I SA/WA 1138/21

I SA/Wa 1138/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-01-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-06-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Lenart
Iwona Kosińska
Magdalena Durzyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Komunalizacja mienia
Sygn. powiązane
I OSK 1452/22 - Wyrok NSA z 2023-10-19
Skarżony organ
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Iwona Kosińska, sędzia WSA Elżbieta Lenart, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2022 r. sprawy ze skarg F. N. i E. N. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargi
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2021 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, dalej jako ustawa) Minister Rozwoju, Pracy i Technologii (dalej jako organ/minister) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. znak [...] . stwierdzającą nabycie przez Powiat [...] , z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., prawa własności nieruchomości położonej w gminie [...] , obręb [...] , oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod drogę publiczną - powiatową nr [...] .
W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 73 ust. 1 ustawy i podał, w dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] , z której wydzielono działkę nr [...] o pow. [...] ha, nie stanowiła własności ani Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, stanowiła natomiast współwłasność E.N. i F.N. Ponadto, jak podał, w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa działka nr [...] była zajęta pod drogę publiczną, co ustalono na podstawie:
- rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich (...), w którym droga publiczna oznaczona jako droga zamiejska nr [...] relacji O. – B.- T. – W. zaliczona została do kategorii dróg wojewódzkich,
- art. 103 ust. 3 ustawy, wg którego droga nr [...] , jako nie wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 60, poz. 1071), stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogą powiatową, obecnie oznaczoną jako droga numer [...] (uchwała Nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] marca 2003 r.);
- opinii geodezyjnej z 18 grudnia 2020 r., sporządzonej przez głównego specjalistę A. G., z której wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. grunt stanowiący działkę nr [...] (wydzieloną z działki nr [...] ) był zajęty pod drogę publiczną.
Organ podał ponadto, że 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała we władaniu publicznym, co ustalono na podstawie:
- protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia 29 stycznia 1999 r. z którego wynika, że droga publiczna nr [...] relacji: O.- B. – T. – W. została przekazana Zarządowi Powiatu w [...] przez Generalną Dyrekcję Dróg Publicznych w [...] ;
- protokołu z dnia 23 października 1998 r. Nr [...] odbioru częściowego robót modernizacyjnych na terenie gminy B. oraz zestawienia ilości robót Nr [...] wykonanych przy bieżącym utrzymaniu dróg w październiku 1998 r.,
- rachunku uproszczonego Nr [...] z 26 października 1998 r. wystawionego przez Dyrekcję Okręgową Dróg Publicznych [...] Zarząd Dróg w [...] na rzecz Urzędu Gminy w [...] za jesienne profilowanie dróg wojewódzkich o nawierzchni żwirowej, według protokołu nr [...] ;
- wykazów stanu drogi o przebiegu O.- B.- T. – W., z których wynika, że w 1988 r. i 1991 r. na przedmiotowej drodze wykonano liniowe roboty nawierzchniowe (w tym m.in. budowę chodnika).
W tym zakresie organ podał, że władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu a przy tym, że jednoczesne władanie nieruchomością przez jej dotychczasowych właścicieli nie wyklucza możliwości władania publicznoprawnego. Wg organu pojęcie władania powinno być w tym wypadku rozumiane jako pozostawanie danego gruntu w faktycznym władztwie publicznoprawnym polegającym na dokonywaniu na drodze czynności przez Skarb Państwa czy jednostkę samorządu terytorialnego bez uzyskania zgody właściciela gruntu, który nawet nie musiał o tych czynnościach być powiadamiany.
W skardze na ww. decyzję F.N. (dalej jako skarżący) zarzucił organowi naruszenie:
1. art. 73 ust. 1 ustawy poprzez wadliwe przyjęcie, że przeprowadzone postępowanie wykazało zaistnienie przesłanek z ww. art. 73 ust. 1, w tym przesłanki zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną oraz sprawowania na niej władztwa publicznoprawnego, pomimo braku ku temu podstaw;
2. przepisów postępowania, tj.:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa polegające na dowolnej ocenie dowodów i nieuzasadnionym uznaniu, że wykazane zostały przesłanki zastosowania przepisu art. 73 ust. 1 ustawy, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania nie pozwala na uznanie, że zrealizowane zostały przesłanki zastosowania powołanego przepisu, w szczególności z uwagi na niewykazanie zajęcia nieruchomości stanowiącej działkę o nr [...] pod drogę publiczną w dacie 31 grudnia 1998 r. oraz niewykazanie sprawowania w tej dacie władztwa nad nieruchomością stanowiącą działkę o nr [...] ;
- art. 7 i art. 77 § 1 kpa - sprzecznym z zasadami logiki, dostępnej wiedzy i doświadczenia życiowego uznaniu za wiarygodny i będący źródłem ustaleń faktycznych dowodu z dokumentu w postaci opinii geodezyjnej sporządzonej przez geodetę A. G. w dniu 18 grudnia 2020 r. w sytuacji, gdy dokument ten zawiera wnioski wyprowadzane z dokumentów powstałych po 2010 r. i oświadczeń pochodzących bezpośrednio Zarządu Powiatu w [...] , a więc podmiotu, który jest bezpośrednio zainteresowany uzyskaniem korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia w sprawie;
- art. 107 § 3 w związku z art. 11 kpa poprzez sporządzenie niepełnego uzasadnienia rozstrzygnięcia, które nie spełnia standardów procedury administracyjnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, bowiem nie można poznać motywów działania organu i ustalić, co dokładnie legło u podstaw rozstrzygnięcia oraz dlaczego doszło do pominięcia argumentów skarżącego;
- art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo nieudowodnienia przez organy administracji spełnienia przesłanek zastosowania art. 73 ust. 1.
Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w całości, a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zwrot od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podniósł m.in., że działka nr [...] , jak i o nr [...] (będąca przedmiotem równorzędnie prowadzonego postępowania wobec skarżącego) służyły wyłącznie jemu i jego poprzednikom prawnym (bratu, ojcu) oraz że na ww działce istnieje ogrodzenie z lat 50- tych, zaś na dalszym odcinku działki [...] bezpośrednio za tym ogrodzeniem w wąskim odcinku rosną drzewa, które celowo zostały pozostawione celem pozyskiwania z nich materiału w postaci "kołków" do ogrodzeń. Zarzucił również, że na całym obszarze działki nr [...] i [...] były wypasane krowy jak też dokonywano prac polowych w postaci m.in. orki, sadzenia i wysiewu różnego rodzaju roślin. Wg skarżącego cały obszar ww. działek nie był ogólnodostępny, a służył wyłącznie właścicielom działek - małżonkom N. i żadna część działki nr [...] i [...] w dacie 31 grudnia 1998 r. nie była elementem pasa drogowego i nie była zajęta pod drogę publiczną; nie było też wykonywane we wskazanej dacie władztwo publiczne. Wg zarzutów skargi organ nie odniósł się do ww. argumentów odwołania, co ma wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan prawny w tej sprawie nie był kwestionowany. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego (...). Jak słusznie wskazał organ, przesłanki zastosowania art. 73 ust. 1 ustawy wymagają ustalenia przez organ administracji czy nieruchomość objęta postępowaniem nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, czy była zajęta pod drogę publiczną, a przy tym, czy pozostawała we władaniu (w tym przypadku) powiatu.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że sporna nieruchomość w końcu 1998r. stanowiła własność prywatną, leżała w ciągu ogólnodostępnej drogi publicznej, która była objęta "władaniem" podmiotu publicznoprawnego. Skarżący zanegował stanowisko organu i jego argumentację podając, że na spornym odcinku [...] mkw wypasane było bydło oraz że był to teren ogrodzony a ponadto porośnięty drzewami.
Argumentów podniesionych w skardze skarżący jednak nawet nie uprawdopodobnił. W realiach tej sprawy, przy uwzględnieniu zgromadzonych dokumentów a także mapy geodezyjnej, proste negowanie ustaleń organu nie jest wystarczające do skutecznego zakwestionowania zaskarżonej decyzji. Argumenty skargi powinny być udowodnione. Bądź to zeznaniami świadków bądź udokumentowane np. ze wskazaniem na zdjęcia ww. ogrodzenia czy drzew posadowionych na działce nr [...] - co w sprawie nie miało miejsca ani na etapie postępowania administracyjnego ani (gdy mowa o zdjęciach) na etapie skargi do tut. Sądu. Jest to o tyle istotne, że z powszechnie dostępnych portali googlemaps czy rządowego geoportalu nie wynika w żadnej mierze aby na spornej działce nr [...] rosły jakiekolwiek drzewa bądź aby był to teren ogrodzony na którejkolwiek jego części. Racje ma jednak skarżący zarzucając, że organ nie odniósł się do ww. kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Okoliczność ta nie stanowi jednak uchybienia skutkującego uchyleniem decyzji ministra.
Jeśli zaś chodzi o kwestię władania publicznoprawnego – Sąd nie podziela zarzutów skargi. Organ przeprowadził w tym zakresie postępowanie dowodowe, które nie budzi wątpliwości, a stanowisko swoje rzeczowo uzasadnił. Przede wszystkim zasadne jest stanowisko organu co do tego, że nie jest obowiązkiem organów administracji dokumentowanie władztwa publicznego nad objętą postępowaniem pojedynczą działką, a wykazanie władztwa i czynności podejmowanych na określonej drodze publicznej. Samo zajęcie gruntu pod urządzony na stałe pas drogowy, pobocze czy (przykładowo) rów odwadniający, posadowienie w linii drogi infrastruktury (oświetlenia) czy wykonywanie prac modernizacyjnych na danym odcinku drogi – oznacza władanie ww areałem gruntu. Władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu składających się na ww. drogę.
Zarzuty skargi w tym zakresie pozostają zatem nieuzasadnione.
W kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia wymienionych w skardze przepisów proceduralnych, ani do naruszenia art. 73 ustawy. Sąd nie uznał w szczególności, że można organowi zarzucić przekroczenie zasad swobodnej oceny materiału dowodowego. Uzasadnienie decyzji ministra nie odnosi się do wszystkich zarzutów odwołania, naruszenie art. 107 par. 3 kpa nie jest jednak tego rodzaju, że powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Skutkowało to oddaleniem skargi (art. 151 ppsa).
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842).