I SA/WA 1279/20

I SA/Wa 1279/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Skiba /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Durzyńska
Monika Sawa
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 497/22 - Wyrok NSA z 2023-04-20
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
art 132 ust 2 w zw z art 215
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Skiba (spr.), Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Monika Sawa, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 marca 2021 r. sprawy ze skargi W. Z., M. B., E. W., Z. T. i K. A. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odsetek oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2018 r. nr [...].
Decyzja Wojewody [...] wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego.
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2014 r. E. W., M. B., W. Z., B. A., K. A. i Z. T. wystąpili o odszkodowanie za zwłokę w zapłacie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] tj. odsetek ustawowych za czas pozostawania w zwłoce od dnia [...] października 2012 r. do [...] maja 2014 r.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] Prezydent [...] zwrócił ww. wnioskodawcom przedmiotowy wniosek W uzasadnieniu wskazano, iż w świetle obowiązujących przepisów brak jest podstaw prawnych do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku na drodze postępowania administracyjnego, a właściwy w tej sprawie jest sąd powszechny.
Po rozpatrzeniu zażalenia E. W., M. B., W. Z., B. A., K. A. i Z. T., Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2017 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r.
Od powyższego postanowienia Wojewody [...] została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2112/17 uchylił postanowienie Prezydenta [...] oraz postanowienie Wojewody [...] wskazując,
że sprawa o wypłatę odsetek z tytułu opóźnienia w wypłacie odszkodowania za dawną nieruchomość hipoteczną ma charakter administracyjny, a tym samym organy nie miały podstaw do zwrotu wniosku.
Prezydent po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z [...] sierpnia 2019 r, nr [...] odmówił ustalenie odszkodowania za zwłokę w zapłacie odszkodowania ustalonego ostatecznymi decyzjami nr [...] i [...] z [...] kwietnia 2014 r., wskazując, iż w obu ww. decyzjach przyznających na rzecz następców prawnych dawnego właściciela, odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] o powierzchni [...] m2, wyplata ma nastąpić w ciągu 14 dni od dnia, w którym stanie się ostateczna. Ponieważ decyzje te stały się ostateczne z dniem [...] maja 2014 r., a wypłata odszkodowania trafiła na rachunki bankowe wnioskodawców w dniu [...] maja 2014 r. to nie może być mowy o zwłoce w wypłacie odszkodowania. A wskazany przez wnioskodawców okres wymagalności roszczenia jest błędny.
Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji, utrzymał ją w mocy, w pełni podzielając stanowisko organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że interpretacja art. 132 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Z 2020, poz. 1990 – dalej jako u.g.n) jest oczywista i pozwala jedynie na przyznanie odsetek po upływie 14 dni od kiedy decyzja stała się ostateczna.
Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli E. W., Z. T., K. A., W. Z. oraz M. B..
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa materialnego tj.:
art. 132 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Z 2020, poz. 1990 – dalej jako ugn) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że przepis ten nie normuje kwestii odsetek za opóźnienie w wydaniu decyzji ustalającej odszkodowanie, podczas gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że regulacja obejmuje zarówno żądanie odsetek za okres po upływie terminu do wypłaty odszkodowania, jak i za okres opóźnienia w wydaniu decyzji ustalającej odszkodowanie,
art. 132 ust. 2 w związku z art. 215 ust. 2 ugn, poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że niezasadne jest żądanie zapłaty odsetek za okres opóźnienia w wydaniu decyzji ustalającej odszkodowanie.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania organowi II instancji, oraz zasądzenie na ich rzecz od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest bezzasadna.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 poz. 2325 dalej p.p.s.a. ) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w ocenie sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną, o której mowa w tym przepisie rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Z treści powyższego przepisu wynika zatem, że zarówno organy administracyjne, których działanie lub bezczynność było przedmiotem skargi, jak i sąd odwoławczy w sprawie, ilekroć dana sprawa będzie ponownie przez nie rozpoznawana będą związane oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi w ocenie tegoż sądu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawa, na podstawie których sąd orzekał. W przedmiotowej sprawie oznacza to uznanie, że sprawa żądanie odsetek, ze względu na opóźnienie w ustaleniu i wypłacie odszkodowania jest sprawą administracyjną. W konsekwencji czego winna zostać merytorycznie rozpatrzona przez organy obu instancji. Zatem w niniejszej sprawie kwestią sporną jest to, czy przekroczenie terminu na wydanie decyzji (obejmujący okres od dnia [...] października 2012 r. do [...] maja 2014 r.), ustalającej wysokość odszkodowania przez Prezydenta [...], rodzi po stronie skarżących prawo domagania się odsetek z tytułu opóźnienia w zapłacie odszkodowania.
Skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika jako podstawę żądania wskazali art. 132 ust. 2 w zw. z art. 215 u.g.n. Zdaniem sądu zgodzić należy się z organem odwoławczym, że art. 132 ust. 2 u.g.n. znajduje zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy mamy do czynienia ze zwłoką lub opóźnieniem w zapłacie ustalonego odszkodowania, a nie ze zwłoką, czy opóźnieniem w wydaniu decyzji. Przepis art. 132 ust. 2 u.g.n., który stanowi, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, nie może być bowiem rozpatrywany i stosowany w oderwaniu od przepisu art. 132 ust. 1a ugn, zgodnie z którym w sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna.
Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym tę sprawę za prawidłowe uważa stanowisko organu, że odsetki mające swe oparcie w art. 481 § 1 k.c. w związku z art. 132 ust. 2 u.g.n. są tylko za skutki powstałe z opóźnienia lub zwłoki w wypłacie należności z tytułu odszkodowania, a nie za wystąpienie opóźnienia czy zwłoki w wydaniu decyzji odszkodowawczej. W przywołanym przez organ II instancji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2650/18 (wszystkie przywołane orzeczenie publik. CBOSA) wskazano, że taka interpretacja wynika to wprost z brzmienia art. 132 u.g.n., który stanowi, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego. Interpretacja art. 132 ust. 2 u.g.n. dokonana na gruncie językowym jest oczywista, pozwala na właściwe odczytanie zawartej w tym przepisie normy prawnej, stąd nie wymaga sięgania po inne metody czy sposoby. Przekonuje do powyższego poglądu samo stwierdzenie, że "Do skutków...w zapłacie odszkodowania...". Koreluje z nim użyty tożsamy zwrot użyty w ust. 1a tego przepisu, który reguluje termin "zapłaty odszkodowania". Byłoby zbyt daleko idące "rozciąganie" wykładni tego unormowania na poprzednie etapy postępowania i dowodzenie, że zwrot "wypłata" obejmuje też "wydanie decyzji". Prezentowane w skardze odmienne rozumienie tego przepisu jest tym samym niezasadne. Co prawda w praktyce dochodzić może do wydłużania postępowań odszkodowawczych, jednak regulacja określona w art. 132 ust. 2 u.g.n. nie ma na celu przeciwdziałania temu zjawisku. Służą ku temu przewidziane inne prawne środki i formy działania. Niemniej usunięcie skutków opóźnienia czy zwłoki w zapłacie odszkodowania poprzez zapłatę odsetek może obejmować tylko okres po upływie terminu zastrzeżonego do wypłaty należności z tego tytułu. Fakt, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 224/12 organ został zobowiązany do rozpoznania wniosku o odszkodowanie do dnia [...] października 2012 r., nie ma zatem znaczenia dla zasadności zgłoszonego przez skarżących żądania przyznanie odsetek ustawowych tytułem odszkodowania za okres od 28 października 2012 r. do [...] maja 2014 r. Ta sytuacja nie jest, jak wcześniej wskazano, uregulowana w art. 132 ust. u.g.n., który został powołany jako podstawa żądania we wniosku z [...] czerwca 2014 r.
Godzi się także zwrócić uwagę, że korzystanie z instrumentów cywilistycznych na gruncie administracyjnym, jako wyjątkowe, wymaga zatem wykładni ścieśniającej. Ponadto odesłanie do przepisów Kodeksu cywilnego następuje tu odpowiednio. Zatem nie wszystkie możliwości prawne dostępne na gruncie prawa cywilnego dotyczące niewykonania zobowiązania będą miały w meritum sporu niniejszego zastosowanie. Nie mniej niekwestionowany w orzecznictwie i judykaturze jest pogląd, wedle którego odsetki należą się od dnia wymagalności długu, czyli od dnia następnego po dniu, w którym dłużnik miał wykonać zobowiązanie. Jest to bowiem świadczenie akcesoryjne. Tak więc w razie określenia terminu w ustawie, ustalenie wymagalności następuje z jego uwzględnieniem. Tym samym jeśli organ ma zapłacić odszkodowanie w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna (art. 132 ust. 1a u.g.n), to w tej sprawie żądanie odsetek może być zasadne, o ile zapłata należnej kwoty nastąpiła po upływie 14 dni od ostateczności obu decyzji z [...] kwietnia 2014 r., co w niniejszej sprawie nei miało miejsca. W przedmiotowej sprawie bowiem, decyzjami Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. i Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Prezydent [...] przyznał na rzecz następców prawnych dawnego właściciela odszkodowanie za nieruchomość położoną przy ul. [...] o powierzchni [...] m2 pochodzącą z nieruchomości hipotecznej "[...]" rej. hip. [...], wskazując równocześnie, że wypłata odszkodowania nastąpi jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, w formie przelewu na podane przez strony konta bankowe. Powyższe decyzje nabrały przymiotu ostateczności z dniem [...] maja 2014 r. Wypłata odszkodowania nastąpiła w formie przelewu na podane przez strony konta bankowe w dniu [...] maja 2014 r.
Reasumując, jeśli zobowiązany podmiot ma zapłacić odszkodowanie w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna (art. 132 ust. 1a u.g.n), to żądanie odsetek może być zasadne tylko wtedy, o ile zapłata należnej kwoty nastąpiła po upływie 14 dni od ostateczności tej decyzji.
Powyższy pogląd akceptowany jest w orzecznictwie (por. wyrok z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1404/15) i w doktrynie (por. E. Bończak-Kucharczyk w Komentarzu do art. 132 u.g.n. LEX). Dlatego zarzuty naruszenia 132 ust. 2 w zw. z art. 215 u.g.n. okazały się niezasadne.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Warszawie, wydanego w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w związku z zarządzeniem Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r.