I SA/Wa 125/24

I SA/Wa 125/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj /przewodniczący/
Monika Sawa /sprawozdawca/
Nina Beczek
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
art. 200
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Monika Sawa (spr.), asesor WSA Nina Beczek, Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2024 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w B. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 26 października 2023 r. nr DO-II.7610.158.2023.BK w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] października 2023 nr [...] Minister Rozwoju i Technologii (Minister/organ) po rozpatrzeniu odwołania Spółki [...] z siedzibą w [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2023 r., znak [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] "[...]" w [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w gminie [...], obręb [...], k. m. [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...].
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wojewoda [...], działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r" poz. 344 z późn. zm. dalej jako: "Ugn"), § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.), decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. znak [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem [...] grudnia 1990 r. przez [...] "[...]" w [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w gminie [...], obręb [...], k. m. [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...].
Z decyzją tą nie zgodziła się Spółka [...] z siedzibą w [...], wniosła odwołanie zarzucając m.in. naruszenie art. 200 Ugn w zw.z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe przyjęcie, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w zarządzie [...] "[...]" w [...]. Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów proceduralnych tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art 80 Kpa.
Po rozpatrzeniu odwołania oraz zbadaniu akt sprawy, Minister wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana między innymi na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art 200 ust. 1 ugn grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób. Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter decyzji deklaratoryjnej i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. W myśl art. 200 ust. 4 tej ustawy, uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich. Minister zwrócił uwagę, że zgodnie z ustaleniami organu wojewódzkiego poczynionymi w trakcie postępowania administracyjnego Spółka [...] z siedzibą w [...] jest następcą prawnym [...] "[...]". Organ wskazał, że powyższe ustalono m.in. na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] marca 1993 r. Rep. A nr [...], z którego wynika, że [...] "[...]" w [...] przekształciła się wchodząc w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa o nazwie [...] S.A. w [...]. Następnie aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. [...] S.A. z siedzibą w [...] nabyła przedsiębiorstwo, w skład którego weszła m.in. [...] "[...]" z siedzibą w [...]. Zaś na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. Nr [...], nastąpiło wykreślenie [...] S.A. w [...] z KRS: [...], która to spółka uległa podziałowi poprzez przeniesienie całości majątku do Spółki [...] S.A. w [...] - [...] oraz dwóch spółek nowo zawiązanych: Nieruchomości [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] - KRS: [...] i [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] - KRS: [...]. Jak natomiast wynika z załącznika nr 3 do planu podziału spółki [...] S.A. z siedzibą w [...] przedmiotowa działka nr [...] przypadła [...] S.A. Podsumowując powyższe, Minister stwierdził, że spółka ta jest następcą prawnym [...] "[...]" w [...], w związku z czym w rozumieniu art. 28 Kpa jest ona stroną niniejszego postępowania. Minister przypomniał, że Wojewoda [...] w toku prowadzonego postępowania uwłaszczeniowego stwierdził, że w dniu 5 grudnia 1990 r. prawo własności przedmiotowej działki nr [...] przysługiwało Skarbowi Państwa. Powyższych ustaleń organ wojewódzki dokonał w oparciu o treść księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, w której własność Skarbu Państwa została ujawniona na podstawie art. 1 Dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. (Dz. U. R.P. Nr 39 poz. 223) oraz z wyjaśnień Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. znak [...], z których wynika, iż działka nr [...] została przejęta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 1 dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej (Dz. U. R.P. Nr 39, poz. 233). Zdaniem Ministra powyższe okoliczności nie budzą wątpliwości i nie zostały zakwestionowane przez skarżącą, jednakże kwestią sporną na gruncie niniejszej sprawy jest okoliczność, czy przedmiotowy grunt znajdował się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego [...] "[...]" w [...] w okresie przed dniem 5 grudnia 1990 r. W pierwszej kolejności Minister zwrócił uwagę, że zarząd, to prawna forma władania nieruchomością. Obowiązująca w dniu 5 grudnia 1990 r. ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99) przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Zgodnie z art. 38 ust. 2 ww. ustawy państwowe jednostki organizacyjne uzyskują grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Ponadto na podstawie art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. grunty państwowe będące w dniu wejścia ww. ustawy tj. dnia 1 sierpnia 1985 r., w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych, które to zostało ustanowione między innymi na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U, z 1961 r. Nr 32, poz. 159) przechodzą w zarząd tych jednostek. Mając na uwadze powyższe Minister uznał, że zarząd nieruchomości był ustanawiany nie w sposób ogólny, lecz tylko dla ściśle określonych składników mienia. Organ wskazał, że jednocześnie zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnienia zarządu nie można w żadnym przypadku domniemywać (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 1998 r., sygn. akt I SA 1989/97 LEK nr 45054, z dnia 5 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 2240/98 LEK nr 47386, z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 1295/05 LEK nr 194864). W orzecznictwie przyjmuje się również, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej (zob. uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1993 r" sygn. akt III CZP 81/93, OSNC z 1994/2/27 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 929/09, publ. CBOSA). Stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r.. Nr 23, poz. 120 ze zm.). Zgodnie z kolejnymi ustępami § 4 ww. rozporządzenia, jeżeli właściwy organ nie dysponuje dokumentami, o których wyżej mowa, może wezwać państwowe i komunalne osoby prawne do ich dostarczenia w wyznaczonym terminie. Jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust 1, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym. Dokumenty stanowiące podstawę stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu wskazuje się w uzasadnieniu decyzji, o której mowa w art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przechodząc do oceny spełnienia w niniejszej sprawie przesłanki pozostawania przedmiotowego gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie [...] "[...]" w [...], Minister wskazał, że wnioskodawczyni wywodzi prawo zarządu do przedmiotowej nieruchomości z załączonej do wniosku mapy zasadniczej, wypisu z rejestru gruntów oraz kopii załącznika nr 3 Planu podziału [...] S.A. z oznaczeniem działki objętej wnioskiem. Wskazał, że ww. dokumenty nie stanowią dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, potwierdzających istnienie prawa zarządu do przedmiotowej nieruchomości. Wobec powyższego Wojewoda [...] w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] zwrócił się do wnioskodawczyni, Starosty [...] oraz Burmistrza Miasta [...] o nadesłanie dokumentów świadczących o tym, że w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowy grunt znajdował się w zarządzie [...] "[...]" w [...], przewidzianych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.). W odpowiedzi na ww. wezwanie wnioskodawczyni w piśmie z dnia [...] lutego 2023 r. wyjaśniła, że takie dokumenty zostały załączone do wniosku uwłaszczeniowego z dnia [...] stycznia 2023 r. Ponadto Starosta [...] w piśmie z dnia [...] czerwca 2023 r. znak; [...] oraz Burmistrz Miasta [...] w piśmie z dnia [...] lutego 2023 r. znak: [...] wskazali, iż nie posiadają dokumentów mogących świadczyć o przekazaniu przedmiotowej nieruchomości w zarząd lub użytkowanie na rzecz [...] "[...]" w [...]. Mając na uwadze powyższe Minister stwierdził, że żaden ze zgromadzonych w niniejszej sprawie dokumentów nie stanowi dowodu potwierdzającego przysługiwanie [...] "[...]" w [...] prawa zarządu do gruntu położonego w [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] m2 w dniu 5 grudnia 1990 r. W szczególności takim dokumentem nie jest dołączony do wniosku o uwłaszczenie wypis z rejestru gruntów sporządzony wg. stanu na dzień [...] listopada 2022 r., w którym jako władającego działką nr [...] ujawniono przedsiębiorstwo państwowe [...] "[...]" w [...], gdyż nie jest to dokument wymieniony w § 4 ust 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. Również dołączone do wniosku uwłaszczeniowego: mapa zasadnicza z dnia [...] listopada 2022 r. oraz "Plan podziału spółki [...] S.A. z siedzibą w [...]" z dnia [...] lutego 2017 r. nie są dokumentami wymienionymi w § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. Wobec tego, zdaniem Ministra, nie można na tej podstawie stwierdzić aby [...] "[...]" w [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. przysługiwało prawo zarządu do działki nr [...]. W ocenie Ministra organ I instancji prawidłowo uznał, iż przedłożone do akt sprawy dokumenty nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu przedmiotowym gruntem. Minister wskazał także, że prawo do zarządu do określonej nieruchomości nie powstaje z mocy samego prawa. Strona winna dysponować indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, czy to w formie decyzji, umowy, czy też protokołu zdawczo-odbiorczego, który ustanowiłby zarząd czy użytkowanie. Zarząd (dziś trwały zarząd), to prawne formy władania, które uprawniają do władania nieruchomością. Sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwo, a następnie spółkę z nieruchomości nie kreuje prawa zarządu. Ponadto decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1907/10 ). Przy tym istnienia prawa zarządu nie można domniemywać. Prawo zarządu mogło zostać ustanowione tylko w ściśle określony sposób, a wykazanie prawa zarządu do nieruchomości, jak wskazano powyżej, następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych w § 4 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. Przede wszystkim zaś w drodze decyzji organu administracji lub w ściśle określonych umów o przekazaniu nieruchomości pomiędzy państwowymi jednostkami organizacyjnymi. Samo faktyczne władanie gruntami oraz ustalenie opłat z innego tytułu i w innym okresie nie determinują w sposób konieczny istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 207/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2008 r. I OSK 795/07) Minister podkreślił, że dokumenty określone w § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu podlegają ocenie i nie można a priori przyjmować na ich podstawie, że prawo zarządu istniało w dniu 5 grudnia 1990 r. (zob, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1062/06). Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia przez Wojewodę [...] art. 7 w zw. z art. 77 Kpa Minister wskazał, że zgodnie z treścią powyższych artykułów, w postępowaniu administracyjnym co do zasady na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek wyczerpującego zbadania wszelkich okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, tj. ustalenie stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Nie znaczy to jednak, że strona zainteresowana korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem powinna zrezygnować z aktywności dowodowej, zwłaszcza w sytuacjach, w których ocena materiału dowodowego nie jest w pełni jednoznaczna. Wprawdzie przepis art. 7 Kpa nakłada na organy administracji obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jednakże nie może to oznaczać obciążenia organu nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności w sytuacji gdy strona, nawet pomimo wezwań organu nie przedstawia żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń.
Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1771/10 (publ. CBOSA) stwierdził, iż realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art 7 i art. 77 § 1 Kpa. organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale też i strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnieniu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 1984 r. sygn. akt II SA 1205/84, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 1113/16, publ. CBOSA). Uważa się, że w sprawach w których na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne, a twierdzenia strony w tym zakresie są ogólnikowe i lakoniczne, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wezwanie strony do uzupełnienia i sprecyzowania tych twierdzeń. Dopiero gdy strona nie wskaże takich konkretnych okoliczności, można z tego wywieść negatywne dla niej wnioski (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 1988 r. sygn. akt II SA 1947/87, publ. CBOSA). Wobec powyższego Minister wskazał, że Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2023 r., znak [...] prawidłowo stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka posiadania przez wnioskodawczynię w dniu 5 grudnia 1990 r., prawa zarządu do gruntu położonego w gminie [...], obręb [...], k. m. [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] m2 uregulowana w księdze wieczystej nr [...]. Minister podkreślił, że wymienione w tym przepisie przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Oznacza to, że niespełnienie którejkolwiek z nich, nawet przy spełnieniu pozostałych, uniemożliwia skorzystanie z możliwości uwłaszczenia na podstawie art. 200 ust. 1 ugn.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółka [...] S.A. w [...] (skarżąca), zaskarżając ją w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji polegający na bezzasadnym przyjęciu, iż dokumenty przedłożone organowi, w tym w szczególności mapa zasadnicza, wypis z rejestru gruntów oraz kopia załącznika nr 3 Planu podziału [...] S.A. z oznaczeniem działki objętej wnioskiem nie uzasadniają stwierdzenia nabycia użytkowania wieczystego z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] "[...]" w [...];
2. naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organy administracji publicznej oceny materiału dowodowego w sposób dowolny i wybiórczy oraz wbrew regułom wynikającym z tych przepisów;
3. naruszenie przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy;
a) art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. ws. przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu - poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe przyjęcie, że brak jest podstaw do stwierdzenia istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu do gruntu i wydania na rzecz odwołującej decyzji uwłaszczeniowej,
b) art. 38 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach z dnia 14 lipca 1961 r. oraz art. 87 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dnia 29 kwietnia 1985 r. - poprzez niewłaściwe niezastosowanie i nieuwzględnienie, że grunty państwowe będące w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przeszły z mocy prawa w użytkowanie, a następnie w zarząd tych jednostek w sytuacji, gdy właściwe zastosowanie tego przepisu prowadziłoby do stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego spornych gruntów.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2023 roku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, a także o zasądzenie od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje, że skarga nie jest zasadna.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 121). Zgodnie z treścią tego przepisu w sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy.
W dniu 10 lutego 1998 r. zostało wydane rozporządzenie przez Radę Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120, ze zm.). Zgodnie z § 4 i § 5 tego rozporządzenia właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r.
Z uwagi na deklaratoryjny charakter decyzji uwłaszczeniowej zasadnicze znaczenie dla oceny jej prawidłowości ma stan prawny przedmiotowej nieruchomości istniejący w dniu 5 grudnia 1990 r. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych podstawą do stwierdzenia istnienia w tej dacie prawa zarządu konkretnej nieruchomości jest wykazanie się przez wnioskodawcę lub też odszukanie z urzędu przez organ co najmniej jednego z następujących dokumentów: decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd, decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu, umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa, odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości, decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości, protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r., umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi. Jeżeli właściwy organ nie dysponuje dokumentami o których mowa wyżej, może wezwać państwowe osoby prawne do ich dostarczenia w wyznaczonym terminie (§ 4 ust. 2 rozporządzenia). Jeżeli natomiast wskazane wyżej dokumenty nie zachowały się, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 kpa, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym (§ 4 ust. 3 rozporządzenia).
Analizując akta sprawy w kontekście przywołanych wyżej przepisów, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Rozwoju i Technologii oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] nie naruszają prawa.
Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowa działka stanowiła własność Skarbu Państwa. Jak bowiem wynika z treści księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości własność Skarbu Państwa została ujawniona na podstawie art. 1 Dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. (Dz. U. R.P. Nr 39 poz. 223). Oznacza to, że w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowa działka stanowiła własność Skarbu Państwa, a zatem został spełniony podstawowy warunek wynikający z art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Okoliczność ta nie była także kwestionowana. Nie jest również sporne, że Spółka [...] S.A. z siedzibą w [...] jest następcą prawnym [...] "[...]", co zostało przez organy prawidłowo ustalone na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] marca 1993 r. Rep. A nr [...], z którego wynika, że [...] "[...]" w [...] przekształciła się wchodząc w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa o nazwie [...] Spółka [...] S.A. w [...]. Następnie aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. [...] S.A. z siedzibą w [...] nabyła przedsiębiorstwo, w skład którego weszła m.in. [...] "[...]" z siedzibą w [...]. Zaś na podstawie postanowienia Sąd Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. Nr [...], nastąpiło wykreślenie [...] S.A. w [...] z KRS: [...], która to spółka uległa podziałowi poprzez przeniesienie całości majątku do Spółki [...] S.A. w [...] - KRS: [...] oraz dwóch spółek nowo zawiązanych: [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] - KRS: [...] i [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] - KRS: [...]. Jak natomiast wynika z załącznika nr 3 do planu podziału spółki [...] S.A. z siedzibą w [...] przedmiotowa działka nr [...] przypadła Spółce [...] S.A.
Odnosząc się do spełnienia przesłanki istnienia prawa zarządu Sąd wskazuje, że skarżąca spółka prawo zarządu do przedmiotowej nieruchomości wywodzi z załączonej do wniosku mapy zasadniczej, wypisu z rejestru gruntów oraz kopii załącznika nr 3 Planu podziału [...] S.A. z oznaczeniem działki objętej wnioskiem. W odpowiedzi na wezwanie wystosowane przez Wojewodę [...] z [...] lutego 2023 r. skarżąca wyjaśniła, że dokumenty potwierdzające istnienie prawa zarządu spółki do przedmiotowej nieruchomości zostały załączone do wniosku uwłaszczeniowego z dnia [...] stycznia 2023 r i stanowią je mapa zasadnicza, wypis z rejestru gruntów oraz kopia załącznika nr 3 Planu podziału [...] S.A. Z kolei Starosta [...] w piśmie z dnia [...] czerwca 2023 r. znak; [...] oraz Burmistrz Miasta [...] w piśmie z dnia [...] lutego 2023 r. znak: [...] wskazali, iż nie posiadają dokumentów mogących świadczyć o przekazaniu przedmiotowej nieruchomości w zarząd lub użytkowanie na rzecz [...] "[...]" w [...].
Analizując akta sprawy w kontekście przywołanych następnie przepisów oraz majac na uwadze prawidłowo przez organy ustalony stan faktyczny Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] nie naruszają prawa. Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu skarżącej spółki, do przedmiotowej nieruchomości położonej w gminie [...], obręb [...], k. m. [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...].
Jednocześnie, Sąd wskazuje, że w odniesieniu do kwestii udokumentowania istnienia prawa zarządu na podstawie innych, niż dokumenty, środków dowodowych dowody te mogłyby potwierdzić istnienie prawa zarządu tylko wtedy, gdy nie zachowały się dokumenty, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 1998 r. Wobec tego wnioskodawca uwłaszczenia winien wykazać, że miał w swej dyspozycji konkretne dokumenty potwierdzające określone prawo (zarząd, użytkowanie), które później zaginęły, czy uległy zniszczeniu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 207/09, opubl. CBOSA). Sytuacji takiej skarżąca nie podniosła także w toku postępowania i nie wskazała na zagubienie dokumentów potwierdzających istnienie prawa zarządu.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnienia zarządu nie można domniemywać. Istotne jest również, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej. Wskazać także należy, że skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu, który potwierdzałby przekazanie przedmiotowej nieruchomości w zarząd jej poprzednikowi prawnemu. Jak już wyżej wskazano zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych (...), podstawą do stwierdzenia istnienia dotychczasowego prawa zarządu jest wykazanie się przez wnioskodawcę lub też odszukanie z urzędu przez organ co najmniej jednego z wymienionych w tym przepisie dokumentów. Natomiast, jak już wskazano uprzednio, w niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca spółka nie przedstawiła ani decyzji, ani umowy, ani żadnego z dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia, które potwierdzałyby, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w zarządzie czy użytkowaniu jej poprzednika prawnego. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wielu orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w uchwale NSA z dnia 27 lutego 2017 r., sygn. akt I OPS 2/16. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów przyjął, że: "Pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa [...] bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.)".
Ponadto Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko przyjęte w orzecznictwie sądowym, że o tytule prawnym do konkretnie oznaczonej nieruchomości, nie mogą stanowić akty ogólne regulujące status przedsiębiorstwa w sytuacji, gdy nie zostało ustalone, aby zostały wydane decyzje uprawnionych organów państwowych o przekazaniu nieruchomości w zarząd lub użytkowanie przedsiębiorstwa. W niniejszej sprawie skarżąca spółka nie wykazała, aby dysponowała takim indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, czy to w formie decyzji administracyjnej, czy w formie umowy. W świetle art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami dla nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny dotyczący tego mienia istniejący w dniu 5 grudnia 1990 r.
Nie jest również zasadny zarzut naruszenia przez organy administracji art. 7, 77 § 1 kpa. W ocenie Sądu organy administracji z urzędu podjęły wszelkie niezbędne czynności dla wyjaśnienia, czy zachowała się jakakolwiek decyzja ustanawiająca prawo zarządu dla skarżącej. Dokonały ustaleń także w pozostałym zakresie sprawy i nie ma żadnych podstaw do kwestionowania prawidłowości tych ustaleń. Przeprowadzona przez organy ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie ma cech dowolności i nie narusza zasady pogłębionego zaufania do władzy publicznej. Przyjęte przez organy stanowisko zostało należycie uzasadnione, poprzez wskazanie dowodów, na których oparły swoje rozstrzygnięcie oraz przyczyn, dla których nie podzieliły podnoszonej przez skarżącą argumentacji, wyjaśniając również przy tym podstawę prawną wydanych decyzji.
W tej sytuacji, skoro po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, nie uzyskano dowodu potwierdzającego zarząd gruntem – co nie jest kwestionowane, to zarówno organ pierwszej instancji jak i Minister trafnie wywiedli, że nie było podstaw do uwzględnienia wniosku uwłaszczeniowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.