I SA/WA 1146/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Spółdzielni "[...]" w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. o ustanowieniu na rzecz Spółki Akcyjnej H. w W. prawa użytkowania wieczystego na nieruchomościach w Warszawie. Spółdzielnia podnosiła szereg zarzutów, w tym naruszenie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, poprzez niejasne ustalenie uprawnień Spółki Akcyjnej H. do gruntu, naruszenie art. 7 KPA poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu Spółdzielni, naruszenie art. 10 § 1 KPA poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się stronom, naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 KPA poprzez niewyczerpujące zebranie i błędną ocenę materiału dowodowego, a także naruszenie art. 208 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez zignorowanie roszczenia Spółdzielni o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu. Spółdzielnia argumentowała, że nie wykazano ciągłości prawnej Spółki Akcyjnej H. od 1900 r., a także pominięto kwestię likwidacji spółki oraz roszczenia odszkodowawcze Spółdzielni z tytułu poniesionych nakładów na pawilon handlowo-usługowy posadowiony na części gruntu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że poza kognicją sądu administracyjnego pozostaje ocena wpływu decyzji na interesy ekonomiczne i gospodarcze Spółdzielni wynikające z czynności cywilnoprawnych. Ustalono, że Spółka Akcyjna H. była pierwotnym właścicielem gruntu, a jej wniosek o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy był zasadny na gruncie dekretu warszawskiego. Sąd uznał, że korzystanie z gruntu przez Spółkę jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje usługi handlowe. Zarzut dotyczący pominięcia firmy S. jako właściciela stacji paliw posadowionej na części działki został oddalony, gdyż S. nie figurował w ewidencji gruntów jako władający. Sąd stwierdził również, że roszczenia Spółdzielni z tytułu nakładów na pawilon powinny być rozliczane w trybie prawa cywilnego, a nie administracyjnego. Roszczenie Spółdzielni o uwłaszczenie na podstawie art. 208 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma pierwszeństwa przed roszczeniami dawnych właścicieli wynikającymi z dekretu warszawskiego. Sąd uznał również, że decyzja podziałowa nieruchomości stała się ostateczna, a zarzuty dotyczące niepełnego rozstrzygnięcia wniosku Spółki o przyznanie prawa własności czasowej są wadami nieistotnymi, podlegającymi uzupełnieniu. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie dekretu warszawskiego, pierwszeństwo praw dawnych właścicieli, rozliczenia cywilnoprawne nakładów na nieruchomości w postępowaniu administracyjnym, zakres kognicji sądów administracyjnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i może mieć ograniczoną stosowalność do innych sytuacji prawnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy prawo użytkowania wieczystego gruntu na obszarze m. st. Warszawy, ustanowione na podstawie dekretu z 1945 r., może być przyznane dotychczasowemu właścicielowi, nawet jeśli na gruncie znajdują się budynki wybudowane przez inny podmiot?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawo użytkowania wieczystego może być przyznane dotychczasowemu właścicielowi na podstawie dekretu warszawskiego, a kwestia budynków wybudowanych przez inne podmioty powinna być rozliczana w trybie prawa cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dekret warszawski przyznaje pierwszeństwo dotychczasowym właścicielom w uzyskaniu prawa wieczystej dzierżawy, a budowa budynków przez inne podmioty na gruncie objętym postępowaniem dekretowym nie wpływa na skuteczność dochodzenia tego prawa. Rozliczenie nakładów na budynki powinno nastąpić w drodze cywilnoprawnej.
Czy w postępowaniu dekretowym dotyczącym ustanowienia prawa użytkowania wieczystego należy brać pod uwagę interesy ekonomiczne i gospodarcze podmiotu, który poniósł nakłady na budynki posadowione na gruncie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie ocenia wpływu decyzji na interesy ekonomiczne i gospodarcze strony wynikające z czynności cywilnoprawnych, a postępowanie dekretowe dotyczy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego i własności budynków wybudowanych przed wejściem w życie dekretu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie sądowoadministracyjne ma na celu kontrolę legalności działalności administracji publicznej, a nie rozstrzyganie sporów cywilnoprawnych. Kwestie rozliczenia nakładów na budynki należą do właściwości prawa cywilnego.
Czy brak ciągłości prawnej lub likwidacja spółki będącej pierwotnym właścicielem gruntu wyklucza przyznanie prawa użytkowania wieczystego na podstawie dekretu warszawskiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli istnieją dowody potwierdzające tytuł prawny do nieruchomości i ciągłość istnienia podmiotu (np. z Krajowego Rejestru Sądowego), to nie stanowi to przeszkody do przyznania prawa użytkowania wieczystego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odpis z Krajowego Rejestru Sądowego potwierdzający nieprzerwaną działalność Spółki Akcyjnej H. od 1928 r. jest wystarczający do ustalenia jej statusu jako dotychczasowego właściciela.
Czy roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu na podstawie art. 208 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma pierwszeństwo przed roszczeniami dawnych właścicieli zgłoszonymi na podstawie dekretu warszawskiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o uwłaszczenie osoby prawnej nie korzysta z pierwszeństwa przed roszczeniami dawnych właścicieli zgłoszonymi na podstawie dekretu warszawskiego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym dekret warszawski ma pierwszeństwo w takich przypadkach.
Przepisy (8)
Główne
dekret warszawski art. 7 § ust. 1 i 2
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy
Gmina miała obowiązek uwzględnienia wniosku dotychczasowego właściciela gruntu o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Pozytywna przesłanka posiadania gruntu dotyczy dawnego właściciela i jego następców prawnych, a jej ocena powinna być dokonana na dzień wejścia w życie dekretu.
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
KPA art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mających na celu uwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu strony.
KPA art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
KPA art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
KPA art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do dokonania oceny dowodów.
u.g.n. art. 208
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu.
PUSA art. 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, poprzez nie wyjaśnienie uprawnień właścicielskich Spółki Akcyjnej H., w stosunku do działki nr [...], posiadania gruntu i zgodności korzystania z gruntu z planem zagospodarowania przestrzennego. • Naruszenie art. 7 KPA, poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mających na celu uwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu Spółdzielni. • Naruszenie art. 10 § 1 KPA, poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przez wszystkie strony. • Naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 KPA, poprzez niewykonanie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz jego błędną ocenę. • Naruszenie art. 208 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez zignorowanie roszczenia Spółdzielni o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu objętego działką nr [...] oraz naruszenie interesu prawnego i ekonomicznego strony skarżącej. • Brak wykazania ciągłości prawnej Spółki Akcyjnej H. od 1900 r. • Pominięcie kwestii likwidacji Spółki Akcyjnej H. • Naruszenie interesu prawnego i ekonomicznego Spółdzielni z tytułu poniesionych nakładów na pawilon handlowo-usługowy. • Naruszenie art. 10 § 1 KPA poprzez niezapewnienie czynnego udziału firmie S. w postępowaniu. • Naruszenie art. 7, art. 77 i art. […]
Godne uwagi sformułowania
Poza kognicją sądu administracyjnego pozostaje ocena wpływu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na interesy ekonomiczne i gospodarcze Spółdzielni [...] w W., mające swe źródło w czynnościach o charakterze cywilnoprawnym. • Wykładnia przepisu art. 7 ust. 1 dekretu prowadzi zaś do wniosku, że pozytywna przesłanka posiadania gruntu nie dotyczy dotychczasowego właściciela gruntu oraz osób jego prawa reprezentujących, lecz wyłącznie następców prawnych dawnego właściciela nieruchomości [...] i jej wystąpienie powinno być oceniane nie w dacie złożenia wniosku dekretowego, ale w dniu wejścia w życie dekretu warszawskiego, tj. na dzień 21 listopada 1945 r. • Wybudowanie budynku na gruncie w stosunku do którego toczy się postępowanie o zwrot nieruchomości w trybie dekretu jest zdarzeniem o charakterze faktycznym, które nie ma wpływu na skuteczność dochodzenia przez dawnego właściciela prawa ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu, na podstawie art. 7 dekretu. • Nakłady związane z wybudowaniem budynku będą bowiem podlegać rozliczeniu między Spółdzielnią, a jednostką samorządu terytorialnego (osobą prawną) - miastem W., według przepisów prawa cywilnego. • Roszczenie o uwłaszczenie osoby prawnej nie korzysta z pierwszeństwa przed roszczeniami dawnych właścicieli, zgłoszonymi na podstawie dekretu warszawskiego.
Skład orzekający
Daniela Kozłowska
przewodniczący
Mirosław Gdesz
członek
Przemysław Żmich
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie dekretu warszawskiego, pierwszeństwo praw dawnych właścicieli, rozliczenia cywilnoprawne nakładów na nieruchomości w postępowaniu administracyjnym, zakres kognicji sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i może mieć ograniczoną stosowalność do innych sytuacji prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy historycznego dekretu warszawskiego i jego wpływu na współczesne stosunki własnościowe, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i historii prawa.
“Dekret Warszawski wciąż żywy: Jak historyczne prawo kształtuje współczesne użytkowanie wieczyste?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.