I SA/Wa 113/04

I SA/Wa 113/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-02-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Łukaszewska-Macioch /przewodniczący/
Daniela Kozłowska
Emilia Lewandowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne
Stopnie i tytuły naukowe
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1990 nr 65 poz. 386
art. 17
Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych.
Dz.U. 1991 nr 69 poz. 296
par. 3 ust. 4
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 lipca 1991 r. w sprawie zasad i trybu nostryfikacji stopni naukowych uzyskanych za granicą.
Tezy
Postępowanie o uznanie, w drodze nostryfikacji, stopni naukowych uzyskanych za granicą jest postępowaniem szczególnym z odpowiednim stosowaniem przepisów art. 17 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych /Dz.U. nr 65 poz. 386 ze zm./ /par. 3 ust. 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 lipca 1991 r. w sprawie zasad i trybu nostryfikacji stopni naukowych uzyskanych za granicą - Dz.U. nr 69 poz. 296/ w odniesieniu do tych postępowań, które rozpoczęły się przed wejściem w życie ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki /Dz.U. nr 65 poz. 595 ze zm./.
Powołany zaś przepis art. 17 ustawy w ust. 2 stanowi, że recenzenci w przewodzie habilitacyjnym uczestniczą w postępowaniu przed Centralną Komisją na prawach strony.
Ciążący na Komisji obowiązek zapewnienia prawa udziału wszystkim recenzentom na prawach strony, wynika stąd, że postępowanie przed Centralną Komisją dla osoby ubiegającej się o stopień naukowy, bądź też uznania w drodze nostryfikacji, stopnia naukowego uzyskanego za granicą, ma charakter niejawny do chwili wydania decyzji. Zapewnienie więc recenzentom udziału w postępowaniu, na prawach strony, ze względu na swoistość postępowania przed Centralną Komisję, określa minimalny standard tego postępowania.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant Joanna Kaklin po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] w przedmiocie nostryfikacji stopnia naukowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
I SA/Wa 113/04
UZASADNIENIE
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...], utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...] Centralnej Komisji do Spraw Tytułów Naukowych i Stopni Naukowych, którą odmówiono zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Akademii [...] z dnia [...] marca 2002 r. o uznaniu stopnia doktora habilitowanego nadanego dr J.S. w dniu [...] września 2000 r. przez Uniwersytet w S. i Instytut [...] w W. za równorzędny ze stopniem naukowym doktora habilitowanego nadawanym w Rzeczypospolitej Polskiej.
Z ustaleń organu wynika, że Sekcja [...] zapoznała się z wnioskiem o zatwierdzenie uchwały Rady Wydziału, a następnie, po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji i po przeprowadzeniu dyskusji, w tajnym głosowaniu, odmówiła poparcia tego wniosku (wynik głosowania; za zatwierdzeniem uchwały 3, przeciw 25, wstrzymujących się 4).
Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, podjęło decyzję o odmowie zatwierdzenia omawianej uchwały Rady Wydziału (wynik głosowania; za zatwierdzeniem uchwały 0, przeciw 10, wstrzymało się 0).
Jak wykazało postępowanie przeprowadzone w Sekcji [...], w którym zasięgnięto opinii dwu recenzentów, rozprawa habilitacyjna na podstawie której nadano stopień naukowy w L. nie odpowiada wymaganiom jakie w myśl polskich przepisów trzeba stawiać tego rodzaju rozprawom.
Rozprawa ta nie jest więc świadectwem kwalifikacji naukowych, które muszą posiadać osoby uzyskujące w Polsce stopień naukowy doktora habilitowanego.
Z przeprowadzonej oceny wynika, że rozprawę cechują poważne braki warsztatowe, a także metodologiczne. Rozprawa nie przynosi wartościowych nowych treści przyczyniających się do rozwoju wiedzy naukowej w zakresie tematyki podjętej przez habilitanta.
Ponadto autor rozprawy w wielu jej miejscach wykorzystuje fragmenty tekstów innych autorów w sposób niedopuszczalny w pracach naukowych.
W rozprawie znajdują się mianowicie fragmenty dosłownie lub niemal dosłownie pokrywające się z fragmentami tekstów innych autorów, wcześniej opublikowanych, bez oznaczenia, że mamy do czynienia z cytowaniem cudzego tekstu. Tekst rozprawy jest więc częściowo opracowany niesamodzielnie, co zasadniczo jest sprzeczne z założeniami, jakim winna odpowiadać praca naukowa mająca być świadectwem wkładu jej autora w rozwój wiedzy naukowej.
Rada Wydziału, przeprowadzając postępowanie nostryfikacyjne nie dołożyła wystarczających starań, by należycie ocenić rozprawę habilitacyjną w świetle polskich wymagań habilitacyjnych. Rada Wydziału ograniczyła się jedynie do zasięgnięcia opinii specjalisty z zakresu psycholingwistyki, podczas, gdy należało powołać również do oceny tej rozprawy specjalistów z zakresu językoznawstwa kognitywnego i leksykologii. Rada Wydziału nie zapewniła więc wystarczających warunków do prawidłowej oceny równorzędności zagranicznego stopnia naukowego z polskim stopniem naukowym i nie dostrzegła, że podstaw do stwierdzenia tej równoważności nie ma.
Z tego względu jej uchwała o nostryfikacji omawianego stopnia nie może być zatwierdzona.
Należy podtrzymać również zarzut pod adresem rozprawy habilitacyjnej, iż nie jest ona w pełni samodzielnym autorskim tworem kandydata. Habilitant w swojej rozprawie wykorzystał teksty cudzych, opublikowanych prac, bez niezbędnego oznaczenia, iż nie są to teksty jego autorstwa. Stanowi to zarówno naruszenie cudzej własności intelektualnej jak i podstawowych obyczajów akademickich obowiązujących w środowisku naukowym. Zarzuty te zostały precyzyjnie zaprezentowane w tekstach opinii recenzentów powołanych przez Centralną Komisję.
W świetle opinii czterech kolejnych recenzentów oraz stanowiska zajętego przez Sekcję [...], nie ma uzasadnienia do zmiany decyzji Centralnej Komisji o odmowie zatwierdzenia omawianej uchwały w sprawie nostryfikacji stopnia naukowego doktora habilitowanego nadanego dr J.S.
Sekcja [...], po zapoznaniu się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, po wysłuchaniu opinii recenzentów Komisji,
oraz po przeprowadzeniu dyskusji, w głosowaniu tajnym, wypowiedziała się przeciw uchyleniu decyzji Centralnej Komisji o odmowie zatwierdzenia wyżej wymienionej uchwały (za uchyleniem decyzji 0, przeciw 41, wstrzymujących się 0).
Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, postanowiło w głosowaniu tajnym, utrzymać w mocy poprzednią decyzję Centralnej Komisji, odmawiającą zatwierdzenia omawianej uchwały Rady Wydziału (za utrzymaniem decyzji 10, przeciw 0, wstrzymujących się 0).
Ocena dokonana przez Sekcję wskazuje, że argumenty podniesione w wystąpieniu o ponowne rozpatrzenie sprawy nie pozwalają nadal na uznanie, że rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój dyscypliny pedagogika, wymagany zgodnie z art. 15 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych. W swoim odwołaniu kandydat w sposób niedopuszczalny deformuje zasadniczy sens uzasadnienia negatywnej decyzji.
W postępowaniu odwoławczym w Centralnej Komisji powołano dwu recenzentów. Przedstawili oni, podobnie jak dwaj recenzenci powołani poprzednio, jednoznacznie negatywne opinie odnośnie zasadności argumentów prezentowanych przez dr J.S. Ich opinie podzieliła jednomyślnie Sekcja.
Podtrzymać należy zarzut, że Rada Wydziału [...] Akademii [...], prowadząc postępowanie nostryfikacyjne nie zbadała sprawy w sposób należyty. Rada Wydziału ograniczyła się w swoim postępowaniu do zasięgnięcia opinii tylko specjalisty z zakresu psycholingwistyki przez co nie dysponowała możliwościami pełnej prawidłowej oceny wartości rozprawy habilitacyjnej.
Skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów wniósł J.S. W treści skargi podniósł, że recenzenci w postępowaniu przed Centralną Komisją nie są reprezentantami pedagogiki, a specjalistami z innej dziedziny. Decyzja ostateczna Centralnej Komisji została oparta na nieznanych skarżącemu dyskusjach w Sekcji [...] oraz anonimowych opiniach recenzentów, nie zostały także skarżącemu udostępnione opinie recenzentów powołanych w postępowaniu odwoławczym. Recenzenci powołani w postępowaniu zakończonym pierwszą decyzją Komisji w swoich opiniach dopuścili się licznych, w ocenie skarżącego, przeinaczeń oraz formułowania bezzasadnych zarzutów w szczególności, co do zarzutu niesamodzielności rozprawy habilitacyjnej i wykorzystania cudzych tekstów bez niezbędnego oznaczenia.
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w odpowiedzi na skargę – wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko wyrażone z zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, gdyż zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia 25 listopada 2002 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Stosownie do ustawy z dnia 25 listopada Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (art. 1 § 1), a kryterium tej kontroli to zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji (art. 1 § 2). Szczególnej wagi nabiera kontrola pod tym kątem wówczas, gdy poddany jest jej akt podjęty przez organ kolegialny, zwłaszcza, gdy wyraża on rozstrzygnięcie w głosowaniu tajnym. W takim przypadku kontrola sądu ogranicza się w istocie do oceny, czy zachowane zostały zasady postępowania obowiązujące przed tym organem.
W rozpatrywanej sprawie postępowanie nostryfikacyjne rozpoczęło się pod rządami ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 386 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 51 ust 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595) przewody doktorskie i habilitacyjne, niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy, są przeprowadzane na podstawie przepisów dotychczasowych. Przepis ten odnosi się do postępowania nostryfikacyjnego, do którego na podstawie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 lipca 1991 r. w sprawie zasady i trybu nostryfikacji stopni naukowych uzyskanych za granicą (Dz. U. Nr 69, poz. 296), stosuje się odpowiednio wskazane w nim przepisy ustawy.
Postępowanie o uznanie, w drodze nostryfikacji, stopni naukowych uzyskanych za granicą jest postępowaniem szczególnym z odpowiednim stosowaniem przepisów art. 17 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniu naukowym (§ 3 ust 4 powołanego rozporządzenia) w odniesieniu do tych postępowań, które rozpoczęły się przed wejściem w życie ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytułach w zakresie sztuki. Powołany zaś przepis art. 17 ustawy w ust 2 stanowi, że recenzenci w przewodzie habilitacyjnym uczestniczą w postępowaniu przed Centralną Komisją na prawach strony.
W rozpatrywanej sprawie recenzentem w postępowaniu nostryfikacyjnym, które zostało przeprowadzone przez Radę Wydziału [...] Akademii [...] jest prof. dr hab. W.T. Centralna Komisja była obowiązana powiadomić recenzenta o czynnościach, celem umożliwienia wzięcia udziału w posiedzeniach, na których rozpatrywana była sprawa, w której recenzent ten wydawał opinię. Z akt sprawy wynika, że Centralna Komisja temu obowiązkowi nie zadośćuczyniła. Brak jest bowiem dokumentów potwierdzających, że recenzent był powiadomiony o czynnościach. W posiedzeniu zarówno Sekcji [...] jak i w posiedzeniu Prezydium Centralnej Komisji, poprzedzających wydanie decyzji z dnia [...] listopada 2002 r., recenzent nie brał udziału, a nawet o terminach tych posiedzeń nie został zawiadomiony na co wskazuje treść wyciągów z protokołów z posiedzeń tych organów, w których ta kwestia w ogóle nie została odnotowana. W toku ponownego rozpoznania sprawy przez Centralną Komisję w protokole z posiedzenia Sekcji [...] w dniach [...] i [...] listopada 2003 r. znajduje się adnotacja, że "(...) prof. W. T. nie skorzystał z zaproszenia do udziału w dyskusji nad omawianą sprawą (...)". Nie wynika natomiast, czy jego powiadomienie o terminie i miejscu posiedzenia nastąpiło z zachowaniem wymogów określonych przepisami art. 39 i następnych kodeksu postępowania administracyjnego o doręczeniu pism stronie, a więc, czy zawiadomienie go było zgodne z tymi przepisami. Ciążący na Komisji obowiązek zapewnienia prawa udziału wszystkim recenzentom na prawach strony, wynika stąd, że postępowanie przed Centralną Komisją dla osoby ubiegającej się o stopień naukowy, bądź też uznania w drodze nostryfikacji, stopnia naukowego uzyskanego za granicą, ma charakter niejawny do chwili wydania decyzji. Zapewnienie więc recenzentom udziału w postępowaniu, na prawach strony, ze względu na swoistość postępowania przed Centralną Komisję, określa minimalny standard tego postępowania.
W rozpoznawanej sprawie tego standardu postępowania nie zachowano co doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, a co skutkuje uchyleniem takich decyzji.
Odnosząc się zaś do zarzutów skargi należy uznać za nieuzasadniony zarzut powołania przez Centralną Komisję recenzentów będących specjalistami z innych dziedzin niż ta, której dotyczy rozprawa habilitacyjna skarżącego. Zgodnie z art. 34 ust 4 ustawy z dnia 12 września 1990 r. recenzenci powinni reprezentować daną lub pokrewną dyscyplinę naukową. Zaś skarżący nie zaprzeczył, że recenzenci opiniujący jego rozprawę habilitacyjną reprezentują pokrewne dyscypliny naukowe. Również nie jest uzasadniony zarzut nieudostępnienia skarżącemu opinii recenzentów powołanych przez Centralną Komisję. Zarówno przepisy ustawy jak i przepisy aktów wykonawczych nie przewidują doręczenia tych opinii z urzędu zainteresowanemu. Nadto należy zwrócić uwagę na okoliczność, że zgodnie z § 14 statutu Centralnej Komisji, postępowanie przed Centralną Komisję dla osoby ubiegającej się o stopień naukowy ma charakter niejawny do chwili wydania decyzji. Nie wynika natomiast z akt postępowania, by skarżący zwracał się o udostępnienie mu w ogóle tych opinii i by otrzymał negatywną odpowiedź.
Jednakże zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.