I SA/Wa 1287/19

I SA/Wa 1287/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-08-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-06-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Lenart
Gabriela Nowak /przewodniczący/
Iwona Kosińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Grunty warszawskie
Sygn. powiązane
I OSK 2016/20 - Wyrok NSA z 2025-02-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz [...] solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz [...] solidarnie kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 841/13, po rozpoznaniu skargi [...], uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] oraz utrzymane przez nie w mocy postanowienie tego samego organu z dnia [...] października 2012 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] lutego 1979 r. o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku położonym w [...] przy ul. [...].[...] złożyły skargę kasacyjną od powołanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Po jej rozpatrzeniu Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 1781/17 uchylił zakwestionowany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.
Z treści zapadłych wyroków oraz akt sprawy wynika, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadł w następujących okolicznościach:
Zabudowana nieruchomość położona przy ul. [...] w [...], ozn. nr hip. [...], o pow. [...] objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Obecnie grunt ten stanowi mienie komunalne. Przeddekretowi właściciele nieruchomości przy [...] - [...] małżonkowie [...] złożyli w terminie przewidzianym w art. 7 ust. 1 dekretu wniosek o przyznanie prawa własności czasowej gruntu. Orzeczeniem administracyjnym z [...] lutego 1952 r. Prezydium Rady Narodowej w [...] odmówiło dawnym właścicielom przyznania wnioskowanego prawa z jednoczesnym stwierdzeniem przejęcia na własność Państwa wszystkich znajdujących się na tym gruncie zabudowań. [...] zmarł, a spadek po nim nabyli: [...]. W dniu [...] stycznia 1955 r. zawarta została pomiędzy [...] umowa, na podstawie której [...] przelała na rzecz [...] wszystkie swoje prawa do odszkodowania przysługujące jej z mocy art. 7, 8 i 9 dekretu w związku z orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] lutego 1952 r. Następnie analogiczne umowy zostały zawarte przez spadkobierców [...]: w dniu [...] czerwca 1955 r. umowę taką z [...] zawarła [...], w dniu [...] sierpnia 1955 r. [...], a w dniu [...] września 1956 r. [...], działająca w imieniu i na rzecz małoletniego [...]. Następcami prawnymi przeddekretowych właścicieli zostali następnie [...]. Natomiast po śmierci [...] spadek po niej nabyli [...]. Po śmierci [...] spadek po nim nabyli: [...]. Prawa do spadku po [...] nabyły [...].
Na wniosek następców prawnych [...] wszczęte zostało przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym postępowanie nadzorcze w przedmiocie orzeczenia administracyjnego z dnia [...] lutego 1952 r., które zakończyło się decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzającą nieważność tego orzeczenia administracyjnego w części odpowiadającej niesprzedanym lokalom mieszalnych, a w pozostałej części organ uznał, że orzeczenie administracyjne zostało wydane z naruszeniem prawa. Na skutek tego orzeczenia "odżyła" sprawa rozpatrzenia złożonego przez [...] małżonków [...] wniosku dekretowego. W tej sytuacji po ponownym rozpatrzeniu wniosku dekretowego Prezydent [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., zmienioną w trybie art. 155 kpa, ustanowił w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. w odpowiednich udziałach użytkowanie wieczyste do przedmiotowej nieruchomości na rzecz [...]. W wyniku wznowienia postępowania nadzorczego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...] lutego 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] września 2010 r., nr [...], utrzymaną w mocy decyzją z [...] kwietnia 2011 r., nr [...], uchyliło swoje decyzje z dnia [...] lutego 2007 r. i z dnia [...] czerwca 2006 r. oraz stwierdziło, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1952 r. w stosunku do gruntu związanego z własnością lokali sprzedanych mieszkalnych znajdujących się w budynku położonym przy ul. [...] wydane zostało z naruszeniem prawa, zaś w pozostałym zakresie stwierdziło nieważność tego orzeczenia.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. Prezydent [...] odmówił [...] wznowienia postępowania o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do spornej nieruchomości [...] z powodu braku przymiotu strony. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez organ II instancji (postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2011 r.), a wyrokiem z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 7/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] w tym zakresie. Następnie Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa, wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. i decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. uchylił ostateczną decyzję z dnia [...] grudnia 2007 r. w części odnoszącej się do działki o numerze ewidencyjnym [...]. Równocześnie organ I instancji orzekł o ustanowieniu w trybie dekretu dnia 26 października 1945 r. w odpowiednio zmienionych udziałach użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości na rzecz [...].
Wnioskiem z dnia [...] lutego 2012 r. [...] wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] lutego 1979 r. nr [...], na mocy której doszło do sprzedaży na rzecz dotychczasowego najemcy lokalu mieszkalnego nr [...], położonego w [...] przy ul. [...]. Natomiast w dniu [...] maja 2012 r. [...] wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] lipca 1975 r. Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 61a kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odwołując się do treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 2398/11, odmówiło wszczęcia postępowania na wniosek [...] w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez Naczelnika [...] z dnia [...] lutego 1979 r. nr [...], uznając, że stronami postępowania dotyczącego rozpoznania wniosku dekretowego nie są następcy prawni [...], lecz spadkobiercy byłych właścicieli. Wnioskodawcy nie mieli zatem legitymację do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokali mieszkalnych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postanowieniu z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] podtrzymało swoje stanowisko. W uzasadnieniu wskazało, że umowy cywilne zawarte pomiędzy [...] a [...] w latach 1955 i 1956 były umowami zbycia wyłącznie roszczeń odszkodowawczych i nie mogły być wiążące w stosunku do gruntu nieruchomości. Taką ocenę prawną zawarł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyroku i jest ona wiążąca w tym zakresie dla organów administracji. Spadkobiercy [...] jako nabywcy wyłącznie roszczeń odszkodowawczych nie legitymują się żadnym prawomocnym orzeczeniem administracyjnym, z którego mogliby wywodzić swoje uprawnienie do gruntu nieruchomości, zaś tytuł wynikający z umowy cywilnej również ich do tego nie uprawnia.
[...] złożyli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...]. Po jej rozpatrzeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 841/13 uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] oraz utrzymane przez nie w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] października 2012 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest interpretacja umów zawartych w latach 1955-1956 pomiędzy [...] i spadkobiercami [...] a [...], które przelewały na nabywczynię wszystkie prawa do odszkodowania, przysługujące na podstawie art. 7, 8 i 9 dekretu [...] w związku z orzeczeniem z [...] lutego 1952 r., mocą którego odmówiono przedwojennym właścicielom nieruchomości przyznania prawa własności czasowej do wnioskowanej zabudowanej nieruchomości. Wskazane umowy zawierały jednak także oświadczenia zbywających, że w przyszłości nie będą rościć sobie żadnych praw ani pretensji do omawianej nieruchomości w przypadku uchylenia orzeczenia dekretowego, uznając nabywczynię [...] za właścicielkę odpowiednich części tej nieruchomości. Sąd zwrócił uwagę, że zarówno organy administracyjne, jak i sądy administracyjne w toku licznych postępowań w sprawach dotyczących w/w osób całkowicie odmiennie rozstrzygały sporną kwestię, raz uznając rację jednej, raz drugiej strony, czego przykładem były wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 2397/11 i I SA/Wa 2398/11, uznające uprawnienia spadkobierców "przeddekretowych" właścicieli spornej nieruchomości oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 października 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 7/12 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 736/13, uznające w tym zakresie uprawnienia spadkobierców [...]. W tej sytuacji Sąd uchylił zaskarżone postanowienia, uznał bowiem, że w postępowaniu administracyjnym wprawdzie istnieje możliwość dokonywania przez organy administracji i sądy administracyjne oceny skutków prawnych treści zawartych przez strony umów i złożonych przez nie oświadczeń, ale tylko jeśli kwestia ta nie jest sporna pomiędzy stronami postępowania. W przypadku natomiast zaistnienia sporu co do rzeczywistej treści zawartych umów cywilnych, ich skutków prawnych oraz skuteczności złożonych oświadczeń woli, a taka sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, ani organy administracyjne, ani sądy administracyjne nie są organami kompetentnymi do ich rozstrzygania. W rezultacie zatem Sąd uznał, że wskazane, zaistniałe rozbieżności w interpretacji prawnej stanu faktycznego sprawy stanowiły spór cywilny, który podlegał wyłącznej kognicji sądów powszechnych, stosownie do art. 1 kc oraz art. 2 § 1 kpc. Skutkowało to tym, że w rozpatrywanej sprawie organ orzekający nie skorzystał z możliwości przewidzianych w art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 100 § 1 kpa. Naruszenie tych przepisów, jak również art. 61a § 1 kpa, który może mieć zastosowanie jedynie, kiedy jest rzeczą oczywistą, że osoba wnioskująca o wszczęcie postępowania nie ma w tym postępowaniu przymiotu strony, miało zaś charakter istotny, bo niewątpliwie mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. [...] złożyły skargę kasacyjną od powołanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Po jej rozpatrzeniu Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 1781/17 uchylił zakwestionowany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Sąd ten zauważył, że zaskarżony wyrok został wydany z istotnym naruszeniem art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.), a w dalszej kolejności także art. 1 kc i art. 2 § 1 kpc. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wprawdzie wyrok Sądu I instancji uchylał zaskarżone skargą postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, to jednak skarga kasacyjna okazała się zasadna. W sytuacji bowiem, w której Sąd I instancji nie odniósł się do żadnego z zarzutów skargi, a uchylił zaskarżone postanowienie w oparciu o własną, błędną wykładnię prawa i to zarówno materialnego, jak i procesowego, rozstrzyganie o skardze przez Sąd II instancji naruszałoby w istocie zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowoadministracyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy powinien wszechstronnie ocenić zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w tym odnieść się do zarzutów zawartych w skardze. Jeśliby zaś nadal stał na stanowisku, że rozbieżności w interpretacji prawnej stanu faktycznego sprawy stanowiły spór cywilny, to powinien dokładnie określić rodzaj procesu, w którym ten spór winien zostać rozstrzygnięty przez sąd cywilny, mając jednak na uwadze, że nie może nim być proces z powództwa opartego na art. 189 kpc.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpatrzeniu sprawy zważył, co następuje:
Analiza wydanych w niniejszej sprawie orzeczeń oraz zebranego materiału dowodowego wskazują na zasadność skargi.
Przypomnieć należy, że skarżący zarzucili organowi naruszenie: art. 6, 7, 9 i 11 kpa poprzez niewyjaśnienie kwestii ich legitymacji i oparcie zaskarżonego postanowienia wyłącznie na treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 2398/11 w sytuacji, w której ocena prawna zawarta w uzasadnieniu tego orzeczenia nie miała mocy wiążącej dla rozpatrzenia niniejszej sprawy. Organ był natomiast zobligowany do samodzielnego, wszechstronnego zbadania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym. Skarżący zwrócili uwagę, że w wyroku z 9 października 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 7/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, że udział [...] w prawach i roszczeniach do gruntu nieruchomości przy ul. [...] został zbyty na rzecz [...], poprzedniczki prawnej skarżących. Skarżący zarzucili także: naruszenie art. 124 § 2 i art. 107 § 3 w związku z art. 126 kpa poprzez niewyjaśnienie stronie motywów rozstrzygnięcia i dowodów, na których organ się oparł, jak też dowodów, którym organ odmówił wiarygodności, w tym pominięcie mocy dowodowej znajdujących się w aktach umów przelewu praw; art. 7, 77 i 80 kpa poprzez niezebranie całego materiału dowodowego oraz brak dokonania oceny dowodów znajdujących w aktach postępowania; art. 157 § 2 w związku z art. 28 kpa poprzez przyjęcie, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokalu znajdującego się w budynku położonym przy ul. [...] w sytuacji, gdy legitymują się oni przymiotem strony postępowania wskutek zawarcia umów przelewu praw, które to umowy są ważne, skuteczne, a dotyczą wszelkich praw do nieruchomości powstałych także w razie uchylenia orzeczenia dekretowego, nadto istnieje ostateczna decyzja z dnia [...] września 2010 r., utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., w której Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało legitymację skarżących osób w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dekretowej. Zarzucono także naruszenie art. 101 kpa poprzez nierozstrzygnięcie o zawieszeniu postępowania w odrębnym postanowieniu.
W tej sytuacji wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W zapadłym w niniejszej sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 1781/17, Sąd ten w sposób jednoznaczny przesądził, że do ustalenia tego, co wynika z umów przelewu: z dnia [...] stycznia 1955 r. zawartej pomiędzy [...], z dnia [...] czerwca 1955 r. zawartej pomiędzy [...], z dnia [...] sierpnia 1955 r. zawartej pomiędzy [...] i z dnia [...] września 1956 r., przy czym ta ostatnia została zawarta w imieniu [...], nie może służyć powództwo z art. 189 kpc. Oznacza to, że kwestię ustalenia rzeczywistej treści i woli stron powołanych umów oraz skutków prawnych, jakie one wywarły, powinien ocenić sąd administracyjny, kontrolując zgodność z prawem zaskarżonych postanowień o odmowie wszczęcia postępowania nadzorczego. W konsekwencji oznacza to, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania nadzorczego po jego ewentualnym wszczęciu, gdyż nie występuje tu zagadnienie prejudycjalne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
W tej sytuacji Sąd, rozstrzygając istotę zaistniałego w sprawie sporu, czyli dokonując oceny treści umów zawartych w latach 1955-1956 pomiędzy [...] i spadkobiercami [...] a [...], stanął na stanowisku, że w tej kwestii w całości podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 736/13. Przy czym przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Skutkiem natomiast zasady mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że w postępowaniu późniejszym ta kwestia nie może być już w ogóle badana. Prawomocność materialna ma gwarantować zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy.
W powołanym orzeczeniu z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 736/13 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że sporne w rozpatrywanej sprawie umowy zawarte w latach 1955-1956 pomiędzy [...] i spadkobiercami [...] a [...], zostały sporządzone we właściwej formie i objęły całość roszczeń i uprawnień dekretowych służących pierwotnym współwłaścicielom. Działająca w imieniem i na rzecz małoletniego [...][...] przelała zatem skutecznie w jego imieniu całość wówczas należących doń uprawnień z tego tytułu, a co więcej, również ewentualnych roszczeń przyszłych. Stwierdzenia tego wyraźnie nie zawarto w umowie, jednak jej treść (przelanie praw do odszkodowania oraz uprawnień z art. 7, art. 8 i art. 9 dekretu), jak i treść jej oświadczenia z dnia [...] sierpnia 1955 r. (zrzeczenie się pretensji do części nieruchomości na wypadek uchylenia orzeczenia administracyjnego z dnia 5 lutego 1952 r.) pozwalają na ustalenie intencji strony umowy. Zgodnie zaś z treścią art. 65 § 2 kodeksu cywilnego oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Przepis ten stanowi o pierwszeństwie zamiaru i celu stron przed dosłownym brzmieniem umowy. Jeżeli zatem w dacie zawarcia umowy zbywcom służyło wyłącznie prawo do odszkodowania, to do tego należało literalnie zawęzić przedmiot umowy. Nie oznacza to jednak ograniczenia zakresu rzeczywistego zbycia, bo przecież strona nie mogła przekazać więcej praw niż posiadała. Tym bardziej, że z tego tytułu otrzymała należność (pokwitowała w treści umowy) i stwierdziła, że żadnych pretensji do gruntu i nabywcy nie będzie rościć również w przyszłości. Dlatego nie do obrony jest stanowisko, wedle którego nabyte przez [...] roszczenia nie obejmowały wszelkich roszczeń dekretowych, a jedynie roszczenie o zrekompensowanie strat poniesionych przez właściciela nieruchomości. Podkreślić przy tym należy, że umowa z dnia [...] września 1956 r. nie wymagała formy aktu notarialnego, gdyż po myśli art. 46 dekretu z dnia 11 października 1946 r. Prawo rzeczowe jedynie umowa przenosząca własność nieruchomości wymagała takiej formy. Trafne zatem w rozpatrywanej sprawie znalazł zastosowanie przepis art. 176 dekretu. Umowa ta nie przenosiła prawa własności, bo zbywca nie był wówczas właścicielem spornej nieruchomości, a przenosiła roszczenia i uprawnienia, które jemu wówczas przysługiwały.
Podsumowując, w ocenie Sądu [...] i spadkobiercy [...] przelali skutecznie całość należących wówczas doń uprawnień, a także ewentualnych przyszłych roszczeń. Oznacza to, że nabyte przez [...] roszczenia obejmowały wszelkie roszczenia dekretowe, a nie jedynie roszczenie o odszkodowanie. W sytuacji prawnej wytworzonej przez dekret [...] (do czasu wejścia w życie ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r.) roszczenie o odszkodowanie było ekwiwalentem prawa rzeczowego utraconego na skutek wejścia w życie dekretu i nie mogło być, zdaniem sądu rozpatrującego tę sprawę, zbyte niezależnie od uprawnień do samej nieruchomości.
Oznacza to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze niewłaściwie oceniło interes prawny wnioskodawców na gruncie art. 28 kpa, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] lutego 1979 r. o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku położonym w [...] przy ul. [...]. Tym bardziej, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało tej oceny jeszcze przed wszczęciem postępowania, w sytuacji gdy legitymacja wnioskodawców nie była oczywista i wymagała zbadania, czym dodatkowo organ naruszył art. 61a § 1 kpa. Zwrócić również należy uwagę, że zasadny jest również postawiony w skardze zarzut, że rozpatrując niniejszą sprawę organ nie ustosunkował się do podniesionego przez skarżących faktu istnienia ostatecznej decyzji z dnia [...] września 2010 r., utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., w której Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało legitymację skarżących osób w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dekretowej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien wziąć pod uwagę ocenę prawną zawartą w powyższych rozważaniach w celu wszczęcia postępowania i dokonania merytorycznej oceny wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu nr [...] znajdującego się w budynku przy ul. [...] w [...].
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.), oraz w związku z art. 6-7, 9 i 11, 28, 61a i art. 107 § 3 kpa orzekł jak w sentencji. Orzekanie przez Sąd w trybie uproszczonym było zaś dopuszczalne w oparciu o art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 powołanej wyżej ustawy.