II SA/Rz 906/06

II SA/Rz 906/06 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2007-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Anna Lechowska
Małgorzata Wolska /sprawozdawca/
Zbigniew Czarnik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1452/07 - Wyrok NSA z 2008-11-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 157 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Anna Lechowska NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi I. Ch. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości -skargę oddala-
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...].08.2006 r. /.../ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 157 § 1 i 3 w związku z art. 28 K.p.a. po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek I. Ch., utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...].07.2006 r. /.../ odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w U. D. z dnia [...].11.1964 r. /.../ w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu państwa nieruchomości położonych w miejscowości T. W.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że na podstawie art. 157 K.p.a. wspomnianą wyżej decyzją z dnia [...].07.2006 r. odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium PRN w U. D. z dnia [...].11.1964 r. /.../ orzekającej o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w miejscowości T. W. Organ orzekający uznał, że I. Ch. nie wykazał, iż jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a., tj. że legitymuje się interesem prawnym uprawniającym do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – pismo z dnia 19.07.2006 r. I. Ch. domagał się uchylenia przedmiotowej decyzji, wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie i stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].11.1964 r. Prezydium PRN w U. D. Jako podstawę swych żądań wskazał następstwo prawne po W. i S. K. /dziadkach/, którzy przed wojną byli właścicielami majątku ziemskiego T. W. o powierzchni ok. 1100 ha, przejętego na Skarb Państwa na mocy decyzji Prezydium PRN w U. D. Na potwierdzenie istnienia majątku ziemskiego przedłożył pisemne oświadczenie osób – wg nich W. i S. K. byli właścicielami majątku ziemskiego T. W., przy czym nie podają szczegółowo oznaczenia i położenia nieruchomości wchodzących w skład tego majątku. Kolegium pominęło jednakże bardzo istotny dowód w sprawie, tj. oświadczenie złożone przez notariusza z S. Nadto I. Ch. stwierdził, że ze względu na niemożność uzyskania dokumentów potwierdzających własność, ustalenie legitymacji do wystąpienia z żądaniem winno nastąpić na podstawie przedłożonych przez niego oświadczeń. Z oświadczenia złożonego przez matkę w dniu 9.11.1999 r. wynika, że wszelkie dokumenty własnościowe majątku ziemskiego T. W. przechowywane były przez W. K. w jego kancelarii notarialnej mieszczącej się w budynku sądu w S., a po wkroczeniu wojsk sowieckich do S. odmówiono W. K. wejścia do budynku sądu i tym samym bezpowrotnie pozbawiono go możliwości odebrania przechowywanych tam dokumentów.
Analizując ponownie sprawę Kolegium stwierdziło brak podstaw do zmiany stanowiska zajętego w decyzji z dnia 11.07.2006 r. Stosownie do art. 157 § 3 K.p.a. odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności następuje, gdy wniosek nie pochodzi od strony. Stroną zaś w rozumieniu art. 28 K.p.a. może być podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo który żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zasadnym jest więc stanowisko zajęte w decyzji z dnia [...].07.2006 r., iż interes prawny w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu na Skarb Państwa nieruchomości, posiadać mogą jedynie strony postępowania zakończonego decyzją będącą przedmiotem weryfikacji, a w szczególności osoby, którym przysługiwało prawo własności do nieruchomości przejętych na rzecz Państwa lub spadkobiercy tych osób.
Decyzja z dnia [...].11.1964 r. nie zawiera w swej treści szczegółowego określenia przejmowanych gruntów ani wskazania ich właścicieli. Ogranicza się do stwierdzenia, że przejęto wszystkie grunty na terenie wsi T. W., tj. nieruchomości rolne i leśne o pow. 768 ha, którymi właściciele nie władali z powodu przesiedlenia na Ziemie Zachodnie, repatriacji do ZSRR lub na skutek opuszczenia gospodarstw w związku z akcją przesiedleńczą. Orzeczenie to nie zawiera wykazu osób wysiedlonych, po których przejęto nieruchomości. Organ orzekający w sprawie stwierdził też, że oprócz powyższej decyzji nie odnalazł żadnych innych dokumentów archiwalnych dotyczących tego aktu.
Na potwierdzenie istnienia majątku ziemskiego własności W. i S. K. wnioskodawca przedłożył jedynie oświadczenia osób, które potwierdziły, że w/w byli właścicielami "majętności ziemskiej T. W." bez wskazania szczegółowego oznaczenia i położenia nieruchomości wchodzących w skład tego majątku, zaś wnioskodawca potwierdził, że wszelkie dokumenty związane z majątkami uległy zniszczeniu lub zaginięciu w czasie II wojny światowej. Do akt sprawy dołączono postanowienia sądowe: Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r. I [...], Sądu Rejonowego w T. z dnia 27.07.2004 r. I [...] i z dnia 16.06.2004 r. [...], Sądu Rejonowego w K. z dnia 3.09.2004 r. I Ns [...], Sądu Rejonowego w C. z dnia 30.09.1982 r. I [...] i z dnia 25.11.1996 r. I [...] oraz Sądu Rejonowego dla m. st. W. z dnia 5.09.2001 r. I [...], z których wynika, że następcami prawnymi W. i S. K. oprócz wnioskodawcy są: M. K.-S., H. K. i J. R.-K. Zebrana w sprawie dokumentacja nie daje podstaw do uznania, że I. Ch. posiada przymiot strony uprawniający do skutecznego wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności w/w decyzji z dnia 17.11.1964 r. Brak jest bowiem dokumentacji świadczącej jakim tytułem legitymowali się poprzednicy prawni wnioskodawcy do nieruchomości objętych w/w decyzją i dowód świadczących jakie nieruchomości zostały przejęte tą decyzją na rzecz Skarbu Państwa. Dowody z zeznań świadków, w tym też oświadczenie notariusza w S. nie mogą być brane pod uwagę jako dowód na okoliczność potwierdzenia przysługującego poprzednikom prawnym wnioskodawcy prawa własności do konkretnych nieruchomości stanowiących majątek T. W. Organy administracji nie są bowiem właściwe do ustalenia komu i do jakiej nieruchomości przysługiwało prawo własności. Skoro wnioskodawca nie dysponuje stosownymi dokumentami /akty notarialne, odpisy z ksiąg wieczystych/ to potwierdzenie, że jego poprzednicy prawni byli właścicielami konkretnych nieruchomości w T. W. winno nastąpić jedynie w postępowaniu sądowym w trybie art. 189 K.p.c. Dopóki brak jest orzeczenia sądowego, wydanego w postępowaniu o ustalenie istnienia prawa, to nie można przyjąć, że poprzednicy prawni I. Ch. legitymowali się prawem własności nieruchomości w T. W. Wobec powyższego zasadne jest stanowisko, że obecnie I. Ch. nie może być uznany za stronę postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 17.11.1964 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniósł I. Ch. z żądaniem jej uchylenia, zarzucając jednocześnie naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 28 K.p.a. polegające na przyjęciu, że wnioskodawca nie wykazał, iż jest stroną, tj. legitymuje się interesem prawnym uprawniającym do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium PRN w U. D., 2) art. 157 § 2 K.p.a. polegające na przyjęciu, że wobec braku przesłanek do uznania wnioskodawcy za stronę, nie posiada legitymacji do skutecznego wszczęcia postępowania w/w, 3) art. 157 § 3 K.p.a. polegające na przyjęciu, że istniały przesłanki do wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w/w. Uzasadniając skargę podkreślił, że konsekwentnie jako podstawę swych żądań wskazuje następstwo prawne po W. i S. K. , którzy przed wojną byli właścicielami majątku ziemskiego T. W. ok. 1100 ha, a który /ok. 70 % pow./ został przejęty przez Skarb Państwa decyzją z dnia [...].11.1964 r. Następstwo prawne zostało ustalone przez SKO w K. na podstawie złożonych do akt sprawy postanowień spadkowych. Nie zgadza się też ze stanowiskiem organu orzekającego w sprawie, że nie wykazał iż jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. Przedłożył bowiem do akt sprawy pisemne oświadczenia osób, które stwierdziły, że właścicielami majątku ziemskiego T. W. byli W. i S. K., a nie sposób "zmusić" te osoby by posiadały wiedzę o podstawach władania tym majątkiem, w tym dokładnym oznaczeniu gruntów. Zdaniem skarżącego interes prawny strony może wynikać z "całokształtu okoliczności w zaistniałej sprawie" /wyrok NSA z dnia 13.09.2000 r. V SA 618/99/, więc organ orzekający w sprawie mógł na podstawie posiadanych oświadczeń /w tym notariusza z S./ stwierdzić, że wnioskodawca ma interes prawny uprawniający go do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Nadto podał, że wydana przez B. Park Narodowy w 1995 r. monografia p.t. "Bieszczady. Słownik Historyczno-Krajoznawczy. Część 1. Gmina Lutowiska." potwierdza, iż ostatnim właścicielem wsi T. W. był dr W. K. /notariusz w S./. Także inna publikacja autorstwa A. K. wspomina o dr W. K., notariuszu w S., właścicielu T. W. Umknęła też uwadze Kolegium istotna kwestia, a więc, że już same tytuły dekretów z dnia 5 września 1947 r. i z dnia 27 lipca 1949 r. powołanych w decyzji wskazują, iż dla wydania orzeczenia w sprawie nacjonalizacji mienia konieczne było ustalenie właścicieli nacjonalizowanych nieruchomości celem ustalenia czy zostali oni przesiedleni do ZSRR, czy też w dalszym ciągu faktycznie władają oni mieniem stanowiącym ich własność. Wydana decyzja nie określa adresata, a zatem nie sposób na jej podstawie określić kto był właścicielem znacjonalizowanego mienia. Taki stan faktyczny ustaliło też Kolegium, stwierdzając, że oprócz kwestionowanego rozstrzygnięcia nie odnaleziono żadnych innych dokumentów archiwalnych dotyczących tej decyzji. Jednak ta okoliczność nie może ograniczać prawnej drogi do kwestionowania ważności tego orzeczenia. Właśnie to, że decyzja Prezydium PRN nie zawiera w swej treści jej adresata było i jest jedną z przesłanek stwierdzenia jej nieważności. Zatem coś, co świadczy o wadliwości decyzji i może być przesłanką stwierdzenia jej nieważności nie może tamować, czy też pozbawiać prawa uprawnionego podmiotu do kwestionowania jej legalności. Krytycznie też należy ocenić stwierdzenie w zaskarżonej decyzji, że zebrana w sprawie dokumentacja nie daje podstaw do uznania, iż I. Ch. posiada przymiot strony, który uprawniałby do skutecznego wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium PRN w U. D. tylko dlatego, że decyzja ta nie zawierała w swej treści danych właścicieli wsi T. W. i nie określała nieruchomości przyjętych na jej podstawie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:
Skarga I. Ch. nie ma uzasadnionych podstaw. Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zakres powyższej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, a zgodnie z brzmieniem tego przepisu sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z powyższym uwzględnienie skargi – a w myśl art. 145 § 1 pkt 1 – 3 powyższej ustawy polega ono na uchyleniu zaskarżonej decyzji, stwierdzeniu jej nieważności lub niezgodności z prawem – może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że kwestionowana w skardze decyzja jest dotknięta naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn określonych w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, czy też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa z przyczyn określonych w K.p.a. lub w innych przepisach. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...].08.2006 r. /.../, utrzymująca w mocy jego własną decyzję z dnia [...].07.2006 r. /.../ o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w U. D. z dnia [...].11.1964 r. /.../ w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w miejscowości T. W.
Podstawę prawną do wydania tego rodzaju decyzji ustanawia przepis art. 157 § 3 K.p.a. Zgodnie bowiem z brzmieniem tego przepisu odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji.
Wydanie takiej decyzji winno być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym, w którym organ bada kwestie formalne, tj. czy istnieje rozstrzygnięcie /decyzja, postanowienie/, które może być w tym trybie wzruszone, czy z wnioskiem wystąpił legitymowany podmiot i czy wskazał w tymże wniosku na jedną z przesłanek wyczerpująco wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Na tym etapie postępowania organ nie ustala, czy przyczyny nieważności decyzji rzeczywiście występują, gdyż ta kwestia należy do postępowania rozpoznawczego /jego przedmiotem jest właśnie ustalenie istnienia jednej z wadliwości decyzji wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. /jakie toczy się po wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności /vide wyrok NSA z dnia 8.11.1995 r. sygn. akt III SA 182/95, ONSA 196/4/167/.
Decyzja o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji /art. 157 § 3 K.p.a./ jest więc wynikiem ustalenia, że żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie, wykazania, że nie istnieje decyzja /nieostateczna lub ostateczna/, której ważność należy poddać ocenie, a także stwierdzenia innych przeszkód prawnych ustanowionych w ustawach odrębnych /B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H.Beck, W-wa 2004 r., s. 743/. natomiast brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji określonej w art. 156 § 1 K.p.a. organ wykazuje w decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności, wydawanej – jak już wspomniano – po rozpoznaniu sprawy.
Istota sporu między stronami sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zasadnie i bez naruszenia prawa odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w U. D. z dnia [...].11.1964 r. /.../ w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o pow. 768 ha położonych na terenie wsi T. W.
Z materiałów sprawy wynika, że postępowanie wyjaśniające uruchomione zostało na podstawie wniosku skarżącego, w którym domagał się stwierdzenia nieważności wspomnianej wyżej decyzji z dnia [...].11.1964 r. Jako podstawę swojego żądania I. Ch. wskazał, że jego poprzednicy prawni, tj. S. i W. K. /dziadkowie/ przed wojną posiadali majątek ziemski T. W. /byli jego "ostatnimi prywatnymi właścicielami"/ o powierzchni ok. 1100 ha, który w/w decyzją został przejęty na rzecz Skarbu Państwa. Na potwierdzenie następstwa prawnego dołączył postanowienia sądowe w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, zaś na potwierdzenie istnienia majątku ziemskiego, stanowiącego własność S. i W. K. – pisemne oświadczenia: swojej matki Z. Ch., notariusza z S. oraz J. H. i Z. H.
W zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...].07.2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że złożone przez I. Ch. i zgromadzone w toku postępowania dokumenty nie wystarczają do ustalenia, że decyzją Prezydium PRN w U. D. z dnia [...].11.1964 r. rzeczywiście przyjęto nieruchomości poprzedników prawnych skarżącego, a tym samym do wykazania przez niego legitymacji strony. W szczególności przyjęcie, że legitymacja ta została wykazana wyklucza to, że w w/w decyzji wymieniono jedynie ogólnie powierzchnię przejętych nieruchomości i bez wskazania ich właścicieli. Przedłożone przez skarżącego dokumenty, tj. pisemne oświadczenia osób, w tym notariusza w Samborze, nie mogą być brane pod uwagę jako dowód na potwierdzenie przysługiwania poprzednikom prawnym skarżącego prawa własności do konkretnych nieruchomości stanowiących majątek ziemski T. W. W toku postępowania administracyjnego nie jest możliwe ustalanie, w szczególności na podstawie zeznań świadków, komu i do jakich nieruchomości przysługiwało prawo własności, gdyż to zagadnienie należy do sfery prawa cywilnego. Te przyczyny zadecydowały o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 17.11.1964 r.
W ocenie Sądu, pogląd organu zaprezentowany w zaskarżonej decyzji zasługuje na akceptację. Tym samym niezasadny okazał się wniosek skargi dotyczący uchylenia tej decyzji.
Otóż w podstawie prawnej decyzji Prezydium PRN w U. D. z dnia [...].11.1964 r. powołano art. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego /Dz.U. Nr 46, poz. 339/ oraz art. 1 i 3 ust. 1 dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR /Dz.U. Nr 59, poz. 318 ze zm./. Art. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. przewidywał możliwość przyjęcia nieruchomości ziemskich położonych na wymienionych w nim terenach wówczas, gdy nie pozostawały w faktycznym władaniu właściciela. Ustawodawca ustanowił też szczególny sposób określenia przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich, w razie gdy ich granice zostały zatarte oraz tryb postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości nie jest znany. Kwestie te zostały uregulowane w przepisach wykonawczych, tj. w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. /Dz.U. Nr 45, poz. 416/. W przypadku, gdy właściciel przejmowanej nieruchomości nie był znany, decyzja winna zawierać wzmiankę o tym, a samo orzeczenie podlegało ogłoszeniu w dzienniku wojewódzkim, w pozostałych przypadkach decyzja winna być doręczona stronom. Ponadto § 1 rozporządzenia stanowił, że w razie zatarcia granic przejmowanej nieruchomości w orzeczeniu określa się ją przez opis granic Zespołów gruntów składających się na tę nieruchomość lub przez wymienienie nieruchomości o ustalonych granicach, które bezpośrednio otaczają zespół gruntów. Powyższe przepisy nie dozwalały natomiast na globalne przejmowanie gruntów położonych na terenie określonej wsi przez wymienienie tylko łącznej powierzchni i bez przypisania określonych nieruchomości poszczególnych właścicielom wymienionym w decyzji, na co zwrócono uwagę w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.11.1999 r. sygn. akt IV SA 1632/97 /system orzecznictwa LEX Nr 48665/. W wyroku tym sformułowano tezę, że przepisy dekretu z 1949 r. (...) nie przewidywały przejmowania z mocy prawa tych gruntów, które nie były we władaniu właścicieli, lecz dopuszczały możliwość takiego przejęcia i nie mogły być taktowane jako podstawa racjonalizacji gruntów przez wydanie orzeczeń administracyjnych, które orzekały o przejmowaniu areału wskazanego tylko co do wielkości powierzchni bez wyszczególnienia gruntów składających się na nieruchomość ziemską, należącą do danego właściciela. Z kolei art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 5 września 1947 r. przewidywał przejście z mocy prawa na własność Państwa mienia osób przesiedlonych do ZSRR, pozostałego na obszarze Państwa Polskiego z chwilą przesiedlenia tych osób bez odszkodowania. Według art. 3 ust. 1 dekretu przejście nieruchomości ziemskich podlegało stwierdzeniu przez powiatowe władze administracji ogólnej wydawanym orzeczeniem, zaś procedura ich wydawania została ustalona rozporządzeniem Ministra Skarbu oraz Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 lipca 1948 r. /Dz.U. Nr 37, poz. 271/. Według § 2 tego rozporządzenia orzeczenie o przejęciu /mogło obejmować mienie jednej lub więcej osób/ winno określać imię i nazwisko osoby przesiedlonej, rodzaj mienia, a w przypadku nieruchomości ich miejsce położenia, wskazanie księgi wieczystej i wymienionych w niej wpisów w tej księdze, a także datę przejścia mienia. Zatem i te przepisy nie dozwalały na globalne przejmowanie gruntów położonych na terenie określonej wsi, tj. przez wymienienie łącznej tylko powierzchni gruntów i bez przypisania konkretnej nieruchomości poszczególnym właścicielom wymienionym w decyzji.
Stąd też stwierdzenie przez organ orzekający, że w decyzji z dnia [...].11.1964 r. nie wskazano poprzednich właścicieli gruntów, w świetle cytowanych wyżej przepisów może oznaczać, że byłaby ona dotknięta wadą. Jednakże z tej wadliwości wbrew twierdzeniom skargi, nie można wyciągnąć wniosku, o przysługiwaniu prawa strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji.
Nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, że następstwo prawne po S. i W. K., a także krąg wszystkich spadkobierców wynika z przedłożonych przez skarżącego postanowień sądowych /w liczbie 7/ w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. Obok skarżącego należą do nich M. K.-S., H. K. i J. R. – K.
Nadmienić jedynie tu wypada, że skutki prawne stwierdzenia nabycia spadku polegają na stworzeniu domniemania, że osoba która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku jest spadkobiercą /art. 1025 § 2 K.c./. Stwierdzenie nabycia spadku stanowi podstawę do dokonania wpisów w księgach wieczystych /które prowadzi się dla poszczególnych nieruchomości niezależnie od zmian dotyczących osoby właściciela/.
Natomiast na dowód, że S. i W. K. byli przed wojną właścicielami majątku ziemskiego T. W. o powierzchni ok. 1100 ha skarżący przedłożył jedynie pisemne oświadczenia: Z. Ch. /swojej matki/, notariusza z S., J. H. W., J. H. i Z. H. Wszystkie te osoby potwierdzając, że S. i W. K. byli właścicielami majątku ziemskiego T. W., nie wskazały oznaczenia ani położenia nieruchomości wchodzących w skład tego majątku. Zgodnie zaś z informacjami skarżącego /m.in. w piśmie skierowanym do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17.08.2004 r. /dokumenty dotyczące majątku ziemskiego w czasie II wojny światowej zaginęły lub zostały zniszczone.
Ciężar udowodnienia, że poprzednikom prawnym skarżącego przysługiwało prawo własności tego majątku spoczywał na skarżącym /on bowiem wywodził skutki prawne z tego faktu/ i niewątpliwie nie wywiązał się on z tego obowiązku, przy czym bez znaczenia jest z jakiego powodu. Nie przedłożył bowiem dokumentów /przewidzianych prawem/, które stwierdzałyby prawo własności poprzedników prawnych do nieruchomości wchodzących w skład majątku ziemskiego T. W. /np. akty notarialne, odpisy z ksiąg wieczystych/. Podkreślić też należy, że organ orzekający prawidłowo stwierdził, iż organy administracji "nie są właściwe do ustalenia komu i do jakich nieruchomości przysługiwało prawo własności". Stąd też w tej kwestii, co oczywiste nie mógł podjąć rozstrzygnięcia.
Podsumowując należy stwierdzić, że w aktualnym stanie dowodowym sprawy organ orzekający słusznie uznał, iż skarżący nie legitymuje się uprawnieniami do żądania wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium PRN w U. D. z dnia [...].11.1964 r. W rezultacie skorzystanie przez niego w warunkach rozpoznawanej sprawy z kompetencji przewidzianych w art. 157 § 3 K.p.a. nie narusza prawa.
Należy też zgodzić się z zawartą w odpowiedzi na skargę oceną powołanych przez skarżącego dowodów tj. monografii p.t. "Bieszczady Słownik Historyczno-Krajoznawczy. Część 1. Gmina Lutowiska." i publikacji autorstwa Aleksandra Kuczery. Najogólniej rzecz ujmując w świetle wcześniejszych wyjaśnień dotyczących dowodzenia prawa własności nieruchomości, powyższe publikacje nie mogą być uznane jako dowody świadczące o przysługiwaniu takiego prawa.
Dlatego na podstawie art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona.
17.05.07 mk