I SA/WA 1146/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-03-29
NSAnieruchomościWysokawsa
dekret warszawskiużytkowanie wieczystenieruchomościspółka akcyjnaspółdzielniaprawo rzeczowepostępowanie administracyjneSKOWSAroszczenia odszkodowawcze

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Spółdzielni na decyzję o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego na rzecz Spółki Akcyjnej H., uznając, że prawo to wynika z dekretu warszawskiego i nie narusza interesów Spółdzielni.

Spółdzielnia wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego na rzecz Spółki Akcyjnej H. na nieruchomościach w Warszawie. Spółdzielnia zarzucała naruszenie przepisów dekretu warszawskiego, KPA oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami, podnosząc m.in. kwestie niejasnych uprawnień Spółki, naruszenia interesu prawnego i ekonomicznego Spółdzielni oraz pominięcia innych podmiotów. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzja organów była zgodna z prawem, a zarzuty Spółdzielni nie znalazły uzasadnienia.

Sprawa dotyczyła skargi Spółdzielni "[...]" w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. o ustanowieniu na rzecz Spółki Akcyjnej H. w W. prawa użytkowania wieczystego na nieruchomościach w Warszawie. Spółdzielnia podnosiła szereg zarzutów, w tym naruszenie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, poprzez niejasne ustalenie uprawnień Spółki Akcyjnej H. do gruntu, naruszenie art. 7 KPA poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu Spółdzielni, naruszenie art. 10 § 1 KPA poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się stronom, naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 KPA poprzez niewyczerpujące zebranie i błędną ocenę materiału dowodowego, a także naruszenie art. 208 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez zignorowanie roszczenia Spółdzielni o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu. Spółdzielnia argumentowała, że nie wykazano ciągłości prawnej Spółki Akcyjnej H. od 1900 r., a także pominięto kwestię likwidacji spółki oraz roszczenia odszkodowawcze Spółdzielni z tytułu poniesionych nakładów na pawilon handlowo-usługowy posadowiony na części gruntu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że poza kognicją sądu administracyjnego pozostaje ocena wpływu decyzji na interesy ekonomiczne i gospodarcze Spółdzielni wynikające z czynności cywilnoprawnych. Ustalono, że Spółka Akcyjna H. była pierwotnym właścicielem gruntu, a jej wniosek o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy był zasadny na gruncie dekretu warszawskiego. Sąd uznał, że korzystanie z gruntu przez Spółkę jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje usługi handlowe. Zarzut dotyczący pominięcia firmy S. jako właściciela stacji paliw posadowionej na części działki został oddalony, gdyż S. nie figurował w ewidencji gruntów jako władający. Sąd stwierdził również, że roszczenia Spółdzielni z tytułu nakładów na pawilon powinny być rozliczane w trybie prawa cywilnego, a nie administracyjnego. Roszczenie Spółdzielni o uwłaszczenie na podstawie art. 208 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma pierwszeństwa przed roszczeniami dawnych właścicieli wynikającymi z dekretu warszawskiego. Sąd uznał również, że decyzja podziałowa nieruchomości stała się ostateczna, a zarzuty dotyczące niepełnego rozstrzygnięcia wniosku Spółki o przyznanie prawa własności czasowej są wadami nieistotnymi, podlegającymi uzupełnieniu. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, prawo użytkowania wieczystego może być przyznane dotychczasowemu właścicielowi na podstawie dekretu warszawskiego, a kwestia budynków wybudowanych przez inne podmioty powinna być rozliczana w trybie prawa cywilnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dekret warszawski przyznaje pierwszeństwo dotychczasowym właścicielom w uzyskaniu prawa wieczystej dzierżawy, a budowa budynków przez inne podmioty na gruncie objętym postępowaniem dekretowym nie wpływa na skuteczność dochodzenia tego prawa. Rozliczenie nakładów na budynki powinno nastąpić w drodze cywilnoprawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

dekret warszawski art. 7 § ust. 1 i 2

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy

Gmina miała obowiązek uwzględnienia wniosku dotychczasowego właściciela gruntu o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Pozytywna przesłanka posiadania gruntu dotyczy dawnego właściciela i jego następców prawnych, a jej ocena powinna być dokonana na dzień wejścia w życie dekretu.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

KPA art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mających na celu uwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu strony.

KPA art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

KPA art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

KPA art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do dokonania oceny dowodów.

u.g.n. art. 208

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu.

PUSA art. 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, poprzez nie wyjaśnienie uprawnień właścicielskich Spółki Akcyjnej H., w stosunku do działki nr [...], posiadania gruntu i zgodności korzystania z gruntu z planem zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie art. 7 KPA, poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mających na celu uwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu Spółdzielni. Naruszenie art. 10 § 1 KPA, poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przez wszystkie strony. Naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 KPA, poprzez niewykonanie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz jego błędną ocenę. Naruszenie art. 208 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez zignorowanie roszczenia Spółdzielni o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu objętego działką nr [...] oraz naruszenie interesu prawnego i ekonomicznego strony skarżącej. Brak wykazania ciągłości prawnej Spółki Akcyjnej H. od 1900 r. Pominięcie kwestii likwidacji Spółki Akcyjnej H. Naruszenie interesu prawnego i ekonomicznego Spółdzielni z tytułu poniesionych nakładów na pawilon handlowo-usługowy. Naruszenie art. 10 § 1 KPA poprzez niezapewnienie czynnego udziału firmie S. w postępowaniu. Naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 KPA poprzez nie rozstrzygnięcie o całości wniosku Spółki o przyznanie prawa własności czasowej.

Godne uwagi sformułowania

Poza kognicją sądu administracyjnego pozostaje ocena wpływu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na interesy ekonomiczne i gospodarcze Spółdzielni [...] w W., mające swe źródło w czynnościach o charakterze cywilnoprawnym. Wykładnia przepisu art. 7 ust. 1 dekretu prowadzi zaś do wniosku, że pozytywna przesłanka posiadania gruntu nie dotyczy dotychczasowego właściciela gruntu oraz osób jego prawa reprezentujących, lecz wyłącznie następców prawnych dawnego właściciela nieruchomości [...] i jej wystąpienie powinno być oceniane nie w dacie złożenia wniosku dekretowego, ale w dniu wejścia w życie dekretu warszawskiego, tj. na dzień 21 listopada 1945 r. Wybudowanie budynku na gruncie w stosunku do którego toczy się postępowanie o zwrot nieruchomości w trybie dekretu jest zdarzeniem o charakterze faktycznym, które nie ma wpływu na skuteczność dochodzenia przez dawnego właściciela prawa ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu, na podstawie art. 7 dekretu. Nakłady związane z wybudowaniem budynku będą bowiem podlegać rozliczeniu między Spółdzielnią, a jednostką samorządu terytorialnego (osobą prawną) - miastem W., według przepisów prawa cywilnego. Roszczenie o uwłaszczenie osoby prawnej nie korzysta z pierwszeństwa przed roszczeniami dawnych właścicieli, zgłoszonymi na podstawie dekretu warszawskiego.

Skład orzekający

Daniela Kozłowska

przewodniczący

Mirosław Gdesz

członek

Przemysław Żmich

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie dekretu warszawskiego, pierwszeństwo praw dawnych właścicieli, rozliczenia cywilnoprawne nakładów na nieruchomości w postępowaniu administracyjnym, zakres kognicji sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i może mieć ograniczoną stosowalność do innych sytuacji prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy historycznego dekretu warszawskiego i jego wpływu na współczesne stosunki własnościowe, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i historii prawa.

Dekret Warszawski wciąż żywy: Jak historyczne prawo kształtuje współczesne użytkowanie wieczyste?

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Wa 1146/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-03-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Daniela Kozłowska /przewodniczący/
Mirosław Gdesz.
Przemysław Żmich. /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Sygn. powiązane
I OSK 1110/06 - Wyrok NSA z 2007-02-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie asesor WSA Mirosław Gdesz asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Anna Oleksiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2006 r. sprawy ze skargi Spółdzielni "[...]" w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie użytkowania wieczystego oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni "[...]" w W., decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] o ustanowieniu na rzecz Spółki Akcyjnej H. w W. prawa użytkowania wieczystego na nieruchomościach oznaczonych jako działki nr [...] i [...], położone w W. przy ul. [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w W. Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] maja 1948 r., nr [...] nieruchomość nr hip [...] położona przy ul. [...] w W. była uregulowana jawnym wpisem na rzecz Spółki Akcyjnej H., z mocy aktu zeznanego w dniu [...] kwietnia 1900 r., nr [...].
W dniu [...] sierpnia 1948 r. Spółka Akcyjna H. w W. złożyła wniosek o przyznanie wieczystej dzierżawy tego gruntu za czynszem symbolicznym.
Objęcie gruntu w posiadanie przez Gminę miasta W. nastąpiło w dniu [...] kwietnia 1948 r. (data ukazania się ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego miasta W.).
Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] stycznia 1961 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej w mieście W. odmówiło dotychczasowemu właścicielom prawa własności czasowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2000 r., nr [...] stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego z dnia [...] stycznia 1961 r., nr [...].
Nieruchomość położona w W. nr hip [...] stanowiła m. in. część działek ewidencyjnych: nr [...] z obrębu [...] - skomunalizowaną decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. (działka nr [...] - własność miasta W., teren ulicy [...]) i nr [...] z obrębu [...] skomunalizowaną decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1992 r. (własność miasta W.).
Dla celów rozpoznania wniosku byłych właścicieli dekretowych ostateczną decyzją nr [...] r. z dnia [...] września 2003 r. Prezydent W. zatwierdził projekt podziału nieruchomości: stanowiącej działkę nr [...] na działki nr [...] i działkę nr [...] oraz stanowiącej działki nr [...] i [...] na działki nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...].
Teren działek ewidencyjnych nr [...] i [...] zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu północnej pierzei [...] (zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] grudnia 2001 r. - Dz. Urz. Woj. [...]. nr [...], poz. [...]) znajduje się w terenie oznaczonym symbolem [...], [...], [...] przeznaczonym pod usługi biurowe, bankowe, handlowe, gastronomiczne i zabudowę mieszkaniową wielorodzinną z garażami podziemnymi z nakazem wyburzenia istniejącego [...] budynku usługowego.
Z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...] wynika, że Spółka Akcyjna H. w W. uprzednio była zarejestrowana w Rejestrze Handlowym pod nr [...] i działa nieprzerwanie od [...] lipca 1928 r. Przedmiotem działania Spółki jest obecnie sprzedaż hurtowa artykułów metalowych oraz sprzętu dodatkowego wyposażenia hydraulicznego i grzejnego, sprzedaż hurtowa wyrobów metalowych, porcelanowych, ceramicznych i szklanych do użytku domowego, tapet i środków czyszczących, sprzedaż detaliczna drobnych wyrobów metalowych farb i szkła, pozostała sprzedaż detaliczna w nie wyspecjalizowanych sklepach.
Prezydent W. decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] orzekł w przedmiocie ustanowienia na 99 lat prawa użytkowania wieczystego gruntu o pow. [...] m2, położonego przy ul. [...] i składającego się z działki nr [...] o pow. [...] m2, KW nr [...] - część oraz działki nr [...] o pow. [...] m2, KW [...] – część, na rzecz Spółki Akcyjnej H. w W.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółdzielnia [...] w W., wnosząc o jej uchylenie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do treści art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) gmina miała obowiązek uwzględnienia wniosku dotychczasowego właściciela gruntu o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Dekret nie określa żadnych innych negatywnych przesłanek do przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu dotychczasowym właścicielom. Jeżeli więc zostały spełnione wyżej wymienione przesłanki, to wówczas gmina obowiązana była uwzględnić wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Zasadnie więc postąpił Prezydent W. przyznając Spółce Akcyjnej H. prawo użytkowania wieczystego gruntu opisanego w sentencji decyzji, albowiem spółka w dacie składania wniosku spełniała przesłanki przewidziane dekretem, nadto korzystanie z gruntu obecnie da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jak też z celami statutowymi spółki.
Odnosząc się natomiast do podniesionych przez Spółdzielnię zarzutów Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 16 KPA decyzje od których nie służy odwołanie (a szerzej orzeczenia, od których nie służą zwyczajne środki zaskarżenia) są ostateczne, co oznacza, iż mogą podlegać wykonaniu. Nie stoi także na przeszkodzie wydaniu decyzji w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. zgłoszenie przez inny podmiot późniejszego roszczenia do gruntu, w trybie art. 208 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Pierwszeństwo dotychczasowego właściciela nieruchomości wynikające z dekretu warszawskiego ma charakter bezwzględnie obowiązujący, gdyż ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz innych osób możliwe jest dopiero po negatywnym rozpoznaniu wniosku zgłoszonego na podstawie dekretu. Dalsze działania faktyczne związane z gruntem, jak też kwestia ewentualnych roszczeń odszkodowawczych Spółdzielni nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem dekret warszawski nie uzależnia wydania rozstrzygnięcia od takich okoliczności. Ewentualne roszczenia Spółdzielni winny być rozpatrywane w odrębnym trybie i odrębnym postępowaniu. Zarzuty odnoszący się do firmy S. należało pozostawić bez rozpoznania, ponieważ Spółdzielnia nie posiada upoważnienia do działania w imieniu tego podmiotu. Z wypisu z rejestru gruntów nie wynika, aby S. posiadał jakieś prawa do części działki nr [...]. Co do braku wywiedzenia ciągłości istnienia firmy Spółka Akcyjna H., to w ocenie Kolegium jedynie rozstrzygające i wystarczające w tym zakresie są zapisy zawarte w odpisie z Krajowego Rejestru Sądowego. Poza tym trudno zająć w tej sprawie stanowisko, dlatego, że skarżąca nie sprecyzowała zarzutu, na czym miał by polegać owy brak ciągłości prawnej.
W dniu [...] maja 2005 r. Spółdzielnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2005 r., żądając jej uchylenia. Skarżąca zarzuciła Kolegium rażące naruszenie prawa, w tym:
art. 7 ust. 1 i 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, poprzez nie wyjaśnienie uprawnień właścicielskich Spółki Akcyjnej H., w stosunku do działki nr [...], posiadania gruntu i zgodności korzystania z gruntu z planem zagospodarowania przestrzennego, art. 7 KPA, poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mających na celu uwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu Spółdzielni, art. 10 § 1 KPA, poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przez wszystkie strony, art. 77 § 1 i art. 80 KPA, poprzez niewykonanie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz jego błędną ocenę, art. 208 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez zignorowanie roszczenia Spółdzielni o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu objętego działką nr [...] oraz naruszenie interesu prawnego i ekonomicznego strony skarżącej. W uzasadnieniu Spółdzielnia wskazała, że skoro przedmiotową Spółkę wpisano do Rejestru Handlowego ([...]) dopiero w dniu [...] lipca 1928 r., to nie, wywiedziono, iż jest to ten sam podmiot prawny który został wpisany w 1900 r., jako właściciel nieruchomości nr hip [...]. Nadto rejestr handlowy prowadzony przez Sąd Okręgowy w W. zawiera wpis nr [...] z [...] lutego 1963 r. stwierdzający, że otwarto likwidację przedmiotowej Spółki, której skutek nie jest znany, co organ pominął. W decyzji organu pierwszej instancji nie zostało w żaden sposób wywiedzione posiadanie przez Spółkę Akcyjną H. przedmiotowego gruntu w dacie złożenia wniosku z [...] sierpnia 1948 r. W decyzji organu pierwszej instancji błędnie ustalono, że korzystanie z gruntu oznaczonego jako działka [...] o pow. [...] m2 da się pogodzić z przeznaczeniem tego gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje zabudowę, która ma stanowić "ciągłą pierzeję uliczną z dawną kamienicą [...] ( teren [...]) zgodnie z historyczną linią zabudowy od strony ulicy [...]". Oceniając przeznaczenie całego gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego i oceniając stan istniejący brak było podstaw do przyznawania praw do działki o pow. [...] m2, obejmującej fragment pawilonu, z dodatkowymi obciążeniami na rzecz S. z tytułu stacji [...], lecz należało zaoferować uprawnionemu działkę innego gruntu o równej wartości użytkowej, zgodnie z art. 7 ust. 4 dekretu. Należało również zauważyć, że działka nr [...] powstała w wyniku podziału działki nr [...]. Na dzielonej działce wybudowany został w latach 60-tych pawilon handlowo - usługowy przez [...] Spółdzielnię [...] - poprzedniczkę prawną skarżącej Spółdzielni, całkowicie z jej własnych środków finansowych i zgodnie z prawem. Pawilon, który obecnie częściowo posadowiony jest na działce nr [...] jest w bardzo dobrym stanie technicznym w wyniku dużych nakładów poniesionych w ostatnich latach przez Spółdzielnię. Decyzja organu pierwszej instancji całkowicie pomija kwestię odszkodowania dla Spółdzielni z tytułu poniesionych nakładów. Pawilon ten jest eksploatowany zgodnie z przeznaczeniem na podstawie umowy najmu, której warunki skutkują dla Spółdzielni poważnymi zobowiązaniami finansowymi, w przypadku jej wypowiedzenia przed dniem [...] października 2005 r. w postaci obowiązku zwrotu poniesionych przez najemcę nakładów z tytułu adaptacji i ulepszenia budynku. Okoliczności tych nie uwzględnił również organ wyższego stopnia. Wykonanie decyzji narusza tym samym interes prawny i ekonomiczny Spółdzielni. Pominiecie w decyzji tych kwestii skutkuje naruszeniem art. 7 KPA, poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu prawnego i ekonomicznego Spółdzielni oraz interes wszystkich jej członków. Powyższe okoliczności winny być albo uwzględnione w decyzji albo być przedmiotem ugody zawartej w trybie art. 114 KPA. Decyzja organu I instancji nie uwzględnia faktu, iż na działce nr [...] posadowiona jest stacja [...] i niezależnie od tego, że wypis z rejestru gruntów nie odzwierciedla w tym zakresie stanu faktycznego, władającym tą częścią gruntu jest S., który, jak wynika z treści obu decyzji nie otrzymał ich nawet do wiadomości. Tym samym nie zapewniono tej firmie czynnego udziału w postępowaniu, co stanowi naruszenie art. 10 § 1 KPA. Powyższe dowodzi, że organ pierwszej instancji wydając decyzję nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, co stanowiło naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 KPA i uzasadniało uchylenie tej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W przedstawionej sytuacji oczywistym jest, że organy obu instancji naruszyły również art. 80 KPA i zastąpiły swobodną ocenę dowodów, tendencyjnym i wybiorczym przyjęciem niektórych dowodów, ignorując i pomijając szereg zarzutów i dowodów zgłoszonych przez Spółdzielnię, a nawet domagając się od Spółdzielni dokumentów znajdujących się w posiadaniu organu. Kolegium nie miało podstaw do utrzymania w mocy decyzji Prezydenta W., jako że wniosek Spółki Akcyjnej H. nie został rozpatrzony w całości i nie przedstawiono przyczyn tylko częściowego jego rozpatrzenia. Spółdzielni przysługuje roszczenie o ustanowienie, w trybie art. 208 ustawy o gospodarce nieruchomościami, użytkowania wieczystego gruntu objętego dawną działką nr [...] i nieodpłatne przeniesienie własności pawilonu. Wniosek w tej sprawie został dawno złożony, lecz dotychczas nie został jeszcze rozpatrzony, mimo interwencji Spółdzielni.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Z tego powodu poza kognicją sądu administracyjnego pozostaje ocena wpływu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. na interesy ekonomiczne i gospodarcze Spółdzielni [...] w W., mające swe źródło w czynnościach o charakterze cywilnoprawnym, których Spółdzielnia jest stroną. W sprawie sądowoadministracyjnej nie można więc rozstrzygać o zobowiązaniach i rozliczeniach Spółdzielni wynikających z umowy najmu.
Przechodząc do merytorycznej oceny zarzutów skargi należy zauważyć, że z zaświadczenia Sądu Grodzkiego w W. z dnia [...] maja 1948 r., nr [...] wynika, iż nieruchomość obejmująca obecnie działki nr [...] i [...] (stanowiące część dawnej nieruchomości nr hip [...]), przed wejściem w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.), była własnością Spółki Akcyjnej H., na mocy aktu z dnia [...] kwietnia 1900 r. Jak wynika z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego – rejestru przedsiębiorców z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...] Spółka, o której mowa wyżej prowadzi działalność od dnia [...] lipca 1928 r. Wskazane wyżej dowody stanowią wystarczającą podstawę do ustalenia, że podmiot ten jest dotychczasowym właścicielem, o którym wspomina art. 7 dekretu. Spółka Akcyjna [...] w dacie złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (w dniu [...] sierpnia 1948 r.) legitymowała się więc dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i [...]. Wykładnia przepisu art. 7 ust. 1 dekretu prowadzi zaś do wniosku, że pozytywna przesłanka posiadania gruntu nie dotyczy dotychczasowego właściciela gruntu oraz osób jego prawa reprezentujących, lecz wyłącznie następców prawnych dawnego właściciela nieruchomości [...] i jej wystąpienie powinno być oceniane nie w dacie złożenia wniosku dekretowego, ale w dniu wejścia w życie dekretu warszawskiego, tj. na dzień 21 listopada 1945 r. W postępowaniu dekretowym toczącym się przed organem administracji nie było więc potrzeby dokonywania ustaleń co do posiadania przez Spółkę gruntu, w dniu złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Poza tym wykonywanie przez dotychczasowego właściciela władztwa faktycznego nad rzeczą realizuje się nie tylko przez efektywne z niej korzystanie, ale także przez samą tylko możliwość takiego korzystania, choćby władający rzeczą nie czynił z niej użytku (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 1989 r., sygn. akt IV SA 611/89, ONSA 1990/1/9).
Jeżeli zaś chodzi o podnoszony przez skarżącą brak zgodności korzystania z gruntu z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, to trzeba zauważyć, że obowiązujący w momencie rozpoznawania sprawy w postępowaniu administracyjnym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu północnej pierzei [...], zatwierdzony uchwałą Rady Gminy W. z dnia [...] grudnia 2001 r., nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2002 r. Nr [...], poz. [...]) przewiduje dla terenu obejmującego działki nr [...] i [...], znajdujące się w strefie oznaczonej na planie symbolem [...] przeznaczenie m. in. pod usługi handlowe. Przeznaczenie tych nieruchomości da się więc pogodzić z prowadzoną przez Spółkę działalnością w zakresie sprzedaży hurtowej i detalicznej. Konieczność utrzymania historycznej linii zabudowy ciągłej pierzei ulicznej z kamienicą [...] nie sprzeciwia się korzystaniu z gruntu przez dotychczasowego właściciela. Wymóg ten dotyczy bowiem wyłącznie kwestii architektoniczno-budowlanych.
Nie można także uznać za zasadnego zarzutu dotyczącego pominięcia w postępowaniu administracyjnym strony - firmy S. S. A. jako właściciela stacji [...] nr [...], posadowionej na działce nr [...]. Materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, w szczególności zgromadzone w aktach wypisy z ewidencji gruntów z dnia: [...] maja 2000 r. i [...] kwietnia 2005 r., dotyczące nieruchomości będących przedmiotem niniejszej sprawy nie wskazują tego podmiotu jako władającego działką nr [...]. W orzecznictwie sądowym od dawna ugruntowany jest pogląd, iż stronami w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym nabycia praw do nieruchomości są tylko i wyłącznie podmioty legitymujące się tytułem prawnorzeczowym (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2001 r., sygn. akt I SA 2313/99, LEX nr 78955; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 września 2004 r., sygn. akt I SA 60/03, LEGALIS). Również nietrafny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia praw Spółdzielni [...] do wybudowanego w latach 60-tych pawilonu, znajdującego się obecnie m. in. na działce nr [...]. Z powoływanych wyżej wypisów z ewidencji gruntów z dnia: [...] maja 2000 r. i [...] kwietnia 2005 r. wynika, iż Spółdzielnia figuruje w ewidencji gruntów jako władający, a więc podmiot będący wyłącznie posiadaczem działki nr [...]. Wypada przypomnieć, że postępowanie dekretowe reguluje kwestie związane z ustanowieniem w trybie administracyjnym użytkowania wieczystego na nieruchomości gruntowej oraz własnością budynków wybudowanych na tym gruncie przed wejściem w życie dekretu. W związku z powyższym fakt pobudowania przez poprzednika Spółdzielni budynku w latach 60-tych, który obecnie - według oświadczenia skarżącej - jest jej własnością, na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], nie świadczy o naruszeniu praw Spółdzielni w niniejszej sprawie. Wybudowanie budynku na gruncie w stosunku do którego toczy się postępowanie o zwrot nieruchomości w trybie dekretu jest zdarzeniem o charakterze faktycznym, które nie ma wpływu na skuteczność dochodzenia przez dawnego właściciela prawa ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu, na podstawie art. 7 dekretu. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 354/04 publ. LEGALIS, wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 lipca 2004 r., sygn. akt I SA 2226/02 publ. LEGALIS). Nakłady związane z wybudowaniem budynku będą bowiem podlegać rozliczeniu między Spółdzielnią, a jednostką samorządu terytorialnego (osobą prawną) - miastem W., według przepisów prawa cywilnego (por. wyrok SN z dnia 23 stycznia 1969 r., sygn. akt I CR 53/68, Biul. Inform. SN 1969/9/157; wyrok SN z dnia 16 maja 1977 r., sygn. akt I CR 83/77, ONSNCP 1978/4/71). Nie jest więc możliwe rozliczenie nakładów poczynionych na wybudowanie i adaptację pawilonu pomiędzy Spółdzielnią, a organem administracji - Prezydentem W. w decyzji administracyjnej bądź ugodzie administracyjnej, wydanych w postępowaniu administracyjnym. Zresztą w planie zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy W. z dnia [...] grudnia 2001 r. przewidziano wyburzenie pawilonu posadowionego na działce nr [...] , Jeżeli zaś chodzi o działkę nr [...], to należy stwierdzić brak jakiegokolwiek faktycznego i prawnego związku skarżącej z tą nieruchomością.
Odnosząc się natomiast do podnoszonego w skardze naruszenia zgłoszonego we wniosku z dnia [...] czerwca 1995 r. roszczenia Spółdzielni wywodzonego z art. 208 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to należy stwierdzić, że roszczenie tego rodzaju dotyczy ekspektatywy nabycia prawa, która ze swej natury ma charakter przyszły i niepewny. Z oczekiwania na nabycie prawa nie można zatem wywieść naruszenia sfery prawnej strony skarżącej (por. wyrok NSA z dnia 22 października 1998 r., sygn. akt I SA 500/98, LEX nr 44571; wyrok NSA z dnia 7 lutego 2002 r., sygn. akt I SA 1710/00, LEX nr 82813). Poza tym roszczenie o uwłaszczenie osoby prawnej nie korzysta z pierwszeństwa przed roszczeniami dawnych właścicieli, zgłoszonymi na podstawie dekretu warszawskiego (uchwała SN z dnia 20 czerwca 1988 r., sygn. akt III AZP 9/88, OSNCP 1989/11/178; wyrok NSA z dnia 21 lutego 1989 r., sygn. akt IV SA 1191/88, ONSA 1989/1/30; wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] maja 1997 r., sygn. akt [...], Wokanda [...]).
Zdaniem Sądu także nie zasługuje na uwzględnienie zarzut Spółdzielni dotyczący naruszenia prawa przez Prezydenta W., poprzez rozstrzygniecie w decyzji z dnia [...] listopada 2004 r. o losach nowowydzielonych działek nr [...] i [...], mimo, wniesienia przez Spółdzielnię odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2003 r., nr [...] zatwierdzającej projekt podziału tychże nieruchomości. Należy zwrócić uwagę, że decyzja podziałowa - na skutek wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowienia z dnia [...] października 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (fakt znany sądowi z urzędu na podstawie akt o sygn. I SA 2628/03) – stała się ostateczna i w związku z tym wykonalna.
Nie można również uznać za zasadnego zarzutu, że organy obu instancji prowadząc postępowanie naruszyły w istotny sposób art. 7, art. 77 i art. 80 KPA poprzez nie rozstrzygnięcie o całości wniosku Spółki o przyznanie prawa własności czasowej. Brak w decyzji rozstrzygnięcia o całości żądania zgłoszonego przez stronę świadczy o tym, iż rozstrzygnięcie obarczone jest wadą o charakterze nieistotnym, nie podlegającą usunięciu w trybie uchylenia lub zmiany decyzji (art. 138 § 1 pkt 2 KPA), lecz w trybie rektyfikacji decyzji – uzupełnienia rozstrzygnięcia decyzji na podstawie art. 111 § 1 KPA (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 1995 r., sygn. akt IV SAB 45/95, ONSA 1996/4/166).
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę