I SA/Wa 1292/23

I SA/Wa 1292/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący/
Bożena Marciniak
Przemysław Żmich /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 344
art. 200
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), Protokolant referent Krzysztof Włoczkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 5 maja 2023 r. nr DO-II.7610.77.2023.AB w przedmiocie odmowy nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Rozwoju i Technologii, po rozpatrzeniu odwołania spółki [...] S.A. z siedzibą w [...], decyzją z 5 maja 2023 r. nr DO-II.7610.77.2023.AB utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 30 marca 2023 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" w [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w gminie [...], obręb [...], obejmującego działki nr [...] o pow. 144 m2 oraz nr [...] o pow. 171 m2, uregulowanego w Kw nr [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r. poz. 344) – zwanej dalej "ugn" oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. Nr 23, poz. 120 ze zm.) – dalej zwanego "rozporządzeniem", decyzją z 30 marca 2023 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w gminie [...], obręb [...], obejmującego działki nr [...] o pow. 144 m2 oraz nr [...] o pow. 171 m2, uregulowanego w Kw nr [...].
Pismem z dnia 12 kwietnia 2023 r. spółka [...] S.A. złożyła w ustawowym terminie odwołanie od ww. decyzji podnosząc że organ l instancji w toku postępowania naruszył art. 200 ugn poprzez nieuwzględnienie, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w zarządzie [...] w [...]. Ponadto w odwołaniu zarzucono naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 7, art. 77 i art. 80 kpa.
Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 5 maja 2023 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 30 marca 2023 r. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 200 ust. 1 ugn grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób. Według art. 200 ust. 4 ugn uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich.
Minister wskazał, że w dziale II Kw nr [...], jako właściciela nieruchomości oznaczonej m.in. jako działki nr [...] oraz nr [...] ujawniono Starostę [...] jako podmiot reprezentujący Skarb Państwa. Prawo własności Skarbu Państwa wpisano m.in. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z 3 września 2021 r. sygn. akt [...] o zasiedzeniu przez Skarb Państwa z dniem 2 stycznia 1984 r. m.in. działek nr [...] i nr [...].
Z powyższego wynika, że Skarb Państwa był właścicielem przedmiotowej nieruchomości 5 grudnia 1990 r.
Minister zaznaczył, że kwestią sporną na gruncie niniejszej sprawy jest natomiast to, czy przedmiotowy grunt znajdował się w zarządzie [...] w [...] według stanu na 5 grudnia 1990 r.
Organ odwoławczy zauważył że zarząd, to prawna forma władania nieruchomością. Obowiązująca 5 grudnia 1990 r. ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99) przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. państwowe jednostki organizacyjne uzyskują grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości.
Ponadto na podstawie art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. grunty państwowe będące w dniu wejścia ww. ustawy, tj. 1 sierpnia 1985 r. w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych, które to zostało ustanowione m.in. na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. z 1961 r. Nr 32, poz. 159) przechodzą w zarząd tych jednostek.
Zatem zarząd nieruchomości był ustanawiany nie w sposób ogólny, lecz tylko dla ściśle określonych składników mienia. Jednocześnie zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego istnienia zarządu nie można w żadnym przypadku domniemywać (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 czerwca 1998 r. sygn. akt I SA 1989/97, z 5 listopada 1999 r. sygn. akt I SA 2240/98, z 2 lutego 2006 r. sygn. akt I OSK 1295/05). W orzecznictwie przyjmuje się również, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 23 września 1993 r. sygn. akt Ill CZP 81/93 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 929/09).
Stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 4 rozporządzenia.
Przechodząc do oceny spełnienia w niniejszej sprawie przesłanki pozostawania przedmiotowego gruntu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie [...] Minister wskazał, że wnioskodawczyni przedłożyła do akt postępowania umowę sprzedaży z 19 lipca 1982 r. Rep. A Nr [...] oraz umowę sprzedaży z 19 lipca 1982 r. Rep. A Nr [...]. Na podstawie powyższych umów sprzedaży Dyrekcja Okręgowa [...] w [...] działająca w imieniu Państwa nabyła od osób fizycznych przedmiotowe działki nr [...] i nr [...].
Analizując treść powyższych aktów notarialnych Minister stwierdził, że ww. umowy sprzedaży nie dowodzą istnienia 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu w stosunku do przedmiotowej nieruchomości.
Jak wynika z treści ww. umów z 19 lipca 1982 r. Rep. A Nr [...] i Rep. A Nr [...] nieruchomości nimi objęte zostały nabyte przez Skarb Państwa od osób fizycznych w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 ze zm.). Skutkiem zawarcia ww. umów sprzedaży było jedynie przejście prawa własności na rzecz Skarbu Państwa, natomiast przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. nie przewidywały wywłaszczenia nieruchomości z jednoczesnym oddaniem jej w użytkowanie przedsiębiorstwu państwowemu. W dacie zawarcia powyższych umów kwestię władania mieniem Skarbu Państwa przez jednostki państwowe na terenie miast i osiedli regulowały przepisy obowiązującej wówczas ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 32, poz. 159 ze zm., następnie Dz.U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159 ze zm.). Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. przekazywanie terenów państwowych jednostkom i organizacjom społecznym w użytkowanie następuje w drodze decyzji właściwego do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej organu prezydium powiatowej (miejskiej miasta stanowiącego powiat lub wyłączonego z województwa) rady narodowej wydanej na wniosek jednostki ubiegającej się o przekazanie terenu; decyzja powinna zawierać określenie czasu i warunków użytkowania.
Zdaniem Ministra analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że uzyskanie przez państwowe jednostki organizacyjne jakiegokolwiek tytułu prawnego do nieruchomości w dacie zawarcia ww. umów sprzedaży nieruchomości, w tym użytkowania, mogło nastąpić jedynie w trybie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r., a więc poprzez oddanie właściwej jednostce państwowej nieruchomości w użytkowanie w drodze decyzji administracyjnej.
Sam fakt nabycia przez Skarb Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości w drodze umów sprzedaży zawartych w formie aktu notarialnego, przeznaczonej na potrzeby przedsiębiorstwa państwowego "[...]", jak również faktyczne późniejsze władanie tą nieruchomością przez ww. przedsiębiorstwo, nie mogło wywołać skutku w postaci nabycia przez PKP prawa użytkowania tej nieruchomości, ponieważ tego rodzaju skutku nie przewidywała obowiązująca ówcześnie ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 czerwca 2021 r. sygn. akt l SA/Wa 2239/20).
Możliwość uzyskania przez państwową jednostkę organizacyjną prawa zarządu w stosunku do nieruchomości państwowych w drodze umowy sprzedaży nieruchomości wprowadził dopiero art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, zgodnie z którym państwowe jednostki organizacyjne uzyskiwały grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości.
Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Minister wskazał, że umowy sprzedaży z 19 lipca 1982 r. zostały zawarte jeszcze przed wejściem w życie ww. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., tj. przed 1 sierpnia 1985 r., tym samym brak było podstaw do stosowania powyższych przepisów w odniesieniu do wskazanych wyżej umów sprzedaży.
Zgodnie z kolejnymi ustępami § 4 rozporządzenia, jeżeli właściwy organ nie dysponuje dokumentami, o których wyżej mowa, może wezwać państwowe i komunalne osoby prawne do ich dostarczenia w wyznaczonym terminie. Jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym. Dokumenty stanowiące podstawę stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu wskazuje się w uzasadnieniu decyzji, o której mowa w art. 200 ust. 1 pkt 2 ugn.
Wobec powyższego Wojewoda Śląski pismem z 9 marca 2023 r. zwrócił się do wnioskodawczyni oraz do Starosty [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej o udzielenie informacji, czy [...] legitymowała się dokumentami wymienionymi w § 4 ust. 2 rozporządzenia. W piśmie z 20 marca 2023 r. wnioskodawczyni poinformowała, że nie posiada dokumentów potwierdzających prawo zarządu dla działek nr [...] i nr [...]. Również Starosta [...] w piśmie z 27 marca 2023 r. poinformował, że w archiwum nie odnaleziono dokumentów świadczących o przekazaniu na rzecz [...] w [...] przedmiotowych działek w użytkowanie/zarząd w formie prawem przewidzianej.
W ocenie Ministra z powyższego wynika, że [...] S.A. nie udowodniła, że przysługiwało jej prawo zarządu do przedmiotowych działek 5 grudnia 1990 r.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ l instancji art. 7, art. 77 oraz art. 80 kpa Minister wskazał, że jest on bezzasadny. Zgodnie z art. 7 Kpa w postępowaniu administracyjnym co do zasady na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek wyczerpującego zbadania wszelkich okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, tj. ustalenie stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Nie znaczy to jednak, że strona zainteresowana korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem powinna zrezygnować z aktywności dowodowej, zwłaszcza w sytuacjach, w których ocena materiału dowodowego nie jest w pełni jednoznaczna. Wprawdzie art. 7 kpa nakłada na organy administracji obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jednakże nie może to oznaczać obciążenia organu nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności w sytuacji gdy strona, nawet pomimo wezwań organu, nie przedstawia żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń.
Zatem obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez ten organ materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. Zasada ta nie zwalnia strony postępowania administracyjnego z obowiązku przedstawienia takich dowodów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki.
Skoro zatem na gruncie przedmiotowej sprawy nie potwierdzono spełnienia przesłanki prawa zarządu do gruntu Skarbu Państwa 5 grudnia 1990 r. Minister Rozwoju i Technologii obowiązany był utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody Śląskiego z 30 marca 2023 r.
Od decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z 5 maja 2023 r. [...] S.A. z siedzibą w [...] wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciły: I. naruszenie przepisów postępowania, tj.: a). art. 7 oraz art. 8 kpa poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, b) art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 75 § 1 ab initio kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 200 ust. 1 pkt 2 ugn w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez odmowę stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" w Warszawie prawa użytkowania wieczystego spornej nieruchomości. Mając na uwadze przywołane powyżej zarzuty skarżąca wniosła o: I. uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Wojewody Śląskiego z 30 marca 2023 r. oraz o rozpatrzenie sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącej; II. zwrot od organu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona.
Podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie stanowił art. 200 ugn. Przepis ten reguluje obecnie sprawy stwierdzania nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe osoby prawne, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie. Art. 200 ugn odwołuje się do art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, który w ustępie 1 stanowił, że grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem ich użytkowania wieczystego.
Z kolei § 4 i § 5 rozporządzenia przewidują, że właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych osób prawnych, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., na podstawie co najmniej jednego z następujących dokumentów: 1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd, 2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu, 4) umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa, 5) odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości, 6) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, 7) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 8) uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości, 9) protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.
Jeżeli właściwy organ nie dysponuje dokumentami, o których mowa wyżej może wezwać państwowe osoby prawne do ich dostarczenia w wyznaczonym terminie (ust. 2 § 4 rozporządzenia). Jeżeli natomiast wskazane wyżej dokumenty nie zachowały się, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 kpa, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym (ust. 3 § 4 rozporządzenia).
Analizując akta sprawy w kontekście przywołanych wyżej przepisów Sąd uznał że zaskarżona decyzja Ministra Rozwoju i Technologii z 5 maja 2023 r. i poprzedzająca ją decyzja Wojewody Śląskiego z 30 marca 2023 r. nie naruszają prawa.
Należy zgodzić się z organami obu instancji, że żaden ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie potwierdził istnienia 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu przysługującego poprzednikowi prawnemu [...] S.A. do nieruchomości położonej w gminie [...], oznaczonej obecnie jako działki nr [...] i [...], dla których prowadzona jest Kw nr [...].
Z materiału dowodowego wynika, że w postępowaniu uwłaszczeniowym, mimo wezwań skierowanych do skarżącej Spółki oraz Starosty [...], a także analizy treści Kw nr [...], nie zostało wykazane, że przedsiębiorstwo państwowe [...] bądź jednostka organizacyjna tego przedsiębiorstwa legitymowały się w stosunku do przedmiotowego gruntu jednym z dokumentów, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Poszukiwania stosownych dokumentów przez Wojewodę Śląskiego nie dały pozytywnego dla wnioskodawcy rezultatu.
Odnosząc się do zarzutów skargi trzeba wskazać, że trafne jest – co do zasady – stanowisko [...] S.A. zawarte w skardze, że umowy sprzedaży nieruchomości zawarte w trybie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1985 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.), gdzie Skarb Państwa reprezentował przedstawiciel przedsiębiorstwa państwowego [...] i nabycie gruntu następowało na potrzeby [...] lub jednostki organizacyjnej tego przedsiębiorstwa, mogły potwierdzać prawo zarządu [...] do określonego mienia nieruchomego.
Jak wskazano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego państwowe jednostki organizacyjne mogły uzyskać prawo zarządu na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w pierwotnym brzmieniu, który stanowił, że nieruchomości nabyte przez państwowe jednostki organizacyjne w drodze umowy pozostają w ich zarządzie. Analiza tego przepisu, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazuje, że pozostawanie nieruchomości w zarządzie określonej jednostki, odnosi się do nieruchomości uprzednio nabytych w drodze umów, przy czym przepis ten nie zawiera zastrzeżenia, że stosuje się go w odniesieniu do umów, o których mowa w art. 8 ust. 1 tej ustawy. NSA podkreślił, że ustawodawca, redagując analizowany przepis, zastosował czas przeszły w odniesieniu do nabytych nieruchomości. Zatem wolą ustawodawcy było zastosowanie tego przepisu do nieruchomości nabytych przed datą wejścia w życie ustawy. W konsekwencji ustawa gruntowa z 1985 r. uregulowała sytuację prawną podmiotów, które nabyły uprzednio grunty pierwotnie niestanowiące własności państwowej, ale wykonywały wobec nich uprawnienia wynikające z prawa własności Państwa (por. wyroki NSA: z 11 marca 2021 r. sygn. akt I OSK 1994/20; z 27 maja 2022 r. sygn. akt I OSK 2007/21; z 28 lipca 2022 r. sygn. akt I OSK 910/21).
Jednakże – w ocenie WSA w Warszawie - pogląd ten na gruncie niniejszej sprawy nie miał zastosowania.
Jak wynika z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z 8 stycznia 2007 r. sygn. akt [...] w umowie sprzedaży z 19 lipca 1982 r. Rep. A nr [...] dotyczącej działki nr [...] oraz w umowie sprzedaży z 19 lipca 1982 r. Rep. A nr [...] dotyczącej działki nr [...] jako zbywcy tychże gruntów działali ich posiadacze, a nie właściciele powołując się przed notariuszem na zaświadczenia naczelników gmin stwierdzające samoistne posiadanie tychże nieruchomości, bez przedłożenia dokumentów potwierdzających ich praw własności (np. Aktów Własności Ziemi). Sąd wieczystoksięgowy stwierdził zatem, że umowy te skutecznie przeniosły na Skarb Państwa jedynie posiadanie nieruchomości, nie zaś prawa własności.
Skoro zatem umowy te były nieskuteczne w zakresie nabycia przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości, to tym bardziej z umów tych nie mogło wynikać nabycie przez przedsiębiorstwo państwowe [...] lub jego jednostkę organizacyjną (Dyrekcję Okręgową [...] w [...]) prawa zarządu, biorąc pod uwagę, że w trybie art. 6 ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r. nieruchomość nabywał Skarb Państwa i dopiero po nabyciu tej nieruchomości w tym trybie grunt mógł być przekazany w zarząd na zasadach określonych w art. 57 tej ustawy, co w niniejszej sprawie nie mogło mieć miejsca.
Konsekwencją nieprzeniesienia prawa własności spornych gruntów na podstawie umów z 1982 r. było ich zasiedzenie przez Skarb Państwa dopiero 2 stycznia 1984 r. Nabycie przez Skarb Państwa prawa własności przedmiotowych nieruchomości przez zasiedzenie stwierdza prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z 3 września 2021 r. sygn. akt [...], które stało się podstawą wpisu w dziale II Kw nr [...] Skarbu Państwa jako właściciela działek nr [...] i [...].
Zatem 5 grudnia 1990 r. (data uwłaszczenia z mocy samego prawa – art. 200 ugn) Skarb Państwa nie był uprawniony do oddania spornego gruntu w zarząd przedsiębiorstwu państwowemu [...], ponieważ nie dysponował wówczas stosownym dowodem własności tychże gruntów.
Mając to wszystko na względzie Sąd uznał zarzuty skargi za nieskuteczne i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.