I SA/Wa 132/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-03-23
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościwywłaszczeniezwrot nieruchomościgospodarka nieruchomościamicel wywłaszczeniazagospodarowanie terenuDom Dzieckaprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy odmowę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez budowę Domu Dziecka i zagospodarowanie terenu na cele rekreacyjne.

Skarżący domagał się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, która miała być przeznaczona pod budowę Domu Dziecka. Organ administracji odmówił zwrotu, argumentując, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, a nieruchomość stała się częścią infrastruktury placówki, w tym boiska sportowego. Sąd administracyjny zgodził się z organem, uznając, że zagospodarowanie terenu na cele rekreacyjne jest integralną częścią realizacji celu wywłaszczenia.

Sprawa dotyczyła skargi M. Z. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Nieruchomość ta, o powierzchni [...] m2, została wywłaszczona decyzją z 1965 r. pod budowę Domu Dziecka. Skarżący twierdził, że nieruchomość nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, a jedynie ogrodzona i porośnięta chwastami, z niedawno postawionymi bramkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. Sąd podkreślił, że zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość uznaje się za zbędną, jeśli nie rozpoczęto prac związanych z celem wywłaszczenia w ciągu 7 lat lub jeśli utraciła moc decyzja lokalizacyjna, a cel nie został zrealizowany. W tej sprawie budowa Domu Dziecka rozpoczęła się w roku wywłaszczenia, a teren został zagospodarowany nie tylko pod budynek, ale również pod infrastrukturę rekreacyjną, w tym boisko sportowe. Sąd uznał, że zagospodarowanie terenu na cele rekreacyjne jest integralną częścią realizacji celu wywłaszczenia i nie stanowi podstawy do jego zwrotu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nieruchomość nie stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Uzasadnienie

Cel wywłaszczenia został zrealizowany, ponieważ budowa Domu Dziecka rozpoczęła się w terminie, a zagospodarowanie terenu na cele rekreacyjne (boisko) jest integralną częścią infrastruktury niezbędnej dla funkcjonowania placówki opiekuńczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.g.n. art. 136 § 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 137 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez budowę Domu Dziecka i zagospodarowanie terenu na cele rekreacyjne, stanowiące integralną część infrastruktury placówki.

Odrzucone argumenty

Nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, ponieważ nie została zagospodarowana zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, a jedynie ogrodzona i porośnięta chwastami, z niedawno postawionymi bramkami.

Godne uwagi sformułowania

Przeznaczenie nieruchomości pod budowę Domu Dziecka oznacza bowiem nie tylko wybudowanie samego budynku, ale także całej infrastruktury niezbędnej do zapewnienia kilkudziesięciu wychowankom w różnym wieku, zajęć ruchowych, sportu, rekreacji, placu zabaw.

Skład orzekający

Anna Lech

przewodniczący-sprawozdawca

Daniela Kozłowska

członek

Marek Stojanowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, w szczególności kryteriów uznania nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia oraz znaczenia zagospodarowania terenu na cele rekreacyjne jako elementu realizacji celu wywłaszczenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zagospodarowania terenu na cele rekreacyjne w ramach placówki opiekuńczej. Może wymagać analizy w kontekście innych celów wywłaszczenia i rodzajów zagospodarowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa nieruchomości – zwrotu wywłaszczonych gruntów. Choć stan faktyczny jest dość typowy, interpretacja przepisów dotyczących zagospodarowania terenu na cele rekreacyjne jako realizacji celu wywłaszczenia jest istotna dla praktyków.

Czy boisko sportowe może być przeszkodą w zwrocie wywłaszczonej nieruchomości?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 132/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-02-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Lech /przewodniczący sprawozdawca/
Daniela Kozłowska
Marek Stojanowski
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Sygn. powiązane
I OSK 950/05 - Wyrok NSA z 2006-06-09
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska NSA Marek Stojanowski Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Wa 132/04
UZASADNIENIE
Prezydent Miasta W. decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. odmówił zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] o pow. [...] m2 stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].
W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta W. przedstawił następujący stan sprawy:
nieruchomość położona w W. przy ul. [...] opisana w księdze wieczystej pod nazwą "[....]" nr [...] o pow. [...] m2 stanowiąca własność M.Z. została wywłaszczona decyzją z dnia [...] lipca 1965 r., nr [...] i zgodnie z decyzją lokalizacyjną nr [...] z dnia [...] września 1962 r. przeznaczona pod budowę "Domu Dziecka".
Prawo własności w stosunku do przedmiotowej nieruchomości ustalone zostało na podstawie zaświadczenia Sądu Powiatowego dla W. z dnia 31 grudnia 1964 r., nr [...].
Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] grudnia 2000 r. spadek po M. Z. na podstawie ustawy nabyli: M. Z. oraz M.Z.
Dnia 6 lutego 2001 r. M.Z. wystąpił do Starosty Powiatu W. o uregulowanie stanu prawnego nieruchomości wywłaszczonej decyzją z dnia [...] lipca 1965 r., nr [...]. Natomiast dnia 7 września 2001 r. M. Z. sprecyzował swoje roszczenia i wniósł o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Wniosek ten uzupełniony został wystąpieniem M. Z. zawartym w akcie notarialnym z dnia 31 stycznia 2001 r. za Rep. A nr [...]. W akcie tym M.Z. upoważnił M.Z. do podejmowania wszelkich czynności związanych ze zwrotem nieruchomości położonej przy ul. [...].
Zgodnie z odnowioną ewidencją gruntów przedmiotowa nieruchomość położona jest przy ul. [...] i stanowi część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. Według danych zawartych w ewidencji gruntów cześć działki ewidencyjnej nr [....] z obrębu [...] o pow. [....] m2 stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje we władaniu Państwowego Domu Dziecka nr [...] im. [...].
W myśl art. 136 ust 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137 wyżej wymienionej ustawy stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Natomiast zgodnie z art. 137 ust 1 wyżej powołanej ustawy nieruchomości uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
1. pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo
2. utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany.
Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust 1 pkt 2 cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.
Burmistrz Gminy W. w piśmie z dnia 16 stycznia 2002 r., nr [...] poinformował Starostwo Powiatu W. o tym, że na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], zrealizowany został budynek Domu Dziecka, powierzchnia tej działki została ogrodzona i w całości przeznaczona na potrzeby wyżej wymienionej placówki oraz o tym, że teren wokół budynku zagospodarowano odpowiednio dla potrzeb wychowanków Domu Dziecka.
Dyrektor Domu Dziecka nr [...] w piśmie z dnia 25 kwietnia 2002 r. poinformował Starostwo Powiatu W. o tym, że cały teren jest ogrodzony, zadbany, podzielony na teren zabaw i tereny zielone, a wywłaszczona nieruchomość wchodząca w skład wyżej wymienionej działki jest integralną częścią Domu Dziecka oraz stanowi część boiska do piłki nożnej i boiska do siatkówki.
Jak wynika zatem z powyższego, cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany na całej wywłaszczonej nieruchomości.
Po rozpoznaniu odwołania M.Z. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. i wskazał, że będącą przedmiotem wniosku o zwrot nieruchomość o powierzchni [...] m2 wywłaszczona została decyzją z dnia [...] lipca 1965r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej W. w związku z przeznaczeniem jej, zgodnie z lokalizacją szczegółową z dnia [...] września 1962 r., nr [...] pod budowę Domu Dziecka.
Z ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji wynika, że w dniu [...] lipca 1965 r. na wywłaszczony teren znajdujący się w lokalizacji objętej decyzją wywłaszczeniową z dnia [...] lipca 1965 r. wydano pozwolenie na wykonanie robót budowlanych, związanych z budową Domu Dziecka oraz ogrodzeniem posesji.
Rozpoczęcie prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia nastąpiło więc w terminie określonym w art. 137 ust 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Oznacza to również, iż decyzja lokalizacyjna z dnia [...] września 1967 r. została "skonsumowana" w toku procesu realizacyjnego i nadal zachowuje swoją moc. Cały teren pozostający we władaniu Domu Dziecka, jest ogrodzony, natomiast na spornym gruncie urządzono boisko do gier sportowych.
Powyższe okoliczności faktyczne potwierdzone zostały w protokole z oględzin nieruchomości.
Prezydent W. miał zatem prawne podstawy do uznania, iż wywłaszczona nieruchomość o pow. [...] m2 nie stała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] lipca 1965 r. w rozumieniu art. 137 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Na decyzję Wojewody [...] złożył skargę M.Z. i podniósł, że wywłaszczona działka o pow. [...] m2 znajduje się w północnej-wschodniej części działki Domu Dziecka i graniczy z pozostawioną byłemu właścicielowi działką o pow. [...] m2 i nie jest zagospodarowana. Jest ogrodzona i rosną na niej chwasty i trawa, a ostatnio postawiono tam bramki, aby wykazać, że jest to boisko do gier sportowych. Zwrot nieruchomości nie kolidowałby z funkcjami opiekuńczymi, wychowawczymi czy reakcyjnymi Domu Dziecka.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga nie mogła być uwzględniona.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się na podstawie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.).
Z treści art. 136 ust 3 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 tej ustawy stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Oznacza to, że w przypadku zgłoszenia przez uprawniony podmiot wniosku o zwrot nieruchomości objętej decyzją wywłaszczeniową, organ administracji publicznej właściwy do rozpatrzenia wniosku obowiązany jest ustalić, jaki był cel wywłaszczenia, a następnie wyjaśnić, czy nieruchomość wywłaszczona, została na ten cel wykorzystana.
Natomiast przepis art. 137 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ściśle określa kiedy nieruchomość objęta decyzją o wywłaszczeniu uznaje się za zbędną na cel określony w tej decyzji.
Oznacza to, że nieruchomość uznaje się za zbędną, jeżeli pomimo upływu siedmiu lat od dnia, w którym decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu, na którym dokonano wywłaszczenia oraz wtedy, gdy utraciła ona moc decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel nie został zrealizowany.
Z zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że wywłaszczona nieruchomość o pow. [...] m2 została w całości wykorzystana na cel wywłaszczenia, gdyż powstał na tym terenie Dom Dziecka, teren został ogrodzony, a budynek został wybudowany w latach 1965-1966, a więc w tym samym roku, w którym nastąpiło wywłaszczenie.
Nie można podzielić zarzutu skarżącego, że wywłaszczona działka nie została zagospodarowana, gdyż na niej nie stoi budynek Domu Dziecka. Fakt, że wywłaszczona działka została przeznaczona na teren rekreacyjny nie stanowi o tym, że nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, to znaczy spełnia przesłankę zwrotu nieruchomości, o której mowa w art. 137 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Przeznaczenie nieruchomości pod budowę Domu Dziecka oznacza bowiem nie tylko wybudowanie samego budynku, ale także całej infrastruktury niezbędnej do zapewnienia kilkudziesięciu wychowankom w różnym wieku, zajęć ruchowych, sportu, rekreacji, placu zabaw. Ustalenia dokonane w niniejszej sprawie wskazują, że w ogrodzonym terenie znajduje się nie tylko budynek, ale i cała ta infrastruktura.
Uznać zatem należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i z tych względów sąd na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI