I SA/WA 1286/20

I SA/Wa 1286/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
Elżbieta Lenart /sprawozdawca/
Joanna Skiba /przewodniczący/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Grunty warszawskie
Sygn. powiązane
I OSK 604/22 - Wyrok NSA z 2025-04-11
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 16 par. 1. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
art. 7 ust. 2
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska -Jaroszewicz WSA Elżbieta Lenart (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lutego 2021 r. sprawy ze skargi T. K., A. K., L. M., M. M. i S.W. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Rozwoju decyzją z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] - po rozpoznaniu wniosku T. K., A. K., L. M., M. M. i S.W. (dalej jako skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] marca 2019 r. Nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia1950 r. nr [...], odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] - w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa, tj. w części stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Nieruchomość [...] położona przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] - stanowiąca własność M. W. - objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), dalej jako dekret. Z dniem wejścia w życie ww. dekretu, tj. z dniem [...] listopada 1945 r., przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność Gminy [...], a następnie na własność Skarbu Państwa, na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130).
W dniu 17 stycznia 1948 r. do Zarządu Miejskiego [...] Wydziału Gospodarki Gruntami wpłynął wniosek Z. M., działającej w imieniu własnym, a także jako pełnomocnik S. W. i H. K. - będących razem z nią spadkobiercami M. W. - o przyznanie prawa własności czasowej za czynszem symbolicznym do terenu nieruchomości (po zniszczonym domu) położonej przy ul.[...], ozn. nr hip.[...].
Prezydium Rady Narodowej w [...] orzeczeniem administracyjnym z [...] sierpnia 1950 r. nr [...] skierowanym do Z. M., odmówiło dotychczasowej właścicielce M. W. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] ozn. nr hip. [...]. W uzasadnieniu orzeczenia wskazało, że zgodnie z opracowywanym planem zagospodarowania przestrzennego teren nieruchomości jest przeznaczony na cele użyteczności publicznej i został przekazany wykonawcy Narodowego Planu Gospodarczego w związku z koniecznością przygotowania terenu pod budowę.
Od powyższego orzeczenia nie zostało wniesione odwołanie.
Pismem z [...] marca 2015 r. T. K., A. K. i M. M. wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1950 r. nr [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] nr hip. [...].
Kolegium ustaliło, że obecnie przedmiotowa nieruchomość wchodzi w skład następujących działek ewidencyjnych z obrębu [...]:
- [...] cz. - uregulowanej w KW [...], stanowiącej własność [...], oddanej w użytkowanie wieczyste,
- [...] cz. - uregulowanej w [...], stanowiącej własność [...],
- [...] cz. - uregulowanej w [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, oddanej w użytkowanie wieczyste,
- [...] cz. - uregulowanej w [...], stanowiącej własność [...], drogę ul. [...].
Stwierdziło także, że następcami prawnymi M. W., dawnej właścicielki przedmiotowej nieruchomości, są: T. K., A. K., A. M., L. M., M. M. i S.W..
Następnie zawiadomieniem z [...] grudnia 2015 r. przekazało Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa wniosek T. K., A. K. i M. M., o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1950 r. nr [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] ozn. nr hip. [...] - w zakresie dotyczącym gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa, tj. działki nr [...] z obrębu [...].
Po rozpatrzeniu wniosku oraz całości akt sprawy Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] marca 2019 r. nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1950 r. nr [...]- w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa, tj. w części stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...].
W uzasadnieniu podniósł, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, organ prowadzący to postępowanie ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a. - to znaczy, że nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty w granicach określonych orzeczoną decyzją. Celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ustalenie, czy kwestionowana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a.
Zatem niniejsze postępowanie nadzorcze ogranicza się do poszukiwania ewentualnych uchybień i wadliwości o charakterze rażącym, tak proceduralnych, jak i prawa materialnego, których dopuścił się organ wydający decyzję. Przy czym oceny legalności decyzji administracyjnej organ powinien dokonać na gruncie przepisów prawa obowiązujących w dniu jej wydania, zarówno procesowych, jak i materialnych.
Wskazał, że wniosek dekretowy Z. M., który wpłynął do Zarządu Miejskiego w [...] stycznia 1948 r., został złożony z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu.
Następnie stwierdził, iż dekret w art. 7 ust. 1 i 2 określa przesłanki przyznawania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej. Jedna z przesłanek stanowi, że gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Dlatego też - przed wydaniem orzeczenia rozstrzygającego w sprawie z wniosku o przyznanie prawa własności czasowej - organ zobowiązany był dokonać ustaleń co do przeznaczenia nieruchomości według planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wydania decyzji w tym przedmiocie.
W dalszej części Minister przystąpił do merytorycznej oceny wniosku podnosząc, że z przekazanego przez Archiwum Państwowe w [...] załącznika nr [...] do protokołu lustracji nieruchomości z [...] i [...] sierpnia 1945 r. wynika, iż na przedmiotowej nieruchomości znajdował się budynek do całkowitego wyburzenia.
Ustalił też, że przedmiotowa nieruchomość była objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nr [...] uchwalonym [...] września 1947 r. na podstawie art. 29 dekretu z 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju (Dz.U. Nr 16, poz. 109 ze zm.), ogłoszonym [...] października 1947 r. w "[...]".
Na barwnym wydruku planu uprawniony geodeta oznaczył położenie nieruchomości ozn. nr hip. [...]. Powołany plan zagospodarowania przestrzennego przewidywał dla nieruchomości ozn. nr hip. [...] (w tym również dla obecnej działki nr [...] z obrębu [...] przeznaczenie w części pod budynki i urządzenia użyteczności publicznej (zgodnie z rysunkiem planu - kino) oraz w części jako tereny do użytku publicznego na skwery, drogi parkowe dla pieszych, parki, ogrody i inne podobne urządzenia.
Zgodnie z art. 4 ust. 2 i 3 dekretu z 13 listopada 1945 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa państwowego "[...]" (Dz.U. Nr 55, poz. 308) - obowiązującego w dniu wydania orzeczenia z [...] sierpnia 1950 r. - poza ww. przedsiębiorstwem zakładać i prowadzić teatry świetlne oraz publicznie wyświetlać filmy mogły jedynie, po uzyskaniu koncesji wydawanej przez Ministra Informacji i Propagandy, związki samorządu terytorialnego, organizacje polityczne, związki zawodowe, instytucje społeczne i kulturalno-oświatowe.
Zatem - mając na uwadze przywołane przepisy - osoby fizyczne nie mogłyby zrealizować funkcji określonej w planie zagospodarowania przestrzennego dla części nieruchomości dekretowej przeznaczonej pod użyteczność publiczną - kino, a to wykluczało możliwość uwzględnienia wniosku dotychczasowych właścicieli w odniesieniu do tej części.
Ponadto - przeznaczenie obszaru obejmującego część nieruchomości dekretowej w planie zagospodarowania przestrzennego pod tereny do użytku publicznego jako skwery, drogi parkowe dla pieszych, parki, ogrody, itp. - oznaczało, że dany obszar miał być dostępny dla ogółu społeczeństwa bez żadnych ograniczeń. Istota tego rodzaju funkcji wymagała zapewnienia powszechnego dostępu dla danej społeczności do terenu w celach rekreacyjnych i wypoczynkowych. Dlatego też pozostawienie terenu w rękach prywatnych nie gwarantowałoby swobodnego dostępu do tego rodzaju terenu, ponieważ właściciel mógł korzystać z prawa własności nieruchomości z wyłączeniem innych osób (art. 28 dekretu z 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe, Dz. U z 1946 r. Nr 57, poz. 319), co oznaczałoby, iż realizacja tego celu byłaby zależna od woli właściciela.
Dodatkowo należy podnieść, że obie funkcje określone w planie zabudowy dla przedmiotowej nieruchomości należy interpretować łącznie. Przeznaczenie danego obszaru na tereny do użytku publicznego jako skwery, drogi parkowe dla pieszych, parki, ogrody, itp. stanowiło tereny infrastruktury pozostające w łączności z przeznaczeniem głównym na budowę kina i - w zamyśle organu urbanistycznego - miało służyć również celowi przewidzianemu dla tego obszaru, tworząc razem kompleks terenów służących rekreacji.
Zatem przeznaczenie obszaru obejmującego część nieruchomości [...] (w tym również obecną działkę nr [...] z obrębu [...]) na tereny do użytku publicznego: skwery, drogi parkowe dla pieszych, parki, ogrody i itp. wykluczało możliwość korzystania przez dotychczasowego właściciela gruntu z danej części nieruchomości.
Podsumowując Minister stwierdził, że w tej sytuacji nie można uznać, aby organ dekretowy rażąco naruszył przepisy dekretu.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem T. K., A. K., A. M., L. M., M. M. i S.W. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, uzupełniając go pismem z [...] maja 2019 r.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] marca 2019 r. w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. stwierdzenie wydania orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1950 r. z naruszeniem prawa z uwagi na nieodwracalne skutki prawne na podstawie art. 158 ust. 2 w zw. z art. 156 § 2 k.p.a.
Decyzji tej zarzucili m.in.:
- naruszenie art. 7, 77 § 1, 80, k.p.a. poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie wyczerpująco i swobodnie zebranego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności dokonanie błędnej analizy:
a) obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego w dacie wydania orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1950 r. wobec nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], b) opinii geodezyjnej uprawnionego geodety A. G. z dnia [...] czerwca 2017 r.,
c) dokumentacji w przedmiocie inwentaryzacji zniszczeń przedmiotowej nieruchomości, konsekwencją czego było oparcie skarżonej decyzji o nieistniejący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego;
- naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 ust. 2 w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 44, 47 ust. 1 i art. 75 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. z 1928 r. Nr 36, poz. 341), gdyż nie dokonano analizy zasadniczych uchybień proceduralnych dokonanych przez Prezydium Rady Narodowej w [...] w orzeczeniu z [...] sierpnia 1950 r. w zakresie postępowania dowodowego oraz błędnego zastosowania art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r., nr 50, poz. 279), konsekwencją czego było oparcie decyzji o nieistniejący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i nie stwierdzenie wydania orzeczenia z [...] sierpnia1950 r. z naruszeniem prawa z uwagi na nieodwracalne skutki prawne.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Rozwoju decyzją z [...] kwietnia
2020 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] marca 2019 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia1950 r. nr [...] - w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa, tj. w części stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...].
Na początku uzasadnienia podniósł, że rozpoznając sprawę w trybie art. 127 § 3 k.p.a. należy zbadać, czy Minister Inwestycji i Rozwoju orzekając jako organ nadzorczy, w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, a także czy dokonał prawidłowej oceny tego materiału.
Stwierdził, że w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ nie ogranicza się tylko do kontroli decyzji wydanej w pierwszej instancji, lecz obowiązany jest do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ustalenie, czy kwestionowana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. (w tym czy wydana została z rażącym naruszeniem prawa - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zaś za rażące można uznać tylko takie naruszenie prawa, które powoduje, że wydane rozstrzygnięcie wywołuje skutki społeczno-ekonomiczne niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie.
Zaznaczył, iż niniejsze postępowanie dotyczy jedynie nieruchomości stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa, tj. działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].
Minister wskazał, że w niniejszej sprawie Prezydium Rady Narodowej w [...] orzeczeniem administracyjnym z [...] sierpnia 1950 r. odmówiło przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. Odmowę przyznania żądanego prawa uzasadniono przeznaczeniem terenu nieruchomości w opracowywanym planie zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej. Wskazano ponadto, iż teren ten został przekazany wykonawcy Narodowego Planu Gospodarczego w związku z koniecznością przygotowania terenu pod budowę. Przy czym od powyższego orzeczenia nie zostało wniesione odwołanie.
Bezspornym jest zatem, że materialnoprawną podstawę kwestionowanego orzeczenia stanowił art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 ww. dekretu, gmina obowiązana była uwzględnić wniosek o przyznanie prawa własności czasowej, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dawało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (następnie - na mocy przepisów dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju (Dz. U. Nr 16, poz. 109 ze zm.) - planu zagospodarowania przestrzennego). Chodzi zatem o plan obowiązujący, tj. uchwalony zgodnie z obowiązującymi przepisami. Z ww. przepisu wynika, że odmowa przyznania żądanego prawa własności czasowej była uzasadniona jedynie wówczas, gdy korzystanie z gruntu pozostawało w sprzeczności z funkcją przypisaną nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego.
Zatem punktem odniesienia dla organów rozpatrujących wnioski dekretowe powinien być plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dniu orzekania.
W dalszej części uzasadnienia Minister wskazał, że w wyniku podjętych w toku postępowania nadzorczego czynności wyjaśniających ustalił, iż przedmiotowa nieruchomość objęta była miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nr [...] uchwalonym na plenarnym posiedzeniu Rady Narodowej [...] w dniu [...] września 1947 r. na podstawie art. 29 dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju oraz art. 28 ustawy z dnia 11 września 1944 r. o organizacji i zakresie działania rad narodowych (Dz. U. Z 1944 r., nr 5, poz. 22) i ogłoszonym w dniu [...] października 1947 r. w "[...]".
Odnosząc się zaś do zarzutów skarżących podniósł, że zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 3 lipca 1947 r. o odbudowie m.st. Warszawy (Dz. U. z 1947 r. Nr 52, poz. 268):
1. Minister Odbudowy ustali w rozporządzeniu tryb postępowania przy sporządzaniu planów zagospodarowania przestrzennego dla obszaru [...] i [...] Zespołu Miejskiego oraz zawieszaniu i rozpatrywaniu wniosków o zmianę przeznaczenia terenów i dokonywania inwestycji w tym obszarze,
2. Do czasu wydania przez Ministra Odbudowy rozporządzenia, przewidzianego w ust. 1, postępowanie w przedmiocie sporządzania planów zagospodarowania przestrzennego dla [...] i [...] Zespołu Miejskiego toczy się według dotychczasowych przepisów,
3. Do czasu ogłoszenia w Monitorze Polskim przez Prezesa Rady Ministrów o powołaniu Naczelnej Rady Odbudowy [...] miejscowe piany zagospodarowania przestrzennego dla obszaru [...] i [...] Zespołu Miejskiego zatwierdza rada narodowa [...].
Ustawa z 3 lipca 1947 r. weszła w życie w dniu 8 sierpnia 1947 r., a rozporządzenie Ministra Odbudowy o którym mowa w art. 13 ww. ustawy, które dotyczyło zmian w zakresie postępowania w sprawie sporządzania planów zagospodarowania przestrzennego zostało wydane w dniu 11 grudnia 1947 r. (Dz. U. Z 1947 r., Nr 74, poz. 479) - a zatem po zatwierdzeniu przez Radę Narodową [...] i ogłoszeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nr [...], obejmującego przedmiotową nieruchomość. Również obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów o powołaniu Naczelnej Rady Odbudowy [...] zostało wydane po ogłoszeniu ww. planu.
Zatem nie sposób przyjąć argumentacji skarżących, że plan ten nie został ogłoszony zgodnie z przepisami i był planem nieobowiązującym (nieistniejącym), bowiem - co należy podkreślić - w dacie jego wydania i ogłoszenia obowiązywały dotychczasowe przepisy sprzed ustawy z 3 lipca 1947 r. o odbudowie [...].
W związku z powyższym ustalenia organu nadzorczego pierwszej instancji, co do tego, jaki plan zagospodarowania przestrzennego obowiązywał w chwili wydania orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1950 r. - należy uznać za poprawne. Prawidłowo także zinterpretowano funkcje wynikające z powołanego planu dla obszaru nim objętego, w tym dla przedmiotowej nieruchomości.
Zgodnie z ww. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nieruchomość położona przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] (w tym obecna działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...]przewidziana była pod budynki i urządzenia użyteczności publicznej oraz jako tereny do użytku publicznego: na skwery, drogi parkowe dla pieszych, parki, ogrody i inne podobne urządzenia.
Powyższe ustalenia zostały dokonane przez uprawnionego geodetę A. G. w opinii geodezyjnej z [...] czerwca 2017 r. Dodatkowo należy wskazać, iż zgodnie z rysunkiem ww. planu na dz. ew. nr [...] znajdował się budynek oznaczony jako "[...]". Zaś z nadesłanych przez Archiwum Państwowe [...] kopii akt lustracyjnych stanu zabudowy [...], przeprowadzonej przez Biuro Odbudowy Stolicy w latach 1945-1946, wynika że w dniu lustracji z dnia [...] - [...] sierpnia 1945 r. nieruchomość położona przy ul. [...] była przeznaczona do całkowitego wyburzenia.
Zgodnie z wnioskiem dekretowym z [...] stycznia 1948 r. na placu przy ul. [...] mieścił się dom, który został zniszczony podczas działań wojennych w 1944 r. Po wyburzeniu plac ten przeznaczony został pod zabudowę użyteczności publicznej. Zatem w dacie wydania skarżonego orzeczenia na przedmiotowej nieruchomości - po wyburzeniu pozostałych ruin budynków - miały powstać nowe zabudowania zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W stosunku do obecnej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] ww. plan przewidywał przeznaczenie pod budynki i urządzenia użyteczności publicznej oraz jako tereny do użytku publicznego: na skwery, drogi parkowe dla pieszych, parki, ogrody i inne podobne urządzenia.
Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r. (sygn. akt I OPS 5/08) wymagało to ustalenia, czy przeznaczenie nieruchomości na cele użyteczności publicznej zostało skonkretyzowane.
W związku z tym z całą pewnością należy uznać, iż część przedmiotowej nieruchomości w części dz. ew. nr [...] z obrębu [...] została przeznaczona na budynek kina - na co wprost wskazuje rysunek miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nr .
Zgodzić się też należy ze wskazaniem organu nadzorczego pierwszej instancji, że w dacie wydania orzeczenia z [...] sierpnia 1950 r. obowiązywał dekret z dnia 13 listopada 1945 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa państwowego "[...]" - zgodnie z którym (art. 4 ust. 2) poza przedsiębiorstwem "[...]" mogą zakładać i prowadzić teatry świetlne (kina) oraz publicznie wyświetlać filmy związki samorządu terytorialnego, organizacje polityczne, związki zawodowe, instytucje społeczne i kulturalno-oświatowe. Zgodnie zaś z art. 23 tego dekretu - kto wbrew przepisowi art. 4 zakłada i prowadzi wytwórnie taśmy filmowej, zakłada i prowadzi teatry świetlne oraz publicznie wyświetla filmy, sprzedaje nabywa lub wynajmuje filmy polskie w kraju i za granicą albo sprzedaje nabywa lub wynajmuje filmy zagraniczne w kraju, podlega karze aresztu do roku i grzywny albo jednej z tych kar.
Mając powyższe na uwadze dotychczasowi właściciele nie mogliby zrealizować funkcji określonej w planie zagospodarowania przestrzennego dla części tej nieruchomości przeznaczonej pod użyteczność publiczną - kino.
Obszar przedmiotowej nieruchomości ozn. nr hip. [...] - w pozostałym zakresie części obecnej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] - w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczony został na użyteczność publiczną - skwery, drogi parkowe dla pieszych, parki, ogrody i inne podobne urządzenia.
Takie przeznaczenie zakładało swobodny dostęp wszystkich do korzystania ze skwerów, parków, ogrodów, dróg parkowych itp. Pozostawienie zatem własności tej części nieruchomości przy osobach fizycznych nie gwarantowałoby swobodnego dostępu do tego rodzaju sfery użyteczności publicznej, gdyż właściciel prywatny może korzystać z prawa własności z wyłączeniem innych osób. Realizacja planu zależna więc byłaby od woli prywatnego właściciela - a to kolidowało z przeznaczeniem tej nieruchomości według planu z 1947 r.
Biorąc powyższe pod uwagę dotychczasowi właściciele nie mogliby również zrealizować funkcji określonej w planie zagospodarowania przestrzennego dla części przedmiotowej nieruchomości przeznaczonej pod użyteczność publiczną - skwery, drogi parkowe dla pieszych, parki, ogrody i inne podobne urządzenia.
W związku z tym Minister Rozwoju stwierdził, że prawidłowo organ nadzorczy pierwszej instancji uznał, iż organ dekretowy odmawiając przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], w części obecnej dz. ew. nr [...] - nie naruszył w sposób rażący obowiązujących wówczas przepisów.
Nie stwierdził także zaistnienia innych przesłanek nieważności ujętych w art. 156 § 1 k.p.a. w tym zakresie.
Przy czym stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej - stanowiące wyjątek od zasady stabilności i trwałości decyzji (art. 16 k.p.a.) - wymaga bezspornego ustalenia, że kwestionowana w postępowaniu nadzorczym decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający. Nie każde bowiem naruszenie prawa jest naruszeniem rażącym.
Podkreślił także, iż w kontrolowanej sprawie mamy do czynienia z orzeczeniem wydanym ponad pół wieku temu. Ranga zarzutów stawianych tego typu aktowi prawa administracyjnego w sytuacji, gdy w systemie prawa we wszystkich innych dziedzinach prawa, czy to prawa cywilnego czy to prawa karnego, nastąpiło już przedawnienie wzruszalności jakiegokolwiek aktu czy karalności (względnie zatarcie skazania) - winna być na tyle doniosła, że istotnie, jak wynika z orzecznictwa, naruszenie prawa w żaden sposób nie dałoby się pogodzić z zasadami demokratycznego państwa prawa.
Podsumowując Minister Rozwoju stwierdził, iż organ nadzorczy pierwszej instancji prawidłowo ustalił okoliczności faktyczne sprawy, zbadał materiał dowodowy i dokonał prawidłowej analizy przesłanek z art. 156 k.p.a. w stosunku do orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1950 r.
Na powyższą decyzję T. K., A. K., A. M., L. M., M. M. i S. W. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego oraz mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...], polegające na uznaniu, iż nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1950 r., nr [...], podczas gdy zgodnie z treścią kontrolowanego orzeczenia PRN podstawą odmowy ustanowienia prawa własności czasowej było przeznaczenie nieruchomości na cele publiczne w bliżej nieokreślonym "opracowywanym" planie zagospodarowania przestrzennego, która to przesłanka nie znajduje podstawy w treści przepisu art. 7 ust 2 dekretu warszawskiego,
2. przepisów art. 7, art. 7a §1, art. 8, art. 77 §1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na dokonaniu błędnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. uznaniu Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nr [...], uchwalonego w dniu [...] września 1947 r. na podstawie art. 29 dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym i ogłoszonego w dniu [...] października 1947 r. w "[...]" (dalej "Plan Zagospodarowania Przestrzennego nr [...]"), za plan zagospodarowania prawidłowo ogłoszony i obowiązujący w dacie wydania kontrolowanego orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1950 r., nr [...] - kiedy w rzeczywistości Plan Zagospodarowania Przestrzennego nr [...] nie został prawidłowo ogłoszony, a co za tym idzie nigdy nie wszedł w życie.
Z uwagi na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju z [...] kwietnia 2020 r. oraz o uchylenie decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] marca 2019 r., a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili argumenty na poparcie swoich zarzutów.
W odpowiedzi na skargę, Minister Rozwoju wniósł o jej oddalenie. Odniósł się też do zarzutów skargi - stwierdzając, iż są one bezzasadne i nie wskazują nowych okoliczności, które nie byłyby uwzględnione w prowadzonym postępowaniu. Poza tym podnoszone w skardze kwestie zostały wyjaśnione i ocenione przez Ministra Rozwoju w zaskarżonej decyzji z [...] kwietnia 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było w trybie nieważnościowym na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie takie jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 k.p.a., stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia - a mianowicie, czy decyzja ta jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a.
Wśród przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. - ustawodawca wskazał także "rażące naruszenie prawa" (pkt 2 ww. § 1). W doktrynie i orzecznictwie utrwalił się pogląd, że naruszenie może być uznane za rażące, gdy jest ono oczywiste i koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. W wyniku tego naruszenia powstają zatem skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować. Reasumując z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde naruszenie prawa, a jedynie dyskwalifikujące decyzję w takim stopniu, iż niezbędne jest zniweczenie wszelkich jej następstw, w taki sposób, jakby gdyby od początku nie została wydana.
Istota problemu sprowadza się zatem do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia, które zapadło w trybie nadzoru - wobec czego rozważania Sądu mają na względzie treść przepisów art. 16 i art. 156 k.p.a.
Zgodnie z ustanowioną w art. 16 k.p.a. generalną zasadą trwałości decyzji administracyjnych, uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub ustawach szczególnych. Oznacza to, iż decyzje administracyjne, które są ostateczne i znajdują się w obiegu prawnym, podlegają domniemaniu legalności, chyba, że w sposób oczywisty i niewątpliwy domniemanie to zostanie obalone.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Rozwoju z [...] kwietnia 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] marca 2019 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia1950 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] - w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa, tj. w części stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...].
Zatem organ nadzoru obowiązany był do zbadania, czy powyższe orzeczenie z 5 sierpnia1950 r. nie jest dotknięte jedną z wad nieważności określonych w art. 156 § 1 k.p.a. - a w szczególności w § 1 pkt 2. W ramach badania tych przesłanek organ obowiązany był do przeprowadzenia postępowania, w tym do przeprowadzenia dowodów, które pozwoliłyby na ocenę czy istniały podstawy do wydania decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności orzeczenia dekretowego.
Przedmiotowym orzeczeniem odmówiono dotychczasowej właścicielce M. W. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] ozn. nr hip. [...]. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano - jako przyczynę nieuwzględnienia wniosku - że zgodnie z opracowywanym planem zagospodarowania przestrzennego teren nieruchomości jest przeznaczony na cele użyteczności publicznej i został przekazany wykonawcy Narodowego Planu Gospodarczego w związku z koniecznością przygotowania terenu pod budowę - a więc brak jest możliwości korzystania z gruntu zgodnie z tym przeznaczeniem przez przed dekretowych właścicieli.
Organ nadzoru ustalił, że nieruchomość (stanowiąca działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...]) w dacie wydania kontrolowanego orzeczenia objęta była miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nr [...] uchwalonym [...] września 1947 r. na podstawie art. 29 dekretu z 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju (Dz.U. Nr 16, poz. 109 ze zm.) i ogłoszonym [...] października
1947 r. w "[...]".
Plan ten przewidywał dla niej przeznaczenie w części pod budynki i urządzenia użyteczności publicznej (zgodnie z rysunkiem planu - kino) a w części jako tereny do użytku publicznego na skwery, drogi parkowe dla pieszych, parki, ogrody i inne podobne urządzenia (niesporne).
Konstrukcja art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), dalej jako dekret, przyznanie lub odmowę przyznania prawa własności czasowej do gruntu uzależnia od tego czy da się to pogodzić z planem zagospodarowania przestrzennego. Przyjęta konstrukcja prawna tego przepisu zakłada zatem konieczność rozważenia, czy przeznaczenie terenu w planie na określony cel, da się pogodzić z przyznaniem prawa własności czasowej do gruntu znajdującego się na tym terenie.
Zdaniem Sądu organ w zaskarżonej decyzji, odnosząc się do ustawowych (dekretowych) przesłanek uwzględnienia wniosku, ocenił je w sposób zgodny ze stanowiskiem prezentowanym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r. o sygn. akt I OPS 5/08 publik. CBOSA. Przypomnieć należy, że w tej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygał problem, czy przeznaczenie nieruchomości w planie pod użyteczność publiczną z góry tj. niejako "automatycznie" wykluczało możliwość przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej (ustanowienia użytkowania wieczystego). Odpowiedź przecząca nakazuje każdorazowo w okolicznościach danej sprawy badać i ustalać, czy konkretne przeznaczenie danej nieruchomości taką możliwość dawało czy też nie. Przy czym Naczelny Sąd Administracyjny, charakteryzując pojęcie "użyteczności publicznej" zwrócił uwagę, iż jedną z jej cech jest powszechna dostępność prowadzonej w jej ramach działalności.
Tymczasem ustalenia poczynione w toku postępowania nadzorczego jednoznacznie wskazują, że była właścicielka nie była w stanie zagospodarować nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem określonym w planie zagospodarowania przestrzennego. W obowiązującym wówczas systemie prawa, niemożliwe do pogodzenia było korzystanie z gruntu przez prywatnego właściciela z przeznaczeniem tego gruntu zapisanym w planie - który przewidywał przeznaczenie nieruchomości w części pod budynki i urządzenia użyteczności publicznej (zgodnie z rysunkiem planu - kino) a w części jako tereny do użytku publicznego na skwery, drogi parkowe dla pieszych, parki, ogrody i inne podobne urządzenia.
Jak wyjaśnił organ nadzoru - część przedmiotowej nieruchomości została przeznaczona na budynek kina. Zgodnie zaś z dekretem z [...] listopada 1945 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa państwowego "[...]" - poza przedsiębiorstwem "[...]" mogą zakładać i prowadzić teatry świetlne (kina) oraz publicznie wyświetlać filmy, po uzyskaniu koncesji wydawanej przez Ministra Informacji i Propagandy, jedynie związki samorządu terytorialnego, organizacje polityczne, związki zawodowe, instytucje społeczne i kulturalno-oświatowe. Zatem niewątpliwy jest fakt, że osoby fizyczne nie mogłyby zrealizować tej funkcji.
Również przeznaczenie pozostałej części działki jako tereny do użytku publicznego na skwery, drogi parkowe dla pieszych, parki, ogrody i inne podobne urządzenia nie jest możliwe do pogodzenia z korzystaniem tego gruntu przez poprzednią właścicielkę tej nieruchomości.
Tak określone w planie przeznaczenie nieruchomości zakłada bowiem swobodny dostęp wszystkich do korzystania z niej zgodnie z powyższym przeznaczeniem. Natomiast pozostawienie własności nieruchomości przy osobie fizycznej nie gwarantowałoby swobodnego dostępu do tego rodzaju sfery użyteczności publicznej, gdyż właściciel "prywatny" może korzystać z prawa własności z wyłączeniem innych osób. Realizacja przeznaczenia wynikającego z planu byłaby więc zależna od woli dotychczasowego właściciela.
Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego: "Jeśli przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego nieruchomości zakłada swobodny dostęp wszystkich do nieruchomości, to pozostaje to w sprzeczności z możliwością korzystania z prawa własności przez dotychczasowego właściciela "z wyłączeniem innych osób" - vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 598/13 oraz z 23 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1742/15 publik. CBOSA.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie całkowicie zgadza się z powyższym poglądem.
Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów skargi należy stwierdzić, że bezspornym jest fakt, iż orzeczenie dekretowe z [...] sierpnia 1950 r. odmówiło przyznania prawa własności czasowej wskazując, że zgodnie z opracowywanym planem zagospodarowania przestrzennego teren nieruchomości jest przeznaczony na cele użyteczności publicznej. Zatem nie został wskazany konkretny plan zagospodarowania przestrzennego, na podstawie którego Prezydium Rady Narodowej w [...] dokonało ustaleń dotyczących przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości.
Zważywszy jednak, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z postępowaniem nadzorczym (nadzwyczajnym), przy stosowaniu instytucji stwierdzenia nieważności decyzji trzeba mieć na uwadze fundamentalną zasadę postępowania administracyjnego, jaką jest ogólna zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, sformułowana w art. 16 § 1 k.p.a. Zasada ta ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji stosunków prawnych i stanowi jedno z kardynalnych założeń całego systemu postępowania administracyjnego.
Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, że: "Brak wskazania w orzeczeniu dekretowym na konkretny plan miejscowy nie pozbawia organu nadzorczego możliwości wykazania, jakie rozwiązania planistyczne obowiązywały dla konkretnej działki, skoro plan miejscowy ma charakter normatywny i ustalenia w tym zakresie nie wykraczają w konsekwencji poza stan, jaki wiązał organ wydający orzeczenie dekretowe." - zob. wyrok NSA z 21 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1407/18.
"Brak wskazania w decyzji dekretowej odmawiającej prawa własności czasowej dokładnych danych dotyczących planu zagospodarowania przestrzennego jest wadliwe, ale wada ta nie jest rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż plan taki jest aktem normatywnym, ogólnie dostępnym i powszechnie obowiązującym w stosunkach lokalnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 września 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 416/08, LEX nr 530598 oraz z 25 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 162/07).
Należy także zwrócić uwagę na stanowisko, które zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 766/10, przyjmując, że niewskazanie w treści orzeczenia danych identyfikujących obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego, w sytuacji gdy był on aktem normatywnym, którego treść była ogólnie dostępna, nie może być oceniane jako rażące naruszenie prawa.
Ponadto co do zasady należy zgodzić się z poglądem, że przedmiot postępowania nadzorczego jest "ograniczony" do badania wadliwości, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Jednak powyższego nie można rozumieć w ten sposób, iż oznacza to zakaz badania, czy kwestionowana w postępowaniu nadzorczym decyzja była merytorycznie właściwa. Decyzje wydawane w postępowaniu uregulowanym w przepisach art. 156 i nast. k.p.a. nie są "merytoryczne" w tym znaczeniu, że nie rozstrzygają co do istoty sprawy administracyjnej, lecz mają charakter wyłącznie kasacyjny. Wynikiem wyjaśnienia okoliczności sprawy jest albo ujawnienie istnienia przesłanek nieważności decyzji wymienionych wyczerpująco w art. 156 § 1 k.p.a., albo stwierdzenie, iż przesłanki te nie występują i decyzja jest prawidłowa lub też, że jest dotknięta innymi wadami niż wymienione w tym przepisie - niekwalifikowanymi.
Innymi słowy, żeby stwierdzić czy orzeczenie - które tak jak w rozpatrywanej sprawie odmawiało przyznania prawa użytkowania wieczystego - rażąco naruszało prawo, to należało w postępowaniu nadzorczym zweryfikować jego zasadność w świetle przepisów prawa, które obowiązywały w dacie jego podjęcia. Sam bowiem fakt powołania się w uzasadnieniu orzeczenia dekretowego z [...] sierpnia 1950 r. na "opracowywany plan zagospodarowania przestrzennego", nie dowodzi "rażącego" naruszenia prawa.
W ramach tego postępowania organ musi zbadać zasadność kwestionowanego orzeczenia nie tylko w kontekście samego jego uzasadnienia czy powołanej podstawy prawnej, ale również w świetle obowiązującego w chwili jego wydania porządku prawnego. Zatem w postępowaniu nadzorczym dotyczącym stwierdzenia nieważności odmownego "orzeczenia dekretowego" organ nadzoru, przy ocenie rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), nie może uchylić się od oceny, jaki plan zagospodarowania przestrzennego obowiązywał w chwili podjęcia orzeczenia (nawet jeśli z treści orzeczenia to nie wynika) i czy umożliwiał on pogodzenie korzystania z nieruchomości przez jej dotychczasowego właściciela (art. 7 ust. 2 dekretu).
W niniejszej sprawie organ nadzoru prawidłowo wskazał, iż przedmiotowa nieruchomość objęta była miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nr [...] uchwalonym na plenarnym posiedzeniu Rady Narodowej [...] w dniu [...] września 1947 r. na podstawie art. 29 dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju oraz art. 28 ustawy z dnia 11 września 1944 r. o organizacji i zakresie działania rad narodowych (Dz. U. Z 1944 r., nr 5, poz. 22) i ogłoszonym w dniu [...] października 1947 r. w "[...]".
Był to plan obowiązujący, a więc taki, który został wprowadzony do obrotu prawnego zgodnie z odpowiednimi przepisami - bowiem w dacie jego wydania i ogłoszenia obowiązywały dotychczasowe przepisy sprzed ustawy z 3 lipca 1947 r. o odbudowie m.st. Warszawy, co w sposób szczegółowy i przekonujący ustalił organ nadzoru.
W tym zakresie Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela pogląd wyrażony w podobnej sprawie w wyroku NSA z 3 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1383/10: " Z uwagi na organ uchwalający powyższy plan (Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy), należy przyjąć, że w kwestii obowiązywania tegoż planu nie miał zastosowania przepis art. 9 ustawy z dnia 3 lipca 1947 r. o odbudowie m.st. Warszawy, który wprost odnosił się do planów uchwalanych przez Naczelną Radę Odbudowy m. st. Warszawy, dalej zwaną Radą, wymagając dla uzyskania przez nie mocy obowiązującej ogłoszenia w Monitorze Polskim. Przeto brak publikacji tej uchwały w Monitorze Polskim nie mógł, literalnie rzecz ujmując, prowadzić do konkluzji o nieobowiązywaniu tegoż planu (...). W konsekwencji (...) do głosu dojść musiały przepisy ustawy z 2 kwietnia 1946 r., które w zakresie publikacji planów, w art. 25 ust. 1 w związku z art. 30 stanowiły, że plan miejscowy po uchwaleniu przez właściwą radę narodową uzyskuje moc obowiązującą z dniem ogłoszenia w sposób przyjęty w danej miejscowości, a ponadto przez wywieszenie w zarządach właściwych gmin w miejscu widocznym na okres co najmniej jednego tygodnia".
Ponieważ obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nr [...] uchwalony na plenarnym posiedzeniu Rady Narodowej [...] w dniu [...] września 1947 r. - to sposób korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela nie dał się pogodzić z zapisami tego planu. Cel na jaki przeznaczono przejętą nieruchomość (w części pod budynki i urządzenia użyteczności publicznej - kino oraz w części jako tereny do użytku publicznego: na skwery, drogi parkowe dla pieszych, parki, ogrody i inne podobne urządzenia) uniemożliwiał dalsze korzystanie z niej przez byłą właścicielkę, a także nie mógł być przez nią zrealizowany.
Ponadto od wydania orzeczenia dekretowego z 5 sierpnia 1950 r. upłynęło już ponad 70 lat.
W związku z tym Sąd pragnie zwrócić uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z [...] maja 2015 r., [...] orzekający, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał wskazał też na konieczność dokonania wykładni art. 156 § 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. nie tylko z uwzględnieniem zasady praworządności, przewidzianej w art. 7 Konstytucji, ale również z uwzględnieniem, wynikających z art. 2 Konstytucji, zasady pewności prawa oraz zasady zaufania obywatela do państwa
Reasumując Sąd uznał, że organy nadzoru obu instancji w sposób wyczerpujący wykazały, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1950 r. odmawiające ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] ozn. nr hip. [...] - w zakresie dotyczącym gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa, tj. działki nr [...] z obrębu [...], zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie zaistniały też inne przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. dotyczące stwierdzenia nieważności tego orzeczenia. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, materiał dowodowy oceniony wnikliwie, rzetelnie i wszechstronnie, szczegółowo też zostały wyjaśnione motywy, jakimi się kierowano przy rozstrzyganiu sprawy, zaś uzasadnienia obu decyzji są przekonujące i czynią zadość wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. - zyskując pełną aprobatę Sądu.
Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.