I SA/WA 1169/22
Podsumowanie
WSA w Warszawie wymierzył Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 7000 zł za wieloletnie niewykonanie wyroku zobowiązującego do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość warszawską.
Skarżący wnieśli skargę na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku z 2016 r., który zobowiązywał go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość warszawską. Pomimo wielokrotnych wezwań i wymierzonych grzywien, organ nie wykonał wyroku. Sąd uznał bezczynność organu za rażące naruszenie prawa, wymierzył grzywnę 7000 zł, stwierdził rażące naruszenie prawa, przyznał skarżącym rekompensatę i zasądził koszty postępowania.
Sprawa dotyczyła skargi na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 649/15, który zobowiązywał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość warszawską w terminie dwóch miesięcy. Skarżący wskazali, że organ nie wykonał wyroku mimo upływu terminu, wielokrotnych wezwań i wymierzonych wcześniej grzywien. Prezydent m.st. Warszawy w odpowiedzi na skargę przedstawił przebieg postępowania, wskazując na jego złożoność i konieczność przeprowadzenia szeregu czynności dowodowych, a także na problemy proceduralne związane z aktywnością pełnomocnika skarżących. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że Prezydent pozostawał w bezczynności przez prawie 6 lat od wyznaczonego terminu. Sąd wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości 7000 zł, uzasadniając to rażącym naruszeniem prawa i potrzebą zapewnienia praworządności. Dodatkowo, sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznał skarżącym sumę pieniężną jako rekompensatę za oczekiwanie oraz zasądził koszty postępowania.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, Prezydent m.st. Warszawy podlega karze grzywny za niewykonanie wyroku.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że Prezydent pozostawał w bezczynności przez prawie 6 lat od wyznaczonego terminu, co stanowi rażące naruszenie prawa. Niewykonywanie wyroków sądów godzi w istotę zasady praworządności i nie może być tolerowane.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 154 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
p.p.s.a. art. 154 § 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim.
p.p.s.a. art. 154 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 35 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku zawiadomienia o nowym terminie załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zaufania do organów władzy publicznej.
u.g.n. art. 215
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy rozpatrywania wniosków w trybie odszkodowawczym.
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
Podstawa prawna wniosku o odszkodowanie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prezydent m.st. Warszawy nie wykonał prawomocnego wyroku sądu administracyjnego z 2016 r. zobowiązującego do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość warszawską, mimo upływu terminu i wielokrotnych wezwań. Wieloletnia bezczynność organu, pomimo wymierzonych wcześniej grzywien, stanowi rażące naruszenie prawa i podważa zasadę praworządności.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Prezydenta m.st. Warszawy wskazująca na złożoność sprawy, konieczność przeprowadzenia licznych czynności dowodowych, problemy proceduralne i dużą ilość wpływającej korespondencji, nie została uznana za wystarczające usprawiedliwienie wieloletniej bezczynności.
Godne uwagi sformułowania
niewykonywanie wyroków sądów godzi w samą istotę zasady praworządności bezczynność organu nosi cechy rażącego naruszenia prawa działanie organu w niniejszej sprawie jest opieszałe, niesprawne i nieskuteczne
Skład orzekający
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
przewodniczący
Bożena Marciniak
członek
Monika Sawa
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Niewykonywanie wyroków sądów administracyjnych, konsekwencje bezczynności organów, wymierzanie grzywien za niewykonanie wyroku, stwierdzanie rażącego naruszenia prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spraw związanych z dekretami warszawskimi i odszkodowaniami za nieruchomości, ale ogólne zasady dotyczące niewykonywania wyroków są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak długo i z jakimi konsekwencjami organy mogą ignorować wyroki sądowe, co jest istotne dla obywateli i prawników. Pokazuje też determinację skarżących w dochodzeniu swoich praw.
“Nawet 7000 zł grzywny nie zmusiło urzędnika do wykonania wyroku. Sprawa odszkodowania za warszawską nieruchomość trwa dekady.”
Dane finansowe
WPS: 7000 PLN
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Wa 1169/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-09-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Bożena Marciniak Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący/ Monika Sawa /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich 644 Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 154 par. 1, art. 154 par. 6, art. 154 par. 2, art. 154 par. 7, art. 200, art. 205 par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Sędziowie: sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Monika Sawa (spr.), , Protokolant referent Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2022 r. sprawy ze skargi T. T., J. S., R. R. i W. F. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 649/15 1. wymierza Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 7000 (siedem tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz skarżących T. T., J. S., R. R. i W. F. sumę pieniężną w kwotach po 2000 (dwa tysiące) złotych; 4. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz skarżących T. T., J. S., R. R. i W. F. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Pismem z dnia 24 marca 2022 r. T. T., W. F., J. S. i R. R., reprezentowani przez adwokata, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 649/15. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy (dalej jako: organ/Prezydent do rozpoznania wniosku z dnia 10 lutego 2005 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (d. [...]), ozn. hip. "S. nr [...], dawny nr [...]" nr rej. hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Skarżący wskazali, że wnioskiem z dnia 10 lutego 2005 r. Z. L. i D. S. wniosły o przyznanie odszkodowania za nieruchomość o powierzchni 8.575,4 m², położoną w W., przy ul. [...], objętą księgą hipoteczną pod nazwą "S." nr [...], dawny nr [...], nr rej.hip. [...]. Prezydent wniosek rozpoznał odmownie decyzją z dnia 3 sierpnia 2006 r. nr 286/GK/DW/2006. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę Mazowieckiego decyzją z 30 marca 2007 r. nr 533/07, która z kolei została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1011/07, jak również wyrokiem tym została uchylona poprzedzająca ją decyzja organu I instancji. Kolejno Prezydent decyzją z dnia 1 marca 2010 r. ponownie odmówił przyznania odszkodowania Z. L. i D. S., a Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia 27 kwietnia 2010 r., nr 8721/20130, uchylił decyzję Prezydenta w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia 12 marca 2013 r., nr 78/GK/DW/2013, Prezydent kolejny raz odmówił Z. L. i J. S. (następca prawny po D. S.) przyznania odszkodowania za opisaną nieruchomość, a Wojewoda Mazowiecki po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 27 maja 2013 r. nr 959/2013 uchylił decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie przez okres ponad trzech miesięcy w sprawie nie przeprowadzono żadnych czynności, a ponadto skarżący nie zostali zawiadomieni o nowym terminie załatwienia sprawy zgodnie z art. 35 § 3 kpa. W tej sytuacji skarżący w dniu 29 maja 2015 r. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu, a Sąd wyrokiem z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 649/15, zobowiązał do rozpoznania opisanego na wstępie wniosku w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku z aktami sprawy. Skarżący zaznaczyli, że Prezydent nie wykonał powołanego wyroku, mimo iż termin wyznaczony przez Sąd upłynął. Przy czym nie odniosła skutku okoliczność wielokrotnego wzywania przez skarżących organu do wykonania wyroku jak również wymierzenia organowi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia: 28 września 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 527/17, 19 września 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1295/19, 16 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2057/20 grzywien za niewykonanie ww. wyroku z 2016 r. Jednocześnie skarżący podkreślili, że pismem z dnia 4 października 2021 r. wezwali organ do zakończenia postępowania o odszkodowanie za nieruchomość przy ul. [...] w terminie do 31 grudnia 2021 r. Prezydent jednak nie rozstrzygnął sprawy w tym terminie, nie poinformował skarżących o przyczynach zwłoki i nie wskazał też nowego terminu zakończenia sprawy. Zdaniem skarżących ponad sześciomiesięczny okres od zwrotu akt był dostateczny, aby rozpoznać przedmiotowy wniosek odszkodowawczy, zwłaszcza jeśli się uwzględni fakt, iż w piśmie do Sądu z dnia 12 czerwca 2019 r. organ wskazał na wyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Analiza materiału przez organ trwa już blisko 3 lata. W ocenie skarżących powyższe świadczy o braku poszanowania prawa przez organ władzy publicznej. Władza ta lekceważy nie tylko zaawansowanych wiekowo skarżących (J. S. ma ponad 90 lat), ale także wyroki sądów. Nie skutkują coraz wyższe grzywny, sumy pieniężne zasądzane na rzecz skarżących, ani stwierdzenia Sądu co do tego, iż bezczynność Prezydenta ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nasuwa się wniosek, iż treść wyroków Sądu nie mobilizuje Prezydenta m. st. Warszawy do rozstrzygnięcia wniosku skarżących. W konsekwencji skarżący wnieśli o: 1) wymierzenie Prezydentowi grzywny w wysokości do 10-krotności przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim za niezałatwienie sprawy w terminie wynikającym z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 649/15; 2) zasądzenie od Prezydenta na rzecz skarżących solidarnie sumy pieniężnej, stanowiącej połowę 10-krotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim; 3) zasądzenie od Prezydenta na rzecz skarżących solidarnie zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych; 4) stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Odpowiadając na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie. Przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie i wskazał, że wyrokiem z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 649/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta do rozpoznania złożonego w sprawie wniosku odszkodowawczego z dnia 10 lutego 2005 r. dotyczącego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. hip. "S. nr [...], dawny [...]" nr rej. hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku z aktami sprawy. Prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy został zwrócony do organu I instancji dnia 21 września 2016 r., a zatem termin w nim oznaczony upłynął dnia 21 listopada 2016 r. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi grzywny za niewykonanie ww. wyroku orzeczeniami z dnia: 28 września 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 527/17, 19 września 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1295/19 i 16 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2057/20. Przy czym Prezydent wskazał, że postępowanie o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość obecnie prowadzone jest zgodnie z obowiązującą w Biurze Spraw Dekretowych procedurą postępowania w zakresie rozpatrywania wniosków w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowiącą załącznik do zarządzenia nr 1826/2016 Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 15 grudnia 2016 r. Organ podkreślił, że w toku postępowania koniecznym jest m.in.: skontrolowanie dokumentów potwierdzających następstwo prawne oraz przenoszących roszczenia, w tym badanie zdolności do czynności prawnych stron, sprawdzenie czy istnieją przesłanki uzasadniające objęcie wnioskodawców lub ich poprzedników prawnych układami indemnizacyjnymi, zgromadzenie dokumentów potwierdzających dane właściciela nieruchomości objętej wnioskiem o odszkodowanie według stanu na dzień wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), dokumenty stwierdzające stan zagospodarowania nieruchomości według stanu na dzień wejścia w życie ww. dekretu, przeprowadzenie postępowania dowodowego pod kątem ustalenia przesłanek warunkujących ustalenie bądź odmowę ustalenia odszkodowania. Prezydent zaznaczył, iż w toku prowadzonego postępowania podejmował szereg czynności mających na celu możliwie najpełniejsze wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W tym celu skierował szereg wystąpień do organów administracji publicznej, Archiwum Państwowego w W. oraz jego Ekspozytury w M., Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla W.- [...] w W., Instytutu Techniki Budowlanej, dokonany kwerendy w zasobach archiwalnych Wydziału Archiwum Biura Organizacji Urzędu W., jak również sporządził opracowanie geodezyjne w przedmiocie rozliczenia nieruchomości objętych zakresem złożonych wniosków o odszkodowanie i ustalenia jej przeznaczenia według Ogólnego planu zabudowania W. zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych dnia 11 sierpnia 1931 r. wraz z odpowiednim opisem dotyczącym opisanej nieruchomości. Ponadto Prezydent dokonał weryfikacji dokumentów potwierdzających prawa podmiotowe stron postępowania, a także uzyskał sporządzone przez uprawnionego geodetę wkreślenie części nieruchomości, tj. działek o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], na zdjęcia lotnicze z lat 1955 i 1960. Jednocześnie organ podkreślił, że pismem z dnia 1 lipca 2005 r. Z. L. i D. S., reprezentowane przez adwokata G. K., zwróciły się o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni 918.30 m², pochodzącą z nieruchomości hip. "S. nr [...], dawny [...]" nr rej. hip. [...], a także ewentualnie o przyznanie odszkodowania za działkę nr [...] o powierzchni 4834,2 m², działkę nr [...] o powierzchni 1478,5 m² albo działkę nr [...] o powierzchni 1041,4 m² wszystkich objętych ww. księgą hipoteczną. Stronami tego postępowania są T. T., W. F., R. R. i J. S., przy czym adwokat G. K. reprezentuje w tym postępowaniu wyłącznie J. S. Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2018 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 26/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku z dnia 1 lipca 2005 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni 918,30 m² pochodzącą z nieruchomości hip. "S. nr [...], dawny [...]" nr rej. hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku z aktami sprawy. Prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy został zwrócony do organu I instancji dnia 29 sierpnia 2018 r., a następnie akta były przekazywane do Sądu w związku z kolejnymi skargami na niewykonanie również ww. wyroku. Wobec czego wskazać należy, że całokształt tak ukształtowanej aktywności procesowej adwokata G. K. skutecznie uniemożliwia podejmowanie przez organ I instancji czynności mających na celu zakończenie postępowania o przyznanie odszkodowania za grunt opisanej na wstępie nieruchomości. Permanentnie od kilku lat ma miejsce ta sama sytuacja, w której do Biura Spraw Dekretowych powracają akta postępowania wraz z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanym w przedmiocie niewykonania wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 649/15, a następnie profesjonalny pełnomocnik składa kolejną skargę na niewykonanie drugiego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt I SAB/Wa 26/18, wydanego w sprawie tej samej nieruchomości i wobec tych samych stron postępowania, pomimo faktu, iż postępowanie administracyjne prowadzone przez Prezydenta jest w zakresie dotyczącym nieruchomości hipotecznej jako całości, a nie w zakresie dotyczącym każdego osobnie złożonego wniosku przez strony postępowania. W opinii organu takie podejście do spraw prowadzonych w Biurze Spraw Dekretowych spowodowałoby całkowity paraliż w zakresie prowadzonych postępowań. Dodatkowo opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane bardzo dużą ilością wpływającej do organu korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem powołanego dekretu z 1945 r. Waga tych spraw, ich złożony charakter oraz stopień skomplikowania stanów faktycznych, które powinny być dokładnie ustalone w toku tych postępowań, nie pozwala na dotrzymywanie terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Prezydenta również okoliczność, iż akta sprawy na skutek ponagleń i skarg wnoszonych przez strony pozostają w długotrwałym posiadaniu organów nadrzędnych i sądów administracyjnych, także znacznie utrudnia rozpoznawanie spraw, bowiem nie jest możliwym prowadzenie przedmiotowych postępowań wyłącznie w oparciu o akta zastępcze. Dodatkowo, o kolejności rozpatrzenia spraw nie może decydować wyłącznie aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg, tym bardziej, iż wniosek skarżących jest relatywnie nowy w stosunku do innych wniosków o odszkodowanie oczekujących na rozpatrzenie. Skarżący pismem procesowym z dnia 11 sierpnia 2022 r. wnieśli o nieuwzględnienie wniosku organu o oddalenie skargi i podtrzymali dotychczasowe zarzuty skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej powoływanej jako ppsa, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 ppsa). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 ppsa). Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111). W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 649/15 zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku z dnia 10 lutego 2005 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (d. [...]), ozn. hip. "S. nr [...], dawny nr [...]" nr rej. hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z prawomocnym ww. wyrokiem wpłynęły do organu 21 września 2016 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 ppsa, rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 21 listopada 2016 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie, pomimo uprzednich wezwań przez skarżących do wykonania powyższego wyroku oraz wymierzenia orzeczeniami tutejszego Sądu z dnia 28 września 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 527/17, 19 września 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1295/19, 16 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2057/20 grzywien odpowiednio w kwotach 1000 zł, 4000 zł i 6000 zł za niewykonanie powołanego wyroku z 2016 r., Prezydent zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Do dnia orzekania w niniejszej sprawie wniosek o ustalenie odszkodowania za opisaną na wstępie nieruchomość nie został rozpatrzony, a tym samym organ nie wykonał wspomnianego wyroku z dnia 21 czerwca 2016 r. Skoro zatem Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem sprawy nie załatwił - to wniosek o wymierzenie mu z tego powodu grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów godzi w samą istotę zasady praworządności, którą organy administracji publicznej są bezwzględnie związane (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 kpa) i w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. Skutkowało to wymierzeniem organowi grzywny w kwocie 7000 zł, której wysokość mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze także fakt, iż mimo że jest to już czwarta grzywna wymierzona przez Sąd, a uprzednie czterokrotne ukaranie organu grzywnami w kwotach od 1000 zł do 6000 zł nie przyniosło wymiernego efektu w kwestii rozpoznania wskazanego wniosku. Sąd miał na uwadze również, iż wymierzenie grzywny organowi, na podstawie art. 154 § 1 ppsa, ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego prawomocnym wyrokiem obowiązku, ale zawiera też element represyjny, stanowiący w istocie sankcję za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych. Podnieść także należy, że rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie - stosownie do art. 154 § 2 ppsa - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie zaistniała bezczynność ze względu na bardzo duże przekroczenie terminu do wykonania wyroku nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Zastrzeżenia Sądu budzi okoliczność, że organ - mimo wyroku Sądu stwierdzającego bezczynność Prezydenta i mimo trzykrotnego ukarania go uprzednio grzywną za niewykonanie wyroku – nie zakończył sprawy, choć upłynęło prawie 6 lat od wyznaczonego terminu. Z punktu widzenia zasady praworządności, która ze swej istoty stanowi o działaniu zgodnym z prawem, nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której wyrok Sądu nie jest wykonywany. Jednocześnie Sądowi znany jest z urzędu fakt, że sprawy gruntów warszawskich należą, z uwagi na swój historyczny charakter, do spraw trudnych i skomplikowanych, jak też okoliczność wpływu dużej ich ilości do organu. Powyższe nie może jednak wpłynąć na dokonaną ocenę, gdyż działanie organu w niniejszej sprawie jest opieszałe, niesprawne i nieskutecznie, co w sposób nieuzasadniony przedłużyło termin załatwienia sprawy. Przy czym od dnia 25 sierpnia 2021 r., tj. od dnia wpływu do organu prawomocnego wyroku sygn. akt I SA/Wa 2057/20 o ukaraniu Prezydenta po raz trzeci grzywną za niewykonanie wspomnianego wyroku z 2016 r., organ praktycznie nie dokonał w sprawie żadnej czynności, mającej odzwierciedlenie w aktach i zmierzającej do załatwienia sprawy. Przedstawiony sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania (art. 12 kpa), co z kolei prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 kpa). Tymczasem, stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje on wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie zdaniem Sądu wystąpiły okoliczności przemawiające za przyznaniem na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w kwocie po 2000 zł. Kwota ta stanowi formę rekompensaty dla skarżących za oczekiwanie na rozpoznanie i zakończenie sprawy zainicjowanej opisanym na wstępie wnioskiem odszkodowawczym. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie ppsa orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 wyroku Sąd wydał na podstawie art. 154 § 7 ppsa. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę