I SA/Wa 118/24

I SA/Wa 118/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono sprzeciw od decyzji administracyjnej - art 64a ppsa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art 138
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Dnia 5 kwietnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu H. S. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie dodatku węglowego oddala sprzeciw.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] grudnia 2023 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchyliło decyzję Wójta Gminy [...] z 4 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu decyzji SKO w [...] przytoczyło przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1630 ze zm.) regulujące zasady i tryb przyznawania, wypłacania oraz wysokość dodatku węglowego, a także właściwość organów w tych sprawach i zaznaczyło, że H. S. wnioskiem z 17 listopada 2022 r. zwróciła się o wypłatę dodatku węglowego. Do wniosku załączono deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie opłatami komunalnymi z 15 listopada 2022 r. (złożoną do właściwego organu 17 listopada 2022 r.), wniosek o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, rzut pomieszczeń budynku oraz oświadczenie strony. Deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw została złożona 10 czerwca 2022 r., w treści wymieniono jako źródło ciepła "kocioł na paliwo stałe", a jako rodzaj stosowanego w tym kotle paliwa stałego podano drewno kawałkowe. Następnie 30 sierpnia 2022 r. złożono korektę deklaracji, wskazując przy tym samym źródle ciepła jako rodzaj stosowanego paliwa stałego, dodatkowo węgiel i paliwo węglopochodne.
W wyniku przeprowadzonego 15 listopada 2022 r. wywiadu środowiskowego ustalono, że skarżąca mieszka w budynku jednorodzinnym. W skład gospodarstwa domowego skarżącej wchodzą 2 osoby (skarżąca i jej małżonek). Rodzina skarżącej zajmuje pomieszczenia na parterze budynku. Piętro zamieszkuje jej syn z rodziną. Oba piętra posiadają oddzielną łazienkę i kuchnię. Piec jest współdzielony. Odrębność lokalowa - nie.
Wójt Gminy [...] decyzją z 30 listopada 2022 r., utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 9 stycznia 2023 r., odmówił przyznania skarżącej dodatku węglowego wskazując, że skarżąca ogrzewa swój lokal drewnem kawałkowym, czyli paliwem, które nie zostało wskazane w art. 2 ust. 3 ustawy o dodatku węglowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 482/23 uchylił ww. decyzje organów obu instancji. W ocenie Sądu organy nie ustaliły rzeczywistego rodzaju źródła ciepła stosowanego przez gospodarstwo domowe skarżącej. Ustalenia te powinny być dokonane przy użyciu wszelkich dostępnych środków dowodowych, w sposób wnikliwy, dokładny i wyczerpujący, czyniący zadość zasadzie prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 i 77 kpa.
Wójt Gminy [...] ponownie rozpoznając sprawę pismem z 20 września 2023 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie, a następnie pismem z 28 września 2023 r. wezwał skarżącą do przedłożenia faktur za zakup węgla, a w przypadku braku faktur do złożenia oświadczenia pod odpowiedzialnością karną ze wskazaniem składu opałowego wraz z adresem, w jakim był zakupiony węgiel.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca w piśmie z 2 października 2023 r. wskazała, m.in., że pytania wykraczają poza ramy ustawy o dodatku węglowym. W ocenie skarżącej ustawa o dodatku węglowym w żadnym przepisie nie wymaga przedłożenia faktur za zakup węgla oraz wskazania składu opałowego, w którym był zakupiony węgiel. Skarżąca wskazała także, że stosowne oświadczenie zostało zawarte we wniosku, część II.
Wójt Gminy [...] decyzją z 4 października 2023 r. ponownie odmówił wypłaty dodatku węglowego, stwierdzając że materiałem, który służy do ogrzewania lokalu skarżącej jest drewno kawałkowe, z uwagi na co skarżąca otrzymała dodatek z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła.
H. S. wniosła odwołanie od powyższej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznając sprawę stwierdziło, że zaistniały przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Organ odwoławczy zaznaczył, że w sprawie niesporna pozostaje okoliczność, że na adres wskazany przez skarżącą z jej wniosku z 18 listopada 2022 r., został przyznany dodatek dla gospodarstw domowych wykorzystujących inne źródła ciepła (tj. drewno kawałkowe). W aktach administracyjnych znajduje się informacja o przyznaniu tego dodatku z 9 lutego 2023 r. nr [...].
Zdaniem Kolegium istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy, tj. ustalenie rzeczywistego rodzaju źródła ciepła stosowanego w gospodarstwie domowym skarżącej nie zostały nadal jednoznacznie przez organ I instancji ustalone i stanowisko organu I instancji jest przedwczesne.
Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji prowadząc postępowanie naruszył w stopniu istotnym mającym wpływ na wynik sprawy art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji brak jest jednoznacznego i klarownego wyjaśnienia co do rodzaju paliwa wykorzystywanego w gospodarstwie domowym skarżącej.
SKO w [...] podkreśliło, że wobec sprzeczności pomiędzy treścią oświadczenia skarżącej, a treścią ujawnioną w centralnej ewidencji emisyjności budynków zaistniały wątpliwości co do faktycznego źródła jakim ogrzewane jest gospodarstwo domowe skarżącej. Organ I instancji nadal nie doprowadził do ostatecznego i jednoznacznego wyjaśnienia rodzaju stosowanego w kotle skarżącej paliwa. Ustalenia są niepełne i rozstrzygnięcie oparte jest na niejednoznacznym materiale dowodowym.
Organ odwoławczy zaznaczył, że warunkiem przyznania świadczenia nie jest, jak błędnie wywodzi skarżąca, posiadanie kotła na paliwo stałe, który został zgłoszony do CEEB. Samo posiadanie kotła na paliwo stałe nie warunkuje przyznania dodatku węglowego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wobec twierdzeń strony, nie może jednak stanowić wystarczającego dowodu na uznanie, że głównym rodzajem paliwa stosowanym w gospodarstwie domowym skarżącej jest drewno kawałkowe, a nie węgiel.
Kolegium wskazało ponadto, że skarżącej został już wypłacony dodatek z tytułu wykorzystywania w gospodarstwie domowym drewna kawałkowego (dodatek w wysokości 1000 zł), przyznany informacją z 9 lutego 2023 r. Dodatek ten został przyznany na wniosek skarżącej z 18 listopada 2022 r. (22 listopada 2022 r. - data wpływu do organu). Natomiast wniosek o dodatek węglowy został złożony 17 listopada 2022 r. Wniosek o dodatek węglowy został złożony jako pierwszy i winien zostać rozpatrzony. Dopiero w sytuacji gdy ewentualnie skarżącej zostanie przyznany dodatek węglowy, dodatek z tytułu wykorzystywania drewna kawałkowego może zostać uznany za świadczenie nienależnie pobrane.
W ocenie Kolegium w sprawie konieczne jest ponadto wyjaśnienie kwestii ustalenia dla gospodarstwa domowego skarżącej odrębnego adresu miejsca zamieszkania. Pod adresem [...], ul. [...] zamieszkują dwa odrębne gospodarstwa domowe. Skarżąca i jej małżonek zajmują pomieszczenia na parterze budynku. Z kolei piętro budynku zamieszkuje syn skarżącej i jego rodzina. Wniosek o wypłatę dodatku węglowego skarżąca złożyła 17 listopada 2022 r. Z akt sprawy wynika również, że na adres wskazany przez skarżącą we wniosku z 17 listopada 2022 r. został już złożony wcześniejszy wniosek (18 października 2022 r.) przez syna skarżącej - D. S., który- z uwagi na uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydanych w tej sprawie decyzji organu obu instancji na dzień wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji - nie został jeszcze rozpoznany.
Wniosek skarżącej o wypłatę dodatku węglowego został zatem złożony jako kolejny wniosek na ten sam adres miejsca zamieszkania.
Organ odwoławczy przytoczył treść art. 2 ust. 3a i 3b oraz art. art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym i podkreślił, że obligatoryjne było ustalenie przez organ I instancji, czy w sprawie zaistniały okoliczności, będące warunkiem zastosowania wyjątku od zasady określonej w art. 2 ust. 3b ustawy, według którego w przypadku, gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy, a pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. Stwierdzenie powyższego wymagało zwrócenia się do skarżącej o wykazanie, że nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu dla lokalu zajmowanego przez nią. Materiał dowodowy również w tym zakresie jest niejednoznaczny.
Kolegium wskazało, że skarżąca do wniosku przedłożyła kserokopię wniosku o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu (z 15 listopada 2022 r.). Z kolei organ w toku postępowania odwoławczego pismem z 15 listopada 2023 r. wystąpił do Starostwa Powiatowego w [...] o udzielenie pisemnych wyjaśnień - czy na wniosek z 15 listopada 2022 r. H. S. wydano zaświadczenie o samodzielności lokalu w budynku jednorodzinnym zlokalizowanym pod adresem [...], ul. [...]. W odpowiedzi na powyższe Starosta [...] przy piśmie z 20 listopada 2023 r. poinformował, że wniosek skarżącej z 15 listopada 2022 r. na skutek nieuzupełnienia braków formalnych pozostawiono bez rozpoznania (pismo z 17 stycznia 2023 r. nr [...]).
Organ odwoławczy zaznaczył, ze organ I instancji - w toku prowadzonego przez siebie postępowania - kwestii ustalenia odrębnego adresu dla lokalu zajmowanego przez skarżącą w żaden sposób nie wyjaśnił. Organ nie wezwał skarżącej do stosownych wyjaśnień, ani też nie poinformował o okolicznościach mających wpływ na możliwość pozytywnego rozpatrzenia jej wniosku, a zamiast tego przedwcześnie wydal decyzję odmowną.
SKO w [...] podkreśliło, że przyznanie dodatku węglowego jest możliwe tylko wówczas, gdy gospodarstwo domowe zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe w terminie do 30 listopada 2022 r., ustalenie odrębnego adresu i jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Zgromadzony materiał dowodowy do przesądzenia powyższej kwestii nie jest wystarczający. Decyzja jest więc co najmniej przedwczesna.
Organ odwoławczy wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji dokona powtórnej oceny przesłanek warunkujących nabycie przez skarżącą prawa do dodatku węglowego, a w przypadku wątpliwości podejmie działania takie jak wywiad środowiskowy, czy też wezwie ponownie do przedłożenia stosownych dokumentów (np. faktur za zakup węgla). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie ustalić czy lokal zamieszkiwany przez skarżącą posiada cechę samodzielności i czy do 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod adresem [...], ul. [...]. Nie jest przy tym wykluczone w toku postępowania wyjaśniającego wezwanie strony do przedłożenia faktur za gaz czy też faktur za zakup węgla obejmujących okres grzewczy, które pozwolą jednoznacznie zweryfikować jaki rodzaj paliwa ma charakter podstawowy w gospodarstwie domowym skarżącej, czy jest to węgiel, czy drewno kawałkowe.
W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że w sprawie konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w pełnym zakresie w celu stwierdzenia jakie jest faktycznie źródło ogrzewania (rodzaj spalanego paliwa) w gospodarstwie skarżącej, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
H. S. wniosła sprzeciw na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając:
- nierespektowanie ustaleń dokonanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawartych w wyroku z dnia 28 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 482/23 i przyjmowanie za podstawę orzeczenia tych samych przepisów, które zakwestionował Sąd w wyroku uchylającym decyzje organów obu instancji;
- bezpodstawną i bezprawną odmowę przyznania dodatku węglowego - naruszenie szeregu przepisów ustawy o dodatku węglowym w świetle, których skarżąca powinna otrzymać dodatek węglowy, gdyż spełnia wszystkie kryteria ustawowe do przyznania i wypłacenia jej dodatku węglowego;
- nierespektowanie, albo niestosowanie, albo zatajenie istotnych mających ważne znaczenie w sprawie szeregu przepisów kpa, a w szczególności art. 6, art. 7a § 1, art. 9, art. 79a § 1, art. 81 a§ 1, art. 89 § 1 i innych kpa,
- naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 814 kpa.
W obszernym uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca przytoczyła argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, przyznanie prawa do dodatku węglowego, zobowiązanie organu I instancji do niezwłocznego wypłacenia dodatku węglowego w kwocie 3000 zł jednorazowo oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na sprzeciw wniosło o jego oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., sprzeciw przysługuje od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa, tj. od decyzji organu odwoławczego uchylającej w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Stosownie do treści art. 64e P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa.
W myśl art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że kontrola zgodności z prawem decyzji objętej sprzeciwem oznacza konieczność dokonania przez sąd oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Sąd nie jest natomiast uprawniony do badania innych ewentualnych naruszeń prawa, jakie mogły mieć miejsce w sprawie, a zwłaszcza naruszeń prawa materialnego.
Zauważyć należy, że decyzja w trybie art. 138 § 2 kpa może być wydana wyjątkowo i dotyczy co do zasady sytuacji, gdy organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji przeprowadził postępowanie wyjaśniające z istotnym naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, skutkiem czego nie zostały w nim poczynione ustalenia wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o normy prawa materialnego, a zakres postępowania, jakie winno jeszcze zostać przeprowadzone przekracza granice postępowania uzupełniającego, które może przeprowadzić organ odwoławczy, stosownie do art. 136 kpa.
Zaznaczyć przy tym trzeba, że art. 138 § 2 kpa musi być interpretowany łącznie z art. 136 kpa zakreślającym granice postępowania dowodowego przed organem odwoławczym. Umożliwia on organowi odwoławczemu przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów bądź zlecenia przeprowadzenia takiego postępowania organowi pierwszej instancji. Przepis ten określa zatem granice postępowania wyjaśniającego (dowodowego) przed organem odwoławczym. Wynika z niego, że organ odwoławczy nie jest obowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego w jego całokształcie, tzn. nie jest obowiązany do ponownego zgromadzenia wszystkich dowodów celem ustalenia rzeczywistego stanu sprawy administracyjnej. Ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji wymaga jednak od organu odwoławczego ustalenia, czy organ pierwszej instancji zgromadził całokształt materiału dowodowego i właściwie ocenił zebrane w sprawie dowody. Przepis art. 136 kpa może mieć zatem zastosowanie wówczas, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że materiał zebrany przez organ pierwszej instancji był niewystarczający do prawidłowego załatwienia sprawy lub część materiału dowodowego została zgromadzona z naruszeniem prawa w sposób uniemożliwiający uznanie pewnych faktów za udowodnione, przy czym, w obu tych przypadkach organ odwoławczy powinien ocenić, czy nie ma podstaw do wydania decyzji kasacyjnej.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja z [...] grudnia 2023 r. nie narusza prawa.
Zdaniem Sądu prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało, że w przedmiotowej sprawie zaistniały podstawy do uchylenia decyzji Wójta Gminy [...] z 4 października 2023 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z uwagi na stwierdzone uchybienia i konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Zauważyć należy, że podstawę materialnoprawną decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1630 ze zm.).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
W myśl art. 2 ust. 2 ustawy przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w art. 2 ust. 1 rozumie się: 1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe).
Stosownie do art. 2 ust. 3 ustawy przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego.
Zgodnie z art. 2 ust. 15 ww. ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków.
W myśl art. 2 ust. 15a tej ustawy dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności:
1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1469 ze zm.);
2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie:
a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych,
b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci,
c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym,
d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych;
3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności.
Zgodnie z art. 2 ust. 15b ustawy o dodatku węglowym, jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się.
Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c). W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15 d). Przyznanie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dodatku węglowego nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania dodatku węglowego, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku węglowego wymagają wydania decyzji (art. 2 ust. 16).
Stosownie natomiast do art. 2 ust. 3a powołanej ustawy w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (art. 2 ust. 3b).
Zgodnie z art. 2 ust. 3c ustawy w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła.
W sytuacji, o której mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji (art. 2 ust. 3d).
W przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu (art. 2 ust. 3e).
Powołane przepisy określają zatem zasady prowadzenia postępowania w sprawie przyznania dodatku węglowego.
Zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowoadmnistracyjnym podkreśla się, że dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, właściwy organ gminy zobowiązany jest uwzględnić informacje wynikające z deklaracji CEEB oraz z dowodów wymienionych w art. 2 ust. 15a ustawy. Przy czym katalog źródeł i informacji, na podstawie, których organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek węglowy, ma charakter otwarty. Ustawa dopuszcza możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Wszelkie wątpliwości, co do stanu faktycznego sprawy, powinny przy tym zostać wyjaśnione przy zastosowaniu ogólnych zasad postępowania dowodowego wynikających z kpa.
Zdaniem Sądu słusznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało, że w sprawie nie wyjaśniono i nie ustalono okoliczności faktycznych mających kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy dotyczącej przyznania dodatku węglowego. Zakres i znaczenie prawne okoliczności koniecznych do wyjaśnienia jest zaś tak duży, że braki postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji nie mogą być konwalidowane przez Kolegium, gdyż skutkowałoby to naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa).
Zgodzić się należy z twierdzeniami organu odwoławczego, że w sprawie nadal nie zostało jednoznacznie ustalone rzeczywiste źródło ciepła stosowane w gospodarstwie domowym skarżącej. Organ I instancji nie przeprowadził stosownego postępowania dowodowego celem jednoznacznego wyjaśnienia jaki rodzaj paliwa wykorzystuje skarżąca, przedwcześnie uznając, że do ogrzewania lokalu wykorzystywane jest drewno kawałkowe. Jak wynika z akt sprawy organ I instancji ponownie prowadząc postępowanie ograniczył do wezwania skarżącej do przedłożenia faktur za zakup węgla lub złożenia oświadczenia ze wskazaniem składu opałowego wraz z adresem, w jakim był zakupiony węgiel. Nie ulega wątpliwości, że w sprawie konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w pełnym zakresie w celu stwierdzenia jakie jest faktyczne źródło ogrzewania w gospodarstwie domowym skarżącej, tj. czy jest to węgiel, czy drewno kawałkowe. Ustalenia powyższe powinny być dokonane poprzez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, a także – w razie konieczności - przy zastosowaniu innych możliwych środków dowodowych przewidzianych w kpa oraz w ustawie o dodatku węglowym (art. 2 ust. 15a i nast.). Prawidłowo przy tym Kolegium uznało, że w toku postępowania wyjaśniającego dopuszczalne jest wezwanie strony do przedłożenia stosownych oświadczeń i dokumentów, takich jak faktury za zakup węgla.
Zdaniem Sądu słusznie organ odwoławczy stwierdził również, że w niniejszej sprawie konieczne jest jednoznaczne ustalenie czy lokal zamieszkiwany przez skarżącą posiada cechę samodzielności i czy do 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod adresem [...], ul. [...]. W sprawie nie zostało wyjaśnione czy nie zaistniały okoliczności uzasadniające odstąpienie od zasady, o której mowa w powołanym wyżej art. 2 ust. 3a i ust. 3b ustawy o dodatku węglowym, tj. że jeden dodatek węglowy przysługuje na jeden adres zamieszkania, bez względu na liczbę gospodarstw domowych zlokalizowanych pod tym adresem. Dodatek wypłaca się temu wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy, a pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania.
Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy jest niejednoznaczny i powyższe kwestie nie zostały przez organ I instancji w żaden sposób wyjaśnione.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że wniesiony sprzeciw jest bezzasadny i brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Zdaniem Sądu w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające wydanie decyzji w trybie art. 138 § 2 kpa. Prawidłowo Kolegium uznało, że organ I instancji nie wyjaśnił należycie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, czym naruszył art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa. W sprawie konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie. Tym samym zaistniały przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji Wójta Gminy [...] z 4 października 2023 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Zaskarżona decyzja jest więc zgodna z prawem.
Przy czym jeszcze raz podkreślić trzeba, że rozpoznając sprzeciw Sąd ocenia wyłącznie czy w okolicznościach faktycznych sprawy organ odwoławczy słusznie uznał, że zostały spełnione wymogi do zastosowania art. 138 § 2 kpa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151a § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.