I SA/Wa 1247/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy na postanowienie Ministra utrzymujące negatywną opinię Kuratora Oświaty w sprawie likwidacji szkoły, uznając, że dobro dzieci i czynniki społeczne mogą przeważać nad ekonomicznymi.
Gmina chciała zlikwidować Szkołę Podstawową w M. z powodów ekonomicznych i demograficznych, jednak Kurator Oświaty wydał negatywną opinię, kierując się dobrem dzieci i oporem społecznym. Minister Edukacji utrzymał tę opinię w mocy. Gmina zaskarżyła decyzję do WSA, argumentując, że organ nie uwzględnił alternatywnych rozwiązań i błędnie ocenił sytuację. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że opinia kuratora, oparta na uznaniu administracyjnym, nie narusza prawa, a czynniki społeczne mogą być decydujące.
Sprawa dotyczyła skargi Gminy [...] na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, które utrzymało w mocy negatywną opinię Kuratora Oświaty dotyczącą zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej w M.. Gmina argumentowała, że likwidacja jest uzasadniona ekonomicznie (wysoki koszt utrzymania, niż demograficzny) i zaproponowała alternatywne rozwiązania, w tym utworzenie filii lub szkoły prowadzonej przez stowarzyszenie. Kurator Oświaty wydał negatywną opinię, wskazując na prognozowany wzrost liczby dzieci w obwodzie, konieczność zapewnienia dowozu i opieki, a także dobro dzieci i opór społeczności lokalnej. Minister Edukacji podtrzymał stanowisko kuratora, podkreślając, że czynniki ekonomiczne nie mogą być jedyną przesłanką likwidacji szkoły. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy, uznając, że opinia kuratora, wydana w ramach uznania administracyjnego, nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że opinia kuratora dotyczy samego zamiaru likwidacji, a nie spełnienia formalnych wymogów, i że dobro dzieci oraz czynniki społeczne mogą przeważać nad ekonomicznymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, negatywna opinia Kuratora Oświaty, oparta na uznaniu administracyjnym uwzględniającym dobro dzieci i czynniki społeczne, nie narusza prawa, nawet jeśli gmina przedstawia argumenty ekonomiczne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opinia kuratora oświaty jest jednym z elementów niezbędnych do likwidacji szkoły i jest wydawana na podstawie uznania administracyjnego. Kryteria oceny przez kuratora nie są ściśle określone w przepisach, a dobro dzieci i czynniki społeczne mogą przeważać nad ekonomicznymi. Przyjęcie tych argumentów przez kuratora nie narusza granic uznania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (3)
Główne
u.s.o. art. 59 § ust. 1 i 2
Ustawa o systemie oświaty
Opinia kuratora oświaty jest niezbędnym elementem procesu likwidacji szkoły i jest wydawana na podstawie uznania administracyjnego, uwzględniając dobro dzieci i czynniki społeczne.
Pomocnicze
u.s.o. art. 17 § ust. 1
Ustawa o systemie oświaty
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o oddaleniu skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dobro dzieci i czynniki społeczne mogą być decydujące przy opiniowaniu zamiaru likwidacji szkoły, nawet wbrew argumentom ekonomicznym gminy. Opinia kuratora oświaty jest wydawana w ramach uznania administracyjnego i nie musi być zgodna z oczekiwaniami organu prowadzącego szkołę, jeśli opiera się na uzasadnionych przesłankach.
Odrzucone argumenty
Argumentacja gminy oparta wyłącznie na czynnikach ekonomicznych i demograficznych. Zarzut, że organ nie uwzględnił alternatywnych rozwiązań zaproponowanych przez gminę. Zarzut, że organ pominął istnienie systemu dowożenia dzieci.
Godne uwagi sformułowania
czynniki ekonomiczne nie mogą być jedyną przesłanką zamiaru likwidacji szkoły, a należy brać również pod uwagę czynnik społeczny Opinia kuratora oświaty [...] jest jednym z elementów, które muszą być spełnione by szkoła mogła zostać zlikwidowana. Opinia ta zatem wydawana jest na podstawie uznania administracyjnego.
Skład orzekający
Emilia Lewandowska
przewodniczący
Daniela Kozłowska
członek
Mirosław Gdesz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie decyzji o likwidacji szkół, znaczenie opinii kuratora oświaty, prymat dobra dziecka i czynników społecznych nad ekonomicznymi w sprawach oświatowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu opinii kuratora oświaty w procesie likwidacji szkoły.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje konflikt między potrzebami ekonomicznymi samorządu a dobrem dzieci i społeczności lokalnej, co jest częstym problemem w zarządzaniu oświatą.
“Czy ekonomia zawsze wygrywa? Sąd stanął w obronie szkoły, stawiając dobro dzieci ponad budżetem gminy.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 1247/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-09-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-08-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Daniela Kozłowska Emilia Lewandowska /przewodniczący/ Mirosław Gdesz. /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze Sygn. powiązane I OSK 139/06 - Wyrok NSA z 2006-11-07 Skarżony organ Minister Edukacji Narodowej i Sportu Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2005 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie likwidacji szkoły oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r. Minister Edukacji Narodowej i Sportu nr [...] utrzymał w mocy postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w sprawie negatywnej opinii dotyczącej zamiaru zlikwidowania przez Radę Gminy [...] z dniem [...] sierpnia 2004 r. Szkoły Podstawowej w M.. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] lutego 2004 r. Wójt Gminy [...] wystąpił do [...] Kuratora Oświaty o zaopiniowanie zamiaru zlikwidowania z końcem roku szkolnego 2003/2004 Szkoły Podstawowej w M.. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż za likwidacją placówki przemawia wysoki koszt utrzymania szkoły oraz koszt utrzymania 1 ucznia wynoszący [...] zł. Ponadto wskazano, że w obwodzie szkoły widoczny jest niż demograficzny. Wskazano również, że w przypadku likwidacji szkoły uczniowie będą kontynuować naukę w nowoutworzonej w miejsce zlikwidowanej szkoły, filii Szkoły Podstawowej nr [...] w G. o strukturze organizacyjnej z oddziałami 0-III, zaś uczniowie klas wyższych będą dowożeni do Szkoły w G., względnie w miejsce zlikwidowanej szkoły powstanie szkoła oddziałami 0-VI prowadzona przez stowarzyszenie. Do wniosku załączona została uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] lutego 2004 r. w sprawie zamiaru zlikwidowania Szkoły Podstawowej w M.. [...] Kuratora Oświaty postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. zaopiniował negatywnie zamiar likwidacji szkoły. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że analiza liczby dzieci zamieszkałych w obwodzie szkoły wskazuje tendencję zwyżkową w kolejnych rocznikach i kształtuje się na poziomie [...] dzieci. Kurator wskazał ponadto, że likwidacja szkoły spowoduje konieczność dojeżdżania dzieci do innej placówki, organizację dowożenia i zapewnienia opieki w czasie dowozu, jak również wydłuży czas pobytu małego dziecka poza domem rodzinnym. Kurator wskazał, że podejmując przedmiotową decyzję kierowano się przed wszystkim dobrem dzieci i zapewnienia uczniom jak najlepszych warunków rozwoju. Uwzględniono również negatywną opinię społeczności lokalnej w sprawie zamiaru likwidacji szkoły. Gmina [...] wniosła do Ministra Edukacji Narodowej i Sportu zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretacją przepisów oraz sprzeczność ustaleń z zebranym materiałem dowodowym. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że uczniowie zlikwidowanej szkoły będą mieli odpowiednie warunki do kontynuowania nauki, przy czym w przypadku powstania stowarzyszenia, które przejęłoby szkołę w M., dzieci dalej mogłyby uczyć się na miejscu. Organ prowadzący szkołę przewidział kilka alternatywnych rozwiązań związanych z likwidacją szkoły, jednak w żadnym z nich nie przewiduje się faktycznej likwidacji szkoły, w najgorszym razie byłoby to zmniejszenie stopnia organizacyjnego do klas 0-3. Zdaniem gminy, Kurator w ogóle nie odniósł się do tych rozwiązań. Wskazano również na uwarunkowania ekonomiczne i opracowany w gminie program reorganizacji szkół, który ma na celu wprowadzenie ograniczenia wydatków na oświatę, które w 2003 r. pochłonęły 70 % budżetu Gminy [...]. Minister Edukacji Narodowej i Sportu postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r. utrzymał w mocy powołane postanowienie [...] Kuratora Oświaty. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że przedstawiona przez Wójta Gminy [...] argumentacja nie wskazuje jednoznacznie na zasadności likwidacji szkoły w M., a czynniki ekonomiczne nie mogą być jedyną przesłanką zamiaru likwidacji szkoły, a należy brać również pod uwagę czynnik społeczny. Postanowienie to stało się przedmiotem skargi Gminy [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Minister rozpatrując przedmiotową sprawę nie rozważył wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy. W szczególności tak organ I jak i II instancji wskazując na konieczność zapewnienia w przypadku likwidacji szkoły -dojazdu dla dzieci wraz z opieką, pominęli to, że na terenie Gminy [...] działa system dowożenia dzieci autobusem szkolnym. Do skargi załączono również mapę, z której wynika, iż dla części uczniów trasa do szkoły nie ulegnie zwiększeniu. Zdaniem skarżącego organ w żadne sposób nie ustosunkował się do zamiaru utworzenia w miejsce likwidowanej szkoły i na jej bazie nowej placówki oświatowej. Skarżący wskazał ponadto, że likwidacja szkoły w M. była częścią szerszego planu reorganizacji placówek oświatowych na terenie gminy. Strona skarżąca jako błędne ustalenia co do konieczności przejścia [...] uczniów do Szkoły Podstawowej w G., pogorszenia warunków bezpieczeństwa uczniów oraz niezapełnienia dzieciom właściwych warunków dydaktycznych. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej i Sportu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Sąd przyjął jako prawidłowy stan faktyczny ustalony w zaskarżonym postanowieniu oraz poprzedzającym go postanowieniu organu pierwszej instancji. Opinia kuratora oświaty, o której mowa w art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r., Nr 67, poz. 329 ze zm.), jest jednym z elementów, które muszą być spełnione by szkoła mogła zostać zlikwidowana. Oprócz elementów wymienionych w ust. 1 powołanego przepisu uzyskanie opinii kuratora oświaty, pozytywnie opiniującej zamiar likwidacji szkoły, jest niezbędnym czynnikiem procesu likwidacji szkoły. Ocena każdego z tych elementów następuje odrębnie. Dlatego też opinia kuratora oświaty, o której mowa jest w ust. 2 art. 59 powołanej ustawy wyraża stanowisko tego organu w przedmiocie likwidacji szkoły, a nie stanowi oceny czy zostały spełnione warunki przewidziane w art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty do likwidacji szkoły. W związku z tym, jeżeli nawet Gmina [...] spełniałaby wszystkie wymogi określone w art. 59 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, to nie nakłada to na kuratora oświaty obowiązku wydania pozytywnej opinii co do zamiaru likwidacji szkoły bowiem kurator nie wydaje opinii w przedmiocie wykonania obowiązków określonych w powołanych przepisach, ale opiniuje sam zamiar likwidacji szkoły. Przepisy ustawy nie określają, jakimi kryteriami winien się kierować kurator oświaty wydając opinię o zamiarze likwidacji szkoły. Opinia ta zatem wydawana jest na podstawie uznania administracyjnego. Uznanie to nie może mieć oczywiście zupełnie dowolnego charakteru. Kurator uzasadniając swoje opinię wskazał na następujące okoliczności: * pogorszenie warunków dydaktycznych, opiekuńczych i wychowawczych uczniów, * wydłużenie drogi do szkoły i obniżenie poziomu bezpieczeństwa uczniów poprzez konieczność przechodzenia przez ulicę o dużym natężeniu ruchu i wypadkowości pieszych, * wyłącznie czynnik ekonomiczny nie może decydować o likwidacji dobrej szkoły, * propozycja władz gminy spotkała się z bardzo dużym oporem społecznym lokalnego środowiska. Przyjęcie tych argumentów jako podstawy do wydania negatywnej opinii nie narusza granic uznania administracyjnego, a zatem również rozstrzygnięcie organu drugiej instancji utrzymujące w mocy postanowienie kuratora oświaty nie narusza prawa. Z tych względów sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.