I SA/Wa 1187/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargi Miasta [...] i Skarbu Państwa – Starosty [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2021 r. dotyczącą reformy rolnej. Sprawa dotyczyła ustalenia, które części majątku ziemskiego "[...]", w tym zespół pałacowo-parkowy, sad z ogrodem warzywnym, grunty pod wodami płynącymi, grunty o charakterze gospodarczym oraz grunty niezwiązane z działalnością rolniczą, podlegały działaniu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Minister uchylił w części decyzję Wojewody i orzekł co do istoty sprawy, wyłączając z reformy rolnej zespół pałacowo-parkowy, grunty pod wodami płynącymi oraz grunty niezwiązane z działalnością rolniczą, a włączając do reformy sad z ogrodem warzywnym oraz grunty o charakterze gospodarczym. Skarżący zarzucali organowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności dotyczące niewyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych, błędnej oceny dowodów oraz niewłaściwego zastosowania przepisów. Sąd, po przeprowadzeniu analizy materiału dowodowego, w tym dopuszczeniu dowodów uzupełniających, uznał skargi za częściowo zasadne. Uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zespołu pałacowo-parkowego oraz gruntów pod wodami płynącymi, stwierdzając, że rozstrzygnięcia te były wadliwe i wymagały ponownego zbadania z uwzględnieniem przedstawionej przez Sąd oceny prawnej. W pozostałej części skargi zostały oddalone. Sąd podkreślił, że kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie charakteru prawnego i faktycznego poszczególnych części majątku na dzień wejścia w życie dekretu o reformie rolnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dekretu o reformie rolnej w odniesieniu do zespołów pałacowo-parkowych, gruntów rolnych, wód płynących oraz znaczenie dowodów w postępowaniu administracyjnym.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z reformą rolną i może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności każdego przypadku.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zespół pałacowo-parkowy, sady, ogrody warzywne, grunty pod wodami płynącymi oraz grunty o charakterze gospodarczym i niezwiązanym z działalnością rolniczą, należące do majątku ziemskiego, podlegały działaniu dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd uchylił decyzję Ministra w części dotyczącej wyłączenia z reformy rolnej zespołu pałacowo-parkowego oraz gruntów pod wodami płynącymi, uznając potrzebę ponownego zbadania tych kwestii. W pozostałym zakresie (sad z ogrodem warzywnym, grunty gospodarcze) utrzymał rozstrzygnięcie Ministra.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozstrzygnięcia Ministra dotyczące zespołu pałacowo-parkowego i gruntów pod wodami płynącymi były wadliwe z uwagi na niewłaściwe ustalenia faktyczne i ocenę dowodów. Wskazał na potrzebę ponownego zbadania charakteru prawnego i faktycznego tych gruntów na dzień wejścia w życie dekretu. W odniesieniu do sadu i ogrodów warzywnych oraz gruntów gospodarczych, Sąd uznał rozstrzygnięcia Ministra za prawidłowe.
Czy organ administracji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i ocenił zebrane dowody, w tym opinię biegłego geodety, przy ustalaniu charakteru prawnego i faktycznego nieruchomości w kontekście reformy rolnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, a opinia biegłego geodety była wiarygodna i stanowiła podstawę ustaleń faktycznych. Zarzuty dotyczące wadliwości postępowania dowodowego zostały oddalone.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że organ administracji zgromadził obszerny materiał dowodowy, a opinia biegłego geodety, mimo pewnych zastrzeżeń co do precyzji, była wystarczająca do dokonania ustaleń faktycznych. Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania oceny dowodów dokonanej przez organ.
Czy naruszono zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez uzupełnienie materiału dowodowego przez organ odwoławczy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd uznał, że organ odwoławczy miał prawo uzupełnić materiał dowodowy, a jego działania nie naruszyły zasady dwuinstancyjności.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że organ odwoławczy ma prawo uzupełnić materiał dowodowy, a przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie stanowiło naruszenia zasady dwuinstancyjności, zwłaszcza w skomplikowanych sprawach.
Czy naruszono przepisy postępowania poprzez brak zapewnienia udziału w postępowaniu Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu "Wody Polskie"?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd uznał, że zarzut ten jest niezasadny, ponieważ tylko pominięta strona mogłaby skutecznie podnosić taki zarzut.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że nawet jeśli Państwowe Gospodarstwo Wodne "Wody Polskie" powinno być stroną postępowania, to tylko ono mogłoby skutecznie podnieść zarzut naruszenia przepisów w tym zakresie. Skarżący, którzy brali udział w postępowaniu, nie mogli skutecznie powoływać się na ten zarzut.
Przepisy (14)
Główne
dekret art. 2 § 1
Dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej
Dotyczy nieruchomości ziemskich stanowiących własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych, których rozmiar łączny przekracza określone progi powierzchniowe.
rozporządzenie art. 5 § 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
Określa obowiązek wykazania przez wnioskodawcę interesu prawnego wynikającego z przedwojennego wpisu w księdze wieczystej lub innego dokumentu potwierdzającego nabycie prawa własności.
Pomocnicze
rozporządzenie art. 4
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
Definiuje użytki rolne jako grunty orne, łąki, pastwiska, ogrody warzywne i owocowe.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może dopuścić dowód z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do oceny mocy dowodowej poszczególnych dowodów.
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Prawo wodne art. 526
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Przejście zadań związanych z gospodarką wodną na Państwowe Gospodarstwo Wodne "Wody Polskie".
Prawo wodne art. 528 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Państwowe Gospodarstwo Wodne "Wody Polskie" reprezentuje Skarb Państwa i wykonuje uprawnienia właścicielskie w stosunku do nieruchomości gruntowych pokrytych wodami.
ustawa wodna art. 2 § 1
Ustawa z dnia 19 września 1922 r. Prawo wodne
Wody stanowią własność publiczną, o ile nie stanowią własności prywatnej na mocy ustawy lub szczególnych tytułów prawnych.
ustawa wodna art. 4
Ustawa z dnia 19 września 1922 r. Prawo wodne
Wody stanowią własność publiczną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe ustalenie faktyczne i ocena dowodów przez organ administracji w zakresie charakteru prawnego i faktycznego zespołu pałacowo-parkowego oraz gruntów pod wodami płynącymi. • Potrzeba ponownego zbadania charakteru prawnego i faktycznego spornych nieruchomości na dzień wejścia w życie dekretu o reformie rolnej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania poprzez brak zapewnienia udziału w postępowaniu Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu "Wody Polskie". • Zarzuty dotyczące wadliwości opinii biegłego geodety i mapy stanowiącej załącznik do decyzji. • Zarzuty dotyczące braku interesu prawnego wnioskodawczyni w zakresie niektórych nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
zespoły dworsko-parkowe nie podlegały pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, chyba że stanowiły centrum zarządcze i gospodarcze majątku. • aby ocenić, czy określona nieruchomość podpadała pod działanie przepisów dekretu należy zbadać, czy była to nieruchomość ziemska, jaki miała obszar ogólny oraz jaki był obszar jej użytków rolnych. • w przypadku braku definicji legalnej pojęcia "nieruchomość ziemska" należy odwołać się do rozumienia tego pojęcia jakie zaprezentował Trybunał Konstytucyjny, przyjmując, że reforma rolna dotyczyła tych nieruchomości lub ich części, które są lub mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności wytwórczej w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej i sadowniczej.
Skład orzekający
Łukasz Trochym
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
członek
Iwona Ścieszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dekretu o reformie rolnej w odniesieniu do zespołów pałacowo-parkowych, gruntów rolnych, wód płynących oraz znaczenie dowodów w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z reformą rolną i może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy historycznej reformy rolnej i jej wpływu na zabytkowe zespoły pałacowo-parkowe, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców zainteresowanych historią i prawem własności.
“Czy zabytkowy pałac i park mogą zostać wyłączone z reformy rolnej? Sąd rozstrzyga historyczny spór o majątek.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.