I SA/Wa 1287/05

I SA/Wa 1287/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Emilia Lewandowska
Jerzy Siegień
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w skąłdzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi [...] Organizacji [...] w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. oddala skargę
Uzasadnienie
I SA/Wa 1287/05
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania [...] Organizacji [...] w W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r., nr [...] wydanej w sprawie uwłaszczenia [...] d. [...] SA działką nr [...]położoną w W. przy ul. [...] umorzył postępowanie odwoławcze.
Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że Wojewoda [...]działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.), decyzją z dnia [...]września 2003 r., nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] d. [...] SA prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2 oraz nieodpłatne nabycie własności budynków, budowli i urządzeń położonych na tym gruncie.
Od powyższej decyzji odwołanie obok Prezydenta W., Muzeum [...] i Muzeum [...] W. złożyła [...] Organizacja [...] w W. (dalej - [...]), podnosząc, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się we władaniu Muzeum [...], któremu nieruchomość tę przekazano.
Minister Infrastruktury rozpoznając odwołanie stwierdził, że [...] (podobnie jak i inne podmioty, które wniosły odwołania) nie ma w niniejszej sprawie interesu prawnego. Organ podkreślił, że [...] nie posiada do przedmiotowej nieruchomości praw rzeczowych, co wynika również ze złożonego odwołania, w którym wskazano na prawa Muzeum [...]. Organ zaznaczył, że odwołujący się ma interes faktyczny w niniejszym postępowaniu, który jednak nie jest objęty dyspozycją art. 28 kpa.
Z powyższego - zdaniem Ministra - wynika również brak legitymacji prawnej [...] do wniesienia odwołania zwłaszcza, że istnieje prawo zarządu na rzecz jednostki uwłaszczonej.
Organ podniósł, że w przypadku wątpliwości co do wyprowadzenia prawa zarządu jednostki uwłaszczonej z zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...]września 1948 r. (wobec braku dokumentacji - m.in. braku protokołu przekazania majątku na rzecz tej jednostki) dokumentem świadczącym o istnieniu prawa zarządu, w świetle § 4 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.), jest decyzja Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...]lipca 1969 r., nr [...] wskazująca na użytkowanie (późniejszy zarząd) przez [...] terenu położonego w W. przy ul. [...].
Na powyższą decyzję skargę w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] Organizacja [...] i wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w zaskarżonej decyzji pomija się, podniesiony w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, fakt zdania w 1982 r. nieruchomości przy ul. [...] przez [...] (otrzymała w zamian inną nieruchomość) i przekazania przedmiotowej nieruchomości Muzeum [...], będącemu jednostką organizacyjną skarżącego. Podkreślono, że Muzeum [...] stanowi wewnętrzną jednostkę organizacyjną [...] i z tego tytułu wszelkie prawa związane z objęciem w posiadanie przedmiotowej nieruchomości przysługują skarżącemu.
Zaznaczono ponadto, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, powołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie daje podstaw do uznania, że w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w zarządzie [...]. Przede wszystkim nie zostało wykazane, że przedsiębiorstwo to kiedykolwiek uzyskało prawo użytkowania, a następnie prawo zarządu tej nieruchomości. Podniesiono, że decyzja z dnia [...]lipca 1969 r., na którą powołuje się organ nie dowodzi stanu prawnego nieruchomości istniejącego pod koniec 1990 r.
Zdaniem skarżącego nie ma podstaw do przyjęcia, że [...] z dniem 5 grudnia 1990 r. z mocy prawa nabyła prawo użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, skoro w powyższej dacie istniały niewątpliwe podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia prawa zarządu będącego niezbędną przesłanką nabycia powyższych praw.
Zaznaczono, że legitymacja skarżącej w postępowaniu wynika z ekspektatywy praw do nieruchomości będącej następstwem przekazania - za zgodą organów administracji - i posiadania nieruchomości przez [...] na potrzeby Muzeum [...] oraz z roszczeń przysługujących skarżącemu z tytułu poniesionych na nieruchomości nakładów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Oznacza to że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję administracyjną nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organ drugiej instancji przeprowadził postępowanie prawidłowo, tj. z zachowaniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i wydał zgodne z prawem rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania odwoławczego, trafnie przyjmując, że skarżący nie ma legitymacji prawnej do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] września 2003 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...], dawny [...] SA, prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w W. przy ul. [...] i oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] m2 oraz nieodpłatne nabycie własności budynków położonych na tym gruncie. Zaskarżona decyzja prawidłowo wskazuje, że zgodnie z art. 127 § 1 kpa odwołanie służy stronie.
Z kolei w myśl art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie i doktrynie istnieje ugruntowany pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowiąc podstawę interesu prawnego stwarza dla danego podmiotu legitymację procesową strony.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją merytoryczną było uwłaszczenie państwowej osoby prawnej z mocy art. 200 ust. 1, pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.).
Obowiązkiem organu było więc zbadanie, czy skarżącej przysługiwało prawo strony w postępowaniu. Również i w tej kwestii wielokrotnie zajmował stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny, wskazując, że stronami postępowania uwłaszczeniowego są: państwowa osoba prawna legitymująca się w dniu 5 grudnia 1990 r prawem zarządu do gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub gminy, podmiot, który podważa uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa lub gminy do gruntu obciążonego prawem zarządu, a także osoba legitymująca się prawem rzeczowym do nieruchomości (np. wyroki NSA: z 21 maja 1998 r. I SA 1637/96, z 5 sierpnia 1998 r. I SA 1550/97, z 17 sierpnia 1998 r. I SA 1984/98, z 18 listopada 1999 r. I SA 1750/98). Wobec powyższego, aby skarżący mógł mieć przymiot strony i mógł skutecznie odwołać się od decyzji organu pierwszej instancji musiałby wykazać, że posiadał nieruchomość w zarządzie w rozumieniu wyżej cytowanego przepisu art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami w dniu 5 grudnia 1990 r. lub że legitymuje się tytułem prawnorzeczowym do tej nieruchomości albo winien wykazać, że kto inny, a nie Skarb Państwa, jest właścicielem nieruchomości.
Postępowanie tych okoliczności nie wykazało. Z dokumentów zebranych w postępowaniu administracyjnym wynika, że jednostka organizacyjna skarżącej, jaką jest Muzeum [...], korzysta z nieruchomości od marca 1982 r. na podstawie postanowienia Naczelnego Architekta W. z [...] marca 1982 r. o przekazaniu terenu (k. 11 akt adm. teczka nr 1). W postanowieniu tym jest wprawdzie wzmianka o podjętej przez Prezydenta W. decyzji z [...] marca 1982 r. podczas wizji lokalnej na terenie [...], jednakże nie była to decyzja w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego. Jak wynika bowiem z pisma z dnia 7 kwietnia 1982 r. Prezydenta W. skierowanego do prof. S. L. (Prezesa Zarządu [...] W.), w dniu 20 marca 1982 r. odbyło się spotkanie Prezydenta oraz dyrektorów Muzeum [...],[...] i Muzeum [...], podczas którego przyjęto uzgodnienia w przedmiocie przejęcia przez muzea określonych budynków wraz z wyposażeniem (k.12 akt adm. teczka nr 1). Na skutek tych uzgodnień Naczelny Architekt W. wydał postanowienie z [...] marca 1982 r. W postanowieniu tym pojęcie "decyzja Prezydenta" użyte zostało w znaczeniu potocznym. Przy czym postępowanie administracyjne nie wykazało, aby Prezydent W. wydał decyzję z dnia [...] marca 1982 r. ustanawiającą na rzecz skarżącej prawo do przedmiotowej nieruchomości. Zważyć przy tym należy, że skarżąca występując z wnioskiem z dnia 17 grudnia 1998 r. o oddanie w użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości wskazała, że "nieruchomość została przekazana przez Naczelnego Architekta W. pismem z dnia [...] marca 1982 r. "w gestię" Muzeum [...]". Jako dowody do wniosku skarżąca przedstawiła powyższe pismo z dnia 24 marca 1982 r. oraz pismo Prezydenta W. z 7 kwietnia 1982 r., protokół zdawczo-odbiorczy, decyzję w sprawie wpisania budynków [...] do rejestru zabytków wraz z aneksem oraz wypis z rejestru gruntów. Jednakże z dokumentów tych nie wynikają uprawnienia prawnorzeczowe do gruntu, jak również nie kreują one uprawnień skarżącej do bycia stroną postępowania uwłaszczeniowego. Nie ma przy tym znaczenia faktyczne posiadanie nieruchomości.
Odnosząc się do argumentów skarżącej dotyczących ekspektatywy prawa do nieruchomości, należy zauważyć, że nie ma dowodów na jej istnienie, a co ważniejsze, nawet gdyby takie oczekiwania skarżącej co do nabycia prawa do uwłaszczenia było, to nie jest to wystarczające do wykazania interesu prawnego. Nie można opierać skargi na oczekiwaniu przyszłym i niepewnym. Ponadto skarżąca podnosi problem nakładów na uwłaszczoną nieruchomość, jednakże ta okoliczność może oznaczać, że ma ona interes faktyczny, a nie zaś interes prawny. W takiej sytuacji słusznie organ drugiej instancji stwierdził, że skarżąca nie ma przymiotu strony i umorzył postępowanie odwoławcze. Natomiast sąd rozpoznający skargę w przedmiocie umorzenia tego postępowania bada, czy organ drugiej instancji zasadnie przyjął, że skarżąca nie ma przymiotu strony.
Mając na uwadze treść wyżej wskazanych przepisów należy uznać, że stan faktyczny i prawny sprawy został przez organ prawidłowo ustalony, a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wymaga podkreślenia, że w sytuacji procesowej braku legitymacji skarżącej sąd nie może dokonać oceny zarzutów skargi odnoszących się do niezgodności z prawem decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego przez [...].
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.