I SA/WA 1311/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-09-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
uwłaszczenienieruchomościdecyzja administracyjnastwierdzenie nieważnościspadkobiercyprawo rzeczowekontrola sądowasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Budownictwa w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, wskazując na naruszenie prawa przez organ administracji.

Sprawa dotyczyła skargi spadkobierców byłej właścicielki nieruchomości na decyzję Ministra Budownictwa odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]". Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz wcześniejszą decyzję Ministra, stwierdzając naruszenie prawa przez organ administracji. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w poprzednim postępowaniu kasacyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę W. M., A. O. i T. O., spadkobierców byłej właścicielki nieruchomości, na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2003 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1993 r. w przedmiocie uwłaszczenia Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]". Organ administracji, rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylił swoją wcześniejszą decyzję w części dotyczącej niektórych działek, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności. Organ argumentował, że spełnione były przesłanki uwłaszczeniowe, a podnoszone przez strony okoliczności stanowią podstawę do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę, uchylił zaskarżoną decyzję Ministra oraz wcześniejszą decyzję z dnia [...] lipca 2003 r. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Rozstrzygnięcie oparto na wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 czerwca 2006 r. sygn. akt I OSK 1014/05, który uchylił wcześniejszy wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędne zastosowanie przez WSA przepisów dotyczących uwłaszczenia i naruszenia interesów spadkobierców.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji naruszył prawo, wydając decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo, opierając się na wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wskazał na błędne zastosowanie przepisów przez organ administracji w kontekście naruszenia interesów spadkobierców.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.z.u.g.i.w.n. art. 2 § 1-3

Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

Przepisy te stanowiły podstawę do uwłaszczenia, jednak ich zastosowanie w niniejszej sprawie zostało zakwestionowane przez sąd.

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.p.s.a. art. 190

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.

p.p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu oraz organu wykładnią prawa dokonaną przez sąd.

p.p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej.

p.p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego.

u.g.i.w.n. art. 69 § 1

Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

Przepis dotyczący zasad wywłaszczania nieruchomości.

p.w.p.o.s.a. art. 97 § 1

Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy rozpoznawania spraw przez sądy administracyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa przez organ administracji przy wydaniu decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, zgodnie z wykładnią NSA.

Odrzucone argumenty

Argumenty organu administracji o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej i o tym, że pominięcie strony stanowi podstawę do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności.

Godne uwagi sformułowania

sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia

Skład orzekający

Anna Łukaszewska-Macioch

przewodniczący

Maria Tarnowska

sprawozdawca

Agnieszka Miernik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących uwłaszczenia, stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych oraz zasady związania sądu wykładnią prawa dokonaną przez sąd wyższej instancji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego związanego z uwłaszczeniem w okresie transformacji ustrojowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia uwłaszczenia i potencjalnych naruszeń prawa przez organy administracji, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami.

Sąd administracyjny uchyla decyzję uwłaszczeniową po latach batalii spadkobierców.

Dane finansowe

WPS: 300 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1311/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Miernik
Anna Łukaszewska-Macioch /przewodniczący/
Maria Tarnowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędziowie : WSA Maria Tarnowska (spr.) asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Ilona Sułek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2006 r. sprawy ze skargi W. M., A. O. i T. O. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Budownictwa na rzecz W. M., A. O. i T. O. łącznie kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miasta decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku W. M., A. O. i T. O. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1993 r. wydanej w przedmiocie uwłaszczenia Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" w O. nieruchomością położoną w C. przy Al. [...] i ul. [...] - działki nr [...], uchylił swą wcześniejszą decyzję w części dotyczącej działek o nr [...] i w tym zakresie umorzył postępowanie administracyjne, a w zakresie odnoszącym się do działek o nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2003 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1993 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" w O. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w C. przy Al. [...] i ul. [...], oznaczonego w ewidencji gruntów jako działki o nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha oraz nieodpłatne nabycie własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie.
Pismem z dnia 12 lutego 2003 r. W. M., A. O. i T. O. - spadkobiercy byłej właścicielki nieruchomości, wnieśli o stwierdzenie nieważności tej decyzji, a Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpatrzeniu tego wniosku decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej.
Ponownie rozpoznając sprawę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podał, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji W. M., A. O. i T. O. ograniczyli zakres swego zainteresowania wyłącznie do działek nr [...], a zatem postępowanie dotyczące pozostałych działek wszczęte na wniosek stron, stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć.
Organ stwierdził, że działki o nr [...] stanowiły własność Skarbu Państwa, objęte były księgą wieczystą KW [...], istniało też prawo zarządu do tych nieruchomości, co oznacza, zdaniem organu, że spełnione były przesłanki uwłaszczeniowe, zawarte w art. 2 ust. 1-2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 z późn. zm.).
Organ podał, że spadkobiercy właściciela nieruchomości wnioskiem z dnia 31 stycznia 2001 r. wnieśli o zwrot działek nr [...], i postępowanie w tym zakresie zostało umorzone, ponieważ wniosek ten wpłynął już po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej, a więc nie mógł wywołać skutków z mocą wsteczną, co oznacza, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 2 kpa w odniesieniu do decyzji uwłaszczeniowej.
Organ stwierdził, że wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, tj. działek nr [...] spadkobiercy właściciela nieruchomości złożyli poprzednio w piśmie z dnia 14 marca 1991 r. Postępowanie to uległo zawieszeniu, do czasu rozstrzygnięcia w odrębnym postępowaniu sprawy zbędności nieruchomości, ponieważ zwrot nieruchomości następuje wówczas, gdy nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczeniowy. Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] lutego 1992 r. orzekł o zbędności wyłącznie działki nr [...] i działka ta została zwrócona decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...] czerwca 1994 r. Sprawa zbędności nieruchomości, istotna w postępowaniu o zwrot nieruchomości, została rozstrzygnięta decyzją z dnia [...] lutego 1992 r., a więc decyzją wydaną jeszcze przed decyzją uwłaszczeniową.
Ponadto organ stwierdził, że w sytuacji, gdy wniosek o zwrot złożono po dniu 5 grudnia 1990 r. a przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej, co miało miejsce w niniejszej sprawie, orzecznictwo sądowe w czasie wydania decyzji uwłaszczeniowej przyjmowało, że wniosek o zwrot nie ma wpływu na uwłaszczenie i nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa. Dlatego też, zdaniem organu, brak jest podstaw do stwierdzenia, że decyzja uwłaszczeniowa dotycząca działek nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, i dodał, że podnoszona przez stronę okoliczność pominięcia jej w postępowaniu uwłaszczeniowym, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a nie przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji.
Skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli W. M., A. O. i T. O. - spadkobiercy byłej właścicielki nieruchomości nr [...], zarzucając naruszenie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r.o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomościami (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 z późn. zm.), art. 2 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, a także art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] o uwłaszczeniu Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]", lub o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miasta i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miasta wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest zasadna, dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo.
W przedmiotowej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej wydanej na podstawie art. 2 ust. 1- 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 z późn. zm.).
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku spadkobierców dawnego właściciela nieruchomości o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.), i wyrokiem z dnia 2 lutego 2005 r., sygn. akt I SA 2698/03 oddalił skargę W. M., A. O. i T. O. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2003 r.
Od wyroku tego W. M., A. O. i T. O. wnieśli skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 27 czerwca 2006 r. sygn. akt I OSK 1014/05 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 27 czerwca 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie zastosował art. 2 ust. 1 zd. drugie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości przyjmując, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wydając zaskarżoną decyzję uznał, że w sprawie zakończonej przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1993 r. nie nastąpiło naruszenie interesów spadkobierców byłych właścicieli nieruchomości wywłaszczonych.
Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ będzie miał na uwadze wykładnię prawa dokonaną w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, i zawartą w wyroku z dnia 27 czerwca 2006 r. sygn. akt I OSK 1014/05, stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI