzasadnionym pominięciem faktu braku jego formalnego ustanowienia. Za dokument potwierdzający zarząd nie mogła być również uznana przedkładana w toku postępowania decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w Z. z [...] maja 1986 r., która w swojej treści nie nawiązuje do aktu (decyzji) kreującego owe prawo. Sam zaś fakt posłużenia się w jej redakcji sformułowaniem wskazujący, że opłata ustalana jest za "istniejące prawo zarządu-użytkowania gruntów", jak też przywoływanie w niej materialnoprawnej podstawy stanowiącej o oddawaniu gruntów państwowych państwowym jednostkom organizacyjnym w zarząd (art. 4 ustawy gruntowej) nie jest wystarczające – jak próbuje to wywieźć strona skarżąca - do uznania, że istotnie tego rodzaju prawo przedsiębiorstwu przynależało. W konsekwencji zaś powyższego, w myśl utrwalonego orzecznictw sądów administracyjnych, ukształtowanego pod wpływem przywoływanego przez organy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 1999 r. sygn. akt U 6/99 (OTK 1999/7/159), decyzja taka jest dokumentem niewystarczającym dla stwierdzenia istnienia ww. prawa. Jak wyjaśniał bowiem Trybunał, a w ślad za nim sądy administracyjne, decyzja o naliczeniu opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu (użytkowania) jedynie wyjątkowo, gdy była ona wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu.
Rację ma zatem Komisja (a wcześniej Wojewoda [...]) formułując ocenę o spełnieniu w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy wszystkich materialnoprawnych przesłanek warunkujących komunalizacji przedmiotowej nieruchomości. Stąd zarzut naruszenia przez nią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, oparty na kwestionowaniu "należenia" w dniu 27 maja 1990 r. nieruchomości do terenowego organu administracji stopnia podstawowego oraz tezie o przynależeniu jej wówczas (w ramach zarządu) do [...] w Z., pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw. Nie doszło również do naruszenia wskazanych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.