I SA/Wa 1176/23

I SA/Wa 1176/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Milicka-Stojek
Monika Sawa /sprawozdawca/
Przemysław Żmich /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2407
art. 1 ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 3, art. 4 ust. 2, art. 16 ust. 1, art. 2 pkt 15
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Przemysław Żmich sędzia WSA Monika Sawa (spr.) asesor WSA Anna Milicka-Stojek Protokolant referent Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2023 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 12 kwietnia 2023 r. nr DSZ-V.4321.2.666.2022.BS w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego na syna oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 12 kwietnia 2023 r. nr DSZ-V.4321.2.666.2022.BS Minister Rodziny i Polityki Społecznej (Minister/organ) po rozpatrzeniu odwołania S. S. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...] w sprawie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego w formie dodatku dyferencyjnego na dziecko B. S. w okresie od 1 września 2020 r. do 31 maja 2021 r..
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 5 września 2019 r. S. S. złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej w [...] wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego za okres zasiłkowy 2019/2021 na dziecko B. S.. W treści wniosku wskazała, że ojciec dziecka - P. S. - od stycznia 2018 r. jest aktywny zawodowo na terytorium Republiki Federalnej Niemiec (dalej: Niemcy). Jednocześnie w oświadczeniu złożonym w dniu 5 września 2019 r. oświadczyła, że od sierpnia 2019 r. jest osobą bezrobotną z prawem do zasiłku dla osób bezrobotnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Polska). W związku z powyższym w dniu 24 września 2019 r. Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] przekazał wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego wraz z aktami sprawy, zgodnie z właściwością, do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...], w celu ustalenia, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Wojewoda [...] w dniu [...] listopada 2019 r., nr , nr [...], przyznał Pani świadczenie wychowawcze na dziecko B. S.. W wyniku utraty przez S. S. prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych z dniem [...] sierpnia 2020 r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...] uchylił prawo do świadczenia wychowawczego w formie dodatku dyferencyjnego na dziecko B. S. w okresie od 1 września 2020 r. do 31 maja 2021 r. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji Wojewoda [...] wskazał, że w związku z aktywnością zawodową ojca dzieci na terytorium Niemiec oraz brakiem aktywności zawodowej S. S. na terytorium Polski, to Niemcy są krajem właściwym do wypłaty świadczeń na zasadach pierwszeństwa. Organ wskazał, że ze względu na fakt, że świadczenia przewidziane w ustawodawstwie niemieckim są wyższe od świadczenia przewidzianego w ustawodawstwie polskim, nie przysługuje S. S. prawo do dodatku dyferencyjnego w Polsce.
Od powyższej decyzji S. S. wniosła w przewidzianym terminie odwołanie, w którym nie zgodziła się z zaskarżoną decyzją.
Po przeanalizowaniu dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawie oraz treści złożonego w terminie odwołania Minister wskazał, że stosownie do przepisów art. 4 ust. 3 oraz art. 5 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci świadczenie wychowawcze w wysokości [...]zł, którego celem jest częściowe pokrycie wydatków związanych w wychowaniem dziecka przysługuje m.in. matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia.
Stosownie do art. 16 ust. 4 i 5 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w przypadku, gdy wojewoda ustali, że osoba uprawniona do świadczenia wychowawczego lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Polski w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ustala prawo do świadczenia wychowawczego.
Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 15 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, ilekroć w ustawie jest mowa o przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego - oznacza to przepisy o koordynacji, tj. rozporządzenie 883/2004 oraz rozporządzenie 987/2009, które zawierają normy kolizyjne pozwalające uniknąć sytuacji, w której członkowie rodziny uprawnieni do świadczeń rodzinnych przebywający na terenie różnych państw Unii Europejskiej będą pobierać świadczenia i w jednym i w drugim państwie zgodnie z kryteriami ustawowymi przepisów prawnych tych państw.
W odniesieniu do przepisów unijnych Minister wskazał w pierwszej kolejności, że zgodnie z art. 67 rozporządzenia 883/2004 osoba jest uprawniona do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem właściwego Państwa Członkowskiego, włącznie ze świadczeniami dla członków rodziny, którzy zamieszkują w innym Państwie Członkowskim, tak jak gdyby zamieszkiwali oni w pierwszym Państwie Członkowskim. Oznacza to, że przepisy o koordynacji świadczeń rodzinnych mają zastosowanie (według uregulowań ww. rozporządzeń) już ze względu na sam fakt zamieszkiwania członka rodziny w drugim Państwie Członkowskim.
Minister podał, że jak wskazuje art. 68 ust. 1 lit. a wyżej wspomnianego rozporządzenia, w przypadkach w których na podstawie więcej niż jednego Państwa Członkowskiego udzielane są świadczenia w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny zastosowanie mają zasady pierwszeństwa, które przewidują, że w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z różnych tytułów w pierwszej kolejności prawa udzielone z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskane na postawie miejsca zamieszkania. Działania te wynikają z zakazu kumulacji świadczeń o charakterze rodzinnym, przewidzianego w art. 10 rozporządzenia 883/2004. Minister wskazał jednocześnie, że zgodnie z przepisami unijnymi, wnioskodawca nie ma możliwość wyboru kraju właściwego do wypłaty świadczeń. W odniesieniu do przepisów unijnych w pierwszej kolejności Minister wskazał, że zgodnie z art. 67 rozporządzenia 883/2004 osoba jest uprawniona do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem właściwego Państwa Członkowskiego, włącznie ze świadczeniami dla członków rodziny, którzy zamieszkują w innym Państwie Członkowskim, tak jak gdyby zamieszkiwali oni w pierwszym Państwie Członkowskim. Oznacza to, że przepisy o koordynacji świadczeń rodzinnych mają zastosowanie (według uregulowań ww. rozporządzeń)już ze względu na sam fakt zamieszkiwania członka rodziny w drugim Państwie Członkowskim. Zgodnie z art. 68 ust. 2 rozporządzenia 883/2004 w przypadku zbiegu uprawnień świadczenia rodzinne udzielane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako mające pierwszeństwo na podstawie art. 68 ust. 1 lit a rozporządzenia 883/2004. Uprawnienia do świadczeń rodzinnych z tytułu innych kolidujących ustawodawstw zawieszane są do kwoty przewidzianej przez pierwsze ustawodawstwo i w odpowiednim przypadku, określany jest dodatek dyferencyjny dla sumy, która przekracza tę kwotę. Stosownie do art. 68 ust. 3 rozporządzenia 883/2004 jeżeli zgodnie z przepisami art. 67 ww. rozporządzenia, w instytucji właściwej Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie, złożony zostaje wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych, ale nie z tytułu prawa pierwszeństwa wynikającego z przepisów art. 68 ust 1 i 2 tego artykułu, to instytucja ta niezwłocznie przekazuje taki wniosek instytucji właściwej Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie z tytułu pierwszeństwa, informuje zainteresowanego i bez uszczerbku dla przepisów rozporządzenia wykonawczego dotyczących tymczasowego przyznawania świadczeń, zapewnia, jeżeli to konieczne, dodatek dyferencyjny. Instytucja właściwa Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie z tytułu pierwszeństwa, rozpatruje ten wniosek, tak jak gdyby został on złożony bezpośrednio do niej, a dzień, w którym wniosek taki został złożony w pierwszej instytucji, uważa się za dzień złożenia wniosku w instytucji mającej pierwszeństwo. Zdaniem Ministra Wojewoda prawidłowo wskazał, że w sprawie zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego z uwagi aktywność zawodową ojca dziecka na terytorium Niemiec. Natomiast z uwagi na brak aktywności na terytorium Polski, państwem właściwym na zasadzie pierwszeństwa, zgodnie z art. 68 ust. 1 lit a rozporządzenia 883/2004, w spornym okresie są Niemcy.
Minister podał, że w związku z powyższym w myśl art. 68 ust. 2 w związku z art. 68 ust. 3 lit. a rozporządzenia 883/2004 w Polsce, jako państwie właściwym do wypłaty świadczeń rodzinnych, lecz nie na zasadzie pierwszeństwa, mógłby przysługiwać S. S. dodatek dyferencyjny, w przypadku gdyby wysokość świadczenia wychowawczego przysługującego w Polsce byłaby wyższa od odpowiedniego świadczenia przysługującego w Niemczech.
Minister uznał, że organ I instancji prawidłowo wskazał, powołując się na informację zawarte w tabelach porównawczych MISSOC (Mutual [...] on Social [...]), które stanowią podstawowe źródło informacji o wysokości przysługujących w państwach UE, EOG oraz Szwajcarii świadczeń rodzinnych, że wysokość niemieckiego świadczenia rodzinnego jest wyższa od świadczenia wychowawczego w Polsce. W Niemczech świadczenia rodzinne wynoszą odpowiednio: [...]euro miesięcznie - na pierwsze i drugie dziecko. Zgodnie bowiem z decyzją Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego H12 z dnia 15 października 2021 r. dotyczącą daty, którą bierze się pod uwagę przy ustalaniu kursu wymiany, o którym mowa w art. 90 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 kurs wymiany oznacza "w przypadku, gdy zgodnie z krajowymi przepisami, dla celów ustalenia wysokości świadczenia instytucja bierze pod uwagę jedną kwotę - kurs wymiany opublikowany dla pierwszego dnia miesiąca bezpośrednio poprzedzający miesiąc, w którym przepis musi być zastosowany", tj. na dzień 3 sierpnia 2020 r. Minister wskazał, że przy przeliczeniu wysokości świadczenia rodzinnego z euro na złotego wynosi ono odpowiednio: [...]złotych miesięcznie na dziecko
Odnosząc się do argumentów S. S. zawartych w odwołaniu Minister wskazał, że ze względu na brak aktywności zawodowej matki dziecka w Polsce i aktywność zawodową ojca dzieci na terytorium Niemiec, to ustawodawstwo niemieckie jest odpowiednie do wypłacenia świadczeń w pełnej kwocie na dzieci w pierwszej kolejności w okresie od 1 września 2020 r. do 31 maja 2021 r. W związku z pierwszeństwem ustawodawstwa niemieckiego w sprawie wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego z dnia 5 września 2019 r. zgodnie z art. 68 ust. 3a rozporządzenia 883/2004 został przesłany przez Wojewodę [...] do niemieckiej instytucji właściwej.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła S. S. (skarżąca) zaskarżając ją w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie słusznego interesu dzieci skarżącej,
2. błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez nie uwzględnienie faktu wypłaty i skonsumowania w całości świadczenia rodzinnego i brak jego przyznania i wypłaty w Niemczech,
3. naruszenie przepisów art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 i 2 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz art. 1 ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art 4, art. 5 ust 1, art 11 ust. 1 i ust 2, art. 13a ust. l, art 16 ust 4 i 5, art. 18 ust 1 i ust 2, 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci poprzez uchylenie prawa do świadczeń wychowawczych na dzieci: B. S. i W. S., za okres od 1.9.2020r. do 31.5.2021r. - przyznane przez Wojewodę [...] w dniu [...]11.2019r. - chociaż zostało ono już skonsumowane a nadto, tożsame świadczenia rodzinne w Niemczech nie zostały przyznane i nie ma gwarancji ich otrzymania.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o
wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra 12.4.2023r. znak DSZ-V.4321.2.666.2022.BS, wydane w sprawie decyzji Wojewody [...] (nr [...]) o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości oraz poprzedzających decyzji organu I instancji (Wojewody [...] (nr [...]) i umorzenie postępowań administracyjnych, zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.
Postanowieniem z 31 lipca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2019, poz. 1267, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej jako: "ppsa.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy ppsa.
Materialnoprawną podstawę wymienionych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Stosownie do treści art. 1 ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 3 tej ustawy, prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje obywatelom polskim, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Zgodnie z art. 4 ust. 2 tej ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka.
Art. 16 ust. 1 ustawy o pomocy, stanowi, że w przypadku, gdy osoba o której mowa w art. 4 ust. 2 tej ustawy lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej będą miały zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Stosownie zaś do art. 2 pkt 15 przez przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego należy rozumieć rozporządzenie nr 883/2004 oraz rozporządzenie nr 987/2009. Przepisy te mają na celu wyeliminowanie skutków podlegania różnym systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw. Kolizja taka może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy dochodzi do przyznania świadczeń w ramach różnych systemów zabezpieczenia społecznego. Obowiązek ustalenia, czy mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego obejmuje zatem sprawdzenie, czy przebywający poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej jest uprawniony do pobierania świadczenia. Do momentu powstania uprawnienia do świadczenia na terenie innego państwa członkowskiego zastosowanie ma bowiem wyłącznie ustawodawstwo polskie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lipca 2018 r. sygn. I OSK 390/18).
Świadczenie wychowawcze w ramach przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego należy traktować jako świadczenie rodzinne. Stosownie do rozporządzenia nr 883/2004 określenie ,,świadczenie rodzinne" oznacza wszelkie świadczenia rzeczowe lub pieniężne, które mają odpowiadać wydatkom rodziny, z wyłączeniem zaliczek z tytułu świadczeń alimentacyjnych oraz specjalnych świadczeń porodowych i świadczeń adopcyjnych wspomnianych w załączniku I. Definicja ta jest bardzo szeroka i swoim zakresem obejmuje nie tylko świadczenia, które zostały umiejscowione w polskim prawie w ustawie o świadczeniach rodzinnych, ale również inne świadczenia, które mają odpowiadać wydatkom rodziny.
Niewątpliwie takim świadczeniem jest świadczenie wychowawcze, które ma wspomóc rodzinę w wychowywaniu dzieci i którego celem jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim zaspokojeniem jego podstawowych potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze
podlega koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, tak jak świadczenia rodzinne wymienione w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) Zauważyć należy, że po myśli art. 3 ust. 1 lit. j rozporządzenia 883/2004 stosuje się do całego ustawodawstwa odnoszącego się do następujących działów zabezpieczenia społecznego, które dotyczą świadczeń rodzinnych. Określenie ,,świadczenia rodzinne" oznacza w myśl art. 1 lit. z rozporządzenia nr 883/2004 - wszelkie świadczenia rzeczowe lub pieniężne, które mają odpowiadać wydatkom rodziny, z wyłączeniem zaliczek z tytułu świadczeń alimentacyjnych oraz specjalnych świadczeń porodowych i świadczeń adopcyjnych.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca wnioskiem z 5 września 2019 r., ubiegała się o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz małoletnich dzieci W. i B.. We wniosku skarżąca wskazała, że mąż od stycznia 2018 jest aktywny zawodowo na terenie Niemic natomiast ona pobiera zasiłek dla bezrobotnych. W oświadczeniu z 25 września 2019 r. wyjaśniła, że jest zarejestrowana w urzędzie pracy i zasiłek dla bezrobotnych pobiera od 6 sierpnia 2019 r. We wniosku ani w oświadczeniu nie zostało wskazane na jaki okres został przyznany zasiłek dla bezrobotnych a skarżąca nie była zobowiązana do wskazania tego okresu (brak wymogu w formularzu) ani pouczona o konieczności poinformowania organu po upływie okresu pobierania tego zasiłku.
W związku z tym, że mąż skarżący pozostawał aktywny na terenie Niemiec, wniosek skarżącej został przekazany Wojewodzie [...] , który informacją z [...] listopada 2019 r., nr [...], przyznał S. S. świadczenie wychowawcze na dziecko B. S. w okresie od 1 września 2019 r. do 31 maja 2021 r. w pełnej kwocie [...]zł miesięcznie na dziecko. 31 stycznia 2022 r. Wojewoda uzyskał z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych informację o składkach zdrowotnych S. S., z której wynikało, że od [...] sierpnia 2020 r. utraciła ona praw do zasiłku dla osób bezrobotnych. Po uzyskaniu tej informacji decyzją z [...] czerwca 2022 r. Wojewoda [...] uchylił prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko B. S. za okres od 1 września 2020 r. do 31 maja 2021 r, uznając, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji i poinformował, że wniosek skarżącej przekazał do właściwego organu w Niemczech.
Rozstrzygnięcia organów są prawidłowe. Zgodnie bowiem z art. 68 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004. w przypadkach, w których na podstawie ustawodawstwa więcej niż jednego Państwa Członkowskiego udzielane są świadczenia w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny, mają zastosowanie następujące zasady pierwszeństwa:
a) w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z różnych tytułów, kolejność pierwszeństwa jest następująca: w pierwszej kolejności prawa udzielane z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskiwane na podstawie miejsca zamieszkania, b) w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z tego samego tytułu, kolejność pierwszeństwa ustalana jest poprzez odniesienie do następujących kryteriów dodatkowych:
i) w przypadku świadczeń uzyskiwanych z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek: miejsce zamieszkania dzieci, pod warunkiem że taka praca jest wykonywana i, dodatkowo, w odpowiednim przypadku, najwyższa kwota świadczeń przewidzianych przez kolidujące ustawodawstwa. W tym ostatnim przypadku koszt świadczeń dzielony jest według kryteriów określonych w rozporządzeniu wykonawczym;
ii) w przypadku świadczeń uzyskiwanych na podstawie otrzymywania emerytur lub rent: miejsce zamieszkania dzieci, pod warunkiem że emerytura lub renta jest wypłacana na podstawie jego ustawodawstwa i, dodatkowo, w odpowiednim przypadku, najdłuższy okres ubezpieczenia lub zamieszkania na podstawie kolidujących ustawodawstw;
iii) w przypadku świadczeń uzyskiwanych na podstawie miejsca zamieszkania: miejsce zamieszkania dzieci.
Z kolei ust. 2 tego przepisu stanowi, że w przypadku zbiegu uprawnień, świadczenia rodzinne udzielane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako mające pierwszeństwo na podstawie przepisów ust. 1. Uprawnienia do świadczeń rodzinnych z tytułu innych kolidujących ustawodawstw są zawieszane do kwoty przewidzianej przez pierwsze ustawodawstwo i w odpowiednim przypadku, określany jest dodatek dyferencyjny dla sumy, która przekracza tę kwotę. Jednakże taki dodatek dyferencyjny nie musi być przewidziany dla dzieci zamieszkujących w innym Państwie Członkowskim, kiedy uprawnienie do przedmiotowego świadczenia wynika wyłącznie z miejsca zamieszkania.
W wyroku z 17 stycznia 2018 r. (sygn. I OSK 972/16, opubl. w CBOSA) dotyczącym wprawdzie interpretacji art. 23a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że samo ustalenie, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego nie jest równoznaczne z tym, że osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych w innym państwie. Użyte w art. 23a ust. 5 i 6 ustawy pojęcie "podleganie ustawodawstwu innego państwa" należy rozumieć w taki sposób, że marszałek województwa (obecnie wojewoda) w celu ustalenia faktu i okresu podlegania temu ustawodawstwu przez osobę uprawnioną lub członka jej rodziny, musi zbadać sam te okoliczności. W szczególności zaś powinien wyjaśnić, z jakich świadczeń dana osoba może skorzystać lub korzysta w państwie obcym. W praktyce zatem organ powinien wskazać przepis uprawniający obywatela polskiego pracującego na terenie państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji, do pobierania świadczenia rodzinnego w tym państwie, albo akt (rozstrzygnięcie, czynność) organu lub instytucji państwa obcego, która przyznała świadczenie rodzinne wskutek skonkretyzowania takiego właśnie przepisu (wyrok NSA z 21 lipca 2010 r., sygn. I OSK 556/10, dostępny w CBOSA). W konsekwencji, marszałek województwa (obecnie wojewoda) nie może ustalić faktu podlegania obcemu ustawodawstwu jedynie na podstawie informacji o podjęciu zatrudnienia, ani nawet ubieganiu się o świadczenia rodzinne przez wnioskodawcę, czy członka rodziny wnioskodawcy w innym państwie. Takie okoliczności pozwalają marszałkowi województwa (obecnie wojewodzie) jedynie na ustalenie, że w danej sytuacji mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W dalszej kolejności organ ten powinien przystąpić do zbadania, które unijne przepisy dotyczące ustawodawstwa mają zastosowanie, zgodnie z ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 11-16 rozporządzenia nr 883/2004 i szczególnymi normami dotyczącymi świadczeń rodzinnych, między innymi na podstawie art. 67-69 tego rozporządzenia.
W podobnym tonie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 295/11 (LEX nr 990242): ,,aby w ogóle można było zastosować przepisy rozporządzeń dotyczące zbiegu świadczeń, czy też zakresu ich kumulacji, organy administracyjne powinny w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości i zrozumiały dla stron postępowania, ustalić charakter oraz rodzaj uzyskanych świadczeń z państwa członkowskiego, w którym jest zatrudniony ojciec dzieci".
Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 7 kpa., art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa, gdyż organy w sposób wyczerpujący zbadały wszystkie okoliczności faktyczne i prawidłowo ustaliły, że po upływie okresu pobierania przez skarżącą zasiłku dla bezrobotnych to kraj miejsca zatrudnienia jej męża ,zgodnie z wyrażonymi powyżej zasadami jest zobowiązany do wypłaty tego świadczenia. Z tych względów organ przekazał wniosek skarżącej do właściwego organu w Niemczech, który będzie zobligowany do wypłaty tego świadczenia. Minister prawidłowo także wskazał, że stosownie do art. 68 ust. 3 rozporządzenia 883/2004 jeżeli zgodnie z przepisami art. 67 ww. rozporządzenia, w instytucji właściwej Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie, złożony zostaje wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych, ale nie z tytułu prawa pierwszeństwa wynikającego z przepisów art. 68 ust 1 i 2 tego artykułu, to instytucja ta niezwłocznie przekazuje taki wniosek instytucji właściwej Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie z tytułu pierwszeństwa, informuje zainteresowanego i bez uszczerbku dla przepisów rozporządzenia wykonawczego dotyczących tymczasowego przyznawania świadczeń, zapewnia, jeżeli to konieczne, dodatek dyferencyjny. Instytucja właściwa Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie z tytułu pierwszeństwa, rozpatruje ten wniosek, tak jak gdyby został on złożony bezpośrednio do niej, a dzień, w którym wniosek taki został złożony w pierwszej instytucji, uważa się za dzień złożenia wniosku w instytucji mającej pierwszeństwo. Podnoszone przez skarżącą zarzuty odnoszą się natomiast do sytuacji gdy organ będzie rozważał kwestię zwrotu nienależnie pobranego przez skarżącą świadczenia w sytuacji gdy za ten sam okres zostanie ono przyznane w Niemczech. Skarżąca nie kwestionuje ustaleń dokonanych przez organ podnosząc, że pobrała te świadczenia lecz zostały one skonsumowane na potrzeby dzieci.
Mając to na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.