I SA/Wa 1302/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-04-03
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościprawo własnościużytkowanie wieczystedecyzja administracyjnaSKOWSAkpaustawa o nabywaniu nieruchomości

WSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji SKO, uznając, że błędnie potraktowano pismo organu pierwszej instancji jako decyzję administracyjną w sprawie nabycia prawa własności nieruchomości.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Prezydenta W. odmawiającą umieszczenia nieruchomości w wykazie nieruchomości podlegających nabyciu z mocy prawa. SKO uznało pismo Prezydenta za decyzję administracyjną. WSA stwierdził, że pismo to nie było decyzją, a jedynie wyjaśnieniem, i że przepisy nie przewidują wydania decyzji w sprawie samego wykazu nieruchomości. W związku z tym, WSA stwierdził nieważność decyzji SKO jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę T. C. i J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z maja 2005 r., która uchyliła decyzję Prezydenta W. z maja 2004 r. odmawiającą umieszczenia nieruchomości przy ul. [...] w wykazie nieruchomości podlegających nabyciu z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. SKO uznało, że pismo Prezydenta W. z maja 2004 r. powinno być traktowane jako decyzja administracyjna, ponieważ brak umieszczenia w wykazie jest równoznaczny z odmową nabycia prawa własności. WSA uznał jednak stanowisko SKO za błędne. Sąd wyjaśnił, że pismo Prezydenta było jedynie wyjaśnieniem w odpowiedzi na zapytanie skarżących i nie stanowiło decyzji administracyjnej. Przepisy ustawy z 2001 r. oraz rozporządzenia wykonawczego nie przewidują wydania decyzji w przedmiocie samego wykazu nieruchomości, który jest czynnością techniczną. WSA podkreślił, że nawet nieuwzględnienie zastrzeżeń do wykazu nie stanowi przeszkody do wydania decyzji w sprawie nabycia prawa własności. Ponieważ nie istniała decyzja Prezydenta W. z maja 2004 r., a SKO błędnie uznało pismo za decyzję, zaskarżona decyzja SKO została wydana z rażącym naruszeniem art. 127 kpa, co stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Sąd orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji SKO, stwierdzeniu, że nie podlega ona wykonaniu, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pismo takie nie jest decyzją administracyjną, a jedynie wyjaśnieniem lub czynnością techniczną, nawet jeśli dotyczy przesłanek nabycia prawa własności.

Uzasadnienie

Przepisy prawa nie przewidują wydania decyzji w przedmiocie samego wykazu nieruchomości. Wykaz jest czynnością przygotowawczą, a brak umieszczenia w nim nie kończy sprawy nabycia własności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (14)

Główne

u.n.u.w.p.n. art. 1 § ust. 1

Ustawa o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości

Określa przesłanki nabycia prawa własności nieruchomości przez użytkowników wieczystych.

kpa art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy do uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zasądzenia kosztów postępowania.

Pomocnicze

kpa art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji państwowej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.

kpa art. 104 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji.

kpa art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja powinna zawierać oznaczenie organu, datę wydania, oznaczenie strony, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o możliwości wniesienia środka zaskarżenia.

u.n.u.w.p.n. art. 1 § ust. 7

Ustawa o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości

Umożliwia wydanie rozporządzenia wykonawczego do ustawy.

rozp. MSP z 25.11.2003 art. 2 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Skarbu Państwa w sprawie szczegółowego trybu wydawania decyzji o nabywaniu przez użytkowników lub współużytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne

Dotyczy sporządzania wykazu nieruchomości.

rozp. MSP z 25.11.2003 art. 2 § ust. 4

Rozporządzenie Ministra Skarbu Państwa w sprawie szczegółowego trybu wydawania decyzji o nabywaniu przez użytkowników lub współużytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne

Określa tryb składania zastrzeżeń do wykazu nieruchomości.

rozp. MSP z 25.11.2003 art. 2 § ust. 6

Rozporządzenie Ministra Skarbu Państwa w sprawie szczegółowego trybu wydawania decyzji o nabywaniu przez użytkowników lub współużytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne

Stwierdza, że nieuwzględnienie zastrzeżeń do wykazu nie stanowi przeszkody do wydania decyzji.

kpa art. 127 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy odwołania od decyzji.

kpa art. 127 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy odwołania od decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo organu pierwszej instancji nie było decyzją administracyjną. Przepisy nie przewidują wydania decyzji w przedmiocie wykazu nieruchomości. Zaskarżona decyzja SKO została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ opierała się na błędnym założeniu o istnieniu decyzji w pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Organ pierwszej instancji nie może unikać kontroli instancyjnej poprzez formułowanie pism w sprawach, w których winny zapaść orzeczenia. Wykaz ten stanowi czynność techniczną, przygotowawczą, poprzedzającą wydanie decyzji w trybie art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu (...). Ponieważ nie istnieje w obrocie prawnym decyzja Prezydenta W. z dnia [...] maja 2004 r. o odmowie umieszczenia nieruchomości przy ul. [...] w wykazie nieruchomości podlegających nabyciu z mocy prawa (...), a uznanie przez Kolegium za taką decyzję pisma z tej daty w sytuacji, gdy ze względów wyżej wskazanych, nie było ku temu podstaw, to wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 127 kpa.

Skład orzekający

Emilia Lewandowska

sprawozdawca

Jerzy Siegień

członek

Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia decyzji administracyjnej w kontekście postępowań dotyczących nabycia nieruchomości z mocy prawa oraz kontrola prawidłowości postępowania przez organy odwoławcze."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ustawą o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości i procedurą sporządzania wykazu nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą rozróżnienia między decyzją administracyjną a innymi formami działania organów, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy pismo urzędnika to już decyzja? WSA wyjaśnia, kiedy organ unika orzekania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1302/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Emilia Lewandowska /sprawozdawca/
Jerzy Siegień
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) Asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2006 r. ze skargi T. C. i J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umieszczenia nieruchomości w wykazie nieruchomości. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego J. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 4.
Uzasadnienie
I SA/Wa 1302/05
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] maja 2005 r., nr [...], uchyliło w całości decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] o odmowie umieszczenia nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] w wykazie nieruchomości podlegających nabyciu z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że pismo z dnia [...] maja 2004 r. o numerze [...], podpisane przez Naczelnika Delegatury w W., a skierowanego do T. i J. C. organ ten potraktował jako decyzję Prezydenta W. o odmowie umieszczenia nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] w wykazie nieruchomości podlegających nabyciu z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.
W ocenie organu odwoławczego w kwestii będącej przedmiotem rozważań zawartych w tym piśmie powinna być wydana decyzja administracyjna. Brak bowiem umieszczenia T. C. i J. C. w wykazie nieruchomości podlegających nabycia z mocy prawa sprowadza się w istocie do odmowy nabycia z mocy prawa własności przedmiotowej nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. Ustawa w art. 104 § 1 kpa wskazuje jednoznacznie, że organ administracji państwowej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Zdaniem organu, w sprawie brak jest możliwości uznania, że w przedmiocie odmowy nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez użytkowników wieczystych obowiązują inne formuły postępowania. Organa drugiej instancji mają prawo do kontroli orzeczeń wydanych przez organ pierwszej instancji ale również mogą kontrolować sytuację kiedy orzeczenia winny zapaść, a organ unika wydania decyzji. Organ pierwszej instancji nie może unikać kontroli instancyjnej poprzez formułowanie pism w sprawach, w których winny zapaść orzeczenia. Pismo takie, w przekonaniu organu, podlega kontroli jako decyzja w sensie materialnym a nie formalnym.
Kolegium zaleciło, w ponownym postępowaniu, by organ pierwszej instancji wydał decyzję w rozumieniu art. 104 § 1 i 107 § 1 kpa odnoszącą się do możliwości skorzystania przez odwołujących się z ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego J. C. wniósł o wydanie orzeczenia stwierdzającego, że wraz z żoną T. C. spełniają warunki z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. i powinni zostać umieszczeni w odpowiednim wykazie nieruchomości oraz uzyskać prawo własności użytkowanej działki budowlanej z mocy prawa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, lecz z innych przyczyn niż powołano w jej treści.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że pismo z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] jest decyzją Prezydenta W. o odmowie umieszczenia wskazanej w nim nieruchomości w wykazie nieruchomości podlegających nabyciu z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Stanowisko to Kolegium jest błędne i nie znajduje uzasadnienia zarówno w przepisach prawa jak i okolicznościach sprawy. Przedmiotowe pismo dotyczy wyjaśnień z jakich powodów nieruchomość przy ul. [...], będąca w użytkowaniu wieczystym skarżącego i jego żony T. C. nie została umieszczona w wykazie nieruchomości sporządzonym w trybie § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Skarbu Państwa z dnia 25 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu wydawania decyzji o nabywaniu przez użytkowników lub współużytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne (Dz. U. Nr 25, poz. 1991). Wprawdzie pismo to wkracza w problematykę przesłanek z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości i odniesienia tych przesłanek do sytuacji zainteresowanych, jednakże nie może być uznane za decyzję. Przepisy zarówno powołanej ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. jak i wydanego z upoważnienia art. 1 ust. 7 tej ustawy powołanego rozporządzenia Ministra Skarbu Państwa z dnia 25 listopada 2003 r. nie przewidują wydania w przedmiocie wykazu nieruchomości o jakich stanowi § 2 ust. 1 rozporządzenia decyzji. Zainteresowani mogli składać do właściwego organu zastrzeżenia dotyczące takiego wykazu w trybie określonym w § 2 ust. 4 tego rozporządzenia.
Zgodnie z art. 104 § 2 kpa decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Wykaz nieruchomości o jakim mowa w sprawie nie rozstrzyga sprawy nabycia własności nieruchomości w trybie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu (...), ani też nie kończy tej sprawy w inny sposób. Z tego też względu nie może być odnośnie tego wykazu wydana decyzja. Wykaz ten stanowi czynność techniczną, przygotowawczą, poprzedzającą wydanie decyzji w trybie art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu (...). Co więcej to nawet nieuwzględnienie zastrzeżeń zgłoszonych do tego wykazu w trybie § 2 ust. 4 rozporządzenia z dnia 25 listopada 2003 r. Ministra Skarbu Państwa, nie stanowi przeszkody do wydania przez właściwy organ decyzji w sprawie nabycia prawa własności nieruchomości, o czym stanowi ust. 6 § 2 powołanego rozporządzenia. Nie można także podzielić argumentacji Kolegium, że organ pierwszej instancji wystosował przedmiotowe pismo by uniknąć wydania orzeczenia podlegającego kontroli instancyjnej, bowiem Prezydent W. wydał w dniu [...] czerwca 2005 r. decyzję nr [...], w której odmówił nabycia z mocy prawa własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] w rozpoznaniu wniosku T. C. i J. C. i w trybie przepisów ustawy z 26 lipca 2001 r. o nabywaniu (...).
Taka intencja nie wynika również z treści przedmiotowego pisma, w którym organ stwierdza, że informuje zainteresowanych w odpowiedzi na ich pismo z dnia 28 kwietnia 2004 r.
Ponieważ nie istnieje w obrocie prawnym decyzja Prezydenta W. z dnia [...] maja 2004 r. o odmowie umieszczenia nieruchomości przy ul. [...] w wykazie nieruchomości podlegających nabyciu z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu (...), a uznanie przez Kolegium za taką decyzję pisma z tej daty w sytuacji, gdy ze względów wyżej wskazanych, nie było ku temu podstaw, to wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 127 kpa. Ponieważ brak jest decyzji wydanej w pierwszej instancji to również błędnie Kolegium potraktowało pismo T. i J. C. z dnia 23 czerwca 2004 r. nazwane skargą jako odwołanie od decyzji. Tak więc zaskarżona decyzja Kolegium nie powinna w ogóle być wydana, gdyż nie było do tego postaw prawnych, a jej wydanie, jak to już wskazano, narusza rażąco art. 127 § 1 i § 2 kpa. Stanowi to podstawę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI