I SA/WA 1173/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-12-12
NSAinneŚredniawsa
alimentyzaliczka alimentacyjnaprawo rodzinneegzekucjadłużnik zagranicznysamotne wychowywanie dzieckaprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania zaliczki alimentacyjnej, uznając, że organ błędnie zastosował przepisy dotyczące dłużników krajowych zamiast zagranicznych.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej A. D. na syna D. R. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które uznało, że skarżąca nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko, ponieważ jest zamężna. Sąd uchylił tę decyzję, wskazując, że organy błędnie zastosowały przepisy dotyczące dłużników alimentacyjnych zamieszkałych w Polsce, zamiast przepisów dotyczących dłużników zamieszkałych za granicą, które weszły w życie po nowelizacji ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania zaliczki alimentacyjnej na syna D. R. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, ponieważ A. D. była osobą zamężną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało tę decyzję, argumentując, że definicja osoby samotnie wychowującej dziecko nie obejmuje osób zamężnych, nawet jeśli wystąpiły o rozwód, a także z powodu braku zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy błędnie zastosowały prawo materialne. Wskazał, że od 1 września 2005 r. obowiązywały przepisy (art. 10 ust. 1a i 1b, art. 5 pkt 2a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej) dotyczące dochodzenia świadczeń od dłużnika zamieszkałego za granicą. W takiej sytuacji wymagane było przedstawienie informacji sądu okręgowego o stanie egzekucji, a nie zaświadczenia komornika o bezskuteczności egzekucji. Ponieważ organy nie zastosowały właściwych przepisów, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli spełnia pozostałe warunki, a dłużnik alimentacyjny zamieszkuje za granicą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy błędnie zastosowały przepisy dotyczące dłużników krajowych, ignorując nowelizację ustawy wprowadzającą odrębne zasady dla dłużników zagranicznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.p.d.a. art. 10 § ust. 1a

Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej

Przepis dotyczący dochodzenia świadczeń alimentacyjnych od dłużnika zamieszkałego poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

u.p.d.a. art. 10 § ust. 1b

Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej

Przepis dotyczący dochodzenia świadczeń alimentacyjnych od dłużnika zamieszkałego poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

u.p.d.a. art. 5 § pkt 2a

Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej

Definicja sytuacji, gdy dłużnik alimentacyjny zamieszkuje poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.

Pomocnicze

u.p.d.a. art. 1

Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej

Definicja osoby samotnie wychowującej dziecko i warunki przyznania zaliczki.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Ustawa o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz zmianie niektórych ustaw art. 11

Nowelizacja ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy błędnie zastosowały przepisy dotyczące dłużników alimentacyjnych zamieszkałych w Polsce, zamiast przepisów dotyczących dłużników zamieszkałych za granicą, które weszły w życie po nowelizacji ustawy. W przypadku dłużnika zagranicznego wymagana jest informacja sądu okręgowego o stanie egzekucji, a nie zaświadczenie komornika o bezskuteczności egzekucji.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów oparta na definicji osoby samotnie wychowującej dziecko i braku zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji.

Godne uwagi sformułowania

sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy ustawodawca zdecydował odrębnie uregulować warunki ustalania prawa do zaliczki alimentacyjnej w sytuacji, gdy dłużnik alimentacyjny zamieszkuje poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Skład orzekający

Maria Tarnowska

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Banasiewicz

sędzia

Przemysław Żmich

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaliczek alimentacyjnych w przypadku dłużników zagranicznych oraz prawidłowe stosowanie przepisów po nowelizacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą i nowelizacji przepisów z 2005 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów, zwłaszcza po zmianach legislacyjnych, i jak błąd proceduralny organu może prowadzić do uchylenia decyzji.

Błąd organu w stosowaniu prawa o zaliczkach alimentacyjnych dla dłużnika zagranicznego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1173/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-12-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Banasiewicz
Maria Tarnowska /przewodniczący sprawozdawca/
Przemysław Żmich.
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Katarzyna Bednarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. R. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w W. przy ulicy [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22% VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego
2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. D. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta O. w dniu [...] listopada 2005 r. nr [...] orzekającej o odmowie przyznania A. D. zaliczki alimentacyjnej na syna D. R. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. odmówiono przyznania A. D. zaliczki alimentacyjnej ze względu na to, iż jest ona osobą zamężną.
Po rozpatrzeniu odwołania A. D., w którym skarżąca podniosła, że nie żyje ze swoim mężem i wystąpiła o rozwód, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ustaliło, że A. D. od dnia [...] września 2005 r. jest mężatką, razem z mężem I. G. oraz dziećmi: D. R. i R. G. prowadzi gospodarstwo domowe, a ponadto ma zasądzone alimenty na syna D. R. od ojca dziecka w kwocie [...] zł miesięcznie. Organ stwierdził również, że w aktach sprawy brakuje zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej, zaliczka alimentacyjna przysługuje dla osób samotnie wychowujących dzieci, uprawnionych do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna.
Zdaniem organu, ponieważ A. D. jest osobą zamężną, co wynika z aktu małżeństwa znajdującego się w aktach sprawy - nie spełnia definicji osoby samotnie wychowującej dziecko i w związku z tym nie przysługuje jej zaliczka alimentacyjna. Organ stwierdził również, że sam fakt wniesienia powództwa o rozwód nie stanowi przesłanki uprawniającej do nabycia zaliczki alimentacyjnej, a ponadto wniosek nie zawiera wszystkich wymaganych informacji i wnioskodawczyni nie przedłożyła zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji alimentów.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2006 r. wniosła A. D., zarzucając decyzji naruszenie prawa materialnego - art. 1 ust. 2, art. 10 ust. 1a i 1b oraz art. 29 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, co miało wpływ na wynik sprawy, domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi organ powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, zaskarżona decyzja narusza prawo.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa przyznania świadczenia w formie zaliczki alimentacyjnej A. D. na syna D. R..
Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. odmówił A. D. świadczenia w formie zaliczki alimentacyjnej na syna D. R. z uwagi na to, że A. D. jest osobą zamężną, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 z późn. zm.) określa zasady (1) postępowania wobec osób zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja prowadzona przez komornika sądowego jest bezskuteczna, oraz (2) przyznawania zaliczek alimentacyjnych dla osób samotnie wychowujących dzieci, uprawnionych do świadczeń alimentacyjnych na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna.
W niniejszej sprawie osobą zobowiązaną do świadczenia alimentacyjnego jest biologiczny ojciec dziecka, nie będący mężem matki, który stale przebywa za granicą, a który wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] października 2003 r., sygn. akt [...], będąc reprezentowany przez kuratora jako nieznany z miejsca pobytu, został zobowiązany do łożenia na utrzymanie małoletniego syna D. R. alimentów w kwocie po [...] zł miesięcznie, do rąk matki małoletniego A. D., poczynając od dnia [...] grudnia 2002 r.
Z zaświadczenia Sądu Okręgowego w W., sygn. akt [...] wynika, że wniosek A. D. z dnia [...] października 2005 r. o egzekucji alimentów od osoby przebywającej na terenie USA ([...]) został przesłany w dniu [...] października 2005 r. do organu prowadzącego egzekucję w USA.
Należy zauważyć, że art. 11 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 164, poz. 1366) - zmieniono ustawę z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U.
Nr 86, poz. 732) w ten sposób, że dodano m.in. przepisy dotyczące dochodzenia świadczeń alimentacyjnych od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tj. art. 10 ust. 1a, ust. 1b i art. 5 pkt 2a.
Oznacza to, że ustawodawca zdecydował odrębnie uregulować warunki ustalania prawa do zaliczki alimentacyjnej w sytuacji, gdy dłużnik alimentacyjny zamieszkuje poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Przepisy ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, po nowelizacji, odróżniają sytuację prawną osoby uprawnionej do świadczenia alimentacyjnego od dłużnika zamieszkałego w Rzeczypospolitej Polskiej, od sytuacji prawnej osoby uprawnionej do świadczenia alimentacyjnego od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Jeśli dłużnik alimentacyjny mieszka poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej - osoba uprawniona, zgodnie z nowelizacją ustawy, ma obowiązek przedstawić informację sądu okręgowego o stanie egzekucji, a nie zaświadczenie komornika sądowego o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych - gdy dłużnik zamieszkuje na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
Organy administracji, zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji, wydając decyzje w niniejszej sprawie w dniach [...] listopada 2005 r. oraz [...] lutego 2006 r. odmówiły skarżącej przyznania zaliczki alimentacyjnej uzasadniając odmowę nie przedłożeniem przez skarżącą zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji alimentów, a nie zastosowały art. 10 ust. 1a i 1b, art. 5 pkt 2a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, które obowiązywały od dnia 1 września 2005 r.
W tych okolicznościach należy stwierdzić, że powyższe naruszenia prawa materialnego musiały skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI