I SA/Wa 1182/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która uchyliła decyzję Wojewody i umorzyła postępowanie w przedmiocie reformy rolnej. Minister uznał, że skarżąca, która nabyła udział w spadku po byłym właścicielu nieruchomości przejętej na cele reformy rolnej, nie posiada legitymacji do wszczęcia postępowania w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do wszczęcia i udziału w postępowaniu. Sąd, odwołując się do orzecznictwa NSA, stwierdził, że nabywca udziału w spadku po byłym właścicielu, który wszedł w całość uprawnień i obowiązków spadkowych, ma legitymację do inicjowania postępowania w celu zbadania prawidłowości przejęcia nieruchomości. Sąd podkreślił, że sukcesja uniwersalna w prawie cywilnym może rodzić skutki prawne w zakresie sukcesji praw i obowiązków administracyjnoprawnych, a ustawodawca nie zawęził kręgu podmiotów uprawnionych do wystąpienia z takim wnioskiem. W związku z tym, Minister winien był rozpoznać sprawę merytorycznie, a uchylając decyzję Wojewody i umarzając postępowanie z powodu braku legitymacji skarżącej, naruszył przepisy procedury administracyjnej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Ministra na rzecz A. B. zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kręgu podmiotów uprawnionych do wszczęcia i udziału w postępowaniach dotyczących reformy rolnej, w szczególności w kontekście nabycia praw spadkowych i ich przeniesienia na osoby trzecie.
Orzeczenie dotyczy specyficznego trybu postępowania związanego z reformą rolną i interpretacji przepisów z tamtego okresu. Może mieć ograniczone zastosowanie do innych postępowań reprywatyzacyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nabywca udziału w spadku po byłym właścicielu nieruchomości przejętej na cele reformy rolnej posiada legitymację procesową do wszczęcia postępowania w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w celu wyłączenia tej nieruchomości spod działania dekretu PKWN?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nabywca udziału w spadku po byłym właścicielu nieruchomości przejętej na cele reformy rolnej, który wszedł w całość uprawnień i obowiązków spadkowych, posiada legitymację procesową do wszczęcia i udziału w postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sukcesja uniwersalna w prawie cywilnym może rodzić skutki prawne w zakresie sukcesji praw i obowiązków administracyjnoprawnych. Ustawodawca nie zawęził kręgu podmiotów uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem w trybie § 5 rozporządzenia MRiRR, dlatego należy przyjąć, że nabywca udziału spadkowego, podobnie jak spadkobierca, ma interes prawny i legitymację do inicjowania takiego postępowania.
Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo uchylił decyzję Wojewody i umorzył postępowanie, uznając skarżącą za nieposiadającą legitymacji procesowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Minister naruszył przepisy procedury administracyjnej, w szczególności art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 105 § 1 i art. 28 Kpa, poprzez uchylenie decyzji Wojewody i umorzenie postępowania z powodu błędnego uznania braku legitymacji skarżącej.
Uzasadnienie
Skoro skarżąca posiadała legitymację procesową do wszczęcia postępowania, Minister winien był rozpoznać sprawę merytorycznie, a nie umarzać ją z przyczyn formalnych.
Przepisy (17)
Główne
dekret PKWN art. 2 § 1 lit. e
Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
rozporządzenie MRiRR § § 5
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Kpa art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 78
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 86
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 107 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 922 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 1051
Kodeks cywilny
k.c. art. 1053
Kodeks cywilny
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
PPSA art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabywca udziału w spadku po byłym właścicielu nieruchomości przejętej na cele reformy rolnej posiada legitymację procesową do wszczęcia postępowania w trybie § 5 rozporządzenia MRiRR. • Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi naruszył przepisy Kpa, umarzając postępowanie z powodu błędnego uznania braku legitymacji skarżącej.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Ministra, że umowa cywilnoprawna sprzedaży praw spadkowych nie uprawnia do wszczęcia postępowania w trybie § 5 rozporządzenia MRiRR. • Argumentacja Ministra, że sukcesja uniwersalna w prawie cywilnym nie powoduje przejścia praw i obowiązków o charakterze administracyjnoprawnym.
Godne uwagi sformułowania
Nabywca udziału w spadku po byłym właścicielu nieruchomości przejętej na cele reformy rolnej, jako osoba wchodząca w ogół jego praw i obowiązków, ma legitymację do wszczynania postępowań. • Sukcesja uniwersalna następująca w prawie cywilnym może rodzić skutki prawne w zakresie sukcesji określonych praw i obowiązków o charakterze administracyjnym. • Ustawodawca jednak pominął kwestię określenia podmiotu mogącego zwrócić się o wydanie orzeczenia, czy dana nieruchomość podpada pod działanie przepisów dekretu o reformie rolnej, nie dokonał specyfikacji, a tym samym zawężenia kręgu podmiotów mogących wystąpić z takim wnioskiem.
Skład orzekający
Dariusz Pirogowicz
przewodniczący sprawozdawca
Iwona Kosińska
sędzia
Łukasz Trochym
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do wszczęcia i udziału w postępowaniach dotyczących reformy rolnej, w szczególności w kontekście nabycia praw spadkowych i ich przeniesienia na osoby trzecie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego trybu postępowania związanego z reformą rolną i interpretacji przepisów z tamtego okresu. Może mieć ograniczone zastosowanie do innych postępowań reprywatyzacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy reprywatyzacji i dziedziczenia praw do nieruchomości przejętych w czasach PRL, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i prawnicze. Interpretacja legitymacji procesowej nabywcy praw spadkowych jest kluczowa dla wielu osób.
“Czy można odzyskać ziemię przejętą przez państwo? Sąd wyjaśnia, kto ma prawo do walki o majątek po reformie rolnej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.