I SA/Wa 1225/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-01-13
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościużytkowanie wieczysteprzekształceniewłasnośćcele mieszkanioweplan zagospodarowania przestrzennegodrogizaświadczenieWSA

WSA w Warszawie oddalił skargę na odmowę wydania zaświadczenia o przekształceniu użytkowania wieczystego we własność, uznając, że część nieruchomości o funkcji drogi nie spełnia wymogów ustawy.

Spółdzielnia wniosła o wydanie zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego we własność gruntu. Organy odmówiły, wskazując, że część działek ma funkcję drogi lub terenu innego niż mieszkaniowy, co wyklucza przekształcenie zgodnie z ustawą. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że nawet jeśli część nieruchomości jest zabudowana mieszkaniowo, to działka o funkcji drogi w planie zagospodarowania przestrzennego uniemożliwia przekształcenie całej nieruchomości.

Spółdzielnia wystąpiła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności. Organy administracji odmówiły, wskazując, że część nieruchomości, obejmująca działki o oznaczeniu drogowym (DR) oraz działkę nr [...] o funkcji ciągu pieszo-rowerowego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, nie spełnia wymogów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe. Prezydent odmówił wydania zaświadczenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię pojęcia nieruchomości oraz nieuwzględnienie funkcji mieszkaniowej części nieruchomości i urządzeń budowlanych. WSA w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że kluczowe jest ustalenie, czy cała nieruchomość jest zabudowana na cele mieszkaniowe. Podzielił stanowisko organów, że działka nr [...] o funkcji ciągu pieszo-rowerowego w planie zagospodarowania przestrzennego wyklucza możliwość przekształcenia całej nieruchomości, nawet jeśli inne jej części są zabudowane mieszkaniowo. Sąd podkreślił, że zaświadczenie potwierdza stan faktyczny wynikający z posiadanych przez organ danych, a nie nowe ustalenia czy oceny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, część nieruchomości o funkcji drogi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wyklucza możliwość przekształcenia całej nieruchomości, nawet jeśli inne jej części są zabudowane na cele mieszkaniowe.

Uzasadnienie

Ustawa o przekształceniu wymaga, aby grunty były zabudowane na cele mieszkaniowe. Działka o funkcji drogi w planie zagospodarowania przestrzennego nie jest gruntem zabudowanym na cele mieszkaniowe, co uniemożliwia przekształcenie całej nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (29)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.u.w. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

u.p.u.w. art. 1 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

u.p.u.w. art. 1a

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własność tych gruntów

u.p.u.w. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własność tych gruntów

u.p.u.w. art. 4 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własność tych gruntów

k.p.a. art. 217

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 218 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 218 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 219

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 46 § § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

u.k.w.h. art. 24 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

u.p.u.w. art. 1 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własność tych gruntów

u.p.u.w. art. 4 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własność tych gruntów

u.p.u.w. art. 4 § ust. 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własność tych gruntów

u.p.u.w. art. 4 § ust. 5

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własność tych gruntów

u.p.u.w. art. 1 § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własność tych gruntów

p.b. art. 3 § pkt 9

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.g.k. art. 21 § ust. 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Uchwała Rady Gminy [...] Nr [...] z [...] sierpnia 2000 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 7

Uchwała Rady Gminy [...] Nr [...] z [...] sierpnia 2000 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 20

Uchwała Rady Gminy [...] Nr [...] z [...] sierpnia 2000 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 21

Uchwała Rady Gminy [...] Nr [...] z [...] sierpnia 2000 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 36

Argumenty

Skuteczne argumenty

Część nieruchomości o funkcji drogi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wyklucza możliwość przekształcenia całej nieruchomości na cele mieszkaniowe. Organ wydający zaświadczenie działa na podstawie posiadanych danych (ewidencje, rejestry), a nie na podstawie nowych informacji dostarczonych przez stronę.

Odrzucone argumenty

Nieruchomość powinna zostać przekształcona, ponieważ większość jej części jest zabudowana mieszkaniowo, a działka drogowa stanowi jedynie fragment. Organy powinny przeprowadzić pełne postępowanie wyjaśniające i uwzględnić dokumenty (operaty szacunkowe) wskazujące na mieszkalny charakter nieruchomości. Urządzenia budowlane na nieruchomości powinny być uwzględnione jako służące celom mieszkaniowym. Nieruchomość znajduje się na terenach przeznaczonych w całości pod budownictwo mieszkaniowe zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego.

Godne uwagi sformułowania

zaświadczenie jest aktem wiedzy organu i potwierdza jedynie istnienie określonego obiektywnego stanu (faktycznego, prawnego) na podstawie posiadanych danych. pojęcie danych znajdujących się w posiadaniu organu należy interpretować ściśle. w myśl tej koncepcji nieruchomością jest część powierzchni ziemskiej, dla której urządzono księgę wieczystą. obowiązuje reguła "jedna księga wieczysta - jedna nieruchomość".

Skład orzekający

Bożena Marciniak

sprawozdawca

Joanna Skiba

członek

Przemysław Żmich

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego we własność, zwłaszcza w kontekście nieruchomości wielofunkcyjnych (mieszkaniowych i drogowych) oraz zakresu postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie część nieruchomości ma ustaloną funkcję drogową w planie zagospodarowania przestrzennego. Interpretacja definicji 'danych znajdujących się w posiadaniu organu' może być kluczowa w innych sprawach dotyczących zaświadczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu przekształcania użytkowania wieczystego we własność, ale z nietypowym elementem nieruchomości obejmującej drogi. Pokazuje, jak szczegółowe zapisy planów zagospodarowania przestrzennego mogą wpływać na prawa właścicieli.

Czy droga na Twojej działce uniemożliwi przekształcenie użytkowania wieczystego we własność?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1225/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-01-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-06-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Marciniak /sprawozdawca/
Joanna Skiba
Przemysław Żmich /przewodniczący/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1312/22 - Wyrok NSA z 2025-06-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 218 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich, Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), sędzia WSA Joanna Skiba, po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] marca 2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu zażalenia Spółdzielni [...] "[...]" w [...], utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] listopada 2020 r., znak [...], o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z [...] stycznia 2019 r. Spółdzielnia [...] "[...]" wystąpiła o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntu ustanowione dla nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...][...][...] , [...], oznaczonej jako działki nr [...] w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], przekształciło się w prawo własności.
Postanowieniem z [...] listopada 2020 r. Prezydent [...] orzekł od odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści. Organ wskazał, że wśród działek ewidencyjnych wchodzących w skład nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] znajdują się, między innymi, działka nr [...] stanowiąca fragment wału przeciwpowodziowego [...] oraz działki nr [...] i [...] o przewidzianej funkcji w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego - dojazd (ulica dojazdowa). Z kolei w ewidencji gruntów i budynków oraz księdze wieczystej działki nr [...] i [...] oznaczone są jako drogi (symbol dr). W ocenie organu pierwszej instancji, prawnie niedopuszczalne jest aby nieruchomość składająca się z kilku działek ewidencyjnych była przedmiotem różnorodnych praw. Dlatego w sytuacji, gdy część działek nie spełnia warunków ustawowych prawo użytkowania wieczystego całej nieruchomości nie może podlegać przekształceniu we własność.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Spółdzielnia [...] "[...]" podnosząc, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo potraktował każdą z działek jako odrębną nieruchomość. Skarżąca podniosła również, że na części działek są obiekty i urządzenia umożliwiające prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Ponadto, zarzuciła naruszenie art. 218 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, to jest pominięcie posiadanych dokumentów (operatów szacunkowych) wskazujących na mieszkalny charakter przedmiotowej nieruchomości.
Postanowieniem z [...] marca 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] listopada 2020 r.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść art. 217, art. 218 i art. 219 k.p.a., a także art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Kolegium wskazało, powołując się na treść księgi wieczystej, że przedmiotowa nieruchomość składa się z następujących działek ewidencyjnych: 1) nr [...], ulica [...], sposób korzystania DR - drogi, 2) nr [...], ulica [...], sposób korzystania B - tereny mieszkaniowe, 3) nr [...], ulica [...], sposób korzystania B - tereny mieszkaniowe, 4) nr [...], ulica [...], sposób korzystania B - tereny mieszkaniowe, 5) nr [...], ulica [...], sposób korzystania B - tereny mieszkaniowe, 6) [...], ulica [...], sposób korzystania DR - drogi, 7) nr [...], ulica [...], sposób korzystania DR - drogi, 8) nr [...], ulica [...], sposób korzystania DR - drogi, 9) nr [...], ulica [...], sposób korzystania DR - drogi, 10) nr [...], ulica A[...], sposób korzystania DR - drogi, 11) nr [...], ulica [...], sposób korzystania DR - drogi, 12) nr [...], ulica [...], sposób korzystania DR - drogi, 13) nr [...], ulica [...],[...], sposób korzystania DR- drogi i 14) nr [...], ulica [...],[...],[...], sposób korzystania TR - tereny różne. Organ dodał, że obszar całej nieruchomości wynosi [...]ha.
Kolegium podniosło, że ustalenia wynikające z księgi wieczystej potwierdzają wypisy z ewidencji gruntów i budynków. Przy tym działka nr [...] została w ewidencji oznaczona jako użytek dr oraz B - zabudowana budynkiem o funkcji innej niż mieszkalna. Z ewidencji wynika również, że działka nr [...] jest zabudowana budynkiem o funkcji mieszkalnej, natomiast działki nr [...],[...] i [...] zabudowane są budynkami o funkcji innej niż mieszkalna. Ponadto, powierzchnia budynków o charakterze innym niż mieszkalny nie przekracza 30% powierzchni wszystkich budynków położonych na przedmiotowej nieruchomości.
W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni pojęcia nieruchomości gruntowej. Działki ewidencyjnej nr [...], choć nie zabudowanej, nie można bowiem traktować jako odrębnej nieruchomości. Znajduje to potwierdzenie w uchwale Sądu Najwyższego z 21 marca 2013 r., sygn. akt III CZP 8/13. Skoro zatem działka nr [...] wymieniona jest w księdze wieczystej nr [...]obok innych działek, to stanowi ona jedynie część gruntu w rozumieniu art. 1a ustawy z 20 lipca 2018 r. i jako taka nie musi być zabudowana, aby doszło do przekształcenia (skoro nieruchomość ta w innej części jest zabudowana budynkiem mieszkalnym i spełniony został warunek nieprzekroczenia 30 % powierzchni użytkowej wszystkich budynków przez inne budynki, obiekty budowlane lub urządzenia budowlane).
Zdaniem Kolegium, przekształcenie przedmiotowej nieruchomości wykluczają jednak zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ulicy [...]. Plan ten został przyjęty uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z [...] sierpnia 2000 r. i jest aktem prawa miejscowego. Organ podniósł, że w § 20 powołanej uchwały ustalono podstawowy układ komunikacji pieszej, do której zalicza się ciągi pieszo - jezdne oznaczone, między innymi, symbolem 43KP. W zakresie komunikacji rowerowej plan ustala obowiązek wprowadzania wydzielonych ścieżek rowerowych w liniach rozgraniczających ulic i ciągów pieszych oznaczonych m. in. symbolem 43KP (§ 21 uchwały). Z kolei w § 36 uchwały wyznaczono zasięg miejskich terenów wypoczynku obejmujący m.in. ciąg pieszy wzdłuż wału przeciwpowodziowego Wisły (43KP). Z powyższego wynika, że funkcją działki o nr [...] (oznaczonej symbolem 43KP) jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ciąg pieszo - rowerowy.
W tej sytuacji organ odwoławczy podzielił ocenę organu pierwszej instancji , że w tym zakresie część nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] nie jest gruntem zabudowanym na cele mieszkaniowe i nie może ulec przekształceniu.
Organ nie podzielił natomiast stanowiska organu pierwszej instancji aby drogi oznaczone nr [...] i [...] były drogami publicznymi. W aktach sprawy brak jest bowiem uchwał zaliczających ul. [...] i ul. [...] do dróg gminnych.
Końcowo Kolegium podniosło, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 218 k.p.a. poprzez pominięcie oceny posiadanych dokumentów (operatów szacunkowych) wskazujących na mieszkalny charakter przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem organu odwoławczego, operat szacunkowy sporządzony w innym celu i na podstawie innych przepisów nie może być bowiem przydany do oceny aktualnego charakteru zabudowy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosła Spółdzielnia [...] "[...]" w [...]
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
1) przepisów prawa procesowego, to jest art. 6 k.p.a. poprzez niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie wszystkich niezbędnych w niniejszej sprawie przepisów prawa oraz kierunku orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie zasad stosowania ustawy z 20 lipca 2018 r., w zakresie definicji gruntu, nieruchomości, obowiązku organu zbadania stanu faktycznego i wyjaśnienia wszystkich niejasności oraz oparcia przez organy swoich działań i decyzji, to jest w tym wypadku wydawanego zaświadczenia, a następnie wydanego przez organ odwoławczy postanowienia na aktualnym stanie faktycznym oraz wszystkich dostępnych danych odzwierciedlających stan faktyczny, co doprowadziło do naruszenia zasady praworządności postępowania, która jest podstawową zasadą postępowania administracyjnego,
2) przepisów prawa procesowego, to jest art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności, tak faktycznych jak i prawnych, to jest niezbadanie stanu faktycznego sprawy i wszelkiej dostępnej dokumentacji w sprawie, wszelkich ewentualnych wątpliwości stanu faktycznego niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co doprowadziło do decyzji niezgodnej ze stanem faktycznym oraz załatwienie sprawy bez uwzględnienia interesu społeczny i słusznego interesu obywateli,
3) przepisów prawa procesowego, to jest art. 217 i 218 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a. i potwierdzenie faktu albo stanu prawnego wynikających nie tylko z prowadzonej ewidencji, rejestrów, a także z innych danych znajdujących się w posiadaniu organu wydającego zaświadczenie, w szczególności w zakresie funkcji przedmiotowego budynku i gruntu zgodnie z art. 218 § 1 k.p.a.,
3) przepisów prawa procesowego poprzez pominięcie wszelkich znajdujących się w posiadaniu organu oraz skarżącej planów, decyzji, inwentaryzacji powykonawczej, potwierdzających że na działkach gruntu, co do których skarżąca stara się o wydanie przedmiotowego zaświadczenia znajdują się urządzenia infrastruktury (budowlane), służące funkcjom mieszkaniowym wszystkich budynków mieszkalnych na całej nieruchomości,
4) przepisów prawa materialnego, to jest art. 1 ust. 1, art. 1 ust. 2 pkt 2, art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 3 i 5 ustawy z 20 lipca 2018 r. poprzez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
5) przepisów prawa materialnego, to jest art. 1 ust 2 pkt 3 ustawy z 20 lipca 2018 r. w zw. z art. 3 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane poprzez ich błędną interpretację lub niezastosowanie, wyrażającą się w pominięciu ustawowej definicji urządzeń budowlanych, przez które to urządzenia należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki, co skutkowało niezakwalifikowaniem przez organ wszelkich urządzeń położonych na danej nieruchomości jako urządzeń potrzebnych do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych,
6) przepisów prawa materialnego, to jest art. 21 ust. 1 Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie i ustalenie, że o sposobie kwalifikacji budynku (gruntu) dla celów gospodarki nieruchomościami decydują funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków, mimo że art. 1 ust. 2 ustawy z 20 lipca 2018 r. jasno określa, które grunty są zabudowane na cele mieszkaniowe i powyższa ustawa nie odsyła do innych przepisów aby ustalić jakie grunty są zabudowane na cele mieszkaniowe, a określa to wprost w art. 1 ust. 1,
7) przepisów prawa materialnego, to jest § 7 uchwały Rady Gminy [...] nr [...] z [...] sierpnia 2000 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez niewzięcie pod uwagę, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenach przeznaczonych w całości pod budownictwo mieszkaniowe.
Tożsame zarzuty skarżąca podniosła wobec postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji.
Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] i przekazanie temu organowi sprawy do ponownego rozpoznania.
W obszernym uzasadnieniu skargi rozwinięto argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
W piśmie procesowym z [...] lipca 2021 r. skarżąca podtrzymała stanowisko w sprawie wnosząc jednocześnie o wyznaczenie rozprawy w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlega postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], którym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] listopada 2020 r. o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U z 2020 r., poz. 139), zwanej dalej "ustawą" lub "ustawą z 20 lipca 2018 r.".
W myśl art. 1 ust. 1 powołanej ustawy przekształcenie praw przynależnych do tego rodzaju gruntów następuje z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2019 r. Grunty objęte powyższą regulacją zdefiniowano natomiast w art. 1 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: mieszkalnymi jednorodzinnymi lub mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub zabudowane na cele mieszkaniowe budynkami jedno lub wielorodzinnymi wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Przepisy ustawy stosuje się również, jeżeli na gruncie zabudowanym budynkami, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy, położone są także inne budynki, obiekty budowlane lub urządzenia budowlane, o ile łączna powierzchnia użytkowa budynków innych niż określone w art. 1 ust. 2 nie przekracza 30% powierzchni użytkowej wszystkich budynków położonych na tym gruncie (art. 1a ustawy).
Przekształcenie potwierdza się w zaświadczeniu wydawanym przez organ administracji publicznej, które stanowi podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków (art. 4 ust. 1 ustawy). Wydanie zaświadczenia następuje z urzędu lub na wniosek, co z kolei wynika z art. 4 ust. 2 ustawy.
Tryb wydawania zaświadczeń uregulowano w art. 217 - 220 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256), dalej zwanej "k.p.a.". W myśl art. 218 § 1 k.p.a., zaświadczenie ma na celu potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Stosownie zaś do art. 218 § 2 k.p.a., przed wydaniem zaświadczenia organ może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Postępowanie to ma jedynie charakter pomocniczy i nie podlega rygorom pełnego postępowania dowodowego. Ma to o tyle istotne znaczenie, że tego rodzaju postępowanie ma charakter uproszczony a organ wydaje zaświadczenie na podstawie dokumentów, które są w jego posiadaniu, przede wszystkim ewidencji i rejestrów. Wobec tego postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym. Postępowanie to sprowadza się wyłącznie do zbadania okoliczności wynikających z ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia czy te dane odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów lub stanu prawnego, którego potwierdzenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia jakiego rodzaju ewidencje lub rejestry, mogą zawierać żądane dane. W tym postępowaniu niedopuszczalne jest dokonywanie ustaleń faktycznych i prawnych nie wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Zaświadczenie jest aktem wiedzy organu i potwierdza jedynie istnienie określonego obiektywnego stanu (faktycznego, prawnego) na podstawie posiadanych danych. Pojęcie danych znajdujących się w posiadaniu organu należy interpretować ściśle. Nie są to nowe informacje zebrane przez organ w postępowaniu o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a., ani oceny oparte o orzeczenia sądowe i dokumenty innych organów, ani też, co do zasady, dane dostarczone właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy wniosek skarżącej o przekształcenie dotyczył nieruchomości składającej się z czternastu działek ewidencyjnych o łącznej pow. [...]ha (księga wieczysta nr [...]), w tym działki nr [...] o pow. [...] m2. Z powołanej księgi wynika również, że działka nr [...] jest w niej oznaczona jako tereny różne ("Tr"). Identyczne oznaczenie zawierają również wpisy w znajdującej się w aktach sprawy ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla przedmiotowej dzialki. Z kolei, ze znajdującego się w aktach sprawy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że funkcją przedmiotowej działki (oznaczonej w tym planie symbolem "43KP") jest ciąg pieszo – rowerowy wzdłuż wału przeciwpowodziowego Wisły.
Jak trafnie podniósł organ odwoławczy, w ustawie z 20 lipca 2018 r. nie zdefiniowano pojęcia nieruchomości. Do tej definicji należy zatem stosować przepisy ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.c." Zgodnie z art. 46 § 1 k.c. nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Stosownie natomiast do art. 24 ust. 1 zd. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2019 r. poz. 2204) dla każdej nieruchomości prowadzi się odrębną księgę wieczystą, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. W uchwale z 21 marca 2013 r. sygn. akt III CZP 8/13 (OSNC 2013/9/108), Sąd Najwyższy podniósł, że w orzecznictwie tego sądu dominuje koncepcja przewidująca pierwszeństwo wieczystoksięgowego modelu nieruchomości. W myśl tej koncepcji nieruchomością jest część powierzchni ziemskiej, dla której urządzono księgę wieczystą. Sąd Najwyższy podkreślił, że gdy dla określonej nieruchomości zostanie założona księga wieczysta, obowiązuje reguła "jedna księga wieczysta - jedna nieruchomość", odnosząca się także do graniczących ze sobą nieruchomości, które stanowią własność tej samej osoby, a ponadto do nieruchomości stanowiących całość gospodarczą, ale nie graniczących ze sobą. Zdaniem Sądu Najwyższego, odmienny pogląd godzi w podstawową funkcję ksiąg wieczystych, jaką jest ustalenie stanu prawnego wpisanej do księgi wieczystej nieruchomości, jako odrębnego przedmiotu własności i samoistnego przedmiotu obrotu prawnego. Uznanie zatem księgi wieczystej za czynnik wyodrębniający nieruchomość najlepiej zapewnia bezpieczeństwo obrotu nieruchomościami, a względy systemowe sprzeciwiają się przypisywaniu pojęciu nieruchomości gruntowej innego znaczenia w obrębie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz art. 46 § 1 k.c. Powołany pogląd Sądu Najwyższego sąd w składzie orzekającym podziela.
W tej sytuacji prawidłowo uznało Kolegium, że wymieniona obok innych działek w księdze wieczystej działka nr [...] stanowi jedynie część gruntu w rozumieniu art. 1a ustawy z 20 lipca 2018 r. Sama zatem okoliczność braku zabudowy powołanej działki nie stanowi przeszkody do przekształcenia nieruchomości. Taką jednak przeszkodę, jak trafnie ocenił organ odwoławczy, stanowią zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym wskazano, że funkcją działki nr [...] (oznaczonej w planie symbolem "43KP") jest ciąg pieszo – rowerowy, wzdłuż wału przeciwpowodziowego [...]. W powyższym zakresie części przedmiotowej nieruchomości nie można zatem uznać za grunt zabudowany na cele mieszkaniowe. Tym samym, nie można uznać, że nieruchomość ta podlega przekształceniu na podstawie przepisów ustawy z 20 lipca 2018 r. W tej sytuacji wpływu na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia nie mogła mieć podniesiona w skardze argumentacja o faktycznym posadowieniu na ww. części nieruchomości (tj. działce nr [...]) terenu zielonego, boiska i placu zabaw dla dzieci czy zbiorników (zagłębień) służących zbieraniu wód opadowych z ulic [...],[...] i [...], a także pominięciu przez organy, wbrew obowiązkom wynikającym z art. 218 k.p.a., ustaleń zawartych w posiadanych dokumentach (operatach szacunkowych) dotyczących mieszkalnego charakteru przedmiotowej nieruchomości. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że zaświadczenie jest aktem wiedzy organu i potwierdza jedynie istnienie określonego obiektywnego stanu na podstawie posiadanych danych. Przy tym, pojęcie danych znajdujących się w posiadaniu organu musi być interpretowane ściśle. Nie są to nowe informacje zebrane przez organ w postępowaniu o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a., ani też oceny oparte o orzeczenia sądowe i dokumenty innych organów. Nie są to również, co do zasady, dane dostarczone właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie.
Wobec powyższego Sąd podzielił ocenę organów, że w odniesieniu do nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] brak jest podstaw do wydania zaświadczenia o przekształceniu, gdyż nieruchomości tej nie można uznać za grunt zabudowany na cele mieszkaniowe w rozumieniu przepisów ustawy z 20 lipca 2018 r. Tym samym niezasadne okazały się podniesione w skardze i piśmie procesowym z [...] lipca 2021 r. zarzuty naruszenia art. 1 ust. 1, art. 1 ust. 2 pkt 2, art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 3 i 5 i art. 1 ust 2 pkt 3 ustawy z 20 lipca 2018 r. w związku z art. 3 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane oraz art. 21 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, a także przepisów postępowania, to jest art. 6, art. 7, art. 217 i art. 218 k.p.a.
Ponadto, Sąd nie uwzględnił zawartego w skardze wniosku o przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, dowodu z aktu notarialnego z [...] stycznia 1984 r. oraz operatu szacunkowego z [...] września 2016 r. Zgodnie z art. 133 § 1 powołanej ustawy, sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Powołane przez skarżącą dokumenty w tych aktach się znajdują, a tym samym przeprowadzenie dowodu ze zgromadzonych w nich dokumentów uznać trzeba za zbędne.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 powołanej ustawy. Powołane przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI