I SA/Wa 1184/23

I SA/Wa 1184/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Milicka-Stojek /sprawozdawca/
Gabriela Nowak
Marta Kołtun-Kulik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Grunty warszawskie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
art. 215 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak Asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.) Protokolant referent Aneta Suchecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2024 r. sprawy ze skarg Z. P., L. K., P. K. i A. D., D. R., E. R., G. K., I. B., K. R., M. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość oddala skargi.
Uzasadnienie
Wojewoda Mazowiecki (dalej jako "Wojewoda" lub "organ") decyzją z 12 kwietnia 2023 r. nr 1766/2023, po rozpatrzeniu odwołań Z. P., P. K., L. A., P. K., I. B., A. D., E. R., G. K., K. R., D. R. i M. R. (dalej jako "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent") z 22 lutego 2023 r. nr [...] odmawiającą skarżącym przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. obecnie przy ul. [...] i [...], dawniej przy ul. [...] ozn. hip. "[...]", stanowiącą połowę działki o nazwie "działka nr [...]", wchodzącą obecnie w skład dz. nr [...] i [...] z obrębu [...].
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Nieruchomość położona w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]", znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279), powoływanego dale jako "dekret". Zgodnie z art. 1 dekretu przeszła na własność gminy m.st. Warszawy, a następnie z mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14, poz. 130) stała się własnością Skarbu Państwa. Na mocy art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz.U. z 2018 r. poz. 1817), grunt ten stanowił własność m.st. Warszawy.
W akcie notarialnym za Rep. nr [...] zeznanym przed notariuszem S. B. w dniu 22 marca 1943 r. nieruchomość ozn. hip. "[...]" opisana jest jako składająca się m.in. z nieruchomości: "[...]" o pow. 8397 m2, "[...]" o pow. 2799 m2, "[...]" o pow. 5598 m2, "działka nr [...]" o pow. 5866,5 m2 i połowa "działki nr [...]" o pow. 2933,3 m2. Wymienionym aktem notarialnym W. K. z nieruchomości ozn. hip. "[...]" darował swoim dzieciom poszczególne ww. działki, zaś połowę "działki nr [...]" pozostawił na swoją rzecz. Przedmiotem niniejszego postępowania objęta jest połowa dawnej "działki nr [...]".
Dawna działka nr [...] zgodnie z opracowaniem geodezyjnym z 21 listopada 2018 r. wykonanym przez geodetę uprawnionego A. K. zawierała 0,2856 ha powierzchni i obecnie wchodzi w skład następujących działek: dz. nr [...] z obrębu [...] na pow. 1341 m2 oraz dz. nr [...] z obrębu [...], na pow. 1515 m2, stanowiących własność [...].
Jak wynika z pisma Sądu Rejonowego dla [...] Wydział VII Ksiąg Wieczystych z 19 września 2019 r. Dz. Odp. [...] w archiwum tego Sądu brak jest w skorowidzu ksiąg hipotecznych księgi dawnej o nazwie "[...]", wobec czego odpis księgi hipotecznej nie może być wydany.
W aktach własnościowych nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" brak jest wniosku dawnego właściciela o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) złożonego w trybie art. 7 dekretu.
Skarżący wystąpili z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] (w dniu 2 października 2013 r. Z. P., w dniu 6 maja 2014 r. L. A. i P. K. oraz w dniu 2 czerwca 2014 r. I. B.), który został ponowiony w 2017 r. Do akt sprawy złożyli m.in. postanowienia Sądu Powiatowego dla [...] Wydział I Cywilny z 30 maja 1968 r. sygn. akt [...], zgodnie z którym: spadek po W. K. zmarłym w dnia [...] grudnia 1944 r. nabyły dzieci jego: F. K., S. K., R. K., L. K. po 4/20 części spadku każde oraz dzieci zmarłej córki spadkodawcy J. U. z domu K.: J. G. z domu U., J. R. z d. U., T. U. i B. U. po 1/20 części spadku każde z obciążeniem na 1/6 części spadku dożywotnim użytkowaniem na rzecz żony M. K.; spadek po F. K. zmarłym w dniu [...] grudnia 1951 r. nabył w całości w drodze dziedziczenia testamentowego brat R. K. Jak ustalono dodatkowo, prawa do spadku po F. K. zostały także stwierdzone na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] Wydział IV Cywilny z 18 czerwca 1982 r. sygn. akt [...], zgodnie z którym spadek po F. K. nabył w całości z mocy testamentu brat R. K. Prawo do wchodzącego w skład spadku gospodarstwa rolnego nabył w całości brat R. K.
Prezydent decyzją z 14 maja 2020 r. nr [...] orzekł o umorzeniu postępowania o ustalenie odszkodowanie za działkę nr [...] wykazując, że z wnioskiem o odszkodowanie wystąpiły osoby nie posiadające legitymacji do występowania z takim roszczeniem.
Wojewoda decyzją z 29 czerwca 2020 r. nr 1992/2020 utrzymał w mocy decyzję Prezydenta w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 29 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1915/20 uchylił powyższe decyzje Wojewody i Prezydenta w przedmiocie umorzenia postępowania i nakazał organowi pierwszej instancji uwzględnić moc dowodową aktu notarialnego z 23 marca 1943 r., bądź wykazać w sposób nie budzący wątpliwości, że w dacie wejścia w życie dekretu poprzednicy prawni skarżących nie byli już właścicielami nieruchomości objętej wnioskiem. Jeżeli Prezydent nie wykaże, że na datę wejścia w życie dekretu obowiązywał inny stan własnościowy, niż ten wynikający z aktu notarialnego z 1943 r., to przy dalszym procedowaniu weźmie pod uwagę to, że skarżący domagają się rozpoznania sprawy odszkodowawczej w oparciu o art. 215 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (wówczas Dz.U. z 2020 r. poz. 1990 ze zm.).
Prezydent decyzją z 22 lutego 2023 r. nr [...] odmówił skarżącym przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. obecnie przy ul. [...] i [...], dawniej przy ul. [...] ozn. hip. "[...]", stanowiącą połowę działki o nazwie "działka nr [...]", wchodzącą obecnie w skład działek nr: [...] i [...] z obrębu [...], uznając, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 215 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n." Jak bowiem zauważył Prezydent, prowadzenie gospodarstwa rolnego, o którym mowa w ww. przepisie, oznacza stałą i osobistą działalność rolnika, mająca charakter zarówno wykonywania prac, jak i innych zwykłych czynności wiążących się z tym prowadzeniem, jak i zarządzania gospodarstwem, przez co należy rozumieć działalność rolniczą o charakterze stałym, osobistym, realizującą interesy danej osoby (posiadacza gospodarstwa) mającą charakter pracy lub innych czynności wiążących się z prowadzeniem gospodarstwa. Samo władanie gospodarstwem rolnym nie może być kwalifikowane, jako jego prowadzenie, jeżeli nie wiąże się z nim wykonywanie ww. działalności rolniczej. W ocenie Prezydenta, skarżący nie przedstawili jakichkolwiek dowodów na okoliczność prowadzenia przez nich przedmiotowego gospodarstwa w dacie 5 kwietnia 1958 r., nie wskazali też, na czym miałoby prowadzenie tego gospodarstwa polegać, a z ich oświadczeń nie wynika by mieli jakąkolwiek styczność z tym gospodarstwem rolnym. Dowodami na tę okoliczność nie mogą być zaświadczenia z lat 1972-1974 wskazujące, że R. K. i G. K. byli podatnikami podatku gruntowego i użytkownikami gospodarstwa rolnego o pow. 2,69 ha, upomnienie z 1979 r. skierowane do ww. osób dotyczące obowiązku wpłacenia opłaty gruntowej za lata 1976-79, a także nakazy płatnicze za 1961, 1979 i 1982 r. na nazwisko R. K., bowiem nie odnoszą się one do działki objętej tym postępowaniem, jak też nie dotyczą dat istotnych z punktu widzenia ustalenia odszkodowania w trybie art. 215 ust. 1 u.g.n., tj. 1945-58 r. Dowodem na prowadzenie gospodarstwa rolnego na przedmiotowej nieruchomości nie są również decyzje z 1974, 1977 i 1981 r. dotyczące gruntów położonych przy innych ulicach. Prezydent zwrócił uwagę, że choć w aktach znajduje się pokwitowanie [...] z 1954 r. dokonania opłaty przez M. K., to jednak nie widomo czego opłata ta dotyczyła. Prezydent zaznaczył też, że pozyskał z Archiwum Państwowego w W. spisy użytków rolnych z lat 1945-55, z których wynika, że R. K. widnieje jako właściciel gospodarstwa rolnego o pow. 1 ha oraz 2,12 ha na [...] w 1954 r., F. K. widnieje jako właściciel gospodarstwa o pow. 1 ha przy ul. [...] w 1946 r., L. K. widnieje jako właściciel gospodarstwa o pow. 1 ha przy ul. [...] w 1946 r. oraz o pow. 1,57 ha w 1954 r., S. K. widnieje jako właściciel gospodarstwa o pow. 1,03 ha na [...] w 1954 r., zaś w spisie z 1947 r. widnieje nazwisko K. (bez imienia) jako właściciel gospodarstwa o pow. 1,4 ha przy ul. [...]. Pojawienie się jednak ww. osób w spisach rolnych jedynie w kilku latach, w tym najpóźniej w 1954 r. nie potwierdza prowadzenia przez następców prawnych byłego właściciela gospodarstwa rolnego w sposób ciągły od wejścia w życie dekretu do 5 kwietnia 1958 r. Istotne są również wynikające z ww. dokumentów zmiany w powierzchni gruntów na przestrzeni lat, które nie odpowiadają powierzchni gruntów darowanych aktem notarialnym z 1943 r. Co więcej, z żadnego z dokumentów nie wynika, aby obejmował działkę nr [...]. Gospodarstwa wskazane jako położone przy ul. [...] dotyczą zaś nieruchomości, za która ustalono już odszkodowanie, zaś te określone jako położone na [...] nie są możliwe do zidentyfikowania, tym bardziej że W. K. był właścicielem jedynie części nieruchomości na [...]. W konsekwencji również z ww. spisów użytków rolnych nie wynika, by poprzednicy prawni skarżących prowadzili nieprzerwanie gospodarstwo rolne na gruncie "działki nr [...]" od wejścia w życie dekretu do 5 kwietnia 1958 r.
Wojewoda decyzją z 12 kwietnia 2023 r., po rozpoznaniu odwołania skarżących, utrzymał decyzję Prezydenta w mocy. W jej uzasadnieniu wskazał, że przesłanką warunkującą przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 1 u.g.n. jest wykazanie, że od 21 listopada 1945 r. przynajmniej do 5 kwietnia 1958 r. nie pozbawiono właścicieli lub ich następców prawnych faktycznego władania gospodarstwem, istniejącym na gruncie objętym działaniem dekretu, a gospodarstwo to nieprzerwanie istniało. Przy czym za gospodarstwo takie uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego (art. 553 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2023 r. poz. 326)). Nie można zaś mówić o gospodarstwie rolnym, jeżeli grunt miał inne przeznaczenie niż rolne, a był tylko wykorzystywany rolniczo. Z akt sprawy wynika, że działka nr [...] stanowiła część wspólnego pastwiska opisanego jako "[...] zapisana w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod nr [...] – wspólnota włościan Nr [...]". Za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne, w skład których m.in. wchodzą pastwiska. W konsekwencji można uznać, że działka nr [...] jako pastwisko mogła być elementem gospodarstwa rolnego, a więc spełniona została jedna z przesłanek zawartych w art. 215 ust. 1 u.g.n., a mianowicie grunt tej nieruchomości stanowił gospodarstwo rolne. Wojewoda podzielił natomiast stanowisko, że w sprawie brak jest dokumentacji, która świadczyłaby o prowadzeniu gospodarstwa rolnego przez poprzedników prawnych skarżących nieprzerwanie od dnia wejścia w życie dekretu, tj. od 21 listopada 1945 r. do 5 kwietnia 1958 r. na gruncie działki nr [...]. Spełnienie ww. przesłanki nie wynika bowiem z: zaświadczenia Urzędu Dzielnicowego z 12 lutego 1974 r. o tym, że R. K. jest podatnikiem podatku gruntowego o pow. 2,69 ha; zaświadczenia Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] Wydziału Finansowego z 1972 r., o tym że R. K. był podatnikiem podatku gruntowego; zaświadczenia Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa z 14 maja 1973 r. o tym, że G. K. z domu R. była wraz z mężem R. K. użytkowniczką gospodarstwa rolnego o pow. 2,69 położonego w W. osiedle [...]; upomnienia Urzędu Dzielnicowego z 15 sierpnia 1979 r. skierowanego do R. i G. K. o obowiązku wpłacenia należności opłaty gruntowej za lata 1976-1978, 1979; nakazów płatniczych za 1961, 1979 i 1982 r. na nazwisko R. K.; kopii rejestru gruntów z 1971 r., decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] z 30 października 1974 r. znak: [...] orzekającej o odszkodowaniu za działkę przy ul. [...]; decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] z 21 maja 1977 r. znak: [...] orzekającej o odszkodowaniu za działkę przy ul. [...]; decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] z 23 stycznia 1981 r. znak: [...] orzekającej o odszkodowaniu za część działki przy ul. [...]; aneksu do elaboratu szacunkowego gruntu położonego przy ul. [...], [...] ozn. hip. Nr [...]; aktu notarialnego Rep. [...] z 19 października 1973 r. dotyczącego sprzedaży przez L. K. i R. K. nieruchomości przy ul. [...] i [...] na rzecz Skarbu Państwa; zaświadczenia Burmistrza Gminy [...] z 3 października 2001 r. znak [...] o tym, że G. K. w latach 1978-1989 r. opłacała podatek gruntowy z pow. 0,92 ha, w skład którego wchodziły dz. nr [...] i [...] przy ul. [...] oraz dz. nr [...] przy ul. [...]; dokumentu wniesionej opłaty z 1954 r. przez M. K.; spisów użytków rolnych z lat 1945-1955 pozyskanych z Archiwum Państwowego w W. wskazujących na prowadzenie gospodarstwa rolnego przy ul. [...] oraz na [...]. Analiza ww. dokumentów wskazuje bowiem, że dotyczą one innych działek niż przedmiotowa bądź w ogóle nie wskazują jakiej działki dotyczą, jak również data sporządzenia części dokumentów, nie jest miarodajna z punktu widzenia przesłanek wynikających z art. 215 ust. 1 u.g.n., tj. nie dokumentują prowadzenia gospodarstwa rolnego w skład, którego wchodziła działka nr [...] w okresie 1945-1958. Dokument wskazujący na uiszczenie przez M. K. w 1954 r. opłaty nie wskazuje zaś jego przedmiotu. Z kolei gospodarstwa wskazane w spisie użytków jako położone przy ul. [...], dotyczą nieruchomości, za którą zostało już przyznane odszkodowanie. Dodatkowo położenie jednego z gospodarstw wskazanych w spisie użytków rolnych określono ogólnie jako położone na [...], co uniemożliwia zidentyfikowanie, czy dotyczą gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodziła działka nr [...], ponieważ [...] jest bardzo rozległym terenem. Wojewoda podkreślił też, że z opinii geodezyjnej sporządzonej w dniu 21 listopada 2018 r. wynika, że zgodnie z protokołem ustalenia stanu władania z 15 lipca 1966 r. opiniowany teren użytkowali: Dzielnicowy Zakład Gospodarki Mieszkaniowej, M. P. z domu O. oraz małż. S. i I. O. Z kolei w aktach brak jest jakiegokolwiek dokumentu, który świadczyłby, że działka nr [...] wchodziła w skład gospodarstwa rolnego prowadzonego przez spadkobierców wskazanych w akcie notarialnym rep. Nr [...] z 22 marca 1943 r. co najmniej do 5 kwietnia 1958 r. W konsekwencji Wojewoda podzielił stanowisko Prezydenta, że przedmiotowa nieruchomość nie kwalifikuje się do przyznania odszkodowania, wynikającego z art. 215 ust. 1 u.g.n., z uwagi na niespełnienie przesłanki, zgodnie z którą, gospodarstwo rolne mieli prowadzić dawni właściciele, bowiem przesłanka ta nie została udowodniona. Ocena przesłanki związanej z prowadzeniem gospodarstwa rolnego w doktrynie powiązana jest z przesłanką faktycznej możliwości władania nieruchomością o tyle tylko, że stwierdza się, że faktyczne władanie jest na ogół związane z prowadzeniem gospodarstwa, gdyż bez faktycznego władania nieruchomością nie byłoby możliwe prowadzenie gospodarstwa. Faktyczne władanie zawarte w przesłance dotyczącej gospodarstwa rolnego z art. 215 ust. 1 u.g.n. odnosi się do stanu rzeczywistego i pozbawione jest stanu hipotetycznego (odmiennie niż ma to miejsce w art. 215 ust. 2 u.g.n., gdzie zawarta jest "faktyczna możliwość władania"). W literaturze wskazuje się, że oprócz wykazania, że nieruchomość wchodziła w skład gospodarstwa rolnego w dniu wejścia w życie dekretu, konieczne jest wykazanie prowadzenia tego gospodarstwa do dnia faktycznego pozbawienia władania. W odniesieniu do tej przesłanki konieczne jest wyjaśnienie, czy prowadzone były na gruncie działania stanowiące przejaw aktywności, np. koszenie trawy, zbieranie ziemniaków." (M. Gdesz, 5.4. Odszkodowanie za gospodarstwo rolne [w:] Rewindykacja gruntów warszawskich. Zagadnienia administracyjnoprawne, Warszawa 2012). Prowadzenie gospodarstwa rolnego oznacza stałą i osobistą działalność rolnika, mającą charakter zarówno wykonywania pracy, jak i innych zwykłych czynności wiążących się z tym prowadzeniem, jak i zarządzania gospodarstwem, przez co rozumieć należy działalność rolniczą o charakterze stałym, osobistym, realizującą interesy danej osoby (posiadacza gospodarstwa) mającą charakter pracy lub innych czynności wiążących się z prowadzeniem gospodarstwa. W niniejszej sprawie, mimo podjętych wielu czynności procesowych, które wskazywałaby na prowadzenie gospodarstwa rolnego, nie zostały one potwierdzone w materiale dowodowym. Skarżący również nie przedstawili jakichkolwiek dowodów na okoliczność prowadzenia przez nich bądź ich poprzedników prawnych gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodziłaby działka nr [...] w dacie 5 kwietnia 1958 r., nie wskazali też, na czym polegało prowadzenie przez nich tego gospodarstwa. A dokumenty, które zostały przez nich przedłożone do akt administracyjnych nie znajdują zastosowania w sprawie.
W skierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargach na powyższą decyzję, uzupełnionych pismami z 6 września 2023 r., 16 października 2023 r., 21 listopada 2023 r. i 8 stycznia 2024 r., skarżący zarzucili organom naruszenie:
1. art. 215 ust. 1 u.g.n. przez niezasadne przyjęcie, że stwierdzenie "prowadzący gospodarstwo rolne", jest ściśle powiązane z oznaczoną datą 5 kwietnia 1958 r. i w związku z tym wnioskodawcy muszą wykazać, że gospodarstwo było prowadzone przez ich spadkodawców w sposób ciągły przez okres od dnia wejścia w życie dekretu tj. 21 listopada 1945 r., do co najmniej 5 kwietnia 1958 r., podczas gdy data oznaczona w przepisie, odnosi się do momentu pozbawienia faktycznego władania tym gospodarstwem, jego poprzednich właścicieli lub ich następców prawnych, co jest oczywistym faktem wobec samego przejęcia nieruchomości na własność państwa po wskazanej powyżej dacie, a nie do ciągłości samego prowadzenia tego gospodarstwa w latach 1945-1958, jak zinterpretowały to błędnie organy;
2. art. 215 ust. 1 u.g.n poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że gospodarstwem rolnym w rozumieniu tego przepisu jest jedynie gospodarstwo rolne rozumiane jak w art. 553 Kodeksu cywilnego, w sytuacji, gdy pojęcie gospodarstwa rolnego, prawidłowo wykładanego art. 215 ust. 1 u.g.n, należy rozumieć w znaczeniu, jakie nadawane temu pojęciu przed dniem wejścia w życie dekretu;
3. art. 215 ust 1. u.g.n. zw. z art. 2, art. 21, art. 45, art. 64 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz w zw. z art. 1 i art. 77 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), powoływanej dalej jako "Konstytucja", co świadczy o braku poszanowania praw własności obywatela przez Państwo Polskie i tym samym podważa zaufanie obywatela do instytucji państwowej;
4. art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego oraz niewłaściwą ocenę całokształtu materiału dowodowego i w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, że brak jest dowodów, że wnioskodawcy są uprawnieni do otrzymania odszkodowania z art. 215 u.g.n.;
5. art. 144 K.p.a. przez Wojewodę poprzez ograniczenie swojego działania w sprawie do sprawowania jedynie funkcji kontrolnej, mimo złożenia przez skarżących wniosku o rozpoznanie sprawy na podstawie art. 144 K.p.a.;
6. art. 6 Kodeksu cywilnego w związku z nie udokumentowaniem swoich bezzasadnych przypuszczeń, że prowadzenie gospodarstwa rolnego przez naszych spadkodawców nie miało ciągłości, co ma wpływ na wynik sprawy;
7. zasad współżycia społecznego.
Mając powyższe na uwadze skarżący wnieśli o: 1. uchylenie decyzji obu instancji i przyznanie na ich rzecz godziwego odszkodowania, oszacowanego na podstawie obecnie obowiązujących warunków rynkowych; 2. zlecenie wyceny opiniowanej nieruchomości biegłemu rzeczoznawcy; 3. przyznanie na rzecz skarżących ustawowych odsetek za zwłokę w wydaniu odpowiedniej decyzji o przyznaniu odszkodowania za opiniowaną nieruchomość, licząc od dnia złożenia wniosku, tj. 25 sierpnia 1995 r. lub przynajmniej od 5 sierpnia 2016 r., tj. od wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku sygn. akt I SA/Wa 404/16, w którym stwierdził rażącą bezczynność organu w wykonaniu wyroku z 3 lipca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 326/15; 4. nakazanie Wojewodzie uwzględnienia mocy dowodowej licznych dowodów, dokumentujących ciągłość prowadzenia gospodarstwa rolnego przez spadkodawców skarżących w okresie 1945-1958 r., o ile dowód taki Sąd uzna za konieczny do badania w kontekście rozumienia art. 215 ust. 1 u.g.n., bądź nakazanie organowi wykazania w sposób nie budzący wątpliwości, że od daty wejścia w życie dekretu do 5 kwietnia 1958 r. poprzednicy prawni skarżących nie użytkowali przedmiotowej nieruchomości, która wchodziła w skład prowadzonego przez nich gospodarstwa rolnego; 5. przyznanie na rzecz skarżących kosztów postępowania; 6. przesłuchanie skarżących w charakterze świadków na okoliczność nieprzerwanego prowadzenia gospodarstwa rolnego przez ich spadkodawców od czasu nabycia go do utraty jego władania i posiadania.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili argumentację na poparcie powyższych zarzutów.
Na rozprawie w dniu 17 stycznia 2024 r. Sąd oddalił zawarty w skardze wniosek o przesłuchanie skarżących w charakterze świadków na okoliczność nieprzerwanego prowadzenia gospodarstwa rolnego przez ich spadkodawców od czasu nabycia go do utraty jego władania i posiadania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowił art. 215 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym przepisy ustawy dotyczące odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do odszkodowania za gospodarstwo rolne na gruntach, które na podstawie dekretu przeszły na własność państwa, jeżeli ich poprzedni właściciele lub następcy prawni tych właścicieli, prowadzący gospodarstwo, zostali pozbawieni faktycznego władania wspomnianym gospodarstwem po dniu 5 kwietnia 1958 r.
Przy czym szczególny charakter tego przepisu nakazuje ścisłą jego wykładnię.
W konsekwencji do otrzymania odszkodowania za gospodarstwo rolne, o którym mowa w tym przepisie, konieczne jest spełnienie łącznie trzech przesłanek:
- gospodarstwo rolne położone było na gruncie, który na podstawie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy przeszedł na własność gminy m.st. Warszawy, a następnie państwa,
- poprzedni właściciele tych gruntów lub ich następcy prawni zostali pozbawieni faktycznego władania wspomnianym gospodarstwem po dniu 5 kwietnia 1958 r.,
- poprzedni właściciele lub ich następcy prawni prowadzili to gospodarstwo.
Na gruncie niniejszej sprawy poza sporem pozostaje fakt, że dawna działka nr [...] znajdowała się na obszarze objętym działaniem dekretu. Ustalając natomiast okoliczność, czy nieruchomość ta była nieruchomością rolną, Wojewoda oparł się na ustaleniu geodety przedstawionym w opinii z 21 listopada 2018 r., że działka nr [...] stanowiła część wspólnego pastwiska opisanego jako "[...] zapisana w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod nr [...] – wspólnota włościan Nr [...]". W konsekwencji uznał, że ww. działka (jako pastwisko) mogła być elementem gospodarstwa rolnego. Za spełnioną można więc uznać pierwszą z ww. przesłanek z art. 215 ust. 1 u.g.n. (na marginesie jedynie zauważyć trzeba, że jak wynika z załączonej do akt opinii geodezyjnej z 21 listopada 2018 r., zgodnie z Ogólnym Planem Zabudowania m.st. Warszawy zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu 11 sierpnia 1931 r. przedmiotowa działka nr [...] w całości jest położona w strefie pod projektowane cmentarze).
Przechodząc natomiast do dwóch kolejnych przesłanek zauważyć trzeba, że organ orzekający o przyznaniu bądź odmowie przyznania odszkodowania zobowiązany jest ustalić, czy poprzedni właściciele bądź ich następcy prawni po dniu 5 kwietnia 1958 r. władali nieruchomością w sensie faktycznym, a zatem czy prowadzili przedmiotowe gospodarstwo rolne. Jeśli tak, to czy prowadzili je wszyscy następcy prawni, czy też np. jeden z nich. Ustalenie bowiem braku faktycznego władania, niezależnie od przyczyny jego utraty, będzie wystarczające do nieuwzględnienia roszczenia o odszkodowanie.
Jak bowiem wskazuje się w doktrynie pewne wątpliwości interpretacyjne sprawia użyte w art. 215 ust. 1 u.g.n. sformułowanie "jeżeli ich poprzedni właściciele lub następcy prawni tych właścicieli, prowadzący gospodarstwo, zostali pozbawieni faktycznego władania wspomnianym gospodarstwem". Wydaje się, że warunek prowadzenia gospodarstwa odnosi się do obu kategorii podmiotów, a nie tylko do następców prawnych poprzednich właścicieli. W przypadku przy tym współwłaścicieli albo przejęcia gospodarstwa przez następców prawnych, faktyczne prowadzenie gospodarstwa wyłącznie przez jednego z uprawnionych, daje prawo do odszkodowania tylko tej osobie w wysokości odpowiadającej wyłącznie udziałowi tej osoby. Jeżeli więc jeden z dwóch spadkobierców poprzedniego właściciela (dziedziczących w częściach równych po 1/2 udziału), prowadził gospodarstwo, to przysługiwać mu będzie odszkodowanie w wysokości odpowiadającej jego udziałowi w spadku. W odniesieniu do drugiego spadkobiercy, który nie prowadził gospodarstwa prawo do odszkodowania nie będzie przysługiwało. Dlatego oprócz wykazania, że nieruchomość wchodziła w skład gospodarstwa rolnego w dniu wejścia w życie dekretu, konieczne jest wykazanie prowadzenia tego gospodarstwa do dnia faktycznego pozbawienia możliwości władania. W odniesieniu do tej przesłanki konieczne jest wyjaśnienie, czy kontynuowane były działania na gruncie stanowiące przejaw aktywności np. koszenie trawy, zbieranie ziemniaków itd. (por. M. Gdesz, Rewindykacja gruntów warszawskich Zagadnienia administracyjnoprawne, LexisNexis 2012, str. 192-193).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd podzielił stanowisko organów orzekających w sprawie, że w licznych dokumentach znajdujących się w aktach sprawy, zarówno przedłożonych przez skarżących, jaki i uzyskanych przez Prezydenta, nie sposób doszukać się informacji, czy żyjący w dniu 5 kwietnia 1958 r. następcy prawni byłego właściciela – W. K., tj. S. K., R. K., L. K., J. G., J. R., T. U. i B. U., faktycznie władali działką nr [...] po dniu 5 kwietnia 1958 r. i tego czy na tej działce osoby uprawnione (wszystkie łącznie, bądź choćby jedna z nich - tym bardziej, że jedyne przedłożone dokumenty dotyczące ww. daty dotyczą nieruchomości posiadanej przez R. K.) prowadziły gospodarstwo rolne (tj. jakie działania podejmowano na gruncie, a które to stanowiłaby przejaw aktywności rolnej – jeśli natomiast nieruchomość była pastwiskiem, to czy odbywał się na niej np. wypas zwierząt, koszenie trawy, itp.). Jeszcze raz podkreślić bowiem trzeba, że prowadzenie gospodarstwa rolnego oznacza stałą i osobistą działalność rolnika, mającą charakter zarówno wykonywania pracy, jak i innych zwykłych czynności wiążących się z tym prowadzeniem, jak i zarządzania gospodarstwem, przez co rozumieć należy działalność rolniczą o charakterze stałym, osobistym, realizującą interesy danej osoby (posiadacza gospodarstwa) mającą charakter pracy lub innych czynności wiążących się z prowadzeniem gospodarstwa. Samo władanie gospodarstwem rolnym nie może być kwalifikowane, jako jego prowadzenie, jeżeli nie wiąże się z nim wykonywanie wyżej określonej działalności rolniczej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 833/22; LEX nr 3598126). Powyższe stanowisko, jak słusznie zauważył Wojewoda, znajduje potwierdzenie w literalnej treści art. 215 ust. 1 u.g.n., który mówi o przesłance "faktycznego władania" gospodarstwem rolnym, a zatem o stanie rzeczywistym i pozbawionym stanu hipotetycznego, odmiennie niż ma to miejsce w art. 215 ust. 2 u.g.n., gdzie mowa jest o "faktycznej możliwości władania".
Tymczasem jak wynika z akt niniejszej sprawy, na okoliczność faktycznego władania "działką nr [...]" po dniu 5 kwietnia 1958 r. skarżący przedłożyli: zaświadczenie Urzędu Dzielnicowego [...] z 12 lutego 1974 r. o tym, że R. K. jest podatnikiem podatku gruntowego o pow. 2,69 ha; zaświadczenie Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] Wydziału Finansowego z 11 listopada 1972 r., o tym że R. K. był podatnikiem podatku gruntowego od posiadanych 2,69 ha; zaświadczenie Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa z 14 maja 1973 r. o tym, że G. K. z domu R. była wraz z mężem R. K. użytkowniczką gospodarstwa rolnego o pow. 2,69 położonego w W. osiedle [...]; upomnienie Urzędu Dzielnicowego z 15 sierpnia 1979 r. skierowane do R. i G. K. o obowiązku wpłacenia opłaty gruntowej za lata 1976-1978 oraz styczeń i luty 1979; nakazy płatnicze za 1961, 1979 i 1982 r. na nazwisko R. K.; kopię wypisu z rejestru gruntów z 1971 r. dotyczącego ul. [...] (dawniej ul. [...]), decyzję Urzędu Dzielnicowego [...] z 30 października 1974 r. orzekającą o odszkodowaniu za działkę przy ul. [...] (dawna nieruchomość "[...]"); decyzję Urzędu Dzielnicowego [...] z 21 maja 1977 r. orzekającą o odszkodowaniu za działkę przy ul. [...]; decyzję Urzędu Dzielnicowego [...] z 23 stycznia 1981 r. orzekającą o odszkodowaniu za część działki przy ul. [...]; aneks do elaboratu szacunkowego gruntu przy ul. [...], [...] ozn. hip. Nr [...]; akt notarialny Rep. [...] z 19 października 1973 r. dotyczący sprzedaży przez L. K. i R. K. nieruchomości przy ul. [...] i [...] (dawna działka "[...]") na rzecz Skarbu Państwa; zaświadczenie Burmistrza Gminy [...] z 3 października 2001 r. o tym, że G. K. w latach 1978-1989 r. opłacała podatek gruntowy z pow. 0,92 ha, w skład którego wchodziły dz. nr [...] i [...] przy ul. [...] oraz dz. nr [...] przy ul. [...]; dokument wniesionej opłaty z 1954 r. przez M. K.
Odnosząc się do powyższego, po pierwsze wskazać należy, że żaden z ww. dokumentów nie wskazuje na okoliczność prowadzenia gospodarstwa rolnego (oraz działań w gospodarstwie tym podejmowanych) konkretnie na działce nr [...]. Dotyczą one bowiem innych nieruchomości będących we władaniu rodziny K., bądź też nie wskazują, której z tych nieruchomości dotyczą (podają ogólnie powierzchnię gruntu znajdującego się w posiadaniu R. K. na [...]). Zdaniem Sądu, jest to tyle istotne, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że wszystkie działki wchodzące w skład dawnej nieruchomości ozn. hip. "[...]", a przekazane przez W. K. następcom prawnym aktem notarialnym z 22 marca 1943 r., czy też jak w przypadku działki nr [...], odziedziczone po ww. osobie, stanowiły odrębne nieruchomości gruntowe, nie przylegające do siebie. Jak wskazano bowiem w ww. § 1 ww. aktu notarialnego z 22 marca 1943 r. w odniesieniu do nieruchomości wchodzących w skład przywołanej nieruchomości hipotecznej, "reszta posiadłości na [...] położona częściowo poza obrębem miasta, składa się z następujących działek gruntu położonych każda oddzielnie, nie stykając się ze sobą, a mianowicie (...) "[...]" (...) "[...]", (...) "[...]" (...) przy ul. [...], (...) "[...]", (...) działki gruntu oznaczonej Nr [...] (...) połowy niepodzielnej działki gruntu oznaczonej Nr [...]". Stąd niezbędne było wykazanie faktycznego władania i prowadzenia gospodarstwa na przedmiotowej działce, nieprzylegającej do innych działek będących w posiadaniu rodziny.
Po drugie zaś, większość z ww. dokumentów dotyczy stanu posiadania gruntu w latach 70-tych XX w. i kolejnych, zaś jak wskazano w opinii geodezyjnej sporządzonej w dniu 21 listopada 2018 r. "zgodnie z treścią aktu notarialnego z 1943 roku niepodzielna połowa przedmiotowej nieruchomości "[...]" działka nr [...] pozostawała we władaniu byłego właściciela W. K. Nie udało się ustalić właściciela reszty nieruchomości. Opiniowana działka w latach późniejszych została podzielona na trzy części. Zgodnie z protokołem ustalenia stanu władania z dn. 15-17.02.1966 r. opiniowany teren użytkowali: Dzielnicowy Zakład Gospodarki Mieszkaniowej, M. P. z domu O. oraz małżeństwo S. i I. O. Odnaleziono informację, iż ci ostatni nabyli swoją część w 1960 roku na podstawie nieformalnej umowy od B. Nie odnaleziono informacji świadczącej o podstawie władania M. P. Brak również informacji o zbyciu działki przez W. K. Można domniemywać, iż właścicielami działki w 1958 roku pozostawali W. K. oraz nieznany z imienia B.". W tej sytuacji nie sposób uznać, by przedłożone w toku postępowania dokumenty z lat 70-tych i kolejnych XX w. miały świadczyć o faktycznym władaniu nieruchomością przez następców prawnych byłego właściciela w dacie ich sporządzenia, skoro już w 1960 r. część nieruchomości zbyta została na rzecz małż. S. i I. O., zaś co najmniej od 1966 r. działka ta znajdowała się we władaniu Dzielnicowego Zakład Gospodarki Mieszkaniowej, M. P. z domu O. oraz małż. S. i I. O. Z kolei wskazanie w ww. opinii geodezyjnej, że "można domniemywać", że właścicielami działki w 1958 r. pozostawali W. K. oraz nieznany z imienia B., nie świadczy w żaden sposób o tym, że następcy prawni W. K. (nieżyjącego od 1944 r.) po dniu 5 kwietnia 1958 r. władali nieruchomością w sensie faktycznym, a zatem czy prowadzili przedmiotowe gospodarstwo rolne, jak wymaga tego art. 215 ust. 1 u.g.n., a jeśli nawet tak było, to jaka część tego gruntu pozostawała w ich władaniu, skoro prawdopodobnie właścicielem jej części był "B.".
Po trzecie, za dokument potwierdzający okoliczność utraty faktycznego władania gospodarstwem rolnym na działce nr [...] nie może być uznany dowód potwierdzający uiszczenie przez M. K. w 1954 r. opłaty, który nie wskazuje czego opłata ta faktycznie dotyczyła. Podobnie nadesłana do akt sądowych kopia decyzji komunalizacyjnej z 30 września 1996 r. (dotycząca m.in. dz. nr [...] z obrębu [...]) (druga zaś decyzja z 1993 r. nie dotyczy działek wchodzących obecnie w skład dawnej działki nr [...]), potwierdza jedynie, że nieruchomość ta w dacie 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa na mocy art. 1 dekretu, należącą do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a w konsekwencji w ww. dacie stała się własnością Gminy [...]. Decyzja ta w żaden sposób nie potwierdza zatem, że dopiero z tą datą nastąpiła utrata faktycznego władania działką nr [...] (w skład której obecnie wchodzi dz. nr [...], a która w karcie inwentaryzacyjnej załączonej do ww. decyzji określona zasłała jako grunt "budowlany, zabudowany").
Zauważyć ponadto należy, że Prezydent prowadząc postępowanie podjął się również próby ustalenia jakie były losy działki nr [...] w okresie od dnia wejścia w życie dekretu (od 21 listopada 1945 r.) do 5 kwietnia 1958 r. oraz po tej dacie, tj. czy pozostawała ona w faktycznym władaniu następców prawnych byłego właściciela (czy prowadzono na niej gospodarstwo rolne) w ww. latach.
W tym celu wystąpił do Sądu Rejonowego dla [...] VII Wydział Ksiąg Wieczystych o odnalezienie dawnej księgi pod nazwą "[...]" (nr rej. hip. [...]). W odpowiedzi z 19 września 2019 r. ww. Sąd poinformował, że księgi takiej brak jest w skorowidzu dawnych ksiąg. Zgodzić się w tym miejscu należy ze skarżącymi, że Prezydent wadliwie wskazał na nazwę powyższej księgi hipotecznej, która faktycznie brzmiała "[...]", to jednak okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynika sprawy. Już bowiem w akcie notarialnym Rep. [...] z 19 października 1973 r. dotyczącym sprzedaży przez L. K. i R. K. nieruchomości przy ul. [...] i [...] (dawna działka "[...]") na rzecz Skarbu Państwa, osoby te oświadczyły przed notariuszem, że "działka ta wchodziła w skład księgi wieczystej "[...]", która to księga wieczysta zaginęła na skutek działań wojennych w roku 1944/45, co potwierdza załączone do tego aktu zaświadczenie Państwowego Biura Notarialnego w W. z dnia [...] marca 1973 roku L.dz.[...]". W tej sytuacji nie było możliwe uzyskanie odpisów dokumentów z dawnej księgi hipotecznej prowadzonej m.in. dla działki nr [...].
Prezydent do akt sprawy dołączył również pozyskane z Archiwum Państwowego w W. spisy użytków rolnych z lat 1945-1955, z których wynika, że: 1) R. K. widnieje w 1946 r. jako właściciel nieruchomości przy ul. [...] o pow. 1 ha, zaś w 1954 r. jako użytkownik ziemi o pow. 2,12 ha na [...], 2) L. K. widnieje w 1946 r. jako właściciel gospodarstwa o pow. 1 ha przy ul. [...], zaś w 1954 r. jako użytkownik ziemi o pow. 1,57 ha na [...]; 3) F. K. widnieje w 1946 r. jako właściciel gospodarstwa o pow. 1 ha przy ul. [...]; 4) M. K. widnieje w 1947 r. jako właściciel gospodarstwa o pow. 1 ha przy ul. [...]. Jak słusznie uznały w tej sytuacji organy orzekające w sprawie, pojawienie się ww. osób w spisach rolnych jedynie w kilku latach, w tym najpóźniej w 1954 r. nie potwierdza prowadzenia przez następców prawnych byłego właściciela gospodarstwa rolnego zarówno od wejścia w życie dekretu do 5 kwietnia 1958 r., jak i po tej dacie. Istotne są również wynikające z ww. dokumentów zmiany w powierzchni gruntów na przestrzeni lat, które nie odpowiadają powierzchni gruntów darowanych aktem notarialnym z 1943 r. Co więcej, z żadnego z ww. dokumentów nie wynika, aby obejmował działkę nr [...]. Gospodarstwa wskazane jako położone przy ul. [...] dotyczą zaś nieruchomości, za którą ustalono już odszkodowanie, zaś te określone jako położone na [...] nie są możliwe do zidentyfikowania. W konsekwencji również z ww. spisów użytków rolnych nie wynika, by poprzednicy prawni skarżących prowadzili nieprzerwanie gospodarstwo rolne na gruncie "działki nr [...]" od wejścia w życie dekretu do 5 kwietnia 1958 r., jak też, by zostali pozbawieni faktycznego władania wspomnianym gospodarstwem po dniu 5 kwietnia 1958 r.
Konkludując zgodzić się należy z organami orzekającymi w sprawie, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu, który świadczyłby o tym, że poprzedni właściciel lub jego następcy prawni prowadzili na działce nr [...] gospodarstwo rolne i zostali pozbawieni faktycznego władania tym gospodarstwem po dniu 5 kwietnia 1958 r. Inaczej mówiąc z materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, aby następcy prawni dawnego właściciela (lub którykolwiek z nich) pełnili jakąkolwiek rolę w prowadzeniu gospodarstwa na tej działce, bądź pobierali z niego pożytki. Tymczasem, jak już wskazano powyżej, przesłanki z art. 215 ust. 1 u.g.n. powinny być spełnione przez osoby, na rzecz których ma nastąpić ewentualna wypłata odszkodowania. Muszą one udowodnić, że faktycznie władały przedmiotowym gospodarstwem. Przez faktyczne władanie gospodarstwem rolnym należy rozumieć efektywne korzystanie z całej nieruchomości. Ustalenie zaś braku władania, niezależnie od przyczyn jego utraty, jest wystarczające do nieuwzględnienia roszczenia o odszkodowanie (por. D. Kozłowska i E. Mzyk: Grunty Warszawskie w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, ZCO Warszawa - Zielona Góra 1997, s. 57; G. Bieniek i inni: Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami, Lexis Nexis, Warszawa 2005, s. 615).
Reasumując uznać należy, że zaskarżonej decyzji i decyzji Prezydenta odmawiającej przyznania odszkodowania nie można zarzucić naruszenia prawa, skoro niewadliwym było ustalenie, że skarżący nie wykazali spełnienia przesłanki prowadzenia przedmiotowego gospodarstwa rolnego oraz że zostali pozbawieni faktycznego władania tym gospodarstwem po dniu 5 kwietnia 1958 r. Z uwagi zaś na stwierdzenie, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki do ustalenia odszkodowania określone w ww. przepisie (które muszą być spełnione łącznie), za niezasadne należy uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 215 ust. 1 u.g.n.
Zdaniem Sądu, analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżących zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi. Organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz uzasadniły swoje orzeczenie (art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.).
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), orzekł jak w sentencji.