I SA/Wa 1273/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-09-12
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościużytkowanie wieczystekomercjalizacja przedsiębiorstw państwowychwłasność Skarbu Państwawłasność Gminypostępowanie administracyjnesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki S.A. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki do nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu, ponieważ nie stanowił on własności Skarbu Państwa.

Spółka [...] S.A. zaskarżyła decyzję Ministra Rozwoju i Technologii utrzymującą w mocy decyzję Wojewody, która odmawiała stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 34 ustawy o komercjalizacji. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że kluczowa przesłanka nabycia – własność gruntu Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. – nie została spełniona, gdyż grunt ten stanowił własność Gminy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę [...] S.A. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu. Podstawą prawną decyzji organów było art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Zgodnie z tym przepisem, aby nabyć prawo użytkowania wieczystego, grunt musiał stanowić własność Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r., znajdować się w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego, a przedsiębiorstwo nie mogło legitymować się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów. W rozpatrywanej sprawie ustalono, że nieruchomość stanowiła własność Gminy [...] już od 27 maja 1990 r., co potwierdziła wcześniejsza decyzja Wojewody. W związku z tym, podstawowa przesłanka własności Skarbu Państwa nie została spełniona. Sąd administracyjny, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, uznał, że organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a brak spełnienia jednej z kumulatywnych przesłanek czynił bezprzedmiotowym badanie pozostałych. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie może nabyć z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu, jeśli nie spełniona jest przesłanka własności Skarbu Państwa w kluczowej dacie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowa przesłanka z art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji, tj. własność gruntu Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r., nie została spełniona, ponieważ grunt stanowił własność Gminy. Brak spełnienia tej jednej z kumulatywnych przesłanek skutkuje brakiem możliwości nabycia prawa użytkowania wieczystego na podstawie tej ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

ustawa o komercjalizacji art. 34 § 1

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa przepisy wprowadzające art. 18 § 1

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

ustawa przepisy wprowadzające art. 5 § 1

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie kluczowej przesłanki nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa, tj. własności gruntu Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r., ponieważ grunt stanowił własność Gminy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 8, 77 § 1, 80, 75 § 1 kpa) poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nierozpatrzenie materiału dowodowego. Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 34 ustawy o komercjalizacji) poprzez odmowę stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego.

Godne uwagi sformułowania

nie została spełniona podstawowa z przesłanek do nabycia prawa użytkowania wieczystego. brak spełnienia przesłanki własności wobec konieczności łącznego spełnienia pozostałych przesłanek czyni bezprzedmiotowym odnoszenie się przez organ do ich spełniania.

Skład orzekający

Anna Falkiewicz-Kluj

przewodniczący sprawozdawca

Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

członek

Nina Beczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego na podstawie ustawy o komercjalizacji, w szczególności wymogu własności Skarbu Państwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komercjalizacją przedsiębiorstw państwowych i uwłaszczeniem gruntów w określonym czasie. Wynik zależy od precyzyjnego ustalenia stanu własności gruntu w kluczowych datach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem nieruchomości i komercjalizacją przedsiębiorstw państwowych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Kluczowa przesłanka własności Skarbu Państwa decyduje o nabyciu prawa użytkowania wieczystego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1273/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-09-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-06-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
Anna Falkiewicz-Kluj /przewodniczący sprawozdawca/
Nina Beczek
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 336/24 - Wyrok NSA z 2025-12-17
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, asesor WSA Nina Beczek, Protokolant referent Anna Kaczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2023 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 5 maja 2023 r. nr DO-II.7610.70.2023.BK w przedmiocie odmowy nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2023 znak sprawy: [...], Minister Rozwoju i Technologii na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2022, poz. 200 ze zm. dalej jako "kpa"), po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w [...], dalej "[...]", od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2023 r. znak [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez [...] w [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w w [...], obręb [...], oznaczonego jako szereg działek nr. [...], [...], [...], KW nr [...], dalej "nieruchomość", utrzymał ją w mocy.
Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.
Wojewoda [...], na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2020 r., poz. 292 ze zm.), decyzją z [...] marca 2023 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez [...] w [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu opisanego wyżej ponieważ grunt nie stanowił własności Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. a stanowił własność Gminy, a zatem nie została spełniona podstawowa z przesłanek do nabycia prawa użytkowania wieczystego.
[...] złożyła odwołanie wskazując, że decyzja jest nieprawidłowa i nie zawiera uzasadnienia pozwalającego na przyjęcie, że organ dokonał prawidłowej oceny w zakresie ustalonego stanu faktycznego i prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego.
Po rozpatrzeniu odwołania Minister nie znalazł podstaw do odmiennej oceny zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego.
Oceniana przez Ministra decyzja Wojewody [...] została wydana na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe, (D.U. 2020, poz. 292 ze zm.), dalej "ustawa o komercjalizacji".
Zgodnie z tą regulacją grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. Natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...]. Nabycie ww. praw nie może naruszać praw osób trzecich.
Organ ustalił, że na datę 5 grudnia 1990 r. nieruchomość stanowiła własność Gminy [...] – co potwierdziła decyzja Wojewody [...] z [...] października 2020 r., znak [...]. Decyzją tą stwierdzono nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę [...], na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (D.U: Nr 32, poz. 191 ze zm.). dalej "ustawa przepisy wprowadzające", ww. nieruchomości.
Oznacza to, że przedmiotowa nieruchomość zarówno na 5 grudnia 1990 r. jak i 27 października 2000 r. stanowiła własność Gminy [...] a nie Skarbu Państwa czyli nie została spełniona przesłanka własności Skarbu Państwa z art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że lakoniczność uzasadnienia, skoro zawiera wyjaśnienie jakimi przesłankami kierował się organ, nie może stanowić podstawy do przyjęcia tezy o wadliwości decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła [...].
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a. art. 7 i art. 8 kpa poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,
b. art. 77 § 1 i 80 kpa w zw. z art. 75 § 1 ab initio kpa poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy o komercjalizacji poprzez odmowę stwierdzenie nabycia na rzecz [...] z dniem 27 października 2000r. ex lege prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz prawa własności urządzeń znajdujących się na tej nieruchomości.
[...] wniosła o uchylenie obu decyzji i zwrot kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 2023, poz. 259), dalej "ppsa" sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy ppsa przy czym stosownie do art. 135 ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803).
Oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że nie zapadła ona z naruszeniem wskazanych w skardze prawa procesowego a w konsekwencji prawa materialnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 34 ustawy o restrukturyzacji, którego treść w zaskarżonej decyzji przytoczył organ odwoławczy.
Z art. 34 ust. 1 powołanej ustawy wynikają trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby [...] mogły zostać uwłaszczone:
• grunt, który ma być przedmiotem uwłaszczenia stanowi własność Skarbu Państwa,
•grunt ten 5 grudnia 1990 r. znajdował się w posiadaniu [...],
•do przedmiotowego gruntu [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych.
Wymienione w powyższym przepisie przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie na 5 grudnia 1990 r. a skutek rzeczowy następuje z mocy prawa na 27 października 2000 r., co wynika z art. 34 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości w świetle księgi wieczystej nr [...], decyzji Wojewody [...] [...] października 2020 r., znak [...], że właścicielem nieruchomości w dacie wcześniejszej tj. 27 maja 1990 r. stała się Gmina [...]. Nie spełniona została zatem pierwsze z przesłanek tj. przesłanka własności Skarbu Państwa. Prawidłowo zatem organy przyjęły, że brak jest podstaw do zastosowania art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji, ponieważ nie została spełniona przesłanka własności.
Oba organy w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy i go oceniły pod kątem możliwości zastosowania art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji. Jak trafnie wskazano w nich brak spełnienia przesłanki własności wobec konieczności łącznego spełnienia pozostałych przesłanek czyni bezprzedmiotowym odnoszenie się przez organ do ich spełniania (posiadanie, brak dokumentów).
Z tych względów i na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI