I SA/WA 132/20

I SA/Wa 132/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-11-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-01-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Gabriela Nowak /przewodniczący/
Iwona Kosińska
Mariola Kowalska. /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6121 Klasyfikacja gruntów
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 2010/21 - Wyrok NSA z 2022-10-19
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2101
art. 15,20 ust. 3
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Mariola Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zmian gleboznawczej klasyfikacji gruntów oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Wa 132/20
Uzasadnienie
Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] stycznia 2019 r. Nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 20 ust. 3, art. 22 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U.2017.2101 ze zm.), w związku § 3, § 5 ust. 1 pkt 5, § 7 ust. 1 pkt 7, § 8 ust. 2 pkt 1 lit. e rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12.09.2012r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz.U.2012.1246) - dalej rozporządzenie w sprawie klasyfikacji, umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie klasyfikacyjne wszczęte na wniosek A. S. dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], o powierzchni [...] ha, położonej na terenie dzielnicy [...].
Po rozpatrzeniu odwołania A. S. od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] listopada 2019 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. odmówił zatwierdzenia projektu zmian gleboznawczej klasyfikacji gruntów na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] zgodnie z danymi zawartymi w operacie klasyfikacyjnym nr [...] przyjętym do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] września 2018 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że do Prezydenta Miasta [...] wpłynął wniosek A. S. właściciela działki nr [...] z obrębu [...], położonej na terenie dzielnicy [...] o przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla przedmiotowej działki, ze wskazaniem, że zapisy w ewidencji gruntów i budynków są niezgodne ze stanem faktycznym - ujawniona bonitacja gruntu w części nie odzwierciedla jego faktycznych właściwości produkcyjnych - jest zawyżona. A. S. we wniosku wskazał R. C., jako klasyfikatora do przeprowadzenia czynności klasyfikacyjnych.
W dniu [...] czerwca 2018 r. Prezydent [...] wydał upoważnienie dla R. C. do wykonania czynności klasyfikacyjnych określonych w 5 ust. 1 pkt. 1-3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Czynności klasyfikacyjne na gruncie zostały wykonane w dniu [...] lipca 2018 r. w obecności A. S.
Operat klasyfikacyjny, sporządzony przez klasyfikatora, został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] września 2018 r. i zarejestrowany pod identyfikatorem nr [...]. W wykazie zmian danych ewidencyjnych przedmiotowej działki klasyfikator wskazał, że w ewidencji gruntów i budynków w miejsce dotychczas wykazanego użytku "Rlllb" - grunty orne o powierzchni [...] ha należy wykazać użytek "RIVa" - grunty orne o powierzchni [...] ha.
Wobec powyższego organ prowadzący postępowanie podjął dodatkowe czynności mające na celu, weryfikację zasadności zaprojektowanej przez klasyfikatora zmiany klasy gruntu z klasy Illb na klasę IVa.
Wykonawca prac klasyfikacyjnych pismem z [...] listopada 2018 r. ustosunkował się do przedstawionych przez organ I instancji rozbieżności w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, ponadto wskazał błędy w obowiązującej klasyfikacji z 1996 r. W ocenie klasyfikatora zasadne było wprowadzenie zapisu zgodnego z profilem glebowym występującym na badanym obszarze - gleby powstałe z piasków gliniastych lekkich niecałkowite w IVa klasie bonitacyjnej w gruntach ornych.
Organ I instancji uznał, że klasyfikator nie wskazał na przedmiotowym terenie zmian mogących ingerować w strukturę gleby i powodować zmiany środowiska glebowego. Organ ustalił, że przedmiotowa działka była długotrwale odłogowana, tak więc pogorszenie jakości gleby wynika z niekorzystnych działań właściciela gruntów i nie może stanowić przesłanki do zmiany dotychczasowej klasy bonitacyjnej gruntu.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozpoznając przedmiotową sprawę w postępowaniu odwoławczym decyzją z [...] marca 2019 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Po rozpoznaniu sprzeciwu A. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 maja 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 887/19 uchylił zaskarżoną decyzję.
W ponownym postępowaniu odwoławczym, MWINGiK uzupełnił materiał dowodowy o kopię operatu klasyfikacyjnego Dzielnicy [...], obiektu: [...] z 1976 r. i kopię operatu klasyfikacyjnego z 1996 r. sporządzonego na obszar działki nr [...]. Ponadto organ II instancji zlecił dr hab. inż. [...], sporządzenie "Opinii na temat czynności klasyfikacyjnych na działkach nr [...] i [...] z obrębu [...] położonej na terenie dzielnicy [...]".
Organ odwoławczy wskazał, na podstawie zgromadzonej dokumentacji, że grunt stanowiący aktualnie działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], objęty był gleboznawczą klasyfikacją gruntów przeprowadzoną w 1976 r. w postępowaniu klasyfikacyjnym, zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz.U. z 1953 r. Nr 19, poz. 97 ze zm.). Wyniki gleboznawczej klasyfikacji gruntów zostały zatwierdzone decyzją Urzędu Dzielnicowego [...] Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu znak: [...] z [...] lutego 1977 r. Ze szkicu klasyfikacji wynikało, że działka ewidencyjna nr [...] stanowiła część konturu klasyfikacyjnego oznaczonego jako "R-IIIb-3b". Badania gleby podczas prac klasyfikacyjnych wykonanych w latach 90-tych wskazały, że grunt nie utracił cech gleby Illb gruntu rolnego, co zostało potwierdzone aktualnie obowiązującą decyzją Urzędu Gminy [...] znak: [...] z [...] lutego 1996 r. zatwierdzającą gleboznawczą klasyfikacji gruntów. Zgodnie z treścią mapy klasyfikacyjnej przedmiotowy grunt stanowił część konturu klasyfikacyjnego oznaczonego, jako "4R-IIIb-3b".
Analiza akt sprawy wykazała, że działka ewidencyjna nr [...] powstała z połączenia projektowanych działek wydzielonych w ramach podziału nieruchomości uregulowanych w księgach wieczystych [...] - dz. [...],[...]- dz. [...],[...]- dz. [...],[...] - dz. [...] oraz [...] - dz. [...] w oparciu o przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podział nieruchomości został zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Z treści powyższej decyzji wynika, że zgodność projektu podziału została zaakceptowana w związku z wydaną dla tego gruntu decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. o warunkach zabudowy dla inwestycji, polegającej na realizacji czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących z garażami w bryle budynku z elementami zagospodarowania terenu i infrastrukturą techniczną. Z treści fotoplanów wykonanych w latach 2012- 2017, wynikało, że grunt od dawna nie jest użytkowany rolniczo. Przedmiotowy obszar gruntu jest długotrwale odłogowany i nie są prowadzone na nim żadne zabiegi agrotechniczne, zaś z powyższych ustaleń wynika, że został on przeznaczony na cele mieszkaniowe. Według operatu klasyfikacyjnego nr [...], klasyfikator wskazany przez skarżącego zaliczył cały obszar przedmiotowej działki do użytku gruntowego "RIVa".
W ocenie organu odwoławczego z dokumentacji przedstawiającej wyniki przeprowadzonych czynności klasyfikacyjnych w terenie wynika, że klasyfikator nie wskazał podstaw do obniżenia klasy gruntu na danym obszarze z uwagi na zaistnienie przyczyn obiektywnych, nie będących wynikiem działań właściciela.
Z kolei opinia sporządzona przez powołanego przez organ biegłego na potrzeby postępowania odwoławczego wykazała błędy w klasyfikacji przeprowadzonej przez R. C.. Z treści tej opinii wynikało, że ustalenie zasięgu gruntów podlegających klasyfikacji przebiegało w granicach działek, a nie konturu klasyfikacyjnego. Podczas wyznaczenia granic konturu klasyfikacyjnego, granica własności, pomijając przypadki szczególne, nie powinna być uwzględniana. Powyższe wynika z metodologii przeprowadzania prac klasyfikacyjnych. Zgodnie z doktryną obowiązuje pogląd, że ,,klasyfikator porusza się w terenie w taki sposób, aby badaniem swym objąć wszystkie gleby znajdujące się klasyfikowanej miejscowości. Stosowane są zwykle dwie metody pracy – metoda punktów rozproszonych i metoda siatki ruchomej powiązanej z miedzami...
W tym przypadku, analizując operat klasyfikacyjny z 1996 roku dla badanego obrębu zastosowano metodę siatki ruchomej; klasyfikator poruszając się wzdłuż miedz (widoczne na szkicu klasyfikacyjnym) wyznaczył w charakterystycznym miejscu odkrywkę podstawową, a oprócz nich co 50 m odkrywki pomocnicze. Z uwagi na to, że miedze nie były zbytnio oddalone od siebie nie wyznaczył dodatkowych linii, wzdłuż których kopie się doły (odkrywki glebowe wykopane do 60 cm i pogłębiane świdrem lub laską gleboznawczą). Zatem, skoro został podniesiony argument niezgodności zapisu w ewidencji z nowym ustaleniem, należałoby dokonać weryfikacji przebiegu granic całego konturu, a nie tylko w granicach określonej działki.
Ponadto organ wskazał, że niezrozumiałe jest badanie profili glebowych i ich opis. W operacie klasyfikatora brakuje informacji o sposobie wykonania odkrywek glebowych. Reprezentują one ponadto jedynie daną działkę, a nie kontur klasyfikacyjny.
Organ podkreślił, że gleba opisana w odkrywce nr [...] z 1995 roku reprezentującej sporny obszar słusznie, w ocenie organu, została zaliczona do klasy Rlllb, a zasięg tego konturu i przebieg granic linii konturu klasyfikacyjnego potwierdzają odkrywki zasięgowe, wyznaczone metodą siatki ruchomej.
W oparciu o opinię sporządzoną na potrzeby postępowania odwoławczego organ wskazał, że przeprowadzone badanie profilu glebowego odnosi się jedynie do konkretnego punktu na działce, a nie konturu glebowego. Zasadnym byłoby wykonanie odkrywek pomocniczych i zasięgowych dla potwierdzenia słuszności przedstawionych ustaleń, pozwalające ustalić zasięg i przebieg konturów typów gleb oraz klas bonitacyjnych. W tej sprawie wprowadzono kontur klasyfikacyjny na granicę własności co jest niedopuszczalne i niezgodne z podstawowymi zasadami wyznaczania granic konturów klasyfikacyjnych podczas czynności klasyfikacyjnych w terenie. Reasumując organ stwierdził, że klasyfikator, nie wykazał zmian na danym obszarze mogących ingerować w strukturę gleby i powodować zmiany środowiska glebowego, a przez to prowadzić do obniżenia klasy gruntu, tak więc wskazania klasyfikatora R. C. dotyczące błędów w aktualnej klasyfikacji nie znalazły uzasadnienia.
W ocenie MWINGiK działania wnioskodawcy A. S. spowodowane są faktem, iż przedmiotowy obszar gruntu został przeznaczony na cele inne niż rolnicze, a obniżenie klasy gruntu na działce nr [...] ma na celu obniżenie kosztów wysokości opłaty za wyłączenie gruntu z produkcji rolniczej.
W związku z powyższym, w ocenie organu II instancji, nie było podstaw do aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów na przedmiotowym obszarze. Dodatkowo organ podkreślił, że zgodnie z ustaleniami poczynionymi przez organ I instancji przedmiotowy grunt był długotrwale odłogowany. Organ zaznaczył, że gleba nie jest czynnikiem jednorodnym, zmiennym o ile zmieniają się konkretne uwarunkowania np. stosunki wodne, występująca erozja wodna powierzchniowa, ruchy masowe ziemi. W takich przypadkach istnieją podstawy do aktualizacji obowiązującej dotychczas klasyfikacji. Sam fakt nieużytkowania gruntu rolnego, pozostającego w ewidencji gruntem ornym lub innym użytkiem - np. łąką, czy pastwiskiem lub proponowana zmiana jego funkcji w opracowanym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania bądź uchwalonego dla danego obszaru miejscowego planu, wydania decyzji o warunkach zagospodarowania tereny, nie upoważnia do wystąpienia o przeklasyfikowanie danego gruntu. Ponadto zwrócono uwagę, że zgodnie z ustawą z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1161), grunty rolne podlegają ochronie, a art. 15 tej ustawy nakłada na właściciela obowiązek przeciwdziałania degradacji gleb i nakłada obowiązek rekultywacji gruntów.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. S.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1) naruszenie art. 84 k.p.a. w związku z art. 153 p.p.s.a. poprzez zwrócenie się do biegłego dr. hab. inż. [...] o opinię na temat czynności klasyfikacyjnych przeprowadzonych przez klasyfikatora - geodetę R. C., co nastąpiło sprzecznie z oceną prawną i wskazaniami .co do dalszego toku postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2019 roku sygn. akt IV SA/Wa 886/19, w którym WSA w Warszawie uznał, iż w sprawie przeprowadzono wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, dopełniając wymogów wynikających z przepisów postępowania administracyjnego, ponadto zgromadzono niezbędne dowody i przeprowadzono ich ocenę, pozwalające na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do podważenia zasady sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji,
2) naruszenie art. 84 § 1 k.p.a. poprzez zwrócenie się do biegłego dr. hab. inż. [...] o opinię na temat czynności klasyfikacyjnych przeprowadzonych przez klasyfikatora - geodetę R. C., w tym na temat operatu klasyfikacyjnego, który stanowi opinię biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., podczas gdy nie spełniły się przesłanki z art. 84 k.p.a., to jest brak było podstaw do uznania, że czynności klasyfikacyjne przeprowadzone przez uprawnionego geodetę R. C. wymagają oceny czy weryfikacji przez innego biegłego.
3) naruszenie art. 84 § 1 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na dowodzie w postaci opinii biegłego dr. hab. inż. [...], której uzyskanie nastąpiło bezpodstawnie (o czym mowa w punktach 1) i 2) powyżej) i której przedmiot był również niedopuszczalny, albowiem oprócz oceny operatu klasyfikacyjnego przedmiotem opinii była również: ocena decyzji organu I Instancji, to jest decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 roku oraz wykładnia przepisów prawa tj. Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2010 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz.U. z dnia 14 listopada 2012r.), które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem ich skutkiem było oparcie rozstrzygnięcia o dowód, którego uzyskanie nastąpiło bezpodstawnie (o czym mowa w punktach 1) i 2) powyżej) i którego przedmiot był niedopuszczalny (o czym mowa w punkcie 3) powyżej, podczas gdy podstawą wydania rozstrzygnięcia powinien być operat klasyfikacyjny sporządzony przez geodetę R. C., zgodnie z którym nastąpiła zmiana klasyfikacji gruntu, zaś ewentualnie, na wypadek gdyby uznać, że organ II instancji miał podstawy do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego:
4) naruszenie art. 7, 8 § 1, 10 § 1, 77 § 1, 79 § 2, 81 k.p.a. polegające na wadliwym przeprowadzeniu postępowania dowodowego w zakresie dowodu z opinii biegłego dr. hab. inż. [...], to jest na oparciu się przez organ II Instancji na opinii, co do której strona pismem z dnia [...] listopada 2019 roku podniosła jej nierzetelność i złożyła szereg zastrzeżeń, wskazując m.in. na: brak przeprowadzenia przez dr. hab. inż. [...] badań w terenie, co uniemożliwiało rzetelne odniesienie się do treści operatu klasyfikacyjnego, nakazywało uznać twierdzenia dr. hab. inż. [...] za gołosłowne. nieprawidłowe wnioskowanie przez biegłego o nieprawidłowości operatu klasyfikacyjnego w oparciu o rzekomo "lepsze" kwalifikacje autorów poprzedniego operatu klasyfikacyjnego z 1995 roku. błędną interpretację przez biegłego przepisów rozporządzenia o klasyfikacji gruntów, i na braku przeprowadzenia przez Organ II Instancji dowodu z uzupełniającej opinii biegłego, o którą wniosła Strona w związku z powyższymi zastrzeżeniami, co spowodowało, że Stronie nie został zapewniony czynny udział w postępowaniu i przeprowadzeniu dowodu i jednocześnie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem uniemożliwiło dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, spowodowało, że materiał dowodowy został zebrany w sposób niewyczerpujący i skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia w oparciu o niewyczerpujący i zdaniem Strony również nierzetelny i zawierający błędne wnioski materiał dowodowy (w zakresie dotyczącym opinii biegłego dr. hab. inż. [...]), skutkiem których to naruszeń było
5) naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 20 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne polegające na uchyleniu decyzji organu I Instancji i odmowie zatwierdzenia projektu zmian gleboznawczej klasyfikacji gruntu, podczas gdy organ II Instancji, uchylając decyzję organu I Instancji, winien orzec o zmianie klasyfikacji gruntu w oparciu o operat klasyfikacyjny sporządzony przez R.C.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym jest kwestia prawidłowości decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2012 r., mocą której organ odwoławczy uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] stycznia 2019 r. Nr [...], umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie klasyfikacyjne wszczęte na wniosek A.S. dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], położonej na terenie dzielnicy [...] i orzekającej o odmowie zatwierdzenia projektu zmian gleboznawczej klasyfikacji gruntów na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] zgodnie z danymi zawartymi w operacie klasyfikacyjnym nr [...] przyjętym do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] września 2018 r. .
Zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów. Tryb przeprowadzania gleboznawczej klasyfikacji gruntów określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. W § 3 rozporządzenia wskazano, że klasyfikację przeprowadza starosta z urzędu albo na wniosek właściciela gruntów podlegających klasyfikacji albo innego władającego takimi gruntami wykazanego w ewidencji gruntów i budynków, zwanych dalej "właścicielem". W § 4 pkt 1 - 6 uregulowano przesłanki przeprowadzenia klasyfikacji z urzędu. Przepisy rozporządzenia z dnia 12 września 2012 r. nie regulują przesłanek przeprowadzenia postępowania klasyfikacyjnego na wniosek strony. Uprawnia to do wniosku, że właściciel nieruchomości nie jest ograniczony przesłankami wymienionymi w § 4 rozporządzenia, a jego uprawnienie do żądania zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntu może wynikać z innych przyczyn. Powyższe nie oznacza jednak pełnej dowolności i swobody działania właściciela gruntu. W postępowaniu w sprawie zmiany klasyfikacji gruntów konieczne jest ustalenie zmiany w profilu gleboznawczym. Innymi słowy, skoro klasyfikacji gleby dokonuje się z uwagi na jakość produkcyjną z uwzględnieniem cech genetycznych gleby (art. 2 pkt 12 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne), a więc z uwagi na zmiany w jej profilu, to zmiana ta powinna być wykazana niezależnie od trybu wszczęcia postępowania w sprawie zmiany klasyfikacji gruntu. W przeciwnym razie (niewykazania zmiany profilu) brak jest podstaw do uwidocznienia zmiany w ewidencji. Powinna być to zmiana stosunkowo trwała i mająca charakter zmiany wpływającej na naturalne właściwości gruntu, a zatem - jak wynika z definicji art. 2 pkt 12 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne - powinna wpływać na jego jakość produkcyjną. Trwałość tej zmiany nie jest wprawdzie przesłanką normatywną, ale zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego przemawiają za taką interpretacją przepisów o klasyfikacji gleboznawczej, która dopuszcza ewidencjonowanie zmian istotnych dotyczących jakości gleby, trudno odwracalnych, wpływających na naturalny charakter gleby, gdy powrót do poprzedniego stanu (klasy bonitacyjnej) wymaga lat.
Zmiany klasyfikacyjne gruntu, jak słusznie zauważył organ, muszą wynikać z przyczyn obiektywnych i nie mogą być spowodowane działaniem bądź zaniechaniem właściciela gruntu. Stosownie do zapisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych – art. 15 – do obowiązków właściciela gruntu stanowiącego użytki rolne oraz gruntów zrekultywowanych na cele rolne należy przeciwdziałanie degradacji gleb, w tym szczególnie erozji i ruchom masowym ziemi. Za doprowadzenie przez właściciela gruntu do jego degradacji w art. 28 i nast. ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przewidziane są sankcje. Ma to o tyle znaczenie w sprawie, że jak ustalił organ, działka skarżącego była wiele lat odłogowana i nie stosowano na niej żadnych zabiegów mających zapobiec ewentualnemu pogorszeniu możliwości produkcyjnych.
Odczytanie zapisów obu ustaw, ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz ustawy o ochronie gruntów rolnych wskazuje, że zmiana klasyfikacji gruntu w ewidencji musi wynikać ze zmiany profilu gleby, zmiana ta musi być w miarę trwała oraz wynikać z przyczyn obiektywnych. W każdym innym wypadku, grunty rolne i leśne nie byłyby chronione przed celową dewastacją, a właściciel gruntu uniknąłby z tej przyczyny przewidzianych ustawą opłat za wyłączenie gruntu z produkcji rolnej. Prowadziłoby to do niedopuszczalnego obejścia ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
W ocenie Sądu trafne jest stanowisko organu, poparte zarówno opinią powołanego klasyfikatora R. C., jak i opinią [...], że zmiany w klasyfikacji gruntu nie zostały spowodowane przez czynniki obiektywne. Opinia R. C. wskazuje jedynie błędy w poprzednio wykonanej i zatwierdzonej klasyfikacji nie wskazując przy tym przyczyn projektowanej i wnioskowanej zmiany klasyfikacji. Badania wykonane przez klasyfikatora ograniczyły się do odkrywek gleby w granicach własności gruntu, bez badania całości konturu klasyfikacyjnego typu gleby.
Nie wzięto pod uwagę wieloletniego odłogowania gruntu oraz wpływu na ewentualne pogorszenie możliwości produkcyjnych gruntu. Opinia wykonana przez klasyfikatora również z tej przyczyny nie mogła być podstawą do aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntu.
W konsekwencji, całokształt powyższych okoliczności uprawnia do zaakceptowania oceny organu odnośnie niewykazania wystąpienia zmian w gruncie od czasu ostatniej klasyfikacji gleboznawczej, która miała miejsce w 1996 r. na podstawie przepisów rozporządzenia z 1956 r. Jej wyniki zachowały zatem ważność z mocy § 12 rozporządzenia z dnia 12 września 2012 r. (aktualnie obowiązującego) oraz nie podlegają zmianie.
Sąd nie stwierdził również innych uchybień zarzuconych w skardze, w szczególności niewykonania wytycznych z wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2019 r. sygn. IV SA/Wa 887/19. Nie został naruszony przepis art. 84 K.p.a. w związku z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego (np. braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego), wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego. Żaden natomiast przepis prawa nie zabrania organowi dalszego gromadzenia materiału dowodowego w sprawie.
Reasumując, z materiału dowodowego nie wynika, zdaniem Sądu, aby doszło do nieodwracalnych i trwałych oraz wywołanych czynnikami obiektywnymi (niezależnymi od działalności człowieka) zmian w gruncie działki nr [...] skutkujących obniżeniem jej klasy bonitacyjnej z RIIIb na RIVa. Tym samym zarzuty skargi uznano za bezpodstawne, wyjaśnienia organów i ustalony przez nich stan faktyczny oraz ocenę prawną za przekonujące, a wydane decyzje za nienaruszające prawa w sposób uzasadniający ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.