I SA/WA 115/21

I SA/Wa 115/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Apostolidis
Gabriela Nowak
Monika Sawa /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 2368/21 - Wyrok NSA z 2025-01-21
I OZ 593/21 - Postanowienie NSA z 2022-01-21
Skarżony organ
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 61,  art. 61a par. 1,  art. 157 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Sawa (spr.) Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] Klubu [...] "[...]" w W. na postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] października 2020 r. nr [...] Minister Rozwoju, Pracy i Technologii po rozpatrzeniu wniosku [...] Klubu [...], o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy postanowienie Ministra Rozwoju z dnia [...] września 2020 r., znak: [...], którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 1995 r., stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez [...] z siedzibą w [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu, stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w [...] przy ul. [...] o pow. [...] m2, oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...].
Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r., znak: [...], Minister Rozwoju odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 1995 r., znak: [...], stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez [...] z siedzibą w [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu, stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w [...] przy ul. [...] o pow. [...] m2, oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...]. Po rozpatrzeniu wniosku [...] Klubu [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz zbadaniu akt sprawy Minister wskazał, że zgodnie z art. 61 § 1 Kpa, postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie zaś do art. 61a § 1 Kpa, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Minister podniósł, że ustawodawca wprowadził w powołanej regulacji prawnej dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną w danej sprawie, natomiast drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Organ podniósł, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie wymieniają przesłanek stanowiących przeszkodę we wszczęciu postępowania w sprawie nieważności decyzji skutkujących odmową jego wszczęcia. W szczególności art. 61a §1 Kpa nie zawiera katalogu przyczyn uzasadniających odmowę wszczęcia takiego postępowania. Organ wskazał, że analiza orzecznictwa sądów administracyjnych pozwala jednak przyjąć, iż jako przyczyny stanowiące podstawę odmowy wszczęcia postępowania należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, tj. gdy np. w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno- prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Organ zauważył, że zarówno w doktrynie (B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006 r., str. 759), jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 9.01.1996 r., SA/Wr 1541/95 - niepubl.), prezentowany jest pogląd, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może mieć miejsce, gdy wystąpi niedopuszczalność wszczęcia takiego postępowania z przyczyn podmiotowych bądź z przyczyn przedmiotowych. Organ wskazał, że niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych oznacza, że wniesienie żądania przez dany podmiot nie może wywołać skutku w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego. W większości przypadków będzie to oznaczać, że podmiot żądający stwierdzenia nieważności decyzji nie jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa lub wprawdzie jest stroną, ale nie ma zdolności do czynności prawnych (por. teza pierwsza wyroku NSA z dnia 8.07.1999 r. sygn. IV SA 2152/97 - LEX nr 47902, wyrok NSA z dnia 04.12.1998 r. sygn. I SA 382/98 - LEX nr 44550, wyrok NSA z dnia 27.05.1998 r. sygn. IV SA 1167/96 - LEX nr 43287; teza druga wyroku NSA z dnia 8.11.1995 r. sygn. Ml SA 182/95 - ONSA 1996, nr 4, poz. 167). Wskazując na powyższe organ wskazał, że w niniejszej sprawie rozważenia wymagało, czy wnioskodawca może powołać się skutecznie na przepis prawa materialnego, stwarzający uprawnienie do zainicjowania postępowania nadzorczego wobec ww. decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 1995 r., która została wydana na podstawie art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. nr 79, poz. 464 ze zm.), zgodnie z którym grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu [...] grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stawały się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, o ile nie naruszało to praw osób trzecich. Zdaniem organu oznacza to, że stroną postępowania uwłaszczeniowego jest podmiot reprezentujący Skarb Państwa jako właściciel gruntu oraz przedsiębiorstwo państwowe, które jest uwłaszczone lub jego następca prawny. Osoba trzecia w tym postępowaniu może uczestniczyć tylko wówczas, gdy wykaże, że przysługują jej prawa, które uwłaszczenie mogło naruszyć. Organ podniósł także, że zasadą jest w postępowaniu nieważnościowym, że stronami postępowania są strony biorące udział w postępowaniu zwykłym lub ich następcy prawni (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 744/10). Ponadto, stroną postępowania nieważnościowego może być podmiot, któremu przysługują obecnie prawa rzeczowe do nieruchomości, która była przedmiotem postępowania uwłaszczeniowego, a która nie była stroną tego postępowania. Organ wskazał, że z akt uwłaszczeniowych przedmiotowej sprawy zakończonej decyzją Wojewody nie wynika aby skarżący - [...] Klub [...] legitymował się przymiotem strony postępowania uwłaszczeniowego. W ocenie Ministra wnioskodawca nie wykazał także istnienia jakichkolwiek praw rzeczowych do nieruchomości stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania uwłaszczeniowego. Zgodnie bowiem z treścią księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla działek nr [...], nr [...], które stanowią część działki nr [...], jako właściciel ww. działek jest wskazany Skarb Państwa, na podstawie umowy darowizny (złożonej pod numerem [...] w zbiorze dowodów księgi wieczystej "nieruchomości" [...] nr [...]) oraz na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego dla [...] z dnia [...] maja 1965 r., sygn. akt I NS [...] w przedmiocie stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości opuszczonej. Natomiast z treści księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla działki nr [...] (stanowiącej część działki nr [...]), prawo własności ww. nieruchomości zostało wpisane na rzecz Skarbu Państwa, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., sygn. akt II Ns [...]. Organ podniósł, że skarżący wskazał, iż legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości objętych kwestionowaną decyzją uwłaszczeniową Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 1995 r., ponieważ wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., sygn. akt II Ns [...] o stwierdzeniu zasiedzenia nieruchomości przez Skarb Państwa, zostało zainicjowane postępowanie mające na celu potwierdzenie tytułu własności przez wnioskodawcę oraz uchylenie postanowienia o stwierdzeniu zasiedzenia przez Skarb Państwa. Minister wskazał, że według art. 365 § 1 kpc orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe oraz organy administracji publicznej a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Mając to na uwadze organ wskazał, że Minister Rozwoju prawidłowo stwierdził w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] września 2020 r., znak: [...], że związany jest postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., sygn. akt II Ns [...], funkcjonującym w chwili obecnej w obrocie prawnym. Organ nie może odmiennie ocenić kwestii posiadania prawa własności przedmiotowego gruntu. Organ uznał, zważywszy na powyższe, że Minister Rozwoju w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] września 2020 r., znak: [...], słusznie wskazał, iż wnioskodawca nie legitymuje się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 Kpa, który mógłby stanowić podstawę do uznania go za stronę w postępowaniu nadzorczym dotyczącym decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 1995 r., znak: [...]. Organ podniósł, że zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądowo - administracyjnym w postępowaniu uwłaszczeniowym, prowadzonym w oparciu o art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. może także uczestniczyć osoba trzecia wówczas, gdy wykaże, iż przysługują jej prawa rzeczowe do gruntu, lub też inne prawa oparte na przepisach powszechnie obowiązujących, a które uwłaszczenie mogłoby naruszać. Organ podkreślił, że prawa osób trzecich, do jakich odwołuje się zdanie drugie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r., należy wiązać z prawami osób mających bądź prawa rzeczowe do nieruchomości, bądź roszczenia o przyznanie praw rzeczowych. Materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, zdaniem organu, nie dowodzi posiadania przez wnioskodawcę jakiegokolwiek prawa rzeczowego bądź roszczenia o przyznanie praw rzeczowych w stosunku do nieruchomości uwłaszczonych decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 1995 r. Z tego powodu zdaniem organu należało odmówić wszczęcia postępowania nadzorczego w stosunku do ww. decyzji, na podstawie art. 61a § 1 Kpa. Odnosząc się zaś do wniosku o zawieszenie postępowania, w ślad za Ministrem Rozwoju organ wskazał, iż brak jest podstaw do zawieszenia przedmiotowego postępowania administracyjnego z urzędu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem cywilnym i wskazał równocześnie, że po “prawomocnym stwierdzeniu prawa własności ww. gruntu w drodze zasiedzenia na rzecz, [...]-Klubu [...] - przed sądem cywilnym wnioskodawca będzie mógł wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 1995 r.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł [...] Klub [...] (dalej: skarżący) zaskarżając je w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania, w stopniu który ma istotny wpływ na wydaną decyzję, tj. art. 1, art. 11 § 1, i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: kpa), poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego polegające na zaniechaniu pełnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, polegające na braku ustalenia, iż w zaistniałym stanie faktycznym skarżący jest posiadaczem gruntu od lat 60. XX wieku i powinien brać udział w postępowaniu stwierdzającym nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990r. przez [...] z siedzibą w [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu, a tym samym pozbawienie skarżącego statusu strony, co doprowadziło do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności wadliwej decyzji;
2. art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania przez Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z pominięciem zasady zaufania jego uczestników do władzy publicznej, nie kierując się przy tym zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, poprzez przyjęcie z góry, iż Skarżący nie ma interesu prawnego w toczącym się postępowaniu, co skutkowało przyjęciem iż stronami są wyłącznie [...] S.A. i Skarb Państwa;
3. art. 28 kpa poprzez stwierdzenie, że skarżący nie legitymuje się interesem prawnym do zainicjowania postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 1995r., w sytuacji gdy postępowanie to wprost dotyczyło nieruchomości, na której znajduje się obiekt sportowy zarządzany przez skarżącego i jest on posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, co skutkowało utrzymaniem w mocy postanowienia Ministra Rozwoju z dnia [...] września 2020r. znak [...] odmawiającej wszczęcia przedmiotowego postępowania;
4. naruszenie art. 15 kpa poprzez wydanie postanowienia zamykającego skarżącemu możliwość odwołania się od wydanego postanowienia do organu wyższej instancji, a tym samym naruszenie prawa do dwuinstancyjności prowadzonego postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wydane postanowienie;
5. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Ministra Rozwoju z dnia [...] września 2020r. znak [...] w sytuacji, gdy organ odwoławczy powinien na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylić ww. postanowienie Ministra Rozwoju z [...] września 2020r. i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji;
6. naruszenie przepisów prawa materialnego, w stopniu w który ma istotny wpływ na wydaną decyzję, tj.: art. 156 § 1 kpa w zw. z art. 158 § 1 kpa, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 1995r., w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów art. 2 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dnia 29 września 1990 roku (Dz. U. nr 79, poz. 464 ze zm.), co stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności;
7. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 2 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dnia 29 września 1990 roku poprzez uznanie, że skarżącemu nie przysługują prawa rzeczowe do gruntu lub inne prawa oparte na przepisach powszechnie obowiązujących, a które uwłaszczenie mogłoby naruszać, podczas gdy skarżący był nieprzerwanym posiadaczem nieruchomości, co doprowadziło do naruszenia jego interesów prawnych i wydania decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 1995r. z rażącym naruszeniem prawa;
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Ministra Rozwoju z dnia [...] września 2020r. znak [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi jako organowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie od Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych
Skarżący wniósł także o przeprowadzenie dowodu z: oświadczenia Z.M., M. F., E. D., odpisu decyzji z dnia [...] grudnia 1961r. Prezydium Rady Narodowej [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych [...], wypisu z rejestru gruntów działki nr [...] obręb [...] z 1975r. nr [...], protokołu z posiedzenia zarządu [...] z dnia [...] stycznia 1960r., protokołu z Nadzwyczajnego Walnego Zebrania członków [...] z dnia [...] lutego 1960 roku a także decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych nr [...] z [...] grudnia 1961r., sprawozdania finansowego [...] za rok 1962 oraz 1970 a także wniosku o nadanie osobowości prawnej i decyzji Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] czerwca 1958r. o wpisie do Rejestru Stowarzyszeń i Związków [...] oraz protokołu z [...] maja 1960r. z przekazania majątku Klubu [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. w sytuacji gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. tj. żądanie wszczęcia postępowania, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten znajduje zastosowanie w sprawach o stwierdzenie nieważności (o ile nie są one wszczynane z urzędu) na podstawie art. 157 § 2 k.p.a., który przewiduje możliwość inicjowania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji także na żądanie strony. O tym zaś, kto jest stroną postępowania rozstrzyga art. 28 k.p.a., z którego wynika, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istoty interesu prawnego należy zatem upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. W konsekwencji stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz także każdy podmiot, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Postępowanie nieważnościowe, którego przeprowadzenia żądał skarżący dotyczyło decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 1995 r., która została wydana na podstawie art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. nr 79, poz. 464 ze zm.), zgodnie z którym grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu [...] grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stawały się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, o ile nie naruszało to praw osób trzecich. Minister zarówno w orzeczeniu z [...] września 2020 roku jak i w zaskarżonym postanowieniu, wskazał że podstawy uznania podmiotu za stronę należy upatrywać w przepisie art. 2 ust 1 – 3 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Z powołanego przez organ przepisu, którego naruszenie zarzuca skarżący w ust 2a skargi, jednoznacznie wynika, że stroną postępowania uwłaszczeniowego jest podmiot reprezentujący Skarb Państwa oraz przedsiębiorstwo, które jest uwłaszczane. Skarżący zarzucając naruszenie art. 2 ust. 1 zd drugie ustawy z 29 września 1990 o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości wskazał, że organy nie uwzględniły, że skarżący był nieprzerwanym posiadaczem nieruchomości, co doprowadziło do naruszenia jego interesów prawnych i wydania decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 1995r. z rażącym naruszeniem prawa;
Treść powołanego przepisu oznacza natomiast, że osoba trzecia musi wykazać istnienie po jej stronie interesu prawnego, którym stosownie do art. 28 k.p.a. legitymuje się tylko taki podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy kwestionowana decyzja. Zaznaczyć należy, że interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a., może wynikać nie tylko z normy prawa materialnego administracyjnego, ale także z normy prawa materialnego należącej do każdej gałęzi prawa, w tym również do prawa cywilnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2013 r., sygn. II OSK 889/12) Interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., aby jednak pozwalał uznać osobę za stronę postępowania administracyjnego, musi być normatywny, obiektywny, aktualny, własny, indywidualny, realny i konkretny (por. J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2010, s. 271; D. Całkiewicz, Interes prawny jako podstawa legitymacji procesowej strony w postępowaniu administracyjnym, "Studia Prawnoustrojowe" 2010, t. 13, s. 84-86; A.S. Duda, Interes prawny w polskim prawie administracyjnym, Warszawa 2008, s. 79). Stosownie do utrwalonego orzecznictwa stronami postępowania nieważnościowego są strony postępowania zwykłego oraz inne podmioty, mające interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności (tak Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2910/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 28 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 358/13, publ. CBOSA). Przyjmuje się więc, że prawo strony służy także innym podmiotom, które wykażą taki przymiot, w szczególności tym, które roszczą sobie prawo do gruntu objętego dotychczasową decyzją (przykładowo komunalizacyjną - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1716/10, publ. jw.). Interes prawny może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążącym się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. Istnieje on więc wówczas, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym (p.m.in. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1957/11, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 74/12, i cytowane tam orzecznictwo, dostępne jw.). Dlatego zagadnienie interesu prawnego, którego legitymacja procesowa jest pochodną, powszechnie w doktrynie i orzecznictwie uważane jest za zagadnienie o charakterze materialnoprawnym, bowiem warunkujący przymiot strony w postępowaniu administracyjnym interes prawny, zależny jest od istnienia przepisu materialnoprawnego, z którego można go wywieść (p. przykładowo wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1220/11 i z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 176/11, publ. jw. W niniejszej sprawie nie istniała norma prawna, która regulowałaby aktualny i realny interes prawny skarżącego do wszczęcia postępowania nieważnościowego względem przywołanej decyzji Wojewody [...]. Organ właściwie ustalił, ze skarżący nie był strona postępowania uwłaszczeniowego. Podstawy takiego interesu prawnego w sprawie nie może także stanowić art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 z późn. zm.) gdyż decyzja uwłaszczeniowa nie naruszyła prawa skarżącego. Na dzień 5 grudnia 1990 r. nie przysługiwało skarżącemu żadne prawo rzeczowe do tej nieruchomości. Błędne jest stanowisko skarżącego, w którym interes ten wywodzi z faktu faktycznego posiadania tej nieruchomości a w szczególności z faktu złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., sygn. akt II Ns [...] o stwierdzeniu zasiedzenia nieruchomości przez Skarb Państwa, które to postępowanie ma na celu potwierdzenie tytułu własności na rzecz skarżącego oraz doprowadzić do uchylenia postanowienia o stwierdzeniu zasiedzenia przez Skarb Państwa, skoro żadne prawo rzeczowe przysługujące skarżącemu do tej nieruchomości nie zostało potwierdzone. Organ zatem prawidłowo ustalił, że skarżący nie wykazał aby posiadał interes prawny do wszczęcia przedmiotowego postępowania i nie mógł być uznany za stronę tego postępowania. W konsekwencji organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...]. O naruszeniu praw osób trzecich można mówić wówczas, gdy przy zbiegu uprawnień państwowych osób prawnych z uprawnieniami związanymi z prawem własności do tego gruntu innych osób, pierwszeństwo uzyskują uprawnienia osób z art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami (..) pozbawiając przez to osoby trzecie uprawnień związanych z gruntem. Stwierdzenie w art. 2 ust. 1 ustawy, że uprawnienia tego przepisu nie naruszają praw osób trzecich, oznacza bowiem danie przez ustawodawcę pierwszeństwa uprawnieniom osób trzecich, ale takim, które legitymują się prawem rzeczowym do tej nieruchomości. Inaczej mówiąc naruszenie uprawnienia osób trzecich, skarżącego, byłoby spełnione wówczas, gdyby legitymował się prawem rzeczowym do nieruchomości, która wchodziła w skład nieruchomości gruntowej podlegającej uwłaszczeniu. Skarżący natomiast powołał się wyłącznie na uprawnienia wynikające z faktu posiadania nieruchomości bez prawnego uregulowania tego faktu. Organ prawidłowo uznał zatem, że skarżący nie posiadał żadnego prawa rzeczowego do przedmiotowej nieruchomości. Nie przedłożył on bowiem żadnych dokumentów, a złożone przy skardze również takiego dowodu nie stanowią, z których wynikałyby jakiekolwiek jego prawa rzeczowe do ww. działki, co predestynowałoby go do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Jak słusznie wskazuje organ orzeczenie sądu powszechnego podważające zasiedzenie Skarbu Państwa i stwierdzające, że prawo własności przysługuje skarżącemu stanowiłoby potwierdzenie tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości i uprawniałoby skarżącego do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania i stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...]. Takim orzeczeniem skarżący obecnie nie dysponuje.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.