I SA/Wa 1227/06

I SA/Wa 1227/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Emilia Lewandowska
Iwona Kosińska /sprawozdawca/
Jolanta Rudnicka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1069/07 - Wyrok NSA z 2008-02-12
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
art. 156 par. 1, art. 7
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie WSA Emilia Lewandowska Asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant Katarzyna Bednarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2007 r. sprawy ze skargi A. C., E. K., D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Z. A., D. C. oraz A. I. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] stwierdzającą nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1953 r. nr [...] w zakresie gruntów skomunalizowanych (obecnie działka lub część działki ewidencyjnej nr [...]).
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...], o powierzchni [...] m2 oznaczonej numerem hipotecznym [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Przedmiotowy grunt został objęty w posiadanie przez gminę W. w dniu 16 sierpnia 1948 r. (Dz. Urz. R.N.iZ.M. Nr [...]). Uprzednio stan prawny tej nieruchomości, zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w W. z dnia 27 września 1948 r. nr [...], uregulowany był w księdze wieczystej na rzecz J. D. (po zmianie nazwiska D.). Pismem z dnia 15 listopada 1948 r. były właściciel złożył w terminie wniosek o przyznanie prawa własności czasowej przedmiotowej nieruchomości. Po jego rozpatrzeniu Prezydium Rady Narodowej W. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] września 1953 r. odmówiono przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu stwierdzając jednocześnie, że z uwagi na konieczność przejęcia posesji na cele publiczne, wszystkie budynki znajdujące się na tym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. Obecnie przedmiotowa nieruchomość decyzjami Wojewody [...]: z dnia [...] stycznia 1992 r. i z dnia [...] kwietnia 1992 r. została skomunalizowana (za wyjątkiem działki nr [...] znajdującej się pod drogą [...]).
W dniu 4 sierpnia 2004 r. K. S. spadkobierczyni J. D. (D.) wniosła o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1953 r. Po rozpatrzeniu wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] stwierdzono nieważność przedmiotowego orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. w zakresie gruntów skomunalizowanych (obecnie działka lub część działki nr [...]). Niezgadzając się z tym rozstrzygnięciem wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy złożyli Z. A., D. C. oraz A. I. C. właściciele wykupionych lokali mieszkalnych i współużytkownicy wieczyści odpowiednich udziałów w użytkowaniu wieczystym gruntu pod przedmiotowym budynkiem. Po ich rozpatrzeniu organ odwoławczy uznał, że nie mogą one być uwzględnione. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że kwestionowane orzeczenie administracyjne wydane zostało na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z treści tego przepisu wynika, że jedyną przesłanką upoważniającą organ administracji do odmowy przyznania dotychczasowym właścicielom (lub ich następcom prawnym) prawa własności czasowej był brak możliwości pogodzenia korzystania z gruntu nieruchomości przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem tego gruntu wg obowiązującego planu zabudowy (później miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Natomiast Prezydium Rady Narodowej W. w orzeczeniu administracyjnym z dnia [...] września 1953 r. odmowę przyznania własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości przy ul. [...] uzasadniło "koniecznością przejęcia terenu na cele publiczne", nie powołując przy tym nie tylko konkretnego zapisu planu, ale w ogóle nie posługując się pojęciem planu zabudowy w najbardziej nawet ogólnikowej formie. Równocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z przyjętym orzecznictwem, przeznaczenie terenu w planie zagospodarowania przestrzennego pod obiekty użyteczności publicznej nie oznaczało wprost, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela byłoby niezgodne z planem. W dacie wydania zaskarżonego orzeczenia dla terenu przedmiotowej nieruchomości obowiązywał Ogólny Plan Zabudowy W. z 1931 r. zatwierdzony w dniu 11 sierpnia 1931 r. Zgodnie z ustaleniami tego planu nieruchomość położona przy ul. [...] na rysunku planu położona była w strefie [...], dla której plan przewidywał zabudowę zwartą 4 –kondygnacyjną o powierzchni zabudowy 50%. W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stanęło na stanowisku, że zaskarżone orzeczenie z dnia [...] września 1953 r. w części dotyczącej gruntu skomunalizowanego zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, czyli art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W.
Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że dokonując w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji oceny, czy kwestionowana decyzja administracyjna, wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa, w związku z ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego do tej nieruchomości na rzecz osób trzecich, organ musi rozróżnić dwie sytuacje:
- kiedy umowa ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu na rzecz osoby trzeciej była poprzedzona decyzją administracyjną stanowiącą podstawę ustanowienia na rzecz określonej osoby trzeciej użytkowania wieczystego i zawarcia cywilnoprawnej umowy oraz
- kiedy prawo użytkowania wieczystego ustanowione na rzecz osoby trzeciej powstało na podstawie samej umowy cywilnoprawnej, to jest bez uprzedniego wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie ustanowienia użytkowania wieczystego.
W pierwszym z przypadków umowa ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu na rzecz osoby trzeciej nie stanowi nieodwracalnych skutków prawnych decyzji administracyjnej odmawiającej byłemu właścicielowi nieruchomości [...] przyznania prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do gruntu tej nieruchomości. Natomiast w drugim przypadku decyzja administracyjna odmawiająca byłemu właścicielowi nieruchomości [...] przyznania prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) mogła wywołać nieodwracalne skutki prawne. Z akt sprawy wynika, iż wszystkie umowy notarialne dotyczące kupna lokali w budynku przy ul. [...] zostały poprzedzone wydaniem w tym zakresie decyzji administracyjnej, a zatem brak jest podstaw do stwierdzenia nieodwracalności skutków prawnych badanej decyzji. Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2005 r.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli D. C., E. K., J. O. oraz A. I. C. W ich uzasadnieniach skarżący podnieśli, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powinno rozważyć powstanie nieodwracalnych skutków prawnych, które wynikają z wyodrębnieniem poszczególnych lokali i sprzedażą ich na rzecz właścicieli będących stronami niniejszego postępowania. Ponieważ lokale te zostały sprzedane jeszcze przed stwierdzaniem nieważności orzeczenia administracyjnego o przejęciu na rzecz Państwa nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], zdaniem skarżących, nabywcy a zarazem właściciele lokali muszą być w sposób prawidłowy chronieni, co zapewni im stwierdzenie w decyzji nieodwracalnych skutków prawnych w zakresie dotyczącym lokali, które zostały zbyte. Równocześnie skarżący wyjaśnili, że przedmiotowy budynek powstał przed rokiem 1945 i uległ bardzo dużemu zniszczeniu w czasie działań wojennych. Po wojnie tylko mieszkańcy inwestowali w remont budynku. Byli właściciele nie finansowali i nie uczestniczyli w żadnych remontach. Obecnie wykupionych jest 6 z 11 lokali. Zdaniem skarżących zaskarżona decyzja opiera się na niezbadanych przez organ ogólnikach i sformułowaniach, dlatego też brak było podstaw prawnych do stwierdzenia, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1953 r. wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa. Okoliczność zaś, że organ w uzasadnieniu wydanego orzeczenia nie posłużył się pojęciem planu zabudowy nie oznacza, że go nie brał pod uwagę. W tej sytuacji skarżący uznali złożone skargi za całkowicie uzasadnione i wnieśli o uchylenie obu wydanych w rozpatrywanej sprawie decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o ich oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2006 r. (sygn. akt I SA/Wa 1228/06) skarga J. O. została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Interpretacja przepisów prawa materialnego i procesowego przyjęta w zaskarżonej decyzji jest prawidłowa, a poglądy zaprezentowane w skardze nie znajdują oparcia w przepisach prawa materialnego, jak również ustaleniach faktycznych dotyczących sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. właściwie przeprowadziło postępowanie wyjaśniające i prawidłowo oceniło istnienie przesłanek do stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1953 r. nr [...] czemu dało wyraz w wyczerpującym uzasadnieniu wydanej decyzji. Zamieszczoną w tymże uzasadnieniu ocenę wystąpienia przesłanki rażącego naruszenia prawa w kwestionowanym orzeczeniu Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1953 r. Sąd w pełni podziela. Równocześnie Sąd uznał, że zarówno rozstrzygnięcie jak i jego uzasadnienie w pełni odpowiadają wymaganiom zawartym w art. 107 kpa i są zgodne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
Materialnoprawną podstawą badanego w postępowaniu nadzorczym orzeczenia Prezydium Rady Narodowej stanowił art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. nr 50 poz. 279). Zgodnie z jego treścią gmina uwzględniała wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem tego gruntu według planu zabudowania. Zasadnie w postępowaniu nadzorczym organ ocenił, iż decydujące znaczenie dla pozytywnego lub negatywnego załatwienia tzw. wniosku dekretowego, stanowiły zapisy planu obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia. W rozpatrywanej sprawie Prezydium Rady Narodowej W. w orzeczeniu administracyjnym z dnia [...] września 1953 r. odmowę przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul. [...] uzasadniło koniecznością przejęcia tego terenu na cele publiczne, nie odnosząc się przy tym w ogóle do konkretnego zapisu Ogólnego Planu Zabudowy W. z 1931 r. (mającego w tej sprawie zastosowanie), zgodnie z którym przedmiotowa nieruchomość na rysunku planu położona była w strefie [...], dla której plan przewidywał zabudowę zwartą 4–kondygnacyjną o powierzchni zabudowy 50%. Takie postępowanie organu stanowi rażące naruszenie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r., który nakładał na organ obowiązek zbadania możliwości pogodzenia korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z jego przeznaczeniem według planu zabudowania. Tylko bezsporne wykazanie braku możliwości pogodzenia tych dwóch sposobów wykorzystania przedmiotowego gruntu (dotychczasowego i przewidzianego w planie), dawało organowi prawo wydania decyzji odmawiającej uwzględniała wniosku byłego właściciela o ustanowienie własności czasowej. Jak słusznie zauważył organ, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, nawet przeznaczenie terenu w planie zagospodarowania przestrzennego pod obiekty użyteczności publicznej nie oznaczało wprost, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela byłoby niezgodne z planem.
Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji obarczonej ciężkimi wadami określonymi w art. 156 § 1 kpa, a przedmiotem postępowania w tej sprawie jest ustalenie istnienia tych wad. Dlatego organ nadzoru dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 kpa, obowiązany jest wyczerpująco wyjaśnić i ustalić stan sprawy z daty wydania kontrolowanej decyzji. Postępowanie nadzorcze podlega tym samym zasadom, co postępowanie zwykłe, z tym jedynie, że przedmiotem sprawy jest ustalenie, czy zachodzą przesłanki nieważności wskazane w art. 156 § 1 kpa. Z tego obowiązku, zdaniem Sądu, organ nadzoru wywiązał się prawidłowo. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. prawidłowo również zbadało i oceniło nieistnienie przesłanki z art. 156 § 2 kpa, który stanowi, że organ nie stwierdza nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 tego artykułu, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
W literaturze i orzecznictwie dotyczącym tego zagadnienia w zasadzie jednolicie przyjmuje się, że nieodwracalność skutków prawnych decyzji administracyjnej, o których mowa w art. 156 § 2 kpa, nie należy porównywać z występującym w art. 363 § 1 Kodeksu cywilnego pojęciem "niemożliwości przywrócenia stanu poprzedniego", albowiem dotyczy ono restytucji naturalnej w znaczeniu gospodarczym i nie odnosi się do restytucji uprawnień (wyrok SN z dnia 8 stycznia 1982 r., III CRN 181/82, OSNCP 1982, z. 8-9 poz. 120). W ocenie tego, czy decyzja wywołała nieodwracalny skutek prawny, nie powinny być brane pod uwagę takie późniejsze zdarzenia, które stwarzać mogą przeszkody w przywróceniu uprawnień lub w nadaniu obowiązkom ich pierwotnego kształtu. Nie są to bowiem bezpośrednie skutki wykonania samej decyzji administracyjnej, lecz zamierzone lub nieprzewidziane następstwa tego, że decyzja administracyjna, chociaż obarczona ciężkimi wadami, istniała w obrocie prawnym i korzysta w nim z domniemania legalności. Odwracalność albo nieodwracalność skutku prawnego decyzji trzeba rozpatrywać, mając na uwadze zakres właściwości organów administracji publicznej oraz ich kompetencję, tzn. umocowanie do stosowania władczych i jednostronnych prawnych form działania. A więc, jeżeli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, nie może też skorzystać z drogi postępowania administracyjnego, to wtedy właśnie skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny. Decyzja wywoła wobec tego skutek prawny nieodwracalny wtedy, gdy ani przepisy prawa materialnego, ani też przepisy procesowe, stanowiące podstawę działania organu administracji publicznej, nie czynią danego organu właściwym do cofnięcia tego właśnie skutku przez wydanie decyzji. Tak samo skutek prawny decyzji, który może być odwrócony na podstawie norm prawa prywatnego przez sąd, dla organu administracji publicznej - tylko ze względu na zakres jego kompetencji - będzie nieodwracalny. W orzecznictwie od dawna uznany jest pogląd, że zmiana lub uchylenie ostatecznej decyzji, na podstawie której strony zawarły umowę cywilnoprawną, np. wzruszenie ostatecznej decyzji o sprzedaży nieruchomości państwowej lub o ustanowieniu użytkowania wieczystego, nie może być bezpośrednio źródłem nieważności czynności prawnej, chociaż będzie okolicznością mającą znaczenie w ocenie ważności tej czynności przez sąd (uchwała pełnego składu Izby Cywilnej SN z dnia 25 kwietnia 1964 r., III CO 12/64, OSNCP 1964, z. 12 poz. 244).
Z uzasadnienia uchwały Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996 r. (publ. OPS 7/96), w której Sąd dokonał analizy omawianego problemu, wynika, że należy odróżnić skutki prawne, które wywołała decyzja kwestionowana w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności, od dotyczących tego samego przedmiotu skutków prawnych wywołanych późniejszymi decyzjami lub innymi zdarzeniami prawnymi. W konsekwencji w uzasadnieniu tej uchwały wyrażono pogląd, że decyzja o odmowie ustanowienia własności czasowej na rzecz poprzedniego właściciela gruntu, wydana na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowania gruntów na obszarze m.st. Warszawy powoduje ten skutek, że znajdujące się na tym gruncie budynki przeszły na własność gminy, a następnie Państwa, natomiast późniejsza sprzedaż lokalu w takim budynku i oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej nie jest skutkiem prawnym decyzji o odmowie ustanowienia własności czasowej lecz późniejszych decyzji wydanych w innych sprawach administracyjnych oraz innych zdarzeń prawnych. Podstawą takiego stanowiska jest założenie, że skutki prawne wywołane przez późniejszą decyzję dotyczącą tego samego przedmiotu, którego dotyczyła decyzja wcześniejsza, nie mogą być automatycznie utożsamiane ze skutkami prawnymi wywołanymi przez wcześniejszą decyzję. Przyjęcie odwrotnego założenia oznaczałoby praktycznie wyłączenie możliwości wzruszenia późniejszej decyzji z tego powodu, że stan prawny ukształtowany wcześniejszą decyzją był prawnie wadliwy. Gdyby bowiem w takim przypadku ograniczyć się do stwierdzenia, że wcześniejsza decyzja została wydana z naruszeniem prawa, skutek prawny tej decyzji nie zostałby cofnięty, a wobec tego Skarb Państwa jako właściciel nieruchomości był uprawniony do rozporządzania nią, pomimo że decyzja o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz poprzedniego właściciela została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Podsumowując stwierdzić należy, że tylko to, iż nieruchomość nabyta przez Państwo na podstawie decyzji nacjonalizacyjnej została następnie sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej nie może zawsze przesądzać o tym, że decyzja nacjonalizacyjna wywołała nieodwracalne skutki prawne. Skutkiem prawnym tego rodzaju decyzji, było przede wszystkim odjęcie prawa własności dotychczasowemu właścicielowi i przejście własności na rzecz Państwa. W przypadku kwestionowania takiej decyzji w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności, jeżeli decyzja dotknięta jest wadą nieważności, problem oceny, czy decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne sprowadza się przede wszystkim do oceny tego skutku, czyli rozstrzygnięcia, czy w drodze stwierdzenia nieważność takiej decyzji można cofnąć skutek w postaci nabycia własności nieruchomości przez Państwo, jeżeli nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej. Decyzja o odmowie ustanowienia własności czasowej (użytkowania wieczystego) na podstawie dekretu na rzecz byłego właściciela gruntów [...] umożliwiła bowiem Państwu, jako właścicielowi tych gruntów i znajdujących się na nich wówczas budynków, zadysponowanie nimi przez oddanie ich w użytkowanie wieczyste innej osobie niż były właściciel tych gruntów. Jednakże w sytuacji, gdy umowa ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej była poprzedzona decyzją administracyjną w tym przedmiocie, to ta decyzja, a nie wcześniejsza decyzja odmowna była podstawą ustanowienia na rzecz określonej osoby trzeciej użytkowania wieczystego i zawarcia umowy. Oznacza to, że ocena, czy z powodu zawarcia umowy notarialnej o oddaniu gruntów i ewentualnie znajdujących się na nich budynków w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej zachodzi nieodwracalność skutków prawnych decyzji administracyjnej, na podstawie której umowa ta została zawarta, może być przedmiotem badania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji będącej podstawą umowy. Sprawa ta nie może natomiast być przedmiotem badania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie przyznania dotychczasowemu właścicielowi gruntów [...] prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego). Są to dwie różne sprawy administracyjne, dotyczące odrębnych decyzji administracyjnych.
W takiej sytuacji w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji odmownej bezprzedmiotowe jest rozstrzyganie wątpliwości dotyczących takich zagadnień, jak ograniczone w czasie trwanie prawa użytkowania wieczystego, możliwość wygaśnięcia tego prawa przed upływem czasu, na jaki zostało ustanowione, zła wiara przy zawarciu umowy użytkowania wieczystego, występowanie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Jeśli bowiem podstawą zawarcia umowy cywilnoprawnej o ustanowieniu użytkowania wieczystego gruntów [...] była decyzja administracyjna, tak jak w rozpatrywanej sprawie, w tym przedmiocie okoliczności powyższe wiążą się ze skutkami prawnymi tej decyzji, nie zaś decyzji o nie przyznaniu byłemu właścicielowi gruntów [...] na podstawie dekretu prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego). Skutki prawne decyzji o ustanowieniu użytkowania wieczystego gruntów [...] nie mogą być oceniane w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie przyznania poprzedniemu ich właścicielowi prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego). Samo ustanowienie na rzecz osoby trzeciej użytkowania wieczystego gruntów [...] umową zawartą na podstawie decyzji administracyjnej w tym przedmiocie nie powoduje nieodwracalności (w rozumieniu art. 156 § 2 kpa) skutków prawnych decyzji o odmowie przyznania byłemu właścicielowi tych gruntów prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego). Ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji odmownej otworzy w powyższej sytuacji możliwość wszczęcia z tego powodu postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji o ustanowieniu na rzecz osoby trzeciej użytkowania wieczystego i tym samym dokonania w tym postępowaniu ustaleń i ocen, czy zawarcie na podstawie tej ostatniej decyzji umowy użytkowania wieczystego i przyznanie tego prawa powoduje, w świetle aktualnego stanu prawnego, nieodwracalność skutków prawnych decyzji o ustanowieniu tego prawa. Skoro istnieje droga administracyjna dla dokonywania w odrębnym postępowaniu ustaleń i ocen w powyższej kwestii, to nie można rozpatrywać zagadnienia nieodwracalności, w zakresie związanym z istnieniem tego prawa na rzecz osoby trzeciej, skutków prawnych wcześniejszej decyzji administracyjnej, odmawiającej przyznania byłemu właścicielowi prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego). Również nakłady poczynione na nieruchomość nie mogą być oceniane jako zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych decyzji administracyjnej. Nakłady te podlegają rozliczeniu w postępowaniu cywilnym.
Z wyżej wyjaśnionych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.