I SA/Wa 1168/22

I SA/Wa 1168/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-09-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-05-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Dargas
Magdalena Durzyńska /przewodniczący/
Mateusz Rogala /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1958 nr 17 poz 71
art. 9 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw, związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego.
Dz.U. 1957 nr 39 poz 174
art. 2
Ustawa z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 156 par. 1, 7, 77 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska sędzia WSA Jolanta Dargas asesor WSA Mateusz Rogala (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 września 2022 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 listopada 2020 r. nr SZ.gn.625.55.2020 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia 17 listopada 2020 r. nr SZ.gn.625.55.2020 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 17 lipca 2020 r. nr GZ.gn.625.111.2019 odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 11 stycznia 1969 r. nr WBG-VI-402/Św/o/472/68 oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 4 grudnia 1968 r. nr PBG-VI-4024/5/68, orzekających o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania nieruchomości rolnej, położonej we wsi [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 40,80 ha zapisanej na J. W. z domu R.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że decyzje będące przedmiotem wniosku J. W. (następcy prawnego dawnej właścicielki nieruchomości) o stwierdzenie ich nieważności zostały wydane na podstawie art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa z dnia 12 marca 1958 r.). Na mocy tego przepisu na własność Państwa bez odszkodowania mogły być przejęte nieruchomości rolne i leśne, jeżeli spełnione zostały łącznie dwie przesłanki: zostały objęte we władanie Państwa przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. do dnia 5 kwietnia 1958 r.) oraz znajdowały się nadal we władaniu Państwa bądź zostały przekazane w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym.
W ocenie organu, zgromadzone w sprawie dokumenty bezsprzecznie potwierdzają, że przejęta nieruchomość była we władaniu państwa, a tytuł prawny państwa nie był ujawniony. Na podstawie uchwały byłej Gminnej Rady Narodowej w [...] z dnia 16 września 1951 r. nieruchomość została jako opuszczona przekazana w zagospodarowanie przez Prezydium Gminnej Rady Narodowej w [...] Dyrekcji Zespołu PGR w Polednie dla PGR Szewno protokołem z dnia 14 lutego 1952 r., i we władaniu tego podmiotu znajdowała się do dnia wydania decyzji z dnia 4 grudnia 1968 r. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w protokołach z posiedzeń Prezydium Gminnej Rady Narodowej w [...], które wskazują, że nieruchomość nie znajdowała się w faktycznym władaniu ówczesnego właściciela. Świadczy o tym również protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 14 lutego 1952 r., na podstawie którego przekazano w administrację Państwowych Gospodarstw Rolnych Zespołu Poledno grunty A. R. o powierzchni 51,50 ha ziemi ornej, z którego wynika, że już wówczas przejęta nieruchomość nie znajdowała się w faktycznym władaniu A. R. Organ uznał, że PGR objął nieruchomość we władanie na podstawie działań władz państwowych, a nie na podstawie oświadczenia woli właściciela. Kolejna właścicielka nieruchomości, tj. J. W., pismem z dnia 10 października 1959 r. wystąpiła do Państwowego Gospodarstwa Rolnego w [...] o zwrot nieruchomości. Z pisma W. B. z dnia 23 lutego 1982 r. wynika, że J. W. prośbę o zwrot ponawiała jeszcze w 1960 r., 1964 r. i 1968 r., jednakże ze skutkiem negatywnym. Z tego wynika, że nieruchomość przez cały czas znajdowała się we władaniu państwa, tj. zarówno w dniu 5 kwietnia 1958 r., jak i w dniu wydania decyzji z dnia 4 grudnia 1968 r.
Organ stwierdził następnie, że w myśl art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. przepis ust. 1 nie dotyczył gruntów wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o uchyleniu dekretu z dnia 9 lutego 1953 r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 173) oraz gruntów objętych we władanie Państwa na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31). Zdaniem organu, nieruchomość J. W. nie mogła być objęta dyspozycją art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Z pisma Ministra Rolnictwa z dnia 8 maja 1973 r. wynika, że przekazanie nieruchomości do PGR Poledno w celu zagospodarowania nastąpiło w wykonaniu uchwały nr [...] w [...] z dnia 16 września 1951 r. wydanej pod rządem obowiązującego wówczas dekretu z dnia 30 marca 1945 r. o przymusowym zagospodarowaniu użytków rolnych (Dz. U. Nr 11, poz. 59). Nieruchomość rolna przejęta do zagospodarowania na podstawie dekretu z dnia 30 marca 1945 r. nie podlegała zaś działaniu nowego aktu o tej materii, tj. dekretu z dnia 9 lutego 1953 r. Dekret z 1953 r. odnosił się bowiem do gruntów, które w czasie jego obowiązywania nie mogły być zagospodarowane przez właściciela lub inną osobę, w której władaniu się znajdowały. Sporne grunty w dniu wejścia w życie dekretu z 1953 r. znajdowały się już w zagospodarowaniu PGR. Nie było więc potrzeby i dlatego nie wydano nowego orzeczenia o przekazaniu w zagospodarowanie PGR-u gruntu na podstawie dekretu z dnia 9 lutego 1953 r. Organ podkreślił, że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., ograniczający zastosowanie ust. 1 tego artykułu, dotyczył tylko nieruchomości przejętych do zagospodarowania pod rządem przepisów dekretu z dnia 9 lutego 1953 r. i jako zawierający wyjątek od reguły wyrażonej w ust. 1 musi być interpretowany ściśle.
Zdaniem organu, oceny, czy rażące naruszenie prawa przy wydawaniu badanych decyzji miało miejsce, czy też nie, dokonuje się według standardów obowiązujących w momencie wydawania ostatecznych decyzji w postępowaniu zwykłym, czyli w latach 1968-1969. Organ nadzoru nie jest uprawniony do oceny słuszności obowiązującego wówczas prawa, może tylko badać, czy decyzje organów państwa pozostawały w zgodzie z tym prawem.
Odnosząc się do podniesionego zarzutu, że przy ocenie materiału dowodowego nie uwzględniono okoliczności, iż przejęcie nieruchomości było poprzedzone wszczęciem wobec właścicielki nieruchomości postępowań podatkowych, co miało zmusić ją do wyzbycia się nieruchomości, organ wyjaśnił, że okoliczność ta nie może mieć znaczenia dla badania legalności zaskarżonych decyzji, gdyż zaległości podatkowe nie były przesłanką przejęcia nieruchomości na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.
Organ wyjaśnił również, że w jego ocenie, w rozpatrywanej sprawie został zebrany i rozpatrzony zachowany materiał dowodowy oraz podjęte zostały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Natomiast niezgadzanie się przez skarżącego z oceną prawną dokonaną przez organ samo w sobie nie stanowi naruszenia dyspozycji art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
W konkluzji Minister stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, iż decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 11 stycznia 1969 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 4 grudnia 1968 r. zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów stanowiących podstawę ich wydania, a w szczególności art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Zebrany materiał dowodowy nie pozwala również na przyjęcie, że w sprawie wystąpiła którakolwiek z pozostałych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
J. W. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
1. art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., poprzez błędną wykładnię i błędne zastosowanie w okolicznościach, w których nie znajdował on zastosowania;
2. art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. w zw. z art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r., poprzez niezastosowanie tego przepisu w okolicznościach niniejszej sprawy.
Skarżący postawił również zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że kwestią bezsporną jest, iż nieruchomość będąca przedmiotem decyzji została w dniu 14 lutego 1952 r. przekazana przez poprzedniego właściciela A. R. w administrowanie (użytkowanie) Państwowemu Gospodarstwu Rolnemu [...]. Potwierdza to spisany na tę okoliczność protokół zdawczo-odbiorczy znajdujący się w aktach sprawy.
Przejęcie gruntów w administrowanie przez PGR nastąpiło pod rządami dekretu z dnia 30 marca 1945 r. o przymusowym zagospodarowaniu użytków rolnych, a następnie po zastąpieniu tego dekretu przez przepisy dekretu z dnia 9 lutego 1953 r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych, władanie gruntami przez Państwowe Gospodarstwo rolne podlegało przepisom tego ostatniego dekretu. Skarżący zauważył, że dekret z dnia 9 lutego 1953 r. w art. 20 zawiera wyraźny przepis derogacyjny, stanowiący o utracie mocy dekretu z dnia 30 marca 1945 r. Brak jest równocześnie przepisów przejściowych, oznacza to, iż przejęcie gruntów w administrację państwową na mocy wcześniejszych regulacji podlegało regulacji następnej zastępującej tę wcześniejszą.
Zdaniem skarżącego, art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. literalnie odnosi się wprawdzie do gruntów przekazanych w użytkowanie państwa na podstawie uchylanego dekretu z dnia 9 lutego 1953 r., zgodnie jednak z zasadami logicznej wykładni, w braku przepisów przejściowych, odnosi się on również do gruntów przekazanych w użytkowanie państwa na mocy wcześniejszych przepisów dekretu z dnia 30 marca 1945 r.
Z tych przyczyn, zdaniem skarżącego, do nieruchomości miał zastosowanie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. wyłączający dopuszczalność przejęcia nieruchomości na własność państwa. Przejęcie gruntów na własność państwa na mocy decyzji z dnia 11 stycznia 1969 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia 4 grudnia 1968 r. stanowiło zatem rażące naruszenie prawa i jest podstawą stwierdzenia nieważności powyższych decyzji.
Skarżący podkreślił ponadto, że w rozpatrywanej sprawie wbrew ustaleniom organu nie doszło do objęcia nieruchomości we władanie przez Państwo bez tytułu prawnego, ale na podstawie umowy zawartej z właścicielem potwierdzonej podpisanym przez obie strony protokołem przekazania nieruchomości spisanym w dniu 14 lutego 1952 r. W protokole jest wyraźnie mowa o administrowaniu nieruchomością przez Państwowe Gospodarstwo Rolne, nie może więc być mowy o posiadaniu samoistnym, jako formie władania nieruchomością, lecz o formie posiadania zależnego. W ocenie skarżącego, taka forma władania nieruchomością przez państwo nie stanowiła przesłanki do przejęcia nieruchomości przez Państwo, o której mowa w przepisie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.
Oceniając i rozpatrując zebrany w sprawie materiał dowodowy, organ nie wziął pod uwagę, że do przejęcia gospodarstwa doszło dopiero w dziesięć lat po wejściu w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r., po tym jak ówczesna właścicielka J. W. bezskutecznie wielokrotnie domagała się zwrotu nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zaskarżona do Sądu w niniejszej sprawie decyzja została wydana w trybie nadzorczym z wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 11 stycznia 1969 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 4 grudnia 1968 r.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, w postępowaniu nieważnościowym organ nie prowadzi postępowania administracyjnego co do meritum sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Postępowanie to nie służy ponownemu rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a jedynie zbadaniu pod kątem wystąpienia kwalifikowanych wad prawnych decyzji, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie to jest ograniczone do weryfikacji samej decyzji, z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowane rozstrzygnięcie. Stąd w ramach postępowania nieważnościowego organ co do zasady nie może dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2445/19, wszystkie przywoływane orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Ponadto należy zwrócić uwagę, że jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Nie każde naruszenia prawa przy wydaniu decyzji stanowić będzie zatem podstawę do stwierdzenia jej nieważności, a jedynie takie naruszenie, które określić można jako rażące. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja (zob. wyrok NSA z dnia 22 września 2020 r., sygn. II OSK 2068/18).
Dla stwierdzenia nieważności decyzji niezbędna jest zatem ocena naruszenia jej podstawy prawnej jako rażącej w świetle całokształtu okoliczności sprawy. Wada rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy właściwy organ wydaje orzeczenie z oczywistym naruszeniem przepisu, którego treść nie budzi zasadniczych wątpliwości interpretacyjnych i który ma istotne znaczenie w ramach podstawy prawnej rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2019 r., sygn. akt II OSK 803/17).
W ocenie Sądu, należy zgodzić się z organem, że decyzje będące przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym nie naruszają prawa w stopniu rażącym, a także nie są obarczone innymi wadami skutkującymi ich nieważnością na podstawie art. 156 § 1 k.p.a.
Podstawą materialnoprawną decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 11 stycznia 1969 r. oraz decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 4 grudnia 1968 r. był art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Zgodnie z tym przepisem, nieruchomości rolne i leśne, objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, przyjmuje się na własność Państwa bez względu na ich obszar, jeżeli znajdują się one nadal we władaniu Państwa lub zostały przekazane przez Państwo w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym. Nieruchomości te przejmuje się bez odszkodowania, a długi i ciężary zabezpieczone na tych nieruchomościach umarza się, z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie w mocy uznane zostanie za niezbędne.
W rozpoznawanej sprawie Minister zasadnie ocenił, że wydanie decyzji o przejęciu nieruchomości nie naruszało w sposób rażący przytoczonego przepisu. Nie jest sporne w sprawie, że przejęta nieruchomość była nieruchomością rolną. W świetle zgormadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego nie budzi zaś wątpliwości, że nieruchomość była objęta we władanie Państwa przed wejściem w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. (tj. przed dniem 5 kwietnia 1958 r.) oraz pozostawała we władaniu Państwa do dnia wydania spornych decyzji.
Jak wynika z protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia 14 lutego 1952 r., w tym dniu doszło do zdania i przejęcia gospodarstwa w [...] po A. R. Przedstawiciel przejmującego, tj. PGR Zespół [...], po obejrzeniu gospodarstwa, objął je w administrację, a przedstawiciel A. R. przekazał je w administrację. Jak wynika z powyższego protokołu, do przejęcia gospodarstwa doszło w związku z uchwałą Prezydium Gminnej Rady Narodowej w [...] nr [...] z dnia 5 czerwca 1951 r. W uchwale tej Rada wystąpiła z wnioskiem o przejęcie użytkowania przez PGR m.in. gospodarstwa A. R. jako "ziem opuszczonych jak i martwej ręki". Powyższe dokumenty świadczą o tym, że w
1952 r. doszło do przejęcia spornej nieruchomości przez Państwowe Gospodarstwa Rolne i od tego momentu władającym nieruchomością było Państwo. Teza skarżącego, jakoby w istocie doszło do zawarcia umowy przekazującej jedynie posiadanie zależne nieruchomości, nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. W aktach administracyjnych brak jest bowiem choćby śladu tego rodzaju umowy, zaś zdaniem Sądu przejęcie administrowania nieruchomością na podstawie protokołu z dnia 14 lutego 1952 r. stanowiło w istocie objęcie tej nieruchomości we władanie przez Państwo, o czym świadczy użycie w nim takich zwrotów jak: "przejęcie gospodarstwa po A.R." oraz "objęcie w administrację". Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2402/17, "pojęcie władania, którym posługuje się art. 9 ust. 1, nie zostało zdefiniowane w ustawie z dnia 12 marca 1958 r. Zatem pojęcie to winno być odczytywane w znaczeniu potocznym, a więc może mieć charakter faktyczny." Za tego rodzaju faktyczne władanie może być uznane administrowanie gospodarstwem rolnym po jego przejęciu. Warto również zwrócić uwagę, że jak podniósł skarżący (s. 6 skargi), J. W. przez 10 lat przed wydaniem decyzji z dnia 4 grudnia 1968 r. bezskutecznie domagała się zwrotu nieruchomości. Potwierdza to jedynie, że w tym okresie nie sprawowała ona władztwa nad sporną nieruchomością.
Wszystkie wyżej przytoczone okoliczności wskazują, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki do zastosowania art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Należy podkreślić, że wydanie decyzji na podstawie wspomnianego przepisu następowało w związku ze stwierdzeniem, że dana nieruchomość znajduje się i znajdowała się w dniu 5 kwietnia 1958 r. we władaniu Państwa. W konsekwencji, organ kontrolujący taką decyzję w postępowaniu nadzorczym zobowiązany jest zbadać, czy nie została ona wydana w warunkach oczywistego niewystąpienia przesłanki władania Państwa, nie jest natomiast uprawniony do ustalania, czy przejęcie nieruchomości przez Państwo było zasadne. Jak podkreśla się bowiem w orzecznictwie sądowym, przejęcie mienia na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. następowało niezależnie od okoliczności, w jakich Państwo weszło we władanie nieruchomości. Skutek nacjonalizacyjny występował także wówczas, gdy Państwo objęło nieruchomość we władanie z naruszeniem obowiązujących procedur (por. uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lutego
1991 r. sygn. akt W 5/90, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2008 r. sygn. akt II OSK 1217/07, LEX nr 516743, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1695/09, LEX nr 745131 oraz z dnia 10 września 2019 r. sygn. akt I OSK 2334/17, LEX nr 2728573).
Zawarte w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe zebranie materiału dowodowego i jego nierozpatrzenie w całości, nie mogły zostać uwzględnione. Zebrane przez organ dowody na okoliczność przejęcia spornej nieruchomości we władanie przez Państwo okazały się bowiem wystarczające do stwierdzenia, że w rozpoznawanej sprawie wydanie kontrolowanych decyzji nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących niezastosowania w sprawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., należy zauważyć, że zgodnie z tym przepisem, art. 9 ust. 1 nie dotyczy gruntów wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o uchyleniu dekretu z dnia 9 lutego 1953 r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 173) oraz gruntów objętych we władanie Państwa na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31). Jak z kolei stanowi art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r., grunty, które zostały na podstawie dekretu z dnia 9 lutego 1953 r. przekazane w użytkowanie, zwraca się poprzedniemu posiadaczowi po upływie terminu, na jaki zostały oddane w użytkowanie (zagospodarowanie). Powyższy przepis stanowił zatem podstawę do dokonywania zwrotu poprzedniemu posiadaczowi gruntów przekazanych w użytkowanie na podstawie przepisów dekretu z dnia 9 lutego 1953 r. Skoro ustawodawca uznał, że grunty te polegają zwrotowi, to przyjął również, że brak jest podstaw do ich przejmowania przez Państwo w trybie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Powyższy przepis, wbrew twierdzeniu skarżącego, nie ma jednak zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem sporna nieruchomość nie została przejęta na podstawie przepisów dekretu z dnia 9 lutego 1953 r., nie podlegała zatem zwrotowi na mocy art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. Brak przepisów przejściowych w dekrecie z 1953 r., nie oznacza, że grunty przejęte na podstawie dekretu 30 marca 1945 r. stały się po wejściu w życie dekretu z 1953 r. gruntami przejętymi na podstawie nowego dekretu. Nie sposób znaleźć w systemie prawa przepis, który potwierdzałby tego rodzaju stanowisko. Skoro w niniejszej sprawie objecie spornej nieruchomości przez Państwo nastąpiło w 1952 r., a więc przed wejściem w życie dekretu z dnia 9 lutego 1953 r., nie można w stosunku do niej stosować przepisu art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1279/12).
W konsekwencji wobec niestwierdzenia wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, a także niewystąpienia innych przesłanek stwierdzenia ich nieważności, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Minister prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 11 stycznia
1969 r. oraz decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 4 grudnia 1968 r.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095).