I SA/Wa 1263/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-02-01
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościgruntużytkowanie wieczystewłasnośćjednostka badawczo-rozwojowainstytutgminaskarżony organk.p.a.strona postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy na decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając, że Gmina nie jest stroną w sprawie dotyczącej nabycia przez Instytut prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa.

Sprawa dotyczyła skargi Burmistrza Gminy na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, która umorzyła postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody. Wojewoda stwierdził nabycie z mocy prawa przez Instytut prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa. Gmina twierdziła, że jest stroną postępowania, ponieważ złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności wcześniejszej decyzji odmawiającej komunalizacji nieruchomości. Sąd uznał jednak, że Gmina nie posiada przymiotu strony w rozumieniu k.p.a., ponieważ nie ma praw rzeczowych do przedmiotowej działki, a wcześniejsza decyzja Wojewody odmówiła jej stwierdzenia nabycia własności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Burmistrza Gminy na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2004 r., która umorzyła postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. Decyzją Wojewody stwierdzono nabycie z mocy prawa przez Instytut [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa oraz prawa własności znajdujących się na nim budynków. Gmina wniosła odwołanie, argumentując, że decyzja uwłaszczeniowa jest dla niej niekorzystna i że powinna uzyskać potwierdzenie prawa własności. Podniesiono również, że Gmina złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności wcześniejszej decyzji Wojewody z dnia [...] września 1998 r., odmawiającej komunalizacji przedmiotowej nieruchomości. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że Gmina nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., gdyż nie ma praw rzeczowych do działki, a Wojewoda ostateczną decyzją odmówił stwierdzenia nabycia przez Gminę własności tej działki. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę Gminy, podzielił stanowisko organu odwoławczego. Stwierdził, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, stwierdzenie przez organ odwoławczy braku przymiotu strony następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Sąd uznał, że Gmina nie jest stroną w postępowaniu dotyczącym nabycia przez Instytut prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, co znajduje oparcie w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym i przepisach prawa. W związku z tym, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalono.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, gmina nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nabycia przez Instytut prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, jeśli nie posiada do niego praw rzeczowych, a wcześniejsza decyzja odmówiła jej stwierdzenia nabycia własności.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym stwierdzenie braku przymiotu strony przez organ odwoławczy następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. Gmina nie wykazała posiadania praw rzeczowych do nieruchomości ani nie była stroną decyzji pierwotnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.z.u.j.b-r art. 2 § 1

Ustawa o zmianie ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych

Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa, znajdujące się w posiadaniu jednostki badawczo-rozwojowej, która w dniu 5 grudnia 1990 r. nie legitymowała się dokumentami o ich przekazaniu wydanymi w formie przewidzianej prawem i wykorzystywane przez tę jednostkę do celów statutowych, stają się przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki i urządzenia trwale związane z gruntami stają się własnością jednostki badawczo-rozwojowej.

u.j.b-r art. 18a

Ustawa o jednostkach badawczo-rozwojowych

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy umarza postępowanie odwoławcze, gdy wnoszący odwołanie nie jest stroną.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o oddaleniu skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania.

k.p.a. art. 127 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo do odwołania.

p.u.s.a. art. 3

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi.

u.u.m.s.W. art. 26 § 1

Ustawa z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy

Przejście praw i obowiązków Dzielnicy na miasto stołeczne Warszawa.

p.w.u.s.t. art. 18 § 1

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

p.w.u.s.t. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina nie posiada przymiotu strony w postępowaniu, gdyż nie ma praw rzeczowych do nieruchomości, a wcześniejsza decyzja odmówiła jej stwierdzenia nabycia własności.

Odrzucone argumenty

Gmina jest stroną postępowania, ponieważ złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej komunalizacji nieruchomości. Decyzja uwłaszczeniowa jest niekorzystna dla Gminy.

Godne uwagi sformułowania

Stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa.

Skład orzekający

Joanna Banasiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Elżbieta Lenart

członek

Maria Tarnowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego, w szczególności w sprawach dotyczących nieruchomości i uwłaszczenia, oraz stosowanie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej jednostek badawczo-rozwojowych i przepisów przejściowych związanych z dekretami warszawskimi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – ustalenia kręgu stron postępowania administracyjnego, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Choć stan faktyczny jest specyficzny, zasady prawne są uniwersalne.

Kto jest stroną w sporze o grunt? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady k.p.a.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1263/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-02-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Lenart
Joanna Banasiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Tarnowska
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart Asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Burmistrza Gminy [...] na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Wa 1263/04
UZASADNIENIE
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r., nr [...] na podstawie art. 2 ust 1 pkt 1 i 2 ust 2, 3 i 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zmianie ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz. U. Nr 75, poz. 467 z późn. zm.), art. 18a ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz. U. z 1991 r. Nr 44, poz. 194 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa, po rozpatrzeniu wniosku Instytutu [...] w W. stwierdził w pkt I decyzji nabycie z mocy prawa z dniem 29 lipca 1997 r. przez Instytut [...] z siedzibą w W. przy ul. [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2, oznaczonego na wyrysie z mapy ewidencyjnej z dnia [...] września 2001 r. jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...]. Orzekł ponadto w pkt II o nieodpłatnym nabyciu prawa własności budynku i innych urządzeń znajdujących się na gruncie opisanym w pkt I decyzji, wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do niniejszej decyzji, przy czym w pkt III decyzji nie ustalił ceny gruntu opisanego w pkt I decyzji oraz opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego tego gruntu - w związku z art. 18 a ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono m.in., że z dniem 29 lipca 1997 r. weszła w życie ustawa z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zmianie ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz. U. z dnia 14 lipca 1997 r. Nr 75, poz. 467). Zgodnie z art. 2 ust 1 tej ustawy grunty stanowiące własność Skarbu Państwa, znajdujące się w posiadaniu jednostki badawczo-rozwojowej, która w dniu 5 grudnia 1990 r. nie legitymowała się dokumentami o ich przekazaniu wydanymi w formie przewidzianej prawem i wykorzystywane przez tę jednostkę do celów statutowych, stają się przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki i urządzenia trwale związane z gruntami stają się własnością jednostki badawczo-rozwojowej.
W toku przeprowadzonego postępowania wszczętego na wniosek Instytutu [...] ustalono, że własność Skarbu Państwa do przedmiotowej nieruchomości została stwierdzona na podstawie decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 1983 r., znak [...]. Zgodnie z wypisem z rejestru ewidencji gruntów oraz z załączonymi do akt sprawy dokumentami działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 pozostawała i pozostaje obecnie we władaniu Instytutu [...]. Instytut [...] z siedzibą w W. przy ul. [...] powstał na podstawie zarządzenia nr 60 Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 listopada 1977 r. w sprawie utworzenia Instytutu Sportu, posiada osobowość prawną.
W związku z powyższym Instytut [...], będący jednostką badawczo-rozwojową wpisaną do księgi rejestrowej nr [...] (państwowa osoba prawna), który posiadał przedmiotową nieruchomość zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r. jak i w dniu wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych, stał się z mocy prawa użytkownikiem wieczystym gruntu opisanego w pkt 1 niniejszej decyzji oraz właścicielem znajdujących się na nim budynku i innych urządzeń.
Od opisanej wyżej decyzji odwołanie wniósł Burmistrz Gminy [...], domagając się uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że decyzja uwłaszczeniowa jest niekorzystna dla Gminy. Podano, że decyzją nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. odmówiono Dzielnicy Gminie [...] (obecnie Gmina [...]) stwierdzenia nabycia własności przedmiotowej nieruchomości, wskazując jako przyczynę realizowanie przez Instytut [...] zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej. Decyzja objęta odwołaniem jest wadliwa, to Gmina powinna uzyskać potwierdzenia prawa własności i ustanowić tytuł na rzecz Instytutu. Gmina złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] marca 2002 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2001 r., podnosząc, że zgodnie z art. 127 § 1 kpa odwołanie służy stronie, zaś stroną jest osoba posiadająca interes prawny lub obowiązek (art. 28 kpa). Przedmiotowa działka jest własnością Skarbu Państwa, Gmina [...] nie posiada do niej praw rzeczowych, gdyż Wojewoda [...] ostateczną decyzją z dnia [...] września 1998 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Dzielnicę - Gminę [...] własności tej działki. Z tych względów obecna Gmina [...] nie ma przymiotu strony w niniejszym postępowaniu.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Burmistrz Gminy [...], domagając się w imieniu strony skarżącej uchylenia obydwu decyzji wydanych w sprawie. Powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej w uzasadnieniu skargi stwierdzono, że Gmina jest stroną postępowania w sprawie niniejszej, co wynika ze złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 1998 r. odmawiającej komunalizacji przedmiotowej nieruchomości.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Instytut [...] w W. wnosił o pozytywne dla interesów tego uczestnika postępowania załatwienie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) z dniem 1 stycznia 2004 r. stał się właściwy do rozpoznania sprawy zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem decyzje w niej kwestionowane nie naruszają przepisów prawa materialnego ani procesowego w sposób, który uzasadniałby ich uchylenie, stwierdzenie nieważności lub wydanie z naruszeniem prawa. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Uwzględnienie skargi nastąpić może wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszeń prawa wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 tej ustawy, co w sprawie niniejszej nie miało miejsca.
Wojewoda [...] ostateczną decyzją z dnia [...] września 1998 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Dzielnicę Gminę [...] własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], nr działki ewidencyjnej [...] o powierzchni [...] m2, na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.).
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu [...] stycznia 2004 r., na podstawie art. 61 § 4 w związku z art. 157 § 2 kpa zawiadomił strony, że na wniosek Prezydenta W. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji, natomiast decyzją z dnia [...] marca 2004 r., nr [...], na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 157 § 1 kpa odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. Żadna ze stron postępowania zakończonego wskazaną decyzją nadzorczą nie wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa (k.54 akt sądowych – pismo Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2004 r.).
Zgodnie z art. 127 § 1 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie służy odwołanie tylko do jednej instancji. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa (vide uchwała
NSA z dnia 5 lipca 1999 r., nr OPS 16/98 ONSA 1999/4/119).
W świetle podniesionych wyżej okoliczności sprawy uznać należało, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Pogląd, że Gmina [...] (w miejsce której stroną niniejszego postępowania stało się z wejściem w życie ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy – Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm. miasto stołeczne Warszawa – art. 26 ust 1 tej ustawy) nie jest stroną (w rozumieniu art. 28 kpa) postępowania dotyczącego stwierdzenia nabycia przez Instytut [...] w W. użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego, stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w W. przy ul. [...], działka ewidencyjna nr [...] znajduje oparcie w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym i w przepisach stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji.
Z tych względów na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI