I SA/WA 1326/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-10-06
NSAnieruchomościŚredniawsa
wywłaszczenienieruchomośćpostępowanie administracyjnestrona postępowaniainteres prawnywspółwłasnośćSkarb PaństwaGmina WSA

WSA w Warszawie oddalił skargę Gminy W. na decyzję Ministra Infrastruktury o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego z 1952 r., uznając, że Gmina nie była stroną postępowania w dacie jego wszczęcia.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy W. na decyzję Ministra Infrastruktury umarzającą postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego z 1952 r. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że Gmina W. nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu, gdyż w dacie jego wszczęcia była jedynie użytkownikiem nieruchomości należącej do Skarbu Państwa, a nie jej właścicielem ani inną stroną posiadającą prawa rzeczowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Gminy W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r., która umorzyła postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] grudnia 1952 r. dotyczącego wywłaszczenia nieruchomości. Organ administracji umorzył postępowanie, opierając się na wcześniejszym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wskazał na konieczność ustalenia, czy Gmina W. posiadała przymiot strony w dacie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd administracyjny uznał, że Gmina W. w dacie wszczęcia postępowania była jedynie użytkownikiem nieruchomości na podstawie umowy użyczenia, a właścicielami byli Skarb Państwa, a następnie Powiat W. Darowizna nieruchomości na rzecz Gminy W. nastąpiła później, co nie dawało jej legitymacji do bycia stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego. W związku z tym, skarga Gminy W. została oddalona jako bezzasadna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, gmina posiadająca jedynie prawo władania nieruchomością na podstawie umowy użyczenia, bez posiadania praw rzeczowych, nie może być uznana za stronę postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wyroku NSA, który nakazał ustalenie przymiotu strony. Analiza wykazała, że Gmina W. była jedynie użytkownikiem nieruchomości należącej do Skarbu Państwa, a jej własność nabyła dopiero po zakończeniu postępowania przez organ pierwszej instancji. Brak praw rzeczowych wyklucza posiadanie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Posiadanie praw rzeczowych jest kluczowe dla uznania przymiotu strony w sprawach dotyczących nieruchomości.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją na podstawie art. 151 PPSA.

Pomocnicze

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina W. nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, ponieważ w dacie jego wszczęcia była jedynie użytkownikiem nieruchomości na podstawie umowy użyczenia, a nie jej właścicielem ani posiadaczem praw rzeczowych.

Odrzucone argumenty

Gmina W. twierdziła, że była stroną postępowania, ponieważ decyzja dotyczyła jej interesu prawnego, a jej konsekwencją może być przywrócenie prawa własności spadkobiercom byłych właścicieli, co może spowodować likwidację placówki służby zdrowia.

Godne uwagi sformułowania

nie można uznać, aby przysługiwały jej prawa strony w postępowaniu administracyjnym, w rozumieniu art. 28 kpa. Gmina W. była jedynie używającym nieruchomość należącą do Skarbu Państwa, nie posiadała natomiast praw rzeczowych, co stanowi o braku przymiotu strony.

Skład orzekający

Anna Łukaszewska-Macioch

przewodniczący

Jolanta Zdanowicz

sprawozdawca

Mirosław Gdesz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących nieruchomości, zwłaszcza w kontekście dawnych wywłaszczeń i późniejszego nabycia własności przez samorządy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej Gminy W. i stanu prawnego nieruchomości w określonym czasie. Interpretacja art. 28 kpa w kontekście praw rzeczowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność postępowań dotyczących historycznych wywłaszczeń i znaczenie posiadania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i nieruchomości.

Kiedy gmina nie jest stroną? Kluczowa lekcja z postępowania wywłaszczeniowego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1326/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Łukaszewska-Macioch /przewodniczący/
Jolanta Zdanowicz /sprawozdawca/
Mirosław Gdesz.
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2005 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Wa 1326/04
UZASADNIENIE
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Gminy W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2001 r., nr [...] o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] grudnia 1952 r. – w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] (dawna ul. [...]), oznaczonej obecnie jako działka nr [...] (dawna działka nr [...]), umorzył postępowanie.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał następujący stan faktyczny i prawny:
W dniu [...] grudnia 1952 r. Prezydium Rady Narodowej w W. wydało orzeczenie, w którym orzekło o wywłaszczeniu m.in. nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] (dawnej ul. [...]), oznaczonej obecnie jako działka nr [...] (dawna działka nr [...]).
Po rozpatrzeniu wniosku Starosty Powiatu W., Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] maja 2001 r. stwierdził nieważność wyżej wymienionego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] grudnia 1952 r. – w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] (dawnej ul. [...]), oznaczonej obecnie jako działka nr [...] (dawna działka nr [...]).
W związku z wnioskiem Burmistrza Gminy W. o ponowne rozpoznanie sprawy decyzją z dnia [...] września 2001 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy wyżej wymienioną decyzją z dnia [...] maja 2001 r.
Wyrokiem z dnia 28 maja 2003 r., sygn. akt I SA 2733/01 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi Gminy W., uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2001 r., nr [...], wskazując, że zadaniem organu odwoławczego będzie ustalenie, czy podmiot składający wniosek w trybie art. 127 § 3 kpa (Gmina W.) w dacie jego złożenia, posiadał przymiot strony, bowiem w dziale drugim księgi wieczystej KW [...] jako właściciela wpisano Skarb Państwa. Także odpis z księgi wieczystej KW [...] z dnia 25 lipca 1995 r. zawierał te same wpisy, a więc jako właściciel wpisany był wyłącznie Skarb Państwa.
Sąd zwrócił też uwagę, że w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji w aktach sprawy znajdowała się umowa użyczenia z dnia [...] lutego 2001 r., w której Gmina W. jest określona jako "biorący do używania" między innymi zabudowaną nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] oraz porozumienie z dnia [...] marca 2001 r.
Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy kierując się wytycznymi Sądu i treścią art. 28 kpa stwierdził, że w dacie prowadzenia postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionego orzeczenia z dnia [...] grudnia 1952 r. Gmina W. była jedynie użytkownikiem nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], zaś jej właścicielem był Skarb Państwa (wypis z rejestru gruntów z dnia 20 marca 2000 r. oraz umowa użyczenia z dnia [...] lutego 2001 r. pomiędzy Powiatem W., a Gminą W.), zaś z pisma Urzędu W. – Biura Gospodarki Nieruchomościami, Geodezji i Katastru Delegatura w [...] z dnia 17 grudnia 2003 r. wynika, że umowa darowizny, na mocy której Powiat W. przekazał przedmiotową nieruchomość na własność Gminie W., została podpisana w dniu [...] września 2002 r. (akt notarialny Rep. A [...]), a więc już po rozpatrzeniu wniosku i wydaniu rozstrzygnięcia przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.
Skoro zatem Gminie W. przysługiwało jedynie prawo władania przedmiotową nieruchomością, zaś kodeks cywilny nie wlicza władania do katalogu praw rzeczowych, to nie można uznać, aby przysługiwały jej prawa strony w postępowaniu administracyjnym, w rozumieniu art. 28 kpa. Z tych względów postępowanie z wniosku Burmistrza Gminy o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją administracyjną stwierdzającą nieważność orzeczenia wywłaszczeniowego podlegało umorzeniu.
Skargę sądową na powyższą decyzję złożył Prezydent W. wnosząc o jej uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy.
Skarżący twierdził, że Gmina W. była stroną postępowania w dniu [...] czerwca 2001 r., bowiem przedmiotowa decyzja dotyczyła jej interesu prawnego. Zdaniem skarżącego konsekwencją decyzji Ministra będzie przywrócenie prawa własności spadkobiercom byłych właścicieli, a to może spowodować likwidację placówki służby zdrowia (interes publiczny).
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sprawa dotyczy działki gruntu nr [...], obecnie nr [...] przy ul. [...], będącej współwłasnością L. i C. K., a wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1952 r.
W toku postępowania administracyjnego decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdzona została nieważność orzeczenia wywłaszczeniowego.
Zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2003 r., uchylającym decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek Burmistrza Gminy W. z dnia 28 czerwca 2001 r., organ odwoławczy zobowiązany był ustalić, czy podmiot składający wniosek w trybie art. 127 § 3 kpa w dacie jego złożenia miał przymiot strony.
W myśl art. 28 stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Trafnie więc przyjął organ, iż stroną postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] grudnia 1952 r. - w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] (dawnej ul. [...]), oznaczonej obecnie jako działka nr [...] (dawna działka nr [...]) będą zatem osoby, które uczestniczyły w postępowaniu wywłaszczeniowymi lub ich następcy prawni oraz osoby, którym do przedmiotowej nieruchomości przysługują prawa rzeczowe.
W oparciu o wypis z rejestru gruntów z dnia 20 marca 2000 r., wpisy w KW [...] oraz umowę użyczenia przez Powiat W. Gminie [...] tej nieruchomości do używania, organ stwierdził, że Gmina W. była jedynie używającym nieruchomość należącą do Skarbu Państwa, nie posiadała natomiast praw rzeczowych, co stanowi o braku przymiotu strony.
Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić, a darowizna tej nieruchomości dokonana w dniu [...] września 2002 r. przez Powiat W. na własność Gminy W. nie zmienia podstaw oceny dokonanej w zaskarżonej decyzji, bowiem jej przedmiotem była legitymacja Gminy W. w okresie, gdy Gmina ta nie miała żadnych praw rzeczowych do działki gruntu, a była tylko używającym z umowy użyczenia, co nie jest przesłanką materialną interesu prawnego.
W tym stanie rzeczy skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI