I SA/Wa 1214/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-11-04
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościkomunalizacjamienie państwowegminabudownictwo mieszkaniowezasób mieszkaniowyuznanie administracyjnezadania własne gminy

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę gminy na decyzję odmawiającą przekazania na własność lokali mieszkalnych Skarbu Państwa, uznając, że gmina nie wykazała bezpośredniego związku tych lokali z realizacją jej zadań własnych.

Gmina Miasta [...] wniosła o przekazanie na jej własność lokali mieszkalnych Skarbu Państwa, argumentując, że są one częścią jej zasobu mieszkaniowego i służą zaspokajaniu potrzeb wspólnoty. Organ administracji odmówił, wskazując, że gmina nie wykazała bezpośredniego związku mienia z realizacją jej zadań własnych, a jedynie czerpie z niego dochody z najmu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że przekazanie mienia na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy komunalizacyjnej ma charakter uznaniowy i wymaga wykazania aktualnego związku mienia z zadaniami gminy, a nie tylko czerpania z niego pożytków.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy Miasta [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą przekazania na rzecz gminy własności lokali mieszkalnych Skarbu Państwa wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej. Gmina argumentowała, że lokale te stanowią część jej zasobu mieszkaniowego i służą zaspokajaniu potrzeb wspólnoty, powołując się na art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o samorządzie gminnym. Organ administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały jednak, że gmina nie wykazała wystarczająco, aby przedmiotowe lokale były bezpośrednio związane z realizacją jej zadań własnych w zakresie budownictwa mieszkaniowego. Sąd podkreślił, że przekazanie mienia na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy komunalizacyjnej ma charakter uznaniowy i nie jest obligatoryjne. Fakt czerpania przez gminę dochodów z najmu tych lokali, które formalnie należą do Skarbu Państwa, nie jest wystarczającą przesłanką do ich komunalizacji, a jedynie stanowi przysporzenie majątkowe. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny oraz właściwie zastosowały przepisy prawa, oddalając skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, gmina nie może domagać się przekazania takich lokali, jeśli nie wykaże bezpośredniego związku z realizacją jej zadań własnych, a jedynie czerpie z nich pożytki.

Uzasadnienie

Przekazanie mienia państwowego gminie na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy komunalizacyjnej ma charakter uznaniowy i wymaga wykazania aktualnego, bezpośredniego związku mienia z realizacją zadań własnych gminy. Samo czerpanie dochodów z najmu nie jest wystarczającą przesłanką.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

Dz.U. 1990 nr 32 poz. 191 art. 5 § ust. 4

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

Gminie, na jej wniosek, może być także przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż wymienione w ust. 1-3, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. Decyzja ma charakter uznaniowy.

t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302 art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 506 art. 7 § ust. 1 pkt 7

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym sprawy z zakresu gminnego budownictwa mieszkaniowego.

Dz. U. z 2020 r., poz. 256 art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302 art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 art. 23 § ust. 1e

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina nie wykazała bezpośredniego związku mienia z realizacją jej zadań własnych. Przekazanie mienia na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy komunalizacyjnej ma charakter uznaniowy. Czerpanie dochodów z najmu nie jest wystarczającą przesłanką do komunalizacji mienia.

Odrzucone argumenty

Lokale stanowią część zasobu mieszkaniowego gminy i służą zaspokajaniu potrzeb wspólnoty. Organ przekroczył granice uznania administracyjnego i nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego.

Godne uwagi sformułowania

przekazanie gminie mienia w trybie art. 5 ust. 4 ustawy komunalizacyjnej nie jest obligatoryjne decyzja wydawana w tym trybie ma charakter uznaniowy nie można uznać, że na przedmiotowej nieruchomości są realizowane zadania własne gminy z zakresu gminnego budownictwa mieszkaniowego funkcja Gminy nie polega na służeniu społeczności lokalnej poprzez gminne budownictwo mieszkaniowe, lecz na pobieraniu pożytków z przedmiotu najmu

Skład orzekający

Magdalena Durzyńska

przewodniczący

Dorota Apostolidis

członek

Monika Sawa

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 5 ust. 4 ustawy komunalizacyjnej, charakter uznaniowy decyzji, wymogi dotyczące związku mienia z zadaniami własnymi gminy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekazywania mienia państwowego gminie, gdzie gmina czerpie dochody z najmu, ale nie wykazuje realizacji zadań własnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne aspekty komunalizacji mienia i zasady uznania administracyjnego w decyzjach dotyczących przekazywania nieruchomości. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i samorządowym.

Czy gmina może przejąć lokale Skarbu Państwa, jeśli tylko na nich zarabia?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1214/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-11-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-06-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Apostolidis
Magdalena Durzyńska /przewodniczący/
Monika Sawa /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1366/21 - Wyrok NSA z 2023-06-29
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1973 nr 32 poz 191
art. 5  ust. 4
Obwieszczenie Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki z dnia 10 lipca 1973 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 5 listopada 1958 r. o szkolnictwie wyższym.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Monika Sawa (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekazania na rzecz gminy własności lokali mieszkalnych oraz przypisanego do nich udziału w nieruchomości wspólnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (dalej: KKU/organ) decyzją z [....] kwietnia 2020 r. , nr [...] działając na podstawie art. 18 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256), po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2019 r. znak: [...] oraz odwołania Prezydenta Miasta [...] wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z dnia [...] czerwca 2019 r., stwierdzającej odmowę przekazania na rzecz Gminy Miasta [...] własności lokali mieszkalnych oraz przypisanego do nich udziału w wysokości [...] w nieruchomości wspólnej położonej w [...] przy ul. [...][...] [...]-[...], obręb [...] [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] o pow. [...] ha, dla której prowadzi się księgę wieczystą nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Prezydent Miasta [...] pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] wystąpił do Wojewody [...] o przekazanie na rzecz Gminy Miasta [...] w trybie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191, ze zm.) udziału nieruchomości opisanej w osnowie przedmiotowej decyzji oraz częściach wspólnych budynku.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2019 r. znak: [...] odmówił przekazania na rzecz Gminy Miasta [...] własności lokali mieszkalnych oraz przypisanego do nich udziału w wysokości [...] w nieruchomości wspólnej położonej w [...] przy ul. [...][....] [...]-[...], obręb [...][...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] o pow. [...] ha, dla której prowadzi się księgę wieczystą nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z dyspozycją w art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, gminie na jej wniosek może być przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe), inne niż wymienione w ust. 1 - 3, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. Organ pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego pozytywną przesłanką, umożliwiającą przekazanie mienia ogólnonarodowego na własność gminie, lecz niezobowiązującą organu do jego przekazania, jest związanie tego mienia z realizacją zadań gminy. Gminie może być przekazane tylko mienie ogólnonarodowe, które jest obecnie, bezpośrednio związane z realizowanym przez nią konkretnym zadaniem. Ponadto organ pierwszej instancji wskazał, iż wskazany przepis nie nakłada na organ administracji rządowej obowiązku przekazania gminie mienia związanego z realizacją jej zadań. Użycie w tym przepisie słów "może być przekazane" oznacza, iż przy jego zastosowaniu organy działają według uznania administracyjnego, co znaczy, że sam fakt, iż mienie ogólnonarodowe jest związane z realizacją zadań gminy nie obliguje organu do przekazania go tej gminie, lecz pozostawia się uznaniu organu orzekającego ocenę zasadności przekazania gminie tego mienia (wyrok: NSA z dnia 7 kwietnia 1998 r. sygn. akt I SA 1437/97, NSA z dnia 13 lutego 2001 r. sygn. akt I SA 2037/99, WSA w Warszawie z dnia 8 czerwca 2004 r. sygn. akt I SA 2494/02).
Jak wskazał organ pierwszej instancji przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest 6- kondygnacyjnym budynkiem mieszkalnym położonym w [...] przy ul. [...]-[...] [...] [...]-[...], a w budynku tym znajdują się m.in. lokale mieszkalne będące własnością Skarbu Państwa, które zajęte są na podstawie umowy najmu. Zgodnie z art.7 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 506) do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, które w szczególności obejmują sprawy z zakresu gminnego budownictwa mieszkaniowego. Organ pierwszej instancji wskazał, że Prezydent Miasta [...] pismem z [...] sierpnia 2017 r. i z [...] lipca 2018 r., poinformował, że przedmiotowym budynkiem administruje Administracja Budynków Komunalnych nr [...], która reprezentuje Gminę Miasta [...], a czynsz stanowi dochód Gminy Miasta [...]. Wojewoda [...] wskazał ponadto, iż gmina nie wykazała, aby lokale mieszkalne znajdujące się w budynku miały status lokali socjalnych, zamiennych lub aby stanowiły zasób mieszkaniowy na potrzeby rodzin o niskich dochodach. W związku z tym organ pierwszej instancji wskazał, że można uznać, że na przedmiotowej nieruchomości są realizowane zadania własne gminy z zakresu gminnego budownictwa mieszkaniowego. Ponadto, jeżeli gmina czerpie z lokali dochody to funkcja gminy nie polega na służeniu społeczności lokalnej poprzez gminne budownictwo mieszkaniowe, lecz na pobieraniu pożytków z przedmiotu najmu.
Odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. złożył Prezydent Miasta [...] oraz Prezydent Miasta [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej z dnia [...] czerwca 2019 r. Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [....] maja 2019 r. i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy tj. nieodpłatne przekazanie Gminie Miasta [...] własności udziału w łącznej wysokości [...] w nieruchomości oraz częściach wspólnych budynku położonego w [...] przy ul. [...]-[...] [...] [...]-[...], dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...]m2, obręb [...][...] wraz z przypisanymi do niego niżej wymienionymi lokalami mieszkalnymi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia:
- wyodrębniony lokal mieszkalny nr [...] w budynku położonym w [...] przy ul. [...]-[...] [...][...], dla którego Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] wraz z udziałem wynoszącym [...] części nieruchomości wspólnej stanowiącej grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali;
- wyodrębniony lokal mieszkalny nr [...] w budynku położonym w [...] przy ul. [...]-[...] [...][....], dla którego Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] wraz z udziałem wynoszącym [...] części nieruchomości wspólnej stanowiącej grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali;
- wyodrębniony lokal mieszkalny nr [...] w budynku położonym w [...] przy ul. [...]-[...] [...][...], dla którego Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] wraz z udziałem wynoszącym [...] części nieruchomości wspólnej stanowiącej grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali;
- wyodrębniony lokal mieszkalny nr [...] w budynku położonym w [...] przy ul. [...]-[...] [...][...], dla którego Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] wraz z udziałem wynoszącym [...] części nieruchomości wspólnej stanowiącej grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali;
- wyodrębniony lokal mieszkalny nr [...] w budynku położonym w [....] przy ul. [...]-[...] [...][...], dla którego Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] wraz z udziałem wynoszącym [...] części nieruchomości wspólnej stanowiącej grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali;
- wyodrębniony lokal mieszkalny nr [...] w budynku położonym w [...] przy ul. [...]-[...] [...][....], dla którego Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] wraz z udziałem wynoszącym [...] części nieruchomości wspólnej stanowiącej grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali;
- wyodrębniony lokal mieszkalny nr [...] w budynku położonym w [...] przy ul. [...]-[...] [...][...], dla którego Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] wraz z udziałem wynoszącym [...] części nieruchomości wspólnej stanowiącej grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali;
- wyodrębniony lokal mieszkalny nr [...] w budynku położonym w [...] przy ul. [...]-[...] [...][...], dla którego Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] wraz z udziałem wynoszącym [...] części nieruchomości wspólnej stanowiącej grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali;
- wyodrębniony lokal mieszkalny nr [...] w budynku położonym w [...] przy ul. [...]-[...] [...][...], dla którego Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] wraz z udziałem wynoszącym [...] części nieruchomości wspólnej stanowiącej grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali.
Po rozpatrzeniu odwołania KKU wskazało, że podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2019 r. znak: [....] stanowi art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...), zgodnie z którym gminie, na jej wniosek, może być także przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż wymienione w art. 5 ust. 1-3, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. W judykaturze przedmiotu ugruntowane jest stanowisko zgodnie z którym przekazanie gminie mienia w omawianym trybie (art. 5 ust 4), nie będącego przekazaniem obligatoryjnym, jest na gruncie tego przepisu możliwe wyłącznie wówczas, gdy mienie to jest bezpośrednio związane z realizowanymi przez gminę konkretnymi i bezpośrednio określonymi zadaniami, przy czym związek ten musi istnieć co najmniej w dacie złożenia wniosku o komunalizację (wyrok NSA z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1923/10).
Organ wskazał, że podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2009 r. (I OSK 408/08), iż celem przepisu art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. nie jest generalne przysporzenie gminom majątku, a norma ta stwarza możliwość uzyskania przez gminę mienia, w stosunku do którego wykaże ona istnienie bezpośredniego związku z realizowanymi przez nią - a nie dopiero zamierzonymi - zadaniami. Aktualność i bezpośredniość zadań gminy wprawdzie nie wynika literalnie z tekstu przepisu art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...), ale z całą pewnością wykładnia językowa całego przepisu takiej konstatacji nie przeczy, a stylistyka tekstu przepisu wskazuje ponadto na jedność czasową aktu przekazania i związania z realizacją jej zadań, co stanowi dodatkowy argument za aktualnością tej realizacji (por. wyrok NSA z dnia 19.02.2009 r., sygn. akt I OSK 408/08 oraz wyrok NSA z 18.11.2011 r., sygn. akt I OSK 1923/10). Organ podniósł, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że pozytywną przesłanką, umożliwiającą przekazanie mienia ogólnonarodowego na własność gminie na podstawie art. 5 ust. 4 powołanej ustawy, jest związanie tego mienia z realizacją aktualnych zadań gminy. W świetle przepisu art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych gminie może być zatem przekazane tylko takie mienie ogólnonarodowe (państwowe), które jest aktualnie i bezpośrednio związane z realizacją jej zadań, a nie mienie mające pośredni wpływ na realizację tych zadań. Taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Zdaniem organu wskazane przez odwołującą się okoliczności nie wykazały, że nieruchomość będąca przedmiotem postępowania, na dzień złożenia wniosku o przekazanie, była związana z realizowanym wówczas przez gminę jej konkretnym zadaniem. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, tj. pism Prezydenta Miasta [...] z [...] sierpnia 2017 r. i z [...] lipca 2018 r., przedmiotowym 6-kondygnacyjnym budynkiem mieszkalnym administruje Administracja Budynków Komunalnych nr [...], która reprezentuje Gminę Miasta [...], a czynsz stanowi dochód Gminy Miasta [...]. Prezydent nie wykazał, aby lokale mieszkalne znajdujące się w przedmiotowym budynku miały status lokali socjalnych, zamiennych lub, by wchodziły w zasób mieszkaniowy na potrzeby rodzin o niskich dochodach. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 506) do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, które w szczególności obejmują sprawy z zakresu gminnego budownictwa mieszkaniowego. W ocenie organu w związku z powyższym nie można uznać, że lokale mieszkalne znajdujące się w budynku mieszkalnym położonym w [...] przy ul. [...]-[...] [...] [...]-[...], pełnią funkcję lokali socjalnych, a tym samym nie można przyjąć, że na przedmiotowej nieruchomości są realizowane zadania własne gminy z zakresu gminnego budownictwa mieszkaniowego. Decyzja wojewody wydana w trybie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...) ma charakter decyzji uznaniowej. Oznacza to, że nawet w przypadku gdy dane mienie jest związane z realizacją zadań gminy, to wojewoda nie ma obligatoryjnego obowiązku przekazania tego mienia na własność wnioskującej gminie. Mając na uwadze powyższe, analizę zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak również fakt, że z punktu widzenia komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., istotne jest wykazanie faktycznego związku określonego mienia z aktualnymi zadaniami gminy, zdaniem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, Gmina Miasto [...] nie realizuje na przedmiotowej nieruchomości zadań własnych w sposób, który uzasadniałby przekazanie jej nieruchomości. Przekazanie przedmiotowej nieruchomości na własność Gminy służyłoby w istocie przysporzeniu majątkowemu Gminy Miasta [...]. Organ wskazał ponadto, że w literaturze i orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażony został pogląd, zgodnie z którym, sam fakt, iż mienie ogólnonarodowe jest związane z realizacją zadań gminy, nie obliguje organu do przekazania go tej gminie, lecz ma on (organ) prawo wyboru rozstrzygnięcia (przekazać bądź nie przekazać), byle tylko decyzja została należycie i przekonująco uzasadniona (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 czerwca 2004 r., sygn. I SA 2494/02). Wobec nie wykazania przez odwołującą się w sposób wystarczający spełnienia przesłanek z art. 5 ust 4 ustawy dalsza analiza sprawy uwzględniająca wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazujący iż zarówno na podstawie art. 5 ust. 1 jaki i art. 5 ust. 4 komunalizacji podlegają jedynie te nieruchomości, które w dniu 27 maja 1990 r. stanowiły mienie Skarbu Państwa jest w danej sprawie niezasadna. Ponadto Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała, że zgodnie z art. 23 ust. 1e ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2204, ze zm.) w postępowaniu administracyjnym i sądowo-administracyjnym, w których jedną ze stron lub uczestników postępowania jest Skarb Państwa, a drugą stroną lub uczestnikiem postępowania jest powiat albo miasto na prawach powiatu. Skarb Państwa reprezentuje wojewoda.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina Miasto [...] (dalej: skarżąca) zaskarżając ją w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) przepisu art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 3 poz. 191 z późn.zm.) przez błędne uznanie przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do przekazania na rzecz Gminy Miasta [...] własności lokali mieszkalnych oraz przypisanego do nich udziału w wysokości [...] w nieruchomości wspólnej położonej w [...] przy ul. [...] [...] [...]-[...], obręb [...][...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] o pow. [...] ha, dla której prowadzi się księgę wieczystą Nr [...];
2) przepisu art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych w związku z przepisem art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 713) przez uznanie, iż Gmina Miasta [...] nie realizuje, wykorzystując lokale gminne komunalne położone w budynku przy ul. [...] [...] [...]-[...], zadań własnych polegających na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb gminnej wspólnoty przez realizację gminnego budownictwa mieszkaniowego, mimo, iż jak wynika z uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r, w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasta [...], lokale te znajdują się w mieszkaniowym zasobie Gminy;
3) przepisu art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych w związku z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn.zm., zwaną dalej k.p.a.) polegające na przekroczeniu przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową granic uznania administracyjnego i braku uzasadnienia odmowy przekazania na rzecz Gminy Miasta [...] własności lokali mieszkalnych oraz przypisanego do nich udziału w wysokości [...] w nieruchomości wspólnej położonej w [...] przy ul. [...] [...] [...]-[...], obręb [...] [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] o pow. [...] ha, dla której prowadzi się księgę wieczystą Nr [...],
4) przepisu art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. przez brak przeprowadzenia przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy mienie, którego sprawa dotyczy, jest aktualnie związane z realizacją zadań Gminy Miasta [...], co doprowadziło do nieustalenia niezbędnej materialnoprawnej przesłanki do komunalizacji tego mienia.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca Gmina Miasto [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu Gminie, na jej wniosek, może być także przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż wymienione w ust. 1-3, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań.
Zwrócić przy tym należy uwagę, że przejęcie przez gminę nieruchomości w powołanym trybie nie jest tożsame z nabyciem z mocy prawa przez gminę prawa własności określonej nieruchomości w trybie art. 5 ust. 1 z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Decyzja wydawana w trybie art. 5 ust. 4 tej ustawy nie jest bowiem decyzją stwierdzającą nabycie przez Gminę z mocy prawa własności nieruchomości, gdyż jest to decyzja konstytutywna, a ponadto zawsze ma charakter uznaniowy w odróżnieniu od mającej charakter deklaratoryjny decyzji wydawanej w trybie art. 5 ust. 1 powołanej ustawy. Dlatego też ocena okoliczności, ustalenie, czy mienie objęte wnioskiem gminy jest związane z realizacją jej zadań, jak i przesądzenie o celowości i racjonalności przekazania na tej podstawie mienia ogólnonarodowego gminie, ustawodawca pozostawił ocenie i uznaniu organu orzekającemu o tym przekazaniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 1993 r., sygn. akt I SA 1473/92).
Przekazanie gminie mienia w trybie przepisu art. 5 ust. 4 ustawy komunalizacyjnej nie jest także obligatoryjne. Decyzja wydawana w tym trybie ma charakter uznaniowy. Użycie w tym przepisie wyrazów "może być przekazane" wskazuje, że przy jego stosowaniu organy działają według uznania administracyjnego, co znaczy, że nawet fakt, iż mienie ogólnonarodowe jest związane z realizacją zadań gminy, nie obliguje organu do przekazania go tej gminie, lecz ma on prawo wyboru rozstrzygnięcia (przekazać bądź nie przekazać) pod warunkiem, że wydana decyzja została należycie i przekonująco uzasadniona (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 1991 r., sygn. akt I SA 802/91, ONSA 1991, nr 3-4, poz. 80).
Stan faktyczny i prawny sprawy nie budzi wątpliwości i znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Przedmiotem skargi jest nieruchomość zabudowana 6- kondygnacyjnym budynkiem mieszkalnym położonym w [...] przy ul. [...]-[...] [...] [...]-[...],w którym to budynku znajdują się m.in. lokale mieszkalne będące własnością Skarbu Państwa. Lokale te są zajęte na podstawie umowy najmu. Zgodnie z art.7 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 506) do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, które w szczególności obejmują sprawy z zakresu gminnego budownictwa mieszkaniowego. Przedmiotowym budynkiem administruje Administracja Budynków Komunalnych nr [...], która reprezentuje Gminę Miasta [...], a czynsz stanowi dochód Gminy Miasta [...]. Należy zgodzić się z organem, że gmina nie wykazała, aby lokale mieszkalne znajdujące się w budynku miały status lokali socjalnych, zamiennych lub aby stanowiły zasób mieszkaniowy na potrzeby rodzin o niskich dochodach. Stanowisko organów jest prawidłowe. Organy zasadnie przyjęły, że nie można uznać, że na przedmiotowej nieruchomości są realizowane zadania własne gminy z zakresu gminnego budownictwa mieszkaniowego, a skoro gmina czerpie z lokali dochody to funkcja Gminy nie polega na służeniu społeczności lokalnej poprzez gminne budownictwo mieszkaniowe, lecz na pobieraniu pożytków z przedmiotu najmu.
Zdaniem Sądu oznacza to, że skarżąca Gmina nie spełnia przesłanki art. 5 ust. 4 powołanej ustawy. Możliwości skorzystania przez skarżącą Gminę z powołanej regulacji prawnej stoi także na przeszkodzie interes właściciela spornej nieruchomości, czyli Skarbu Państwa. Skoro Gmina Miasto [...] nie realizuje na przedmiotowej nieruchomości zadań własnych w sposób, który uzasadniałby przekazanie jej tej nieruchomości na własność to przekazanie przedmiotowej nieruchomości na własność Gminy służyłoby w istocie przysporzeniu majątkowemu. To stanowisko organów Sąd podziela a organy obu instancji wyczerpująco je wyjaśniły w uzasadnieniach wydanych decyzji.
W ocenie Sądu, fakt, że wynajmowane lokale mieszkalne wchodzą w skład mieszkaniowego zasobu Gminy sam przez się nie uzasadnia twierdzenia, że gmina realizuje zadania własne w zakresie budownictwa mieszkaniowego czyli pomocy w zakresie zaspokojenia potrzeb mieszkańców. Okoliczność zaś, że Gmina czerpie pożytki w postaci pobierania czynszu z lokali stanowiących mieszkaniowy zasób gminy pomimo, że lokale te stanowią własność Skarbu Państwa, oznacza, że może to czynić bez ograniczeń.
W tej sytuacji Sąd uznał, że organy administracji publicznej prowadziły kontrolowane postępowanie administracyjne w sposób prawidłowy, dokładnie ustaliły stan faktyczny i prawny w sprawie, a także właściwie zastosowały zarówno przepisy procedury administracyjnej, jak i prawa materialnego, a powody podjętych rozstrzygnięć wyczerpująco przedstawiły w uzasadnieniach wydanych decyzji. Nie naruszyły przy tym granic swobodnego uznania.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI