I SA/Wa 1195/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-02-16
NSAnieruchomościŚredniawsa
wywłaszczeniezwrot nieruchomościnieruchomościprawo administracyjnedecyzja administracyjnaustawa wywłaszczeniowaprzesłanki zwrotu

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, uznając, że nie spełniono przesłanek do zwrotu.

Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej dotyczącej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji, argumentując rażące naruszenie art. 34 ustawy wywłaszczeniowej. Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił brak przesłanek do zwrotu nieruchomości, ponieważ nie została spełniona przesłanka zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, co skutkowało oddaleniem skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. M., A. M. i W. M. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2002 r., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Sprawa dotyczyła nieruchomości wywłaszczonej w 1959 r. na cele budowy budynku [...], która następnie została orzeczona do zwrotu w 1971 r. z powodu niezrealizowania inwestycji. Komisja Odwoławcza uchyliła jednak to orzeczenie i umorzyła postępowanie, uznając, że mimo niezrealizowania inwestycji, nieruchomość nie stała się zbędna, a jej realizacja była planowana na przyszłość. Skarżący zarzucali rażące naruszenie art. 34 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Sąd uznał skargę za bezzasadną, stwierdzając, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił brak przesłanek do zwrotu nieruchomości, ponieważ nie została spełniona kumulatywnie druga przesłanka – zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia. Umorzenie postępowania przez organ odwoławczy nie stanowiło rażącego naruszenia prawa. W związku z tym, sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, umorzenie postępowania zwrotowego nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli nie miało wpływu na ostateczną decyzję i cel postępowania był inny (uchylenie orzeczenia organu pierwszej instancji i odmowa zwrotu).

Uzasadnienie

Rażące naruszenie prawa to takie, które powoduje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. W tym przypadku umorzenie nie wpłynęło na ostateczne rozstrzygnięcie o braku podstaw do zwrotu nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

ustawa wywłaszczeniowa art. 34

Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 150

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo ustalił brak przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, co uniemożliwiało jej zwrot.

Odrzucone argumenty

Umorzenie postępowania zwrotowego przez organ odwoławczy stanowiło rażące naruszenie prawa. Decyzja o zwrocie nieruchomości została wydana z rażącym naruszeniem art. 34 ustawy wywłaszczeniowej.

Godne uwagi sformułowania

o tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i zakres jego wpływu na sposób załatwienia spraw. Za rażące naruszenie prawa uznać należy takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. nieruchomość wywłaszczona podlegała zwrotowi na rzecz wywłaszczonego właściciela, jeżeli organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej ustali, że nieruchomość nie została zużyta i jest zbędna na cele, dla których orzeczono wywłaszczenie.

Skład orzekający

Emilia Lewandowska

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Lenart

sędzia

Anna Tarnowska-Mieliwodzka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości zgodnie z art. 34 ustawy z 1958 r., zwłaszcza wymogu kumulatywnego spełnienia przesłanki zużycia i zbędności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy przepisów ustawy z 1958 r., która została zastąpiona nowymi regulacjami. Może mieć znaczenie historyczne lub dla spraw toczących się na podstawie przepisów przejściowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy historycznego wywłaszczenia i zwrotu nieruchomości, co może być interesujące ze względu na długi proces administracyjny i interpretację przepisów sprzed lat.

Nieruchomość wywłaszczona w PRL: Czy zawsze podlega zwrotowi, gdy inwestycja nie ruszyła?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1195/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-02-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-08-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Tarnowska-Mieliwodzka
Elżbieta Lenart
Emilia Lewandowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Sygn. powiązane
I OSK 817/05 - Wyrok NSA z 2006-09-14
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005 r. sprawy ze skargi A. M., A. M. i W. M. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2002 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA 1195/04
UZASADNIENIE
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, decyzja z dnia [...] marca 2002 r., nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2001 r., nr [...], którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 1972 r.
Z ustaleń organu nadzoru wynika, że orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 1959 r., nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. dokonało wywłaszczenia na wniosek Dyrekcji [...] w L. nieruchomości o powierzchni [...] m2, nr hip. [...], położonej w J., stanowiącej własność Z. i P. małżonków M.
W dniu [...] listopada 1971 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. orzeczeniem, nr [...] orzekło o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości.
W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, iż skoro inwestor nie przystąpił do realizacji celu wywłaszczenia, tj. budowy budynku [...], to należało orzec o zwrocie nieruchomości.
W dniu 25 listopada 1971 r. Dyrekcja [...] złożyła odwołanie od orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] listopada 1971 r.
Po rozpatrzeniu odwołania Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska uchyliła w dniu [...] maja 1972 r. zaskarżone orzeczenie i umorzyła postępowanie.
Podstawą decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska była ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94).
Zgodnie z art. 34 wyżej wymienionej ustawy nieruchomości wywłaszczona podlegała zwrotowi na rzecz wywłaszczonego właściciela, jeżeli organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej ustali, że nieruchomość nie została zużyta i jest zbędna na cele, dla których orzeczono wywłaszczenie.
Z przedmiotowych akt wynika, iż Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. orzekając o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości oparło się jedynie na przesłance dotyczącej niezrealizowania zamierzonej inwestycji, tj. niewybudowania budynku [...]. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej nie ustaliło natomiast, czy w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka zbędności nieruchomości na cele określone w orzeczeniu o wywłaszczeniu.
Wydając decyzję Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska ustaliła, iż wprawdzie zamierzona inwestycja nie została zrealizowana do czasu wydania decyzji, jednakże jej realizacja została przewidziana na lata 1973-1975 r.
Ponadto, na podstawie zebranych dokumentów, Komisja Odwoławcza ustaliła, iż wywłaszczona nieruchomość nie jest zbędna na cel określony w orzeczeniu o wywłaszczeniu (korespondencja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia [...] listopada 1971 r., korespondencja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w J. z dnia [...] listopada 1971 r. i z dnia [...] stycznia 1972 r., korespondencja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] lutego 1972 r.).
Należy zatem stwierdzić, iż skoro w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki określone w art. 34 ustawy wywłaszczeniowej, to Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia właściwie orzekła o uchyleniu orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] listopada 1971 r.
Nie można uznać również zarzutu strony, iż umorzenie postępowania przez organ odwoławczy stanowi rażące naruszenie art. 150 kpa., w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Bowiem o tym, czy miało miejsce rażące naruszenia prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i zakres jego wpływu na sposób załatwienia spraw. Za rażące naruszenie prawa uznać należy takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.
Z załączonych akt wynika, iż sposób załatwienia przedmiotowej sprawy nie miał wpływu na ostateczną decyzję, bowiem jej celem było uchylenie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] listopada 1971 r. oraz odmowa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
Powyższe ustalenie doprowadziło organ nadzoru do wniosku, że kontrolowana decyzja nie jest dotknięta jedną z wad nieważności, wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
W skardze na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2001 r. A. M., W. M. i A. M. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 34 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ odwoławczy w kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji z dnia [...] maja 1972 r., bez żadnej podstawy uznał, że nie została spełniona druga z przesłanek uzasadniających zwrot nieruchomości, a mianowicie, że nie zachodzi okoliczność zbędności nieruchomości na cel, dla którego została ona wywłaszczona. Decyzja ta została więc wydana, w ocenie skarżących, z rażącym naruszeniem art. 34 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., a zatem dotknięta jest wada powodującą jej nieważność na podstawie art. 156 § 1 kpa.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Organ nadzoru prawidłowo uznał, że kontrolowana decyzja Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 1972 r. nie jest dotknięta żadną z wad nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Podstawą prawna kontrolowanej decyzji była ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94). Zgodnie z art. 34 tej ustawy wywłaszczona nieruchomość podlega zwrotowi na rzecz wywłaszczonego właściciela jeżeli zostały spełnione kumulatywnie dwie przesłanki: nieruchomość ta nie została zużyta na cele, dla których orzeczono wywłaszczenie i jest zbędna na te cele. Treść orzeczenia Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowe w L. z dnia [...] listopada 1971 r., którym orzeczono o zwrocie wywłaszczonym właścicielom nieruchomości położonej w J., przy ul. [...], wskazuje jednoznacznie, że organ ten ustalił jedynie, że wywłaszczona nieruchomość nie została zużyta na cele, dla których orzeczono wywłaszczenie, gdyż przez okres 12 lat od wywłaszczenia inwestor nie przystąpił do budowy budynku [...]. Natomiast nie zostało ustalone, czy nieruchomość ta stała się zbędna na cele wywłaszczenia. Zatem decyzja ta zapadła z naruszeniem art. 34 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Z tego względu organ odwoławczy, w kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji z dnia [...] maja 1972 r., uzupełnił postępowanie administracyjne o ustalenie, że wywłaszczona nieruchomość nie stała się zbędna na cel na jaki została wywłaszczona. Ponieważ nie została spełniona ta przesłanka, określona w art. 34 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. to brak było podstaw do dokonania zwrotu tej nieruchomości na rzecz wywłaszczonych właścicieli. Dlatego prawidłowo organ uchylił decyzję organu pierwszej instancji. Ponieważ brak było ustawowych przesłanek do zwrotu przedmiotowej nieruchomości, to organ odwoławczy winien był odmówić zwrotu. Jednakże umorzenie przez ten organ postępowania zwrotowego, jak słusznie podniósł to organ nadzoru w zaskarżonej decyzji, nie stanowi rażącego naruszenie prawa.
Z powyższych względów należy uznać, że weryfikowana decyzja jest zgodna z art. 34 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., a zatem nie jest dotknięta wadą powodująca jej nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, co zarzuca się w skardze.
Z tych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI