I SA/Wa 2122/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-04-17
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościuwłaszczenieprawo użytkowania wieczystegodrogi publicznegospodarka nieruchomościamizarząd nieruchomościądecyzja uwłaszczeniowasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki domagającej się stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu zajętego pod drogę publiczną.

Spółka [...] S.A. wniosła skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...]. Spółka argumentowała, że grunt ten znajdował się w jej zarządzie w 1990 r. i powinna nabyć do niego prawo użytkowania wieczystego. Minister oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznali jednak, że grunt ten stanowił drogę publiczną, która jest wyłączona z obrotu prawnego i jej uwłaszczenie naruszałoby prawa osób trzecich, co uniemożliwia stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki [...] S.A. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Śląskiego odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...]. Spółka domagała się stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego do działki nr [...], która powstała z podziału większej nieruchomości, twierdząc, że znajdowała się ona w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. Sąd, podzielając stanowisko organów administracji, uznał, że kluczową przeszkodą w uwłaszczeniu jest fakt, iż działka ta stanowiła drogę publiczną (ul. [...]) już w 1990 r. Zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych, drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego, a ich uwłaszczenie naruszałoby prawa osób trzecich (zarządcy drogi). Sąd podkreślił, że ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na gruncie będącym drogą publiczną jest sprzeczne z powszechnym prawem do korzystania z takiej drogi i uniemożliwia zarządcy wykonywanie jego zadań. W związku z tym, skarga spółki została oddalona jako niezasadna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu zajętego pod drogę publiczną jest niemożliwe, ponieważ drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego i ich uwłaszczenie naruszałoby prawa osób trzecich.

Uzasadnienie

Drogi publiczne, zgodnie z ustawą o drogach publicznych, są wyłączone z obrotu prawnego. Ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na takim gruncie ograniczałoby powszechne prawo do korzystania z drogi i uniemożliwiało zarządcy wykonywanie jego zadań, co stanowi naruszenie art. 200 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.g.n. art. 200 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Określa przesłanki nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków przez państwowe i komunalne osoby prawne, które posiadały grunty w zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r. Wskazuje, że decyzja ma charakter deklaratoryjny. Ust. 4 stanowi, że uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania sądu w przypadku oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.d.p. art. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Definiuje drogę publiczną jako drogę zaliczoną do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem.

u.d.p. art. 2a

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Stanowi, że drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego.

u.d.p. art. 22 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Wskazuje, że zarząd gruntami zajętymi pod drogi publiczne sprawują właściwe organy drogowe.

k.c. art. 232

Kodeks cywilny

Reguluje zasady korzystania z gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste, wskazując na możliwość wyłączenia innych osób.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądu administracyjnego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny przez organ, czy dany materiał dowodowy uzasadnia wydanie decyzji.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu art. 4

Określa dokumenty stanowiące podstawę do stwierdzenia prawa zarządu nieruchomością.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu art. 5

Określa sposób stwierdzenia prawa zarządu przez właściwy organ.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działka nr [...] stanowiła drogę publiczną w dniu 5 grudnia 1990 r. Drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego. Uwłaszczenie gruntu stanowiącego drogę publiczną naruszałoby prawa osób trzecich (zarządcy drogi) oraz powszechne prawo do korzystania z drogi.

Odrzucone argumenty

Spółka [...] S.A. nabyła z mocy prawa prawo użytkowania wieczystego do działki nr [...] na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ nie podjął niezbędnych działań do wyjaśnienia stanu faktycznego i przerzucił odpowiedzialność za błędy proceduralne na stronę.

Godne uwagi sformułowania

uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu ogranicza inne niż użytkownik wieczysty osoby w prawie do korzystania z danej nieruchomości, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechnym prawem do korzystania z drogi publicznej

Skład orzekający

Marta Kołtun-Kulik

przewodniczący

Monika Sawa

sprawozdawca

Nina Beczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że grunty stanowiące drogi publiczne w dniu 5 grudnia 1990 r. nie podlegają uwłaszczeniu na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami ze względu na ich wyłączenie z obrotu prawnego i naruszenie praw osób trzecich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa na podstawie przepisów z lat 90. XX wieku. Interpretacja przepisów o drogach publicznych i ich wyłączeniu z obrotu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z uwłaszczeniem nieruchomości, które w przeszłości służyły jako drogi publiczne. Pokazuje, jak przepisy dotyczące dróg publicznych mogą wpływać na prawa do nieruchomości.

Droga publiczna nie dla każdego: Sąd odmówił uwłaszczenia gruntu zajętego pod ulicę.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 2122/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Marta Kołtun-Kulik /przewodniczący/
Monika Sawa /sprawozdawca/
Nina Beczek
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
art. 200
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, sędzia WSA Monika Sawa (spr.), asesor WSA Nina Beczek, Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 23 sierpnia 2023 r. nr DO-II.7610.108.2023.AB w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 23 sierpnia 2023 nr Minister Rozwoju i Technologii (Minister/organ) po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w W., utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 19 maja 2023 r. znak [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] w W., prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu położonego w [...], obręb [...], obejmującego działkę nr [...] o pow. 0,0092 ha uregulowaną w księdze wieczystej nr [...].
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wojewoda Śląski, działając na podstawie art 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344 - dalej jako "Ugn"), § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz, 120 zezm.), decyzją z dnia 19 maja 2023 r. znak [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] w W., prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu położonego w [...], obręb [...], obejmującego działkę nr [...] o pow. 0,0092 ha uregulowaną w księdze wieczystej nr [...].
Pismem z dnia 31 maja 2023 r. [...] S.A. w W., złożyła odwołanie od ww. decyzji Wojewody Śląskiego podnosząc że wydana decyzja pozostaje nieprawidłowa i nie zawiera uzasadnienia pozwalającego na przyjęcie, że organ podjął czynności niezbędne dla załatwienia sprawy.
Po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w W. oraz zbadaniu akt organ wskazał, że powyższa decyzja została wydana między innymi na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344). Zgodnie z art 200 ust. 1 Ugn grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób. Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter decyzji deklaratoryjnej i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. W myśl art 200 ust. 4 tej ustawy, uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich.
Minister wskazał, że przedmiotowa działka powstała z podziału pierwotnej działki nr [...] uregulowanej w księdze wieczystej nr [...]. Starostwo Powiatowe w [...] pismem z dnia 25 lutego 2014 r. nr [...] poinformowało, iż w związku z wykonaniem pomiaru do regulacji stanu prawnego w 2008 r. działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...], nr [...] oraz nr [...], która uległa podziałowi na działki nr [...] oraz nr [...]. Z kolei na podstawie wykazu zmian danych w ewidencyjnych nr [...], nadesłanego przez wnioskodawczynię przy piśmie z dnia 4 grudnia 2019 r. nr [...], ustalono, iż działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...], [...], [...] i [...], natomiast działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...] i nr [...]. Z wykazu zmian gruntowych sporządzonego na dzień 11 października 2019 r. wynika, że działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...] oraz nr [...].
Organ wskazał następnie, że z treści pierwotnej księgi wieczystej, nr [...], prowadzonej dla działek nr [...] i nr [...] wynika, że właścicielem tych nieruchomości jest Skarb Państwa. Podstawę ujawnienia własności Skarbu Państwa tych działek stanowiło postanowienie Sądu Rejonowego w [...] I Wydział Cywilny sygn. akt: [...] z dnia 4 marca 2016 r. stwierdzające zasiedzenia nieruchomości z dniem 1 stycznia 1985 r. Wobec tego grunt stanowiący obecnie działkę nr [...] powstałą z ww. działki nr [...] stanowił w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa. Minister wskazał, że ustalono także, że działka nr [...] została wpisana do księgi wieczystej nr [...], w której prawo własności jest obecnie wpisane na rzecz Gminy [...] na podstawie decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Minister wyjaśnił, że na podstawie art. 28 Kpa, Gmina [...] stała się stroną niniejszego postępowania.
Minister podniósł, że kolejną przesłanką wynikającą z art 200 ugn jest to czy przedmiotowy grunt znajdował się w zarządzie [...] w W. według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r., Nr 23, poz. 120 ze zm.).
Do wniosku z dnia 26 czerwca 2007 r. o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu obejmującego działkę nr [...] (sprecyzowanego pismem z dnia 4 grudnia 2019 r. wskazującym, że przedmiotem postępowania są działki nr [...], nr [...] oraz nr [...]) wnioskodawczyni załączyła decyzję Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] września 1986 r. znak [...], sprostowaną postanowieniem Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 1994 r. znak [...], o przekazaniu w zarząd na czas nieokreślony na rzecz Dyrekcji Okręgowej [...] w K. m.in. działki nr [...]. Zdaniem Ministra z powyższego wynika, że zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r., przedsiębiorstwo państwowe [...] posiadało w dniu 5 grudnia 1990 r. prawo zarządu do przedmiotowej działki.
Organ wyjaśnił, że kwestią sporną na gruncie niniejszej sprawy jest natomiast to czy uwłaszczenie przedmiotową działką narusza prawa osób trzecich. Stosownie bowiem do art. 200 ust. 4 Ugn, uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich. W toku postępowania przed organem I instancji ustalono, że decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdzono podział działki nr [...] na działkę nr [...] oraz nr [...]. Jak wynika z treści księgi wieczystej nr [...] działka [...] posiada użytek dr - drogi. Ponadto z kopii mapy ewidencyjnej sporządzonej w dniu [...] października 2019 r. oraz podglądu na Geoportalu2 wynika, iż działka nr [...] znajduje się w pasie drogowym ul. [...]. Ul. [...] została zaliczona do kategorii dróg publicznych uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 28 grudnia 1987 r. nr [...] w sprawie zaliczenia do kategorii dróg lokalnych i dróg gminnych w województwie [...].
Minister wskazał, że Burmistrz Miasta [...] przesłał organowi wojewódzkiemu przy piśmie z dnia 25 kwietnia 2023 r. wyrys z miejscowego planu ogólnego przestrzennego zagospodarowania miasta [...] zatwierdzony Uchwałą nr [...] Miejskiej Rady Narodowej w [...] z dnia 24 kwietnia 1990 r. z zaznaczoną lokalizacją działki nr [...] zajętą pod drogę publiczną - ul. [...] wg stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Z powyższego wynika, że działka nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. zajęta była pod pas drogowy drogi publicznej - ul. [...]. Zdaniem Ministra skoro zatem przedmiotowa działka stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. drogę publiczną, a więc drogę zaliczoną na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych do jednej z kategorii tych dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych [art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.)], to nie mogły podlegać uwłaszczeniu jako grunt objęty prawami osób trzecich - zarządcy drogowego. Stosownie bowiem do art 22 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 grudnia 1990 r., zarząd gruntami zajętymi pod drogi publiczne sprawują właściwe organy drogowe.
Minister podniósł także, że zajęcie nieruchomości pod pas drogi publicznej uniemożliwia jej uwłaszczenie z uwagi na fakt, iż drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego, co wynika bezpośrednio z art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i znajduje swoje potwierdzenie w orzeczeniach sądowych np. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 317/14, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt IOSK1832/11 (pubi, CBOSA) oraz w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2012 r., sygn. akt IV CSK 94/12 (publ. Legalis nr 551900 i w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2015 r., sygn. akt III CSK 323/14 (publ. Legalis nr 1263171). Wskazał, że stwierdzenie nabycia przez [...] S.A. użytkowania wieczystego na gruncie położonym w [...], obręb [...], obejmującego działkę nr [...] o pow. 0,0092 w trybie art. 200 Ugn w sposób oczywisty naruszałoby wynikający z art 200 ust. 4 Ugn wymóg poszanowania praw osób trzecich, w tym przypadku prawa zarządcy drogi gminnej ul. [...] Burmistrza Miasta [...].
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka [...] S.A. z siedzibą w W. (skarżąca), zaskarżając ją w całości.
Zaskarżonej decyzji skarżąca spółka zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania:
a. art. 7 oraz art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej: KPA) poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,
b. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. wszystkie w związku z art. 96 ust. 2 i 3 w związku z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami polegające na nieprzeprowadzeniu z urzędu przez organ dowodu w postaci mapy podziału nieruchomości, który stanowiłby załącznik do decyzji uwłaszczeniowej, a w konsekwencji przerzucenie na stronę odpowiedzialności za błędy proceduralne organu administracji państwowej i pozbawieniu stronę rzeczywistej ochrony jej praw majątkowych;
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 344; dalej: UGN) poprzez bezzasadne przyjęcie, iż [...] S.A. nie nabyły z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości, ze względu na fakt, iż działki zajęte były pod drogę publiczną.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 19 maja 2023 r. i zwrot od organu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Śląskiego stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (ugn)
Zgodnie z art. 200 ust. 1 pkt 2 ugn w sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy.
W dniu 10 lutego 1998 r. zostało wydane rozporządzenie przez Radę Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998r. Nr 23, poz. 120 ze zm.). Zgodnie z § 4 i § 5 ww. rozporządzenia właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Podstawą do stwierdzenia istnienia dotychczasowego prawa zarządu jest wykazanie się przez wnioskodawcę lub też odszukanie z urzędu przez organ co najmniej jednego z następujących dokumentów: decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd, decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu, umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa, odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości, decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości, protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r., umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi. Jeżeli właściwy organ nie dysponuje dokumentami, o których mowa wyżej może wezwać państwowe osoby prawne do ich dostarczenia w wyznaczonym terminie (ust. 2 § 4 rozp.). Jeżeli natomiast wskazane wyżej dokumenty nie zachowały się, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 kpa, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym (ust. 3 § 4 rozp.).
W niniejszej sprawie nie było kwestionowane, że obie przesłanki art. 200ugn zostały spełnione. Przedmiotowa działka powstała z podziału pierwotnej działki nr [...] uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], która w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa a obecnie Gminy [...]. Z akt sprawy wynika również, że decyzją Naczelnika Miasta [...] z dnia 22 września 1986 r. znak [...], sprostowaną postanowieniem Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 6 lipca 1994 r. znak [...], działka nr [...], z której powstała m.in. omawiana działka została przekazana w zarząd na czas nieokreślony na rzecz Dyrekcji Okręgowej [...] w K. Tym samym zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r., przedsiębiorstwo państwowe [...] posiadało w dniu 5 grudnia 1990 r. prawo zarządu do przedmiotowej działki.
Kwestią sporną na gruncie niniejszej sprawy jest natomiast to czy uwłaszczenie przedmiotową działka narusza prawa osób trzecich. Stosownie bowiem do art. 200 ust. 4 Ugn, uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich. Jak wynika z akt sprawy decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia 3 czerwca 2019 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdzono podział działki nr [...] na działkę nr [...] oraz nr [...]. Jak wynika z treści księgi wieczystej nr [...] działka nr [...] posiada użytek dr - drogi. Ponadto z kopii mapy ewidencyjnej sporządzonej w dniu [...] października 2019 r. wynika, że działka nr [...] znajduje się w pasie drogowym ul. [...]. Ul. [...] została zaliczona do kategorii dróg publicznych uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 28 grudnia 1987 r. nr [...] w sprawie zaliczenia do kategorii dróg lokalnych i dróg gminnych w województwie [...]. Z przedstawionego przez Burmistrza Miasta [...] wyrysu z miejscowego planu ogólnego przestrzennego zagospodarowania miasta [...] zatwierdzonego Uchwałą nr [...] Miejskiej Rady Narodowej w [...] z dnia 24 kwietnia 1990 r. z zaznaczono lokalizację działki nr [...] zajętą pod drogę publiczną - ul. [...] wg stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Z powyższego wynika, że działka nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. zajęta była pod pas drogowy drogi publicznej - ul. [...].
Organy tym samym zasadnie uznały, że skoro, działka nr [...] stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. drogę pibliczną, a więc drogę zaliczoną na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych do jednej z kategorii tych dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.), to nie mogły one pozostawać w wyłącznym posiadaniu [...] oraz nie mogły podlegać uwłaszczeniu jako grunt objęty prawami osób trzecich- zarządcy drogi.
Niezależnie od powyższego organy prawidłowo uznały, że zajęcie nieruchomości pod pas drogi publicznej uniemożliwia jej uwłaszczenie z uwagi na fakt, że drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego na podstawie art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Sąd podziela przywołane przez organ stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 12 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 674/16 w którym wskazano, że "mając na uwadze, iż w tej dacie przedmiotowy grunt zajęty był pod drogę publiczną (drogę krajową) należało uwzględnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych z drogi takiej korzystać może każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych, zaś zgodnie z art. 19 ust. 5 tejże ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień 27 października 2000 r., w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, był zarząd miasta. Jednocześnie art. 232 Kodeksu cywilnego stanowi, że w granicach, określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste, użytkownik może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać. Już proste zestawienie ze sobą treści przywołanych wyżej regulacji wyraźnie wskazuje, iż ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu ogranicza inne niż użytkownik wieczysty osoby w prawie do korzystania z danej nieruchomości, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechnym prawem do korzystania z drogi publicznej i uniemożliwia zarządcy drogi wykonywanie jego zadań, co pozwala na stwierdzenie, iż ustanowienie użytkowania wieczystego na gruncie stanowiącym drogę publiczną w sposób oczywisty naruszałoby wynikający z art. 200 ust 4 , wymóg poszanowania przy nabyciu użytkowania wieczystego praw osób trzecich" (zob. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1766/14 - publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Tym samym organy prawidłowo uznały, że ustalenie że działka nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. była zajęta pod pas drogi publicznej, uniemożliwia wydanie decyzji pozytywnej na podstawie art 200 ust 1 pkt 2 ugn.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że negatywna decyzja Wojewody z 24 stycznia 2022 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego ww. działek nie naruszała prawa, a w konsekwencji nie naruszała prawa także decyzja Ministra utrzymująca ją w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI