I SA/Wa 1319/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu warszawskiego, uznając, że odmowa jego przyznania spadkobiercom byłych właścicieli była niezasadna.
Sprawa dotyczyła wniosku spadkobierców byłych właścicieli o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu warszawskiego, objętego dekretem z 1945 r. Organy administracji odmówiły przyznania tego prawa w części, powołując się na nieodwracalne skutki prawne związane ze sprzedażą lokali i ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego na rzecz nabywców, a także na konieczność rozliczenia nakładów. Sąd uchylił te decyzje, stwierdzając, że odmowa była niezasadna, ponieważ zbycie lokali dotyczyło tylko części gruntu, a kwestie rozliczeń nakładów należą do drogi cywilnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J. P., L. S., E. P. oraz E. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w Warszawie przy ul. [...]. Sprawa wywodziła się z wniosku spadkobierców byłych właścicieli złożonego jeszcze w 1948 r. na podstawie dekretu z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów warszawskich. Organy administracji, po długotrwałym postępowaniu, ostatecznie orzekły o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do części gruntu, odmawiając jednocześnie ustanowienia go do pozostałej części. Jako powody odmowy wskazano nieodwracalne skutki prawne wynikające ze sprzedaży lokali mieszkalnych wraz z udziałem w gruncie nabywcom oraz konieczność dokonania rozliczeń z miastem i innymi podmiotami z tytułu poniesionych nakładów. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Konstytucji i dekretu, wskazując na błędne ustalenia faktyczne i prawne organów. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że organy błędnie zinterpretowały pojęcie nieodwracalnych skutków prawnych, gdyż zbycie lokali i udziałów w użytkowaniu wieczystym dotyczyło tylko części gruntu, a nie całości. Brak było zatem podstaw do odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do pozostałej części gruntu. Sąd podkreślił również, że kwestie rozliczenia nakładów na nieruchomość należą do drogi cywilnej i nie mogą być przedmiotem decyzji administracyjnej. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W., stwierdzając, że naruszenia prawa były na tyle istotne, że skutkowały koniecznością uchylenia obu decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do części gruntu była niezasadna, ponieważ zbycie lokali i udziałów w użytkowaniu wieczystym dotyczyło tylko części gruntu, a nie całości, co oznacza, że pozostała część gruntu nie była obciążona nieodwracalnymi skutkami prawnymi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały nieodwracalne skutki prawne. Zbycie lokali mieszkalnych i związanych z nimi udziałów w prawie użytkowania wieczystego dotyczyło wyłącznie jednej działki gruntu, a nie pozostałych działek. Brak było zatem podstaw do odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego co do udziału w tych pozostałych działkach, które faktycznie i prawnie nie były oddane w użytkowanie wieczyste innym osobom.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
dekret warszawski art. 7 § ust. 1 i 2
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy
Gmina miała obowiązek uwzględniania wniosków o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego), jeżeli korzystanie z gruntów przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów określonym w planie zabudowania. Była to jedyna przesłanka uzasadniająca uwzględnienie lub odmowę uwzględnienia wniosku.
Pomocnicze
dekret warszawski art. 7 § ust. 3
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy
Przepis ten nie daje podstawy prawnej do nałożenia na byłych właścicieli nieruchomości obowiązku rozliczenia nakładów poniesionych na nieruchomość przez inne podmioty.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka rażącego naruszenia prawa, która może skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji.
k.p.a. art. 156 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Stwierdzenie nieważności decyzji z powodu naruszenia prawa nie może dotyczyć decyzji, których wykonanie już nastąpiło, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. W kontekście obrotu nieruchomościami, dotyczy to sytuacji, gdy nastąpiły nieodwracalne skutki prawne.
k.p.a. art. 138 § §1 pkt. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
P.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt.1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do części gruntu była niezasadna, gdyż zbycie lokali i udziałów w użytkowaniu wieczystym dotyczyło tylko części gruntu, a nie całości. Kwestie rozliczenia nakładów na nieruchomość należą do drogi cywilnej i nie mogą być przedmiotem decyzji administracyjnej. Brak aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowił podstawy do odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.
Godne uwagi sformułowania
nieodwracalny skutek prawny rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych rozliczenia nakładów na nieruchomość można dochodzić tylko na drodze procesu cywilnego organ administracji nie może nakładać na właścicieli nieruchomości obowiązku rozliczenia nakładów
Skład orzekający
Elżbieta Lenart
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Banasiewicz
przewodniczący
Elżbieta Lenart
sprawozdawca
Maria Tarnowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dekretu warszawskiego dotyczących ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, zwłaszcza w kontekście nieodwracalnych skutków prawnych i rozliczeń nakładów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej gruntów warszawskich i zastosowania dekretu z 1945 r. oraz przepisów k.p.a. w kontekście obrotu nieruchomościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy historycznego dekretu warszawskiego i jego skomplikowanych konsekwencji dla współczesnego obrotu nieruchomościami, pokazując, jak dawne regulacje wpływają na obecne spory prawne.
“Dekret Warszawski wciąż żywy: Sąd uchyla decyzję o użytkowaniu wieczystym po ponad 50 latach od wniosku.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 1319/06 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-12-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-08-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Elżbieta Lenart /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie : sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) sędzia WSA Maria Tarnowska Protokolant Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi J. P., L. S., E. P. oraz E. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2005 r. nr[...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz J. P., L. S., E. Z. i E. P. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz kwotę po 240 (dwieście czterdzieści) złotych na rzecz każdej z nich tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2006 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. P., L.S., E.Z. i E. P., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...]. Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. Nieruchomość położona w W. przy ul. [...], dla której prowadzona była księga wieczysta pod nazwą: "Nieruchomość w [...] pod nr [...]", znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące, uprawnieni byli w ciągu 6-ciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę W. do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Gmina miała obowiązek uwzględniania wniosków, jeżeli korzystanie z gruntów przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów określonym w planie zabudowania. Jak wynika z zaświadczenia Sądu [...] w W., Wydziału [...] z dnia [...] sierpnia 1946 r. tytuł własności tej nieruchomości, uregulowany był wpisem jawnym na H. E. z W. F. w jednej połowie i nieletnich J., Z., R. rodzeństwo P. w równych częściach w drugiej połowie, wszyscy niepodzielnie na mocy aktu kupna -sprzedaży zeznanego w dniu [...] stycznia 1936 r. za nr [...] tomu [...] tej księgi. Z dniem wejścia w życie dekretu przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność Gminy [...], a następnie Skarbu Państwa, natomiast z dniem 27 maja 1990 r. grunt ten stał się z mocy prawa własnością Dzielnicy-Gminy [...], co potwierdził Wojewoda [...] decyzjami z dnia [...] września 1991 r. nr [...] i nr [...], z dnia [...] lutego 1992 r. nr [...] i z dnia [...] lipca 1993 r. nr [...]. Objęcie przedmiotowego gruntu przez Gminę [...] nastąpiło w dniu 19 kwietnia 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 10 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy, w związku z czym termin składania wniosków dekretowych mijał dnia 19 października 1948r. Z akt sprawy wynika, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej złożony został w dniu 29 kwietnia 1948 r., a więc w terminie i trybie przewidzianym w art. 7 ust. 1 dekretu. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku Prezydium Rady Narodowej w W., orzeczeniem z dnia [...] czerwca 1950 r., L.dz [...] odmówiło byłym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...] , hip. Nr [...] i jednocześnie stwierdziło, że wszystkie budynki znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. Prezydium powoływało się na fakt, że na przedmiotowej nieruchomości znajduje się budynek odremontowany i doprowadzony do stanu używalności z funduszów publicznych i w razie przyznania prawa własności czasowej poprzednim właścicielom, korzystaliby oni z inwestycji poczynionych z funduszów publicznych, co byłoby popieraniem budownictwa kapitalistycznego, niezgodnym z założeniami gospodarki socjalistycznej. Następnie Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzją z dnia [...] października 1951 r., nr [...] utrzymało powyższe orzeczenie w mocy. W dniu 30 stycznia 1997 r. wpłynął wniosek J. P., działającej w imieniu swoim oraz w imieniu L.S. i E. P. (następców prawnych byłych właścicieli) o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1951 r. oraz orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] czerwca 1950 r. Po rozpoznaniu powyższego wniosku Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] kwietnia 1999 r., nr [...], stwierdził, że wskazana wyżej decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1951 r. w części określonej w aktach notarialnych dotyczących sprzedanych lokali nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w budynku przy ul. [...] oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali, została wydana z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził jej nieważność. Prezes stwierdził, że w aktach sprawy brak jest dokumentów wskazujących na to, aby Minister – przed wydaniem decyzji z dnia [...] października 1951 r. – badał, czy korzystanie z gruntu daje się pogodzić z jego przeznaczeniem według planu zabudowania, a ponadto powodem odmowy nie była przesłanka dekretowa, lecz inna przesłanka nie mająca oparcia w dekrecie – odbudowa budynku z funduszy publicznych. Stanowi to rażące naruszenie prawa i wypełnia przesłankę art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Ponieważ część mieszkań w budynku została wykupiona przez lokatorów, dlatego też są oni chronieni rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, co powoduje, iż w stosunku do tych lokali i przynależnych im udziałów w nieruchomości, nastąpił nieodwracalny skutek prawny – art. 156 § 2 kpa. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] lipca 2000 r., sygn. [...] uchyliło orzeczenie Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] czerwca 1950 r. w części, w której stwierdzono nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1951 r. i w tym zakresie przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Z uwagi na powyższą decyzję Prezydent W. rozpoznał wniosek złożony przez dawnych właścicieli nieruchomości w dniu 29 kwietnia 1948 r. i decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] orzekł, między innymi, o: 1. ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do gruntu o powierzchni [...] m2, położonego w W. przy ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działki nr [...] (KW Nr [...]) o powierzchni [...] m2, nr [...] (KW Nr [...]) o powierzchni [...] m2, nr [...] (KW Nr [...]) o powierzchni [...] m2, nr [...] (KW Nr [...]) o powierzchni [...]m2, nr [...] (KW Nr [...]) o powierzchni [...] m2 z obrębu [...], na rzecz: J.P. w udziale wynoszącym [...] niepodzielnej części, L.S. w udziale wynoszącym [...] niepodzielnej części, E.S. w udziale wynoszącym [...] niepodzielnej części, E.Z. w udziale wynoszącym [...] niepodzielnej części, tj. wszystkie łącznie w udziale [...], 2. ustaleniu czynszu symbolicznego z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu opisanego w punkcie 1 w wysokości [...] zł netto, stanowiącego [...] % ceny gruntu, 3. odmowie osobom wymienionym w punkcie 1 ustanowienia na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego do gruntu o powierzchni [...] m2, położonego w W. przy ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działki nr [...] (KW Nr [...]) o powierzchni [...] m2, nr [...] (KW Nr [...]) o powierzchni [...] m2; nr [...] (KW Nr [...]) o powierzchni [...] m2, nr [...] (KW Nr [...]) o powierzchni [...] m2 z obrębu [...], w udziale [...], oraz stwierdził, między innymi, iż: 4. powyższy grunt zgodnie z Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Dzielnicy [...] (zatwierdzonym uchwałą Rady Dzielnicy - Gminy [...] z dnia [...] lutego 1993r., nr [...]) znajdował się w strefie objętej ochroną konserwatorską, skupiającej zabudowę usługowo - mieszkaniową, obiekty administracji, ochrony zdrowia i kultury, natomiast aktualnie teren ten nie jest objęty żadnym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, 5. na gruncie, opisanym w punkcie 1 decyzji, znajduje się budynek mieszkalny wybudowany przed 1945 r., który obecnie, zgodnie z art. 5 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, stanowi odrębną od gruntu nieruchomość będącą współwłasnością spadkobierców byłych właścicieli hipotecznych i właścicieli wykupionych lokali, (...) 9. decyzja niniejsza z chwilą, gdy stanie się ostateczna, będzie stanowiła podstawę do zawarcia w formie aktu notarialnego umowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu opisanego w punkcie 1. Termin umowy notarialnej zostanie wyznaczony po: (...) dostarczeniu przez strony protokółu zdawczo-odbiorczego udziału wynoszącego [...] części budynku, znajdującego się na przedmiotowym gruncie, od Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] uwzględniającego ewentualne rozliczenia za dokonanie przez [...] remontów wykraczających poza zakres napraw bieżących oraz po dokonaniu rozliczeń z Miastem W. z tytułu poniesionych przez to Miasto nakładów na remont i modernizację lokalu [...] znajdującego się w w/w budynku. W przypadku braku porozumienia, co do w/w rozliczeń nakładów sprawa zostanie skierowana na drogę sądową, Prezydent stwierdził, że powyższy grunt – zgodnie z Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Dzielnicy [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Dzielnicy-Gminy [...] z dnia [...] lutego 1993 r. nr [...] (który to plan z dniem 1 stycznia 2004 r. utracił swoją moc) - znajdował się w strefie objętej ochroną konserwatorską, skupiającej zabudowę usługowo - mieszkaniową, obiekty administracji, ochrony zdrowia i kultury, natomiast aktualnie teren ten nie jest objęty żadnym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Według zapisów Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego W. - którego ustalenia są wiążące przy sporządzaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - przedmiotowa nieruchomość położona jest w strefie centralnej, w obszarze ścisłego centrum, w którym mogą być realizowane obiekty i urządzenia z zakresu: międzynarodowej współpracy, administracji państwowej, specjalistycznych usług kultury, nauki, edukacji, turystyki, kwalifikowanego sportu, handlu oraz mieszkalnictwa z usługami lokalnymi. Z uwagi na powyższe istnieją zatem przesłanki, by uznać, że przyszły projekt planu miejscowego powinien uwzględnić obecne zagospodarowanie terenu. W związku z tym organ uznał, że przedmiotowa nieruchomość spełnia warunki określone w art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego. Prezydent wskazał również, że na gruncie, opisanym w punkcie 1 decyzji, znajduje się budynek wybudowany przed 1945 r., którego część naziemna znajduje się na gruncie opisanym w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2, natomiast jego części podziemne m. in. część [...], piwnice i urządzenia wentylacyjne znajdują się pod powierzchnią gruntu oznaczonego w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o powierzchni [...] m2, nr [...] o powierzchni [...] m2, nr [...] o powierzchni [...] m2, nr [...] o powierzchni [...] m2. W budynku tym zostały sprzedane 22 lokale wraz z ustanowieniem na rzecz nabywców tych lokali prawa użytkowania wieczystego do gruntu w obrysie części naziemnej budynku (działka ewidencyjna nr [...]). Udział właścicieli wykupionych lokali w prawie użytkowania wieczystego gruntu pod budynkiem wynosi w sumie [...]. Obecnie budynek stanowi odrębną od gruntu nieruchomość będącą współwłasnością spadkobierców byłych właścicieli hipotecznych i właścicieli wykupionych lokali mieszkalnych. Prezydent uznał, że sprzedając przedmiotowe lokale, błędnie ustanowiono prawo użytkowania wieczystego tylko do gruntu oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...], gdyż prawo użytkowania wieczystego winno być ustanowione do całego gruntu zajmowanego przez budynek czyli również do gruntu oznaczonego jako działki nr [...], [...], [...] i [...]. W związku z tym Prezydent [...] (mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli) – w celu zapewnienia właścicielom wykupionych lokali możliwości sprostowania aktów notarialnych ustanowienia odrębnej własności lokali i sprzedaży tych lokali wraz z ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego do gruntu pod budynkiem oraz możliwości uzgodnienia treści ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym - orzekł o ustanowieniu na rzecz spadkobierczyń byłych właścicieli hipotecznych prawa użytkowania wieczystego do wszystkich w/w działek (nr [...], [...], [...], [...] i [...]) o łącznej powierzchni [...] m2 w udziale [...], odmawiając jednocześnie ustanowienia na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu o powierzchni [...] m2 (działki nr [...], [...], [...] i [...]) w udziale [...]. Ponieważ – na skutek wykonania decyzji dotyczącej sprzedaży w/w lokali mieszkalnych – zawarte zostały w formie aktu notarialnego umowy o sprzedaży lokali mieszkalnych i oddaniu w użytkowanie wieczyste części nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...], to nabywcy tych lokali mieszkalnych zostali wpisani w księdze wieczystej przedmiotowej nieruchomości jako jej współużytkownicy wieczyści, co oznacza, że są oni chronieni rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz nabywców lokali mieszkalnych wywołało nieodwracalne skutki prawne. Spowodowało też pozbawienie następców prawnych dawnych właścicieli roszczenia o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, bowiem prawo to nie może być po raz drugi ustanowione na tym samym gruncie na rzecz innych osób. Po rozpatrzeniu odwołania J. P., L.S., E.Z. i E. P., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] utrzymało w mocy powyższą decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2005 r. Kolegium poparło stanowisko wyrażone przez Prezydenta W., iż korzystanie z gruntu przez następców prawnych byłych właścicieli da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według aktualnego zagospodarowania terenu. Kolegium potwierdziło także stanowisko Prezydenta, iż sprzedając przedmiotowe lokale błędnie ustanowiono prawo użytkowania wieczystego tylko do gruntu oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...], gdyż prawo użytkowania wieczystego winno być ustanowione do całego gruntu zajmowanego przez budynek czyli również do gruntu oznaczonego jako działki nr [...],[...],[...] i [...]. Również pogląd Prezydenta odnośnie zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych i niemożliwości ustanowienia po raz drugi prawa użytkowania wieczystego tego samego gruntu na rzecz innych osób oraz pogląd dotyczący obowiązku dokonania rozliczeń z Miastem W. z tytułu poniesionych przez Miasto nakładów na remont i modernizację lokalu teatru, zyskał pełną aprobatę Kolegium. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły J.P., L.S., E.P. i E.Z. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2005 r. Zaskarżonym decyzjom, a w szczególności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego w tym: - art. 2, 21, 32 ust. 1 oraz art. 64 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady równości obywateli wobec prawa, co w konsekwencji doprowadziło do pozbawienia skarżących prawa użytkowania wieczystego gruntu o powierzchni [...] m2 położonego w W. przy ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działki nr [...] (KW Nr [...]) o powierzchni [...] m2, nr [...] (KW Nr [...]) o powierzchni [...] m2, nr [...] (KW Nr [...]) o powierzchni [...] m2, nr [...] (KW Nr [...]) o powierzchni [...] m2 z obrębu [...], w udziale [...], - art. 7 ust. 2 powołanego wyżej dekretu z dnia 26 października 1945 r. w związku z art. 138 §1 pkt. 1 kpa polegającą na niezasadnym utrzymaniu w mocy decyzji odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu w w/w zakresie, wobec stwierdzenia, że aktualnie teren ten nie jest objęty żadnym obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, co nie daje podstaw do nieuwzględnienia w całości wniosku byłych właścicieli; - art. 7 kpa w związku z art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i nie wskazanie podstawy prawnej odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu usytuowanego w W. przy ul. [...]; - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu przez Kolegium, iż odmowa ustanowienia na rzecz spadkobierców byłych właścicieli prawa użytkowania wieczystego nastąpiła ze względu na stwierdzenie przez organ I instancji powstania nieodwracalnych skutków prawnych z uwagi na sprzedaż lokali mieszkalnych wraz z ustanowieniem udziału w gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali. Skarżące wskazały, że udziały [...] w gruncie przy ul. [...], uregulowanym w działce ewidencyjnej nr [...],[...],[...],[...] nie zostały zbyte właścicielom lokali sprzedanych w tym budynku. Za błędną uznana została również kolejna teza Kolegium, zgodnie z którą fakt ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu na rzecz osób trzecich, powoduje pozbawienie następców prawnych roszczenia o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu. W takiej sytuacji organ zobowiązany był do zaofiarowania uprawnionym, w miarę posiadania zapasu gruntów, na tych samych warunkach, dzierżawę wieczystą gruntu równą wartości użytkowej, bądź prawo zabudowy na takim gruncie, bądź uiścić odszkodowanie z tego tytułu. Skarżące stwierdziły również, że błędne jest stanowisko organów co do wyłączenia z budynku przy ul. [...] lokalu użytkowego zajmowanego przez [...] wraz z obowiązkiem dokonania rozliczeń z Miastem W. z tytułu poniesionych przez nie nakładów na remont i modernizację lokalu teatru znajdującego się w budynku, podkreślając, że skoro lokal zajmowany przez [...] nie został wyodrębniony, dlatego też bezpodstawnie rozliczono nakłady poniesione na tę część budynku przy ul. [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przede wszystkim należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga podlega uwzględnieniu, ponieważ zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja, są obarczone wadami skutkującymi koniecznością ich uchylenia. W kontrolowanych pod względem zgodności z prawem decyzjach organy orzekały m.in. o ustanowieniu oraz o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Organy ustanowiły - na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli - prawo użytkowania wieczystego gruntu do działek nr [...],[...],[...],[...]i [...] w udziale [...]. Jednocześnie odmówiły ustanowienia na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego gruntu do działek nr [...], [...], [...] i [...] w udziale [...] uzasadniając to wystąpieniem nieodwracalnych skutków prawnych, o których mowa w art. 156 § 2 kpa. Jak bowiem ustalono, przedmiotowa nieruchomość, składa się obecnie z działek nr [...],[...],[...],[...],[...]. Jest to nieruchomość zabudowana budynkiem, którego część nadziemna znajduje się na działce nr [...], natomiast jego część podziemna pod powierzchnią gruntu oznaczonego jako działki nr [...],[...],[...]i [...]. W budynku tym znajdują się lokale mieszkalne, których część, to jest 22 lokale, zostały sprzedane najemcom tych lokali. Udział właścicieli wykupionych lokali w prawie użytkowania wieczystego gruntu pod budynkiem (działka nr [...]) wynosi w sumie [...]. Fakt zbycia wspomnianych lokali wraz z udziałem w gruncie został uznany za nieodwracalny skutek prawny, co potwierdzone zostało również w decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 1999 r., nr [...]. Dodać należy, że budynek jest współwłasnością spadkobierców byłych właścicieli oraz właścicieli lokali mieszkalnych. Prezydent W. stwierdził, że dokonując sprzedaży 22 lokali popełniono błąd, gdyż ustanowiono prawo użytkowania wieczystego jedynie do gruntu oznaczonego jako działka nr [...], tymczasem należało ustanowić to prawo do całego gruntu zajmowanego przez budynek, czyli również do działek oznaczonych nr [...],[...],[...],[...]. Skoro jednak tego nie uczyniono, to organ uznał, iż koniecznym jest zapewnienie właścicielom lokali możliwości sprostowania w przyszłości aktów notarialnych tak, aby możliwe było uzgodnienie treści ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym. W konsekwencji organ niejako "zarezerwował" na ich rzecz prawo użytkowania wieczystego gruntu w udziale [...] co do działek nr [...],[...],[...],[...] licząc, że w przyszłości prawo to zostanie im przyznane. W ocenie Sądu taka interpretacja jest nieprawidłowa. Zaznaczyć należy, że organ administracji prowadząc postępowanie prowadzi postępowanie dowodowe w zakresie wyznaczonym przez reguły zakreślone w kodeksie postępowania administracyjnego. W związku z tym uznając daną okoliczność faktyczną lub prawną za istniejącą i tym samym udowodnioną, powinien opierać się na faktach, które rzeczywiście istnieją. Nie może więc wywodzić określonych skutków prawnych ze zdarzenia, które być może powstanie w przyszłości i dla niego "rezerwować" wystąpienie owych skutków. W niniejszej sprawie zbycie lokali mieszkalnych i związanych z nimi udziałów w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przy ul. [...] dotyczyło wyłącznie działki nr [...], natomiast nie obejmowało pozostałych działek nr [...],[...],[...] i [...]. Zgodzić się należy ze skarżącymi, że działki nr [...],[...],[...] i [...] nie były przedmiotem obrotu. Zbycie dotyczyło wyłącznie 22 lokali oraz części gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali. Skoro tak, to brak było podstaw do odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego co do udziału [...] w działkach nr [...],[...],[...] i [...], który to udział - w dacie orzekania przez organ pierwszej i drugiej instancji - faktycznie i prawnie nie był oddany w użytkowanie wieczyste innych osób. Zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu Gmina miała obowiązek uwzględnienia wniosków byłych właścicieli o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego), jeżeli korzystanie z gruntów przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów określonym w planie zabudowania. Była to jedyna przesłanka uzasadniająca uwzględnienie lub odmowę uwzględnienia wniosku. Słuszny jest zatem zarzut skarżących, że w sytuacji braku aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącego przedmiotowej nieruchomości, odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu o powierzchni [...] m2 (działki nr [...],[...],[...] i [...]) w udziale [...], nie znajduje uzasadnienia w treści w/w art. 7 ust. 2 dekretu. Również zobowiązanie spadkobierców byłych właścicieli nieruchomości do dokonania rozliczeń z [...], za wykonane przez zakład remonty wykraczające poza zakres napraw bieżących, a także zobowiązanie ich do dokonania rozliczeń z Miastem W. z tytułu nakładów na remont i modernizację lokalu [...] znajdującego się w budynku, nie znajduje podstawy prawnej w powołanym przez organ art. 7 ust. 3 w/w dekretu. Stanowi on, że w razie uwzględnienia wniosku gmina określi warunki, pod którymi umowa może być zawarta. Przepis ten - zdaniem sądu - nie daje podstawy prawnej do nałożenia na byłych właścicieli nieruchomości tego rodzaju warunku - obowiązku rozliczenia nakładów poniesionych na nieruchomość przez [...] oraz Miasto W. Z utrwalonego orzecznictwa sądowego ewidentnie wynika, że rozliczenia nakładów poniesionych na nieruchomość można dochodzić tylko na drodze procesu cywilnego. Organy administracji w swoich decyzjach nie mogą nakładać na właścicieli nieruchomości obowiązku rozliczenia nakładów dokonywanych na nieruchomość przez osoby nie będące jej właścicielami. Kwestia rozliczenia nakładów na nieruchomość pomiędzy właścicielami nieruchomości a osobami dokonującymi nakładów, jest sprawą cywilną i należy do właściwości sądów powszechnych. Takie stanowisko wynika również z treści zaskarżonej decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2005 r.: "W przypadku braku porozumienia, co do w/w rozliczeń nakładów sprawa zostanie skierowana na drogę sądową". Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI