I SA/Wa 1132/23

I SA/Wa 1132/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-06-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący/
Monika Sawa /sprawozdawca/
Nina Beczek
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska sędzia WSA Monika Sawa (spr.) asesor WSA Nina Beczek Protokolant referent Radosław Fijałkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2023 r. sprawy ze skargi J. M., J. M1., H. B., W. B., W. B., E. B. oraz A. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 marca 2023 r. nr DAP-WOSRFR.7280.2.2023.JL w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 29 marca 2023 r. nr DAP-WOSRFR.7280.2.2023.JL Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (Minister/organ) po rozpatrzeniu wniosku J. M., J. M.1, H. B., W. B., W. B.1, E. B. oraz A.S., odmówił uchylenia, na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., ostatecznej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 marca 2019 r., znak: DAP-WOSRFR-7280-56/2019/BZ.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 24 grudnia 2008 r. do Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego wpłynęło postanowienie nr [...] z dnia 10 grudnia 2008 r., znak: [...], Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy wraz z aktami sprawy, przekazujące na podstawie art. 65 § 1 k.p.a.. Wojewodzie Mazowieckiemu wniosek J. Z. w sprawie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższy wniosek został złożony do Urzędu Rejonowego w W. w dniu 6 grudnia 1990 r. Przedmiotem powyższego wniosku było uzyskanie przez wnioskodawczynię rekompensaty za mienie pozostawione przez F. i Z. Z. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w W. przy ulicy [...] oraz własności ziemskiej K.
Wnioskiem z dnia 30 grudnia 2008 r. (data wpływu) skierowanym do Wojewody Mazowieckiego, J. Z. wystąpiła o wydanie decyzji w sprawie rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. Z. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej położonych w W. przy ulicy [...] (zakład [...] z budynkiem mieszkalnym) oraz nieruchomość ziemską K. w pow. [...] o ogólnym obszarze 201,05 ha, w tym: użytków rolnych 125,92 ha, wód 1,40 ha, sadów 0,6 ha, terenów zabudowanych 3,13 ha, lasów 56,06 ha i dróg i rowów 3,20 ha, nieużytków 5,33 ha. Ponadto w dniu 30 grudnia 2008 r. do ww. organu wpłynął wniosek H. B., W. B., J. M., J. M..
Po przeprowadzeniu stosownego postępowania, Wojewoda Mazowiecki postanowieniem nr [...] z dnia 9 maja 2013 r., znak: [...] działając na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. stwierdził, że J. M., J. M.1, H. B., W. B., W. B.1, E. B. i A. S. posiadają prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. Z. nieruchomości położonej w majątku K., gm. [...], pow. [...], woj. [...].
W konsekwencji powyższego postanowienia oraz w wyniku przedstawienia przez strony operatu szacunkowego i wskazania formy realizacji prawa do rekompensaty Wojewoda Mazowiecki, decyzją nr 1725/2013 z dnia 13 września 2013 r., znak: [...] działając na podstawie art 5, art 7 ust. 2 i art. 8 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. w punkcie 1 - stwierdził, że J. M., J. M.1, H. B., W. B., W. B.1, E. B. i A. S. posiadają prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. Z. nieruchomości położonej w majątku K., gm. [...], pow. [...], woj. [...] oraz w punkcie II - odmówił potwierdzenia J. M., J. M.1, H. B., W. B., W. B.1, E. B. i A. S. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. Z. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w W. przy ul. [...].
W dniu 20 maja 2014 r. do Ministerstwa Skarbu Państwa wpłynął wniosek J. M., J. M.1, H. B., W. B., W. B.1, E. B. i A. S., o stwierdzenie nieważności części II decyzji nr 1725/2013 Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 września 2013 r. Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia 24 czerwca 2014 r., znak: DRiRMSz-580-259/14(MSP/DRiR/1723/14) działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 i 2 k.p.a. wszczął na żądanie Stron postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr 1725/2013 Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 września 2013 r., znak: [...], odmawiającej w punkcie II potwierdzenia stronom prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. Z. nieruchomości poza obecnymi granicami RP. W rezultacie przeprowadzonego postępowania wszczętego ww. postanowieniem, Minister Skarbu Państwa, decyzją z dnia 30 czerwca 2014 r., znak: DRiR-MSz-580- 259/14(MSP/DRiR/1795/14) działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 w związku z art. 158 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego nr 1725/13 z dnia 13 września 2013 r., znak: [...], w części odmawiającej Stronom potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. Z. nieruchomości poza obecnymi granicami RP w W. przy ulicy [...].
W wyniku rozpoznania wniosku Stron o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy, Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia 23 lipca 2014 r., znak: DRiR-PM-580- 304/14(MSP/DRiR/2052/14) utrzymał w mocy decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia 30 czerwca 2014 r., znak: DRiR-MSz-580-259/14(MSP/DRiR/1795/14). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi na tę decyzję, wyrokiem z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 2707/14 oddalił skargę uznając ją za nieuzasadnioną. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej stron, w wyroku z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 1667/15 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 2707/14 oraz przekazał ww. organowi sądowemu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W rezultacie tego rozpatrując skargę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1352/17 uchylił obie decyzje Ministra Skarbu Państwa, tj: z dnia 30 czerwca 2014 r., znak: DRiR-MSz-580- 259/14(MSP/DRiR/1795/14) oraz z dnia 23 lipca 2014 r., znak: DRiR-PM-580- 304/14(MSP/DRiR/2052/14). W wyniku wykonania zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonych w wyroku z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1352/17, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia 12 lipca 2018 r., znak: DAP-WOSRFR-7280-229/2018/MT działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 k.p.a. stwierdził nieważność punktu II decyzji nr 1725/2013 Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 września 2013 r. W dniu 22 września 2014 r. do Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego wpłynął wniosek pełnomocnika Stron, o uchylenie pkt II decyzji nr 1725/2013 Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 września 2013 r. na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. Pełnomocnik Stron, pismem z dnia 22 października 2014 r. (data wpływu) zmodyfikował żądanie zawarte we wniosku z dnia 22 września 2014 r. poprzez wskazanie proponowanej podstawy rozpoznania wniosku na art 154 § 1 k.p.a. lub art. 155 k.p.a. Minister wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania organy administracji publicznej jak również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny wydały szereg rozstrzygnięć dotyczących uchylenia i zmiany decyzji nr 1725/2013 Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 września 2013 r. w zakresie punktu II ww. decyzji. Ostatnią decyzją w zakresie uchylenia i zmiany decyzji na podstawie art. 154 k.p.a., Wojewoda Mazowiecki rozstrzygnięciem nr 1332/2018 z dnia 27 marca 2018 r. odmówił uchylenia decyzji nr 1725/2013 Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 września 2013 r. w zakresie punktu II odmawiającego stronom przedmiotowego postępowania prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Pana F. Z. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w W. przy ulicy [...]. Na powyższą decyzję w dniu 16 kwietnia 2018 r. do Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego wpłynęło odwołanie pełnomocnika Stron skierowane do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W wyniku wydania ww. decyzji z dnia 12 lipca 2018 r., znak: DAP-WOSRFR-7280- 229/2018/MT, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia 13 lipca 2018 r., znak: DAP-WOSR-7280-229/2018/MT, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 105 k.p.a., uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego nr 1332/2018 z dnia 27 marca 2018 r. i umorzył postępowanie w I instancji jako bezprzedmiotowe. W konsekwencji wydania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzji z dnia 12 lipca 2018 r., znak: DAP-WOSRFR-7280-229/2018/MT oraz z dnia 13 lipca 2018 r" znak: DAP-WOSR-7280-229/2018/MT, pełnomocnik Strony wystosował pismo do Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 grudnia 2018 r. wzywające ww. organ do usunięcia stanu naruszenia prawa. Wojewoda Mazowiecki decyzją nr 348/2019 z dnia 23 stycznia 2019 r., znak: [...] odmówił potwierdzenia J. M., J. M.1, H. B., W. B., W. B.1, E. B. i A. S. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. Z. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ wojewódzki podał, że dokumenty zawarte w materiale dowodowym sprawy świadczą o tym, że F. Z. nie powrócił na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem nie spełniony został wymóg dotyczący powrotu właściciela nieruchomości pozostawionej na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu 25 stycznia 2019 r. do Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego wpłynęło odwołanie pełnomocnika Stron od decyzji nr 348/2019 Wojewody Mazowieckiego z dnia 23 stycznia 2019 r., znak: [...]. Decyzją z dnia 4 marca 2019 r., znak: DAP-WOSRFR-7280-56/2019/BZ, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję nr 348/2019 Wojewody Mazowieckiego z dnia 23 stycznia 2019 r., znak: [...]. Organ odwoławczy potwierdził stanowisko organu wojewódzkiego, że niespełnienie przez właściciela mienia warunku powrotu na terytorium Polski jest uzasadnionym powodem do odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, że przesłanki materialnoprawne określone w art 2 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. odnoszą się tylko do osób fizycznych, które były w dniu 1 września 1939 r. właścicielami nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP, zaś spadkobiercy tego rodzaju osób muszą spełniać jedynie przesłankę posiadania obywatelstwa polskiego. Na skutek skargi wniesionej przez strony, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 583/19 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz decyzję Wojewody z dnia 23 stycznia 2019 r., nr 348/2019. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 583/19, Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3077/19 uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. Wnioskiem z dnia 13 stycznia 2023 r. J. M., J. M.1, H. B., W. B., W. B.1, E. B. oraz A. S., wystąpili o uchylenie, na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 marca 2019 r.. znak: DAP-WOSRFR-7280-56/2019/BZ.
W uzasadnieniu złożonego wniosku, pełnomocnik Stron powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że przy dokonywaniu oceny zasadności i celowości uchylenia albo zmiany ostatecznej decyzji odmownej z punktu widzenia ujętych w art. 154 § 1 K.p.a. przesłanek (interesu społecznego lub słusznego interesu strony), znaczącą rolę może odegrać m.in. zmiana wykładni przepisów stanowiących podstawy wydania takiej decyzji. W odniesieniu do decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 marca 2019 r., znak: DAPWOSRFR-7280-56/2019/BZ zmiana ta ma dotyczyć wykładni art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Jak podnosi pełnomocnik skarżących "W obecnym orzecznictwie przyjmuje się, że za właściciela pozostawionej nieruchomości organ może uznać spadkobiercę przedwojennego właściciela nieruchomości, który nabył jej własność po rozpoczęciu II wojny światowej, gdyż art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418, ze zm., tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 2097 - dalej: Ustawa) nie zawiera wymogu by właściciel pozostawionego mienia musiał nabyć jego własność najpóźniej w dniu 1 września 1939 r." Na potwierdzenie swojej tezy, pełnomocnik stron wskazał jeden wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz trzy wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, konkludując, że art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. nie pozwala na zawężenie przedmiotu postępowania jedynie do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez jej przedwojennego właściciela (posiadającego tytuł własności w dniu 1 września 1939 r.). Powyższe oznacza, w ocenie stron, że uchylenie decyzji z dnia 4 marca 2019 r. jest zgodne zarówno z interesem społecznym, jak i słusznym interesem stron oraz nie doprowadzi do wydania decyzji sprzecznej z prawem.
Organ wskazał, że mając na uwadze, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3077/19), w dalszej części złożonego wniosku, pełnomocnik stron przytacza argumenty przemawiające za możliwością jego merytorycznego rozpoznania, wskazując m.in., że: "(...) ostateczna decyzja utrzymana w mocy przez Sad administracyjny prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę może być przedmiotem postępowania nadzwyczajnego w trybie art. 154 k.p.a. pod warunkiem, że wszczęcie postępowania w tym trybie w celu weryfikacji treści prawomocnej decyzji nie będzie zmierzać do podważenia związania treścią prawomocnego wyroku oddalającego skargę i wynikającą z powyższego wyroku oceną prawną w zakresie zgodności albo niezgodności z prawem kontrolowanej decyzji administracyjnej.’' W opinii pełnomocnika stron, wyrok NSA w sprawie o sygn. akt I OSK 3077/19 nie zawiera oceny prawnej dotyczącej podstawy uchylenia decyzji z dnia 4 marca 2019 r. w trybie objętym złożonym wnioskiem. Wskazał, że "Przedmiotowy wyrok nie zajmował się bowiem oceną prawidłowości zakresu rozpoznania sprawy administracyjnej zakończonej kontrolowaną decyzją w kontekście przedmiotu spraw rekompensacyjnych, gdyż nie czynił uwag w tym zakresie (kwestia ta była poza zakresem rozpoznania Sądu albowiem problem ten nie był przedmiotem skargi kasacyjnej, a nie kwalifikował się na wadę nieważnościową braną przez Sąd z urzędu pod uwagę). Naczelny Sąd Administracyjny skupił się wyłącznie na kontroli orzeczenia administracyjnego, które - jak wskazano w sentencji decyzji i jej uzasadnieniu - dotyczyło prawa do rekompensaty "z tytułu pozostawienia przez F. Z.'' nieruchomości poza obecnymi granicami Polski. Wypada przypomnieć, że decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia 23 stycznia 2019 r. odmówiono stronom "potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. Z. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w W. przy ul. [...]". Zgodnie z sentencją decyzji, rozpoznano odwołanie w tak zakreślonej sprawie i utrzymano przywołane rozstrzygnięcie w mocy. Kontrolowane wyrokiem I OSK 3077/19 orzeczenia administracyjne nie zawierały odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia ww. nieruchomości przez Z. Z. (z d. P.), K. N. (l-voto M.), J. Z. oraz Z. B. (z d. G.) i I. G. (z d. G.) tj. kolejne po F. Z. (z racji spadkobrania po nim) właścicielki pozostawionej nieruchomości, a przez to wyrok NSA w sprawie 13077/19 nie mógł i nie dotyczył tej kwestii."
Po rozpatrzeniu złożonego wniosku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że kwestie rekompensat za mienie zabużańskie reguluje obecnie ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. Na podstawie art. 9 wyżej wymienionej ustawy, organem wyższego stopnia w sprawach dotyczących potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez obywateli polskich na terenach niewchodzących obecnie w skład Rzeczypospolitej Polskiej jest minister właściwy do spraw administracji publicznej. W myśl art. 154 § 1 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji (§ 2). Organ wskazał, że jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 533/16, postępowania określone w art. 154 i 155 k.p.a. obejmują przypadki weryfikacji decyzji prawidłowych lub obarczonych wadami niekwalifikowanymi, a więc wadami, które nie uzasadniają wszczęcia postępowań nadzwyczajnych dotyczących wznowienia postępowania (art. 145 i następne k.p.a.) oraz stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 i następne k.p.a.). Przepisy powyższe otwierają zatem możliwość weryfikacji decyzji, pozwalając organowi administracji na swobodę działania w zakresie określenia konsekwencji stanu faktycznego sprawy. Tym samym dopuszczają ingerencję w ostateczną decyzję administracyjną, stanowiąc wyjątek od określonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości tych decyzji. W doktrynie (patrz: Jaśkowska M., Wilbrandt-Gotowicz M., Wróbel A., Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el 2019) podkreśla się, że przepis art. 154 k.p.a. nie wymienia szczegółowych, poza klauzulą interesu społecznego/publicznego i słusznego interesu strony, przyczyn uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa. Przyjmuje się przy tym, że kwalifikowane wady takiej decyzji wymienione w art. 145 § 1 i art. 156 § 1 k.p.a. nie mogą stanowić podstawy zastosowania art. 154, powinny bowiem być usunięte w trybie stwierdzenia nieważności decyzji lub wznowienia postępowania. Na podstawie art. 154 k.p.a. dopuszczalne są natomiast uchylenie lub zmiana decyzji niewadliwych względnie dotkniętych wadami niekwalifikowanymi. Okoliczność, czy dana decyzja jest prawidłowa, czy też dotknięta wadą niekwalifikowaną, jest pozbawiona znaczenia prawnego w stosowaniu tego przepisu. Niezależnie bowiem od tego, czy dana decyzja jest prawidłowa, czy też wadliwa w stopniu uniemożliwiającym zastosowanie jednego z określonych w Kodeksie postępowań nadzwyczajnych, organ może zmienić lub uchylić decyzję ostateczną, na mocy której strona nie nabyła prawa, tylko wówczas, gdy spełnione zostały wymienione w tym przepisie przesłanki.
Przed przystąpieniem do oceny zasadności złożonego wniosku o uchylenie, na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 marca 2019 r., znak: DAP-WOSRFR-7280-56/2019/BZ Minister wskazał, że postępowanie zakończone ww. rozstrzygnięciem było przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3077/19, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 583/19 i oddalił skargę na decyzję z dnia 4 marca 2019 r. Organ wskazał, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sqdami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej {T. Woś, Komentarz do art. 153, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska. Redakcja naukowa T. Woś, Warszawa 2016, s. 895; zob. wyroki NSA: z dnia 16 maja 2007 r. sygn. akt I FSK 857/06; z dnia 16 października 2014 r. II FSK 2506/12, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym orzecznictwo trafnie akcentuje, że związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 i 170 p.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę (wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2022r. III FSK 1531/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl).
Organ wskazał, że uzasadnieniem złożonego wniosku o uchylenie na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 marca 2019 r., znak: DAP-WOSRFR-7280-56/2019/BZ jest zmiana wykładni przepisów stanowiących podstawę wydania decyzji, w przedmiotowej sprawie dotycząca art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. W myśl zmienionej wykładni za właściciela pozostawionej nieruchomości organ może uznać spadkobiercę przedwojennego właściciela nieruchomości, który nabył jej własność po rozpoczęciu II Wojny Światowej. Organ wskazał, że w ocenie pełnomocnika Stron przedmiotem rozstrzygnięcia NSA w wyroku z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3077/19 była jedynie przesłanka repatriacji właściciela, a nie warunek, by właściciel pozostawiający nieruchomość na byłych terenach RP i podlegający repatriacji musiał wykazać się prawem własności także na dzień 1 września 1939 r. Organ nie podzielił tego stanowiska i wskazał, że w jego ocenie NSA w wyroku z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3077/19 dokonał jednoznacznej oceny prawnej, że tytuł własności powinien przysługiwać danej osobie na dzień 1 września 1939 r. Świadczy o tym, zdaniem organu, następujący fragment orzeczenia: "Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie poprzednik prawny skarżących, będący właścicielem nieruchomości położonej na Kresach nie spełnił warunku repatriacji, to skarżący jako spadkobiercy przedwojennego właściciela nie są uprawnieni do rekompensaty. Prawo spadkobiercy właściciela mienia pozostawionego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej do realizacji uprawnień przewidzianych ustawą zabużańską, nie jest odrębną kategorią prawną, a ma swoje źródło w prawach przysługujących właścicielowi mienia (por. wyroki NSA: z 11 stycznia 2011 r., IOSK 1745/1liz26 kwietnia 2012 r., IOSK 606/11). Prawo do rekompensaty wiąże się z faktem pozostawienia przez obywatela polskiego swojego majątku nieruchomego, stanowiącego w momencie wybuchu drugiej wojny światowej jego własność, a który to majątek, w związku z ww. wojną, obywatel polski zmuszony był opuścić i zostawić na byłym terytorium RP. Prawo do rekompensaty zabużańskiej jest prawem publicznoprawnym, powstajqcym - po stronie spadkobiercy - nie z mocy faktu samego spadkobrania, a na podstawie przepisów ustawy zabużańskiej a więc nie jest prawem cywilnym, objętym dyspozycją art. 922 § 1 kodeksu cywilnego, i z tego względu nie wchodzi w skład spadku (vide: wyroki Naczelnego Sqdu Administracyjnego: z dnia 6 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 2201/14, z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 606/11, z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 1856/12, z dnia 24 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 1355/12 i z dnia 14 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1210/12)."
Zdaniem organu użyty przez NSA zwrot "majątku nieruchomego, stanowiącego w momencie wybuchu drugiej wojny światowej jego własność" nie pozostawia żadnego pola do interpretacji i stoi w całkowitej sprzeczności z forsowaną przez pełnomocnika stron tezą, że przedmiotem oceny sądu była jedynie kwestia repatriacji, nie zaś warunek bycia właścicielem pozostawionej nieruchomości w dniu 1 września 1939 r.
Organ podkreślił, że faktem bezspornym jest, że F. Z. był na dzień wybuchu II Wojny Światowej właścicielem nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Tytuł własności do tej nieruchomości ustalono bowiem na podstawie obszernej dokumentacji zgromadzonej w sprawie, m.in.: wyciągu z wykazu hipotecznego księgi wieczystej Nr Hip. [...] z dnia 21 listopada 1925 r. planu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], dokumentacji projektowej dot. przedmiotowej nieruchomości (na dokumentach widnieją adnotacje o zatwierdzeniu stosownych władz w 1938 r.), aktu nacjonalizacji c/om u nr [...] [...] przy ul. [...] z dnia 9 grudnia 1940 r., danych domu nacjonalizowanego (załącznik nr [...] do aktu nacjonalizacji domu), danych o mieszkaniach, wykazu nr [...] domów potrzebnych dla urzędów Wydziału Oświaty Społecznej Komitetu Wykonawczego miasta W., w którym widnieje budynek należący do F. Z. przy ul [...], 571 m2 powierzchnia posadzki, zawiadomienia z dnia 12 lutego 1941 r., nr [...] o objęciu zarządem przy [...] z całym obejściem i inwentarzem, zaświadczenia z dnia 12 lutego 1941 r potwierdzającego fakt nacjonalizacji na potrzeby prowadzenia [...] "[...]".
Tym samym za bezzasadny organ uznał argument skarżących, że Naczelny Sąd Administracyjny nie dokonał oceny, że strony nie nabyły prawa do rekompensacyjnym z tytułu pozostawienia nieruchomości przy ul. [...] we W. przez Z. Z. (z d. P.), K. N., J. Z. oraz Z. B. (z d. G.) i I. G. (z d. G.) tj. kolejne po zm. w 1943 r. F. Z. właścicielki przedmiotowej nieruchomości. Sąd oceny takiej nie dokonał, bowiem uznał, że bez znaczenia dla potwierdzenia prawa do rekompensaty jest spełnienie ustawowych przesłanek (w tym warunku repatriacji) przez kolejnych właścicieli pozostawionej nieruchomości, skoro przesłanki te należy oceniać jedynie wobec osoby, która była jej właścicielem w momencie wybuchu II Wojny Światowej, a więc wobec F. Z. Następnie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odwołał się do stanowiska wyrażonego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, w której wskazano, że: "Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd, iż fakt utrzymania w mocy decyzji na skutek oddalenia na nią skargi przez sąd administracyjny zamyka organom administracji legitymowanym do uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego możliwość pozbawienia jej mocy wiążącej, Jednakże tylko "w takim zakresie, w jakim przyczyny tej wadliwości objęte są zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego" (...) W razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem, ustalenie, czy żądanie strony (...) powinno postać załatwione przez organ administracji publicznej (...) wymaga zbadania co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Niezbędne jest zatem stwierdzenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu (...). Jeśli tak, wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania (...), gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej (materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd formułując zwrot stosunkowy o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji."
W ocenie organu w przedmiotowej sprawie żądanie Stron wkracza w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej, zmiana wykładni prawa materialnego, na którą powołują się zainteresowani dotyczy bowiem kwestii objętych oceną prawną dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3077/19.
Biorąc zatem pod uwagę, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej, w przedmiotowej sprawie, w ocenie organu, wobec związania organu administracji wyrokiem z dnia z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt 1 OSK 3077/19 nie jest możliwe uchylenie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 marca 2019 r., znak: DAPWOSRFR-7280-56/2019/BZ w trybie art. 154 § 1 k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli J. M., J. M.1, H. B., W. B., W. B.1, E. B. oraz A. S., zaskarżając ją w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucili:
1. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez oparcie skarżonej decyzji na błędnym ustaleniu faktycznym co do oceny wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I OSK 3077/19 i kontrfaktyczne uznanie, że orzeczenie to zawiera wiążące wypowiedzi Sądu, których treść statuuje przesłankę prawa do rekompensaty w postaci konieczności nabycia tytułu własności pozostawionej nieruchomości najpóźniej w dniu 1 września 1939 r. i warunkuje (w wyniku stosownej subsumcji), że inne osoby niż F. Z. nie mogą być traktowane jako właściciele pozostawionej nieruchomości przy ul. [...] w W. (w rozumieniu ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 lipca 2005 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 2042 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 624 i 1509; dalej: "Ustawa"), podczas gdy prawidłowa analiza ww. wyroku prowadzi do wniosku, że nie zawiera on treści, które - w tym zakresie - obejmują ocenę prawną i dotyczą stanu faktycznego sprawy oraz zabraniają (w kolejnych postępowaniach) uznania także innych niż F. Z. wojennych właścicieli ww. nieruchomości (jego spadkobierców) za właścicieli przedmiotowej nieruchomości w rozumieniu Ustawy, a to powoduje, że żądanie uchylenia Decyzji w oparciu o treść art. 154 § 1 k.p.a. ze wskazaniem, iż możliwe jest uznanie spadkobierców F. Z. za właścicieli pozostawionej nieruchomości nie będzie prowadzić, do obalania lub podważenia ocen i skutków prawnych wynikających z orzeczenia I OSK 3077/19;
2. art. 170 p.p.s.a. poprzez zignorowanie związania wynikającego z treści wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadłych w sprawach pod sygn. akt I OSK 1023/21 i I OSK 969/21, w których to wyrokach wyraźnie przesądzono, że orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I OSK 3077/19 nie dotyczyło oceny problemu (przesłanki) daty nabycia własności pozostawionej nieruchomości, w szczególności nie dotyczyło warunku, by właściciel (pozostawiający nieruchomość na byłych terenach RP i podlegający repatriacji) musiał wykazać się prawem własności także na dzień 1 września 1939 r. - co powoduje, że Decyzja stoi w sprzeczności z ww. wyrokami i błędnie ustala brak możliwości zastosowania mechanizmu z art. 154 § 1 k.p.a. w stosunku do wniosku Skarżących;
3. art. 170 p.p.s.a. w zw. z 153 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. i art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 184 Konstytucji - przez ich błędną wykładnię i uznanie, że związanie prawomocnym wyrokiem Sądu obejmuje zawartą w uzasadnieniu wyroku ocenę prawną, która nie mieści się w granicach sprawy administracyjnej objętej skargą, gdy tymczasem związanie prawomocnym wyrokiem jest pochodną kontroli zaskarżonego orzeczenia administracyjnego, a zatem w przypadku sądowej weryfikacji niepełnych orzeczeń administracyjnych (pomijających część przedmiotu sprawy administracyjnej) wiążący charakter może mieć wyłącznie ocena prawna sprawy w rozstrzygniętym na drodze administracyjnej zakresie lub ustalenie istnienia niepełności orzeczenia, co wyklucza możliwość zawarcia w wyroku wiążącej oceny prawnej odnośnie nierozpoznanej przez organ części (w szczególności rekonstrukcję pominiętego rozstrzygnięcia administracyjnego i jego przesłanek), a to - w stanie faktycznym sprawy - oznacza, że związanie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I OSK 3077/19 nie może obejmować oceny spełnienia lub braku spełnienia przesłanek prawa do rekompensaty (w tym w szczególności w kontekście problemu nabycia tytułu własności pozostawionej nieruchomości najpóźniej w dniu 1 września 1939 r.) przez kolejnych po F. Z. wojennych właścicieli nieruchomości przy ul. [...] we W. (jego spadkobierców) albowiem kontrolowane ww. wyrokiem orzeczenia administracyjne rozstrzygały o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia tej nieruchomości jedynie przez F. Z., a to powoduje, że związaniem ww. wyrokiem nie rozciąga się na możliwość ustalenia w postępowaniu z art. 154 § 1 k.p.a., że interes społeczny lub słuszny interes Skarżących w uchyleniu kontrolowanej decyzji znajduje oparcie w prawie do rekompensaty przysługującym Skarżącym z tytułu pozostawienia przedmiotowej nieruchomości przez kolejnych po F. Z. wojennych jej właścicieli (spadkobierców F. Z.);
4. art. 154 § 1 k.p.a. w związku z art. 170 i 171 p.p.s.a. w. zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez ich błędną wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie - w ramach szerokich granic związania prawomocnym wyrokiem - iż okoliczność uprzedniego wydania takiego orzeczenia (prawomocnego wyroku) wyłącza organowi administracji, orzekającemu na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., możliwość weryfikacji decyzji administracyjnej w tym trybie jako już badanej uprzednio przez Sąd administracyjny i definitywnie przesądzonej w prawomocnym wyroku, mimo że granice związania wyrokiem winny być wykładane wąsko (na co wskazuje choćby jednolite obecnie orzecznictwo Sądu Najwyższego), zaś przyjęcie w uzasadnieniu wyroku jednej z możliwych wykładni prawa materialnego nie zamyka drogi do uznania, że inna wykładnia tego samego przepisu może być korzystniejsza dla istotnych interesów strony oraz interesu społecznego i nie prowadzi do naruszenia prawa, jak również nie narusza związania prawomocnym wyrokiem, który daną kwestię ocenił w swym uzasadnieniu w sposób odmienny.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 marca 2023 r. (znak: DAP-WOSRFR.7280.2.2023.JL) i zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów adwokackiego zastępstwa procesowego (według norm przepisanych).
W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo uzasadnili podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej -art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: ppsa), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z punktu widzenia powyższego skarga jest bezzasadna.
Sąd podziela zarówno ustalenia jak i stanowisko wyrażone przez organ w zaskarżonej decyzji. Jak zasadnie wskazały organy ustalona wykładnia art. 154 kpa prowadzi do wniosków, które wykluczają uwzględnienie stanowiska skarżących, zmierzającego do zmiany decyzji. Przypomnienia wymaga, iż postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony, i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej, a do tego zmierzają skarżący powołując się na zmianę wykładni art. 2 ustawy zaburzańskej. Istotą postępowania w trybie art. 154 kpa i 155 kpa jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art.154 kpa i 155 kpa uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. W żadnym razie nie można w tym trybie rozszerzać zakresu sprawy administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2017 r. II OSK 593/17, LEX nr 2496101). O uwzględnieniu obu tych interesów (społecznego i strony) można mówić tylko w takich przypadkach, jeżeli ich uwzględnienie nie narusza prawa, tzn. nie sankcjonuje stanu niezgodnego z prawem. Chodzi tu o taką sytuację, gdy ustawodawca w przepisie materialnoprawnym przewiduje pewien "luz decyzyjny". W obszarze tego "luzu" organ ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia, przy czym każde z tych rozstrzygnięć jest podejmowane w granicach prawa. W postępowaniach, o których mowa w art. 154 i art.155 kpa nie jest natomiast dopuszczalna merytoryczna kontrola wydanego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 24 października 2012 r., I GSK 792/11, CBOSA).
Należy także zwrócić uwagę, że rozpoznając sprawę w trybie postępowania nadzwyczajnego uregulowanego w art. 154 kpa organ nie prowadzi ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, która została rozstrzygnięta decyzją ostateczną, a przedmiotem tego trybu jest wyłącznie ustalenie spełnienia przesłanek dopuszczalności zmiany decyzji. Natomiast, jak zasadnie wskazały organy, skarżący żąda zmiany decyzji pomimo, że sprawa została prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem NSA z 8 grudnia 2020 r. o sygn. akt. I OSK 3077/18 w tym samym stanie faktycznym i prawnym.
Jak zasadnie wskazał organ faktem bezspornym jest, że F. Z. był na dzień wybuchu II Wojny Światowej właścicielem nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], tytuł własności do tej nieruchomości ustalono bowiem na podstawie obszernej dokumentacji zgromadzonej w sprawie, m.in.: wyciągu z wykazu hipotecznego księgi wieczystej Nr Hip. [...] z dnia 21 listopada 1925 r. planu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], dokumentacji projektowej dot. przedmiotowej nieruchomości (na dokumentach widnieją adnotacje o zatwierdzeniu stosownych władz w 1938 r.), aktu nacjonalizacji c/om u nr [...] [...] przy ul. [...] z dnia 9 grudnia 1940 r., danych domu nacjonalizowanego (załącznik nr [...] do aktu nacjonalizacji domu), danych o mieszkaniach, wykazu nr [...] domów potrzebnych dla urzędów Wydziału Oświaty Społecznej Komitetu Wykonawczego miasta W., w którym widnieje budynek należący do F. Z. przy ul [...], 571 m2 powierzchnia posadzki, zawiadomienia z dnia 12 lutego 1941 r., nr [...] o objęciu zarządem przy ul [...] z całym obejściem i inwentarzem, zaświadczenia z dnia [...] lutego 1941 r potwierdzającego fakt nacjonalizacji na potrzeby prowadzenia [...] "[...]".
Oceny tych okoliczności dokonał Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że strony nie nabyły prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przy ul. [...] w W. przez właścicielki tych nieruchomości po zm. w 1943 r. F. Z. gdyż uznał, że F. Z. nie spełnił warunku repatriacji jako właściciel tej nieruchomości w momencie wybuchu II Wojny Światowej, a więc wobec F. Z. uznał, że bez znaczenia dla potwierdzenia prawa do rekompensaty jest spełnienie ustawowych przesłanek (w tym warunku repatriacji) przez kolejnych właścicieli pozostawionej nieruchomości, skoro przesłanki te należy oceniać jedynie wobec osoby, która była jej właścicielem w momencie wybuchu II Wojny Światowej, a więc wobec F. Z. NSA uznał w cytowanym przez organ wyroku z 8 grudnia 2020 r. sygn.. I OSK 3077/19, że uznał, że bez znaczenia dla potwierdzenia prawa do rekompensaty jest spełnienie ustawowych przesłanek (w tym warunku repatriacji) przez kolejnych właścicieli pozostawionej nieruchomości, skoro przesłanki te należy oceniać jedynie wobec osoby, która była jej właścicielem w momencie wybuchu II Wojny Światowej, a więc wobec F. Z. Fakt istnienia aktualnie rozbieżności w orzecznictwie w zakresie czy to wyłącznie na datę 1 września 1939 r. należy legitymować się prawem własności do pozostawionej poza obecnym obszarem Rzeczypospolitej nieruchomości, nie uzasadnia wniosku o zmianę decyzji gdyż stan faktyczny sprawy będący przedmiotem oceny Sądu nie uległ zmianie.
Sąd podziela także powołane przez organ stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, , że fakt utrzymania w mocy decyzji na skutek oddalenia na nią skargi przez sąd administracyjny zamyka organom administracji legitymowanym do uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego możliwość pozbawienia jej mocy wiążącej, Jednakże tylko "w takim zakresie, w jakim przyczyny tej wadliwości objęte są zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego" (...) W razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem, ustalenie, czy żądanie strony (...) powinno postać załatwione przez organ administracji publicznej (...) wymaga zbadania co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Niezbędne jest zatem stwierdzenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu (...). Jeśli tak, wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania (...), gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej (materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd formułując zwrot stosunkowy o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji."
W tej sytuacji Sąd uznał, że organy administracji publicznej w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny i prawny w sprawie, a także właściwie zastosowały zarówno przepisy procedury administracyjnej, a powody podjętych rozstrzygnięć wyczerpująco przedstawiły w uzasadnieniach wydanych decyzji. Sąd w pełni podziela argumenty organów w zakresie niedopuszczalności zmiany decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 marca 2019 r., znak: DAP-WOSRFR-7280-56/2019/BZ.
Tym samym zarzuty skargi należało uznać za nieuzasadnione.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.