I SA/WA 1245/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku R. Z. o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w kwocie 2028 zł wraz z odsetkami. Skarżąca argumentowała, że samotnie wychowuje niepełnosprawną córkę, ponosi wysokie koszty leczenia i utrzymania, a jej dochody ledwo pokrywają bieżące wydatki. Organy administracji, zarówno Wojewoda, jak i Minister Rodziny i Polityki Społecznej, odmówiły umorzenia, uznając, że sytuacja rodziny nie jest na tyle wyjątkowa, aby uzasadniać zastosowanie art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd administracyjny uchylił jednak obie decyzje, opierając się na zarzucie pełnomocnika skarżącej dotyczącym wadliwości formalnej pierwszej decyzji Wojewody z 12 lipca 2022 r. Sąd stwierdził, że wydruk tej decyzji, mimo posiadania podpisu elektronicznego, nie zawierał wymaganego przez art. 393 § 2 k.p.a. identyfikatora systemu teleinformatycznego, co czyniło go nieskutecznym dowodem wydania decyzji w obrocie prawnym. W związku z tym, kwestia istnienia i skuteczności tej decyzji pozostawała otwarta, a dalsze postępowanie administracyjne powinno wyjaśnić jej status prawny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących doręczania pism elektronicznych w postępowaniu administracyjnym oraz wymogów formalnych wydruków decyzji.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwości formalnej wydruku decyzji elektronicznej; nie rozstrzyga merytorycznie kwestii umorzenia świadczeń.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wydruk decyzji wydanej w formie elektronicznej, pozbawiony identyfikatora nadawanego przez system teleinformatyczny, może stanowić skuteczny dowód doręczenia decyzji i tym samym wejścia jej do obrotu prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki wydruk nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 393 § 2 k.p.a. i nie stanowi dowodu na wydanie decyzji w formie elektronicznej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że wydruk pisma wydanego w postaci elektronicznej, aby mógł stanowić dowód doręczenia, musi zawierać m.in. identyfikator nadawany przez system teleinformatyczny. Brak tego elementu oznacza, że pismo nie spełnia wymogów formalnych i nie można uznać, że decyzja została prawidłowo podpisana i weszła do obrotu prawnego.
Czy w sytuacji wadliwości formalnej pierwszej decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, możliwe jest merytoryczne rozpatrzenie wniosku o umorzenie tych świadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przed rozpatrzeniem merytorycznym należy wyjaśnić status prawny pierwszej decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przed merytorycznym rozpatrzeniem wniosku o umorzenie, organ musi najpierw ustalić, czy pierwsza decyzja zobowiązująca do zwrotu świadczeń została wydana i doręczona w sposób zgodny z prawem. Dopiero po wyjaśnieniu tej kwestii można przystąpić do dalszego postępowania.
Jakie okoliczności uzasadniają umorzenie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z odsetkami na podstawie art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych?
Odpowiedź sądu
Umorzenie jest środkiem wyjątkowym, stosowanym w szczególnie uzasadnionych okolicznościach, takich jak trudna sytuacja rodzinna, ciężka choroba lub niepełnosprawność wymagająca znacznych nakładów finansowych, czy trudna sytuacja finansowa uniemożliwiająca spłatę.
Uzasadnienie
Sąd odniósł się do stanowiska organów, że umorzenie jest wyjątkiem od zasady zwrotu świadczeń. Podkreślono, że choroba córki skarżącej ma charakter stały, a dochody rodziny przekraczają minimum egzystencji i socjalne, co utrudniało uznanie sytuacji za nadzwyczajną. Jednakże, ze względu na wadliwość pierwszej decyzji, sąd nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie.
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
u.ś.r. art. 30 § 9
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Przepis regulujący możliwość umorzenia nienależnie pobranych świadczeń w szczególnie uzasadnionych okolicznościach.
Pomocnicze
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące podpisu na decyzji.
k.p.a. art. 14 § 1a
Kodeks postępowania administracyjnego
Sposób podpisywania pism utrwalanych w postaci papierowej i elektronicznej.
k.p.a. art. 393 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość doręczenia wydruku pisma elektronicznego.
k.p.a. art. 393 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne wydruku pisma elektronicznego, w tym identyfikator systemu.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
Wykładnia przepisów prawa na korzyść strony w razie wątpliwości.
k.p.a. art. 7b
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny na podstawie zebranego materiału, czy zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji.
k.p.a. art. 81a
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do należytego i wyczerpującego załatwienia sprawy.
eIDAS art. 3 § 12
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 910/2014
Definicja kwalifikowanego podpisu elektronicznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwość formalna pierwszej decyzji Wojewody z 12 lipca 2022 r. polegająca na braku identyfikatora systemu teleinformatycznego w wydruku elektronicznym, co uniemożliwia uznanie jej za skutecznie doręczoną i wydaną w obrocie prawnym.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów administracji dotyczące braku szczególnie uzasadnionych okoliczności do umorzenia świadczeń, oparte na analizie dochodów i wydatków rodziny, które nie zostały rozstrzygnięte przez sąd z powodu wadliwości formalnej pierwszej decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Wydruk pisma, o którym mowa w art. 393 § 1 kpa, ma charakter sformalizowany. • Nie chodzi zatem o dowolne wydrukowanie pliku, a wydruk spełniający wymagania formalne określone w art. 393 § 2 kpa. • Pismo pozbawione podpisu, zamiennika podpisu bądź adnotacji o podpisie, wymaganych przez ustawodawcę - w świetle prawa - nie jest decyzją, nie rozstrzyga sprawy administracyjnej, nie kształtuje sytuacji prawnej adresata takiego pisma i nie otwiera toku instancji w postępowaniu administracyjnym.
Skład orzekający
Bożena Marciniak
przewodniczący
Łukasz Trochym
członek
Nina Beczek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczania pism elektronicznych w postępowaniu administracyjnym oraz wymogów formalnych wydruków decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwości formalnej wydruku decyzji elektronicznej; nie rozstrzyga merytorycznie kwestii umorzenia świadczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe mogą być formalne błędy w procedurze, nawet w przypadku spraw o charakterze socjalnym, i jak mogą one wpłynąć na wynik postępowania, uniemożliwiając merytoryczne rozpatrzenie sprawy.
“Wadliwy wydruk zepsuł decyzję: jak błąd formalny zablokował umorzenie świadczeń rodzinnych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.