I SA/WA 1122/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-02-10
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościuwłaszczeniePKPlinia kolejowawłasnośćużytkowanie wieczysteadministracja publicznapostępowanie administracyjnedowody

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki kolejowej na decyzję Ministra Rozwoju odmawiającą stwierdzenia nabycia prawa własności gruntu, uznając brak wystarczających dowodów na jego zajęcie pod czynną linię kolejową i władanie nim przez spółkę w kluczowej dacie.

Spółka kolejowa domagała się stwierdzenia nabycia prawa własności gruntu z mocy prawa na podstawie art. 37a ustawy o komercjalizacji PKP, argumentując, że grunt ten był we władaniu spółki i stanowił część linii kolejowej. Minister Rozwoju odmówił, wskazując na brak wystarczających dowodów potwierdzających te okoliczności na dzień 28 lutego 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego, że ciężar dowodu spoczywał na spółce, która nie przedstawiła wystarczających dokumentów potwierdzających spełnienie przesłanek ustawowych.

Sprawa dotyczyła skargi spółki [...] S.A. na decyzję Ministra Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności gruntu oraz przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego tego gruntu. Podstawą prawną był art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", który przewidywał nabycie tych praw, jeśli grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostawały w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu [...] S.A. i nie stanowiły własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...] S.A. Skarżąca spółka podnosiła, że organ I instancji naruszył przepisy k.p.a. poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że nieruchomość nie znajdowała się w jej władaniu. Minister Rozwoju uznał decyzję Wojewody za prawidłową, wskazując, że z księgi wieczystej wynikało, iż grunt stanowił własność osób fizycznych, a z akt sprawy nie wynikało, aby działka była zajęta pod czynną linię kolejową i pozostawała we władaniu [...] S.A. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że przesłanki z art. 37a ustawy nie zostały wystarczająco udowodnione przez skarżącą. Sąd podkreślił, że kluczowe znaczenie ma stan prawny i faktyczny z dnia 28 lutego 2003 r., a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na stronie skarżącej, która nie przedstawiła wystarczających dowodów, mimo wezwań organu. Dokumentacja przedstawiona przez spółkę dotyczyła późniejszego stanu faktycznego, a oświadczenie spółki nie mogło stanowić wyłącznego dowodu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pod warunkiem łącznego spełnienia przesłanek ustawowych, w tym udowodnienia, że grunt był zajęty pod czynną linię kolejową i pozostawał we władaniu [...] S.A. w dniu 28 lutego 2003 r.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca spółka nie wykazała w sposób wystarczający, iż przedmiotowy grunt był zajęty pod czynną linię kolejową oraz pozostawał we władaniu [...] S.A. w dniu 28 lutego 2003 r. Brak było wystarczających dowodów, a ciężar ich przedstawienia spoczywał na stronie skarżącej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.k.r.p.k.p. art. 37a

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

Przepis ten określa przesłanki nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa własności gruntów wchodzących w skład linii kolejowych oraz prawa użytkowania wieczystego przez [...] S.A., pod warunkiem ich zajęcia pod linię kolejową i władania nimi przez [...] S.A. w dniu 28 lutego 2003 r.

Pomocnicze

u.t.k. art. 4 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym

Definicja linii kolejowej jako drogi szynowej wraz z przyległym pasem gruntu, budynkami, budowlami i urządzeniami oraz zajętymi pod nie gruntami.

u.t.k. art. 4 § pkt 4

Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym

Definicja przyległego pasa gruntu.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu prowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz inicjatywa dowodowa strony.

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek przedkładania dowodów przez stronę.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. — Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi przez sąd administracyjny.

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w związku z zagrożeniem epidemicznym.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 6, 7, 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego i błędną ocenę. Naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie przedłożyła dowodów na władanie nieruchomością. Naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie całego materiału dowodowego i niejednoznaczne wnioski. Naruszenie art. 37a ust. 1 i 2 ustawy o komercjalizacji PKP poprzez mylne przyjęcie, że sporna działka nie pozostawała we władaniu [...] S.A.

Godne uwagi sformułowania

ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał bowiem nie na organie, lecz na skarżącej strona nie może pozostać bierna w zbieraniu materiału dowodowego obowiązek poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy strona, pomimo wezwania, środków takich nie przedstawia oświadczenie osób upoważnionych do reprezentowania [...] z [...] kwietnia 2019 r. [...] nie może stanowić wyłącznego dowodu potwierdzającego spełnienie przesłanki władania publicznoprawnego

Skład orzekający

Iwona Kosińska

przewodniczący

Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

sprawozdawca

Dariusz Pirogowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie ciężaru dowodu w sprawach o uwłaszczenie na podstawie art. 37a ustawy o komercjalizacji PKP oraz znaczenia dowodów potwierdzających stan faktyczny na datę wskazaną w ustawie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem gruntów kolejowych na podstawie art. 37a ustawy o komercjalizacji PKP.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z uwłaszczeniem gruntów kolejowych, ale jej rozstrzygnięcie opiera się głównie na kwestiach proceduralnych i dowodowych, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie niż dla szerokiej publiczności.

Kto odpowiada za udowodnienie, że grunt kolejowy należy się spółce? Sąd rozstrzyga o ciężarze dowodu.

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Wa 1122/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-02-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-05-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /sprawozdawca/
Dariusz Pirogowicz
Iwona Kosińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 193/22 - Wyrok NSA z 2023-09-14
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1311
art. 37a
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Iwona Kosińska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lutego 2021 r. sprawy ze skargi [...] w W. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa własności oraz prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Wa 1122/20
UZASAD N I E N I E
Minister Rozwoju decyzją z [...] marca 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2019 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności gruntu położonego w [...], gmina [...], obręb [...], ark. mapy [...], oznaczonego jako działka nr [...], o pow. [...] ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr
[...] oraz nabycia z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu wraz z prawem własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tym
gruncie.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2019 r., działając na podstawie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" (Dz. U. z 2018 r. poz. 1311), odmówił stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności opisanego wyżej gruntu oraz nabycia z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez [...] S.A. prawa użytkowania
wieczystego ww. gruntu wraz z prawem własności budynków, lokali i innych
urządzeń znajdujących się na tym gruncie.
[...] S.A. złożyły odwołanie od ww. decyzji podnosząc, że
organ I instancji w toku postępowania naruszył art. 37a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. poprzez nieuwzględnienie, że nieruchomość znajdowała się we władaniu [...] S.A. Wskazano ponadto, że Wojewoda [...] naruszył art. 7 k.p.a., art. 75 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, ocenę zebranego materiału dowodowego w sposób dowolny oraz błędne przyjęcie, że [...] S.A. nie przedłożyła dowodów pozwalających stwierdzić, iż przedmiotowa nieruchomość pozostawała w
jej władaniu.
Minister Rozwoju rozpoznając sprawę stwierdził, że decyzja organu pierwszej
instancji jest prawidłowa.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorsmła państwowego "[...]", grunty wchodzące w skład linii kolejowych, pozostające w dniu 28
lutego 2003 r. we władaniu [...] S.A., niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...] S.A., stają się z dniem 1 czerwca 2003
r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem
ust. 7 i przedmiotem użytkowania wieczystego [...] S.A., a budynki, lokale i inne urządzenia znajdujące się na tych gruntach - własnością [...] S.A. Nabycie praw w [pic]
tym trybie potwierdza wojewoda w drodze decyzji.
Powołany przepis ma na celu uporządkowanie stosunków własnościowych gruntów będących częścią składową linii kolejowych w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie kolejowym. W myśl art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym, w brzmieniu obowiązującym w dniu 28 lutego 2003 r. (Dz. U. Nr 96, poz. 591 ze zm.), linia kolejowa oznacza - drogę szynową wraz z przyległym
pasem gruntu, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego oraz zajęte pod nie grunty. Natomiast przyległy pas gruntu
oznacza pasy gruntu wzdłuż drogi szynowej usytuowane po obu jej stronach oraz przestrzeń nad i pod powierzchnią gruntu, niezbędne do bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego (art. 4 pkt 4 ww. ustawy).
Minister zaznaczył, że ww. art. 37a określa przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje skutek w postaci przejścia prawa własności gruntu stanowiącego element
linii kolejowej na rzecz Skarbu Państwa i jednoczesne ustanowienie prawa
użytkowania wieczystego tego gruntu na rzecz [...] S.A. wraz z własnością urządzeń infrastruktury kolejowej. Dla spełnienia przesłanek wynikających z powołanego przepisu wystarczy stwierdzenie, że na gruncie w dniu [...] lutego 2003 r. usytuowana
była linia kolejowa, a [...] S.A. miała przedmiotową nieruchomość w tym dniu we władaniu oraz, że nieruchomość w tym dniu nie stanowiła własności Skarbu
Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...] S.A.
Organ odwoławczy zaznaczył, że z treści księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości wynika, że w dziale Il tej księgi jako właściciele działki nr [...] ujawnieni zostali B. P. i T. P., na podstawie umowy przekazania własności gospodarstwa rolnego z dnia [...] lipca 1988
r. Wojewoda [...] w decyzji z [...] listopada 2019 r. zasadnie zatem wskazał, że
w dniu 28 lutego 2003 r. przedmiotowy grunt stanowił własność osób fizycznych, a
nie własność Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego czy [...] S.A. Okoliczności powyższe nie budzą wątpliwości i nie zostały zakwestionowane przez skarżącego.
Odnosząc się do pozostałych przesłanek zastosowania art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r., czyli zajętości danej nieruchomości pod czynną linię kolejową oraz pozostawania we władaniu [...] S.A., Minister zaznaczył, że ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie wynika, żeby działka nr [...] zajęta była pod czynną linię kolejową oraz pozostawała we władaniu [...] SA.
Organ podkreślił, że do wniosku z [...] kwietnia 2019 r. o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu wnioskodawca - [...] S.A., załączył m.in. wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu nadzień [...] lutego 2019 r., wyrys z mapy ewidencyjnej z [...] lutego 2019 r., wydruk z księgi wieczystej nr [...] z [...] kwietnia 2019 r. oraz wypis z ewidencji środków trwałych znajdujących się na działce nr [...]. Jednakże dokumentacja ta nie dowodzi istnienia na przedmiotowej nieruchomości linii kolejowej oraz pozostawania gruntu w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu [...] S.A.
Dokumentacja w postaci wypisu z rejestru gruntów z [...] lutego 2019 r. oraz wyrysu z mapy ewidencyjnej z [...] lutego 2019 r. wskazuje jedynie, że działka nr [...]
oznaczona została w rejestrze gruntów jako teren komunikacyjny. Ponadto ww. dokumenty opracowane zostały według stanu istniejącego w dniu ich podpisania, a
nie według stanu istniejącego na nieruchomości w dniu 28 lutego 2003 r. Natomiast z ww. mapy ewidencyjnej z [...] lutego 2019 r. nie wynika dokładny przebieg linii
kolejowej przez działkę nr [...] w dniu [...] lutego 2003 r.
Minister zaznaczył ponadto, że ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z ewidencji środków trwałych znajdujących się na działce nr [...] nie wynika czy
opisane w nim środki trwałe, tj. skarpa i podtorze zostały zbudowane przed dniem 28 lutego 2003 r. oraz czy stanowią część czynnej linii kolejowej.
Niewykazanie przez wnioskodawcę, że przedmiotowy grunt wchodził w dniu 28
lutego 2003 r. w skład czynnej linii kolejowej nie pozwala także na stwierdzenie, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w vw. dacie we władaniu [...] S.A.
Do wniosku z [...] kwietnia 2019 r. załączono oświadczenie osób upoważnionych do reprezentowania [...] S.A. w Warszawie z [...] kwietnia 2019 r.,
w którym wskazano, że grunt położony w obrębie [...], oznaczony jako działka nr [...] 0 pow. [...] ha był w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu [...]. Jednakże w ocenie Ministra Rozwoju powyższe oświadczenie
nie może stanowić wyłącznego dowodu potwierdzającego spełnienie przesłanki władania publicznoprawnego, gdyż nie zostało poparte żadnymi dokumentami potwierdzającymi, iż przedmiotowy grunt pozostawał w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu [...]. Organ podkreślił, że oświadczenia beneficjentów uwłaszczenia nie mogą stanowić samodzielnego dowodu w sprawie, zwłaszcza w sytuacji, gdy charakteryzują się dużym poziomem ogólności.
Minister uznał ponadto za bezzasadne zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a., art. 75 k.p.a.
i art. 77 k.p.a.
Organ zaznaczył, że wobec wskazanych powyżej braków w materiale dowodowym Wojewoda [...] pismami z [...] czerwca 2019 r. oraz z [...] sierpnia 2019 r. wezwał wnioskodawcę do nadesłania wypisu i wyrysu z mapy ewidencyjnej według stanu na dzień [...] lutego 2003 r., wypisu z ewidencji środków trwałych
zlokalizowanych na działce nr [...] sporządzonego według stanu na dzień [...] lutego 2003 r. wraz ze wskazaniem daty budowy środków trwałych oraz wskazaniem czy
linia kolejowa [...] jest linią kolejową czynną. Ponadto ww. pismach organ wojewódzki wezwał [...] S.A. do ustosunkowania się do informacji
udzielonych przez strony postępowania, z których wynika, iż na przedmiotowej nieruchomości brak jest infrastruktury kolejowej oraz, że przedmiotowa działka miała być zajęta pod budowę drugiego toru kolejowego linii kolejowej [...], jednakże tor ten nigdy nie powstał. Pisma te pozostały bez odpowiedzi [...] S.A.
W ocenie organu odwoławczego żaden ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie potwierdził, aby na przedmiotowym gruncie w dniu 28 lutego 2003 r. usytuowana była linia kolejowa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o
transporcie kolejowy, a [...] S.A. w tej dacie miały tę nieruchomość we władaniu. Brak było zatem podstaw do stwierdzenia nabycia z
mocy prawa z dniem 28 lutego 2003 r. prawa własności przedmiotowego gruntu oznaczonego jako działka nr [...] oraz nabycia z mocy prawa z dniem 1 czerwca
2003 r. przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu wraz z prawem własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tym gruncie, na podstawie art. 37a ust. 1 i 2 ww. ustawy z dnia 8 września 2000 r.
W związku z powyższym, wobec braku łącznego wystąpienia wszystkich przesłanek
z art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. Minister stwierdził, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe.
[...] S.A. z siedzibą w [...] wniosły skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie:
1 . przepisów prawa procesowego - art. 6, 7 i 80 k.p.a. poprzez:
- niepodjęcie z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładanego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, jak fakty powszechnie znane w tym dotyczące powstania linii kolejowej, jej istnienia i zlokalizowania na działce rowu odwadniającego, skarpy i podtorza,
- w wyniku powyższego błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji tego przyjęcie, że:
• brak jest dowodów potwierdzających aby na przedmiotowym gruncie w dniu 28 lutego 2003 r. usytuowana była linia kolejowa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia
27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym, a [...] S.A. w tej dacie miały tę nieruchomość we władaniu,
• oświadczenie z [...] kwietnia 2019 r. jest wyłącznym dowodem potwierdzającym spełnienie przesłanek władania publicznoprawnego,
2. przepisów prawa procesowego - art. 75 S 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie przedłożyła dowodów pozwalających stwierdzić, że przedmiotowa nieruchomość pozostawała w dniu 28 lutego 2003r. we władaniu poprzednika prawnego [...] S.A., a także błędne uznanie, że złożone w sprawie oświadczenia
osób reprezentujących wnioskodawcę jest wyłącznym dowodem i w związku z tym
nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że przedmiotowy grunt był we władaniu
[...] S.A.,
3. naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez:
- niezebranie całego materiału dowodowego i nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy w tym dotyczących władania nieruchomością przez skarżącego, co niewątpliwe ma wpływ na rozpatrzenie przedmiotowej sprawy (art. 77
§ 1 k.p.a.),
- niejednoznaczne wnioski organu Il instancji oparte na teoretycznych rozważaniach bez zbadania przez organ I instancji okoliczności faktycznych sprawy dotyczących
istnienia na dzień 28 lutego 2003 r. na przedmiotowej działce urządzeń infrastruktury kolejowej a tym samym znajdowania się jej we władaniu [...] S.A.,
- nieuwzględnienie w postępowaniu faktów powszechnie znanych dotyczących istnienia linii kolejowej, które nie "magają dowodu (art. 77 § 4 k.p.a.),
- błędną i dowolną ocenę dowodów i faktów dotyczących przedmiotowej sprawy w wyniku czego zostało przyjęcie, wbrew zebranemu w aktach sprawy materiałowi dowodowemu, że sporna nieruchomość nie pozostawała w dniu 28 lutego 2003r. we władaniu [...] S.A.,
4. przepisów prawa materialnego - art. 37a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 września 2000r.
o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" poprzez mylne przyjęcie, że sporna działka nie pozostawała w dniu 28 lutego 2003 r. nieprzerwanie we władaniu [...] S.A. i nieuwzględnienie faktycznego władania nieruchomością przez skarżącą jak i jej poprzednika prawnego, a w wyniku tego błędne uznanie, że nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji stwierdzającej nabycie własności przez Skarb Państwa i użytkowania wieczystego przez [...] S.A.
W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. — Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują
wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola
ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia
postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa w odniesieniu do zaskarżonej decyzji, wobec czego skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 37a ustawy z 8
września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" (Dz. U. z 2018 r., poz. 1311, ze zm.).
Zgodnie z jego treścią grunty wchodzące w skład linii kolejowych, pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu [...] S.A. (dalej jako "[...]"), niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...], stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa
za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7 (ust. 1). Do gruntów, o których mowa w ust. 1, [...] przysługuje z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawo użytkowania wieczystego i prawo własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się
na tych gruntach (ust. 2).
Powyższe oznacza, że przesłankami warunkującymi zastosowanie powołanego przepisu są: zagospodarowanie gruntu w dniu 28 lutego 2003 r. infrastrukturą techniczną, która stanowi linię kolejową, władanie gruntem w rzeczonej dacie przez [...] oraz nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa, jednostce samorządu terytorialnego lub [...] prawa własności do tego gruntu. Przy tym, dla regulacji stanu prawnego
gruntu w trybie art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. kluczowe znaczenie ma stan prawny i faktyczny tego gruntu istniejący w dacie 28 lutego 2003 r.
W sprawie niniejszej poza sporem jest, że została w niej spełniona przesłanka nieprzysługiwania Skarbowi Państwa, jednostce samorządu terytorialnego lub [...] prawa własności do spornego gruntu. Spór dotyczy natomiast tego czy grunt ten położony w [...], stanowiący działkę [...] o pow. [...] ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], był zajęty w dniu 28 lutego 2003 r. pod linię kolejową oraz pozostawał w tej dacie we władaniu [...].
Zdaniem Ministra oświadczenie osób upoważnionych do reprezentowania [...] z [...] kwietnia 2019 r., zgodnie z którym działka nr [...] była w dacie [...] lutego 2003 r. we władaniu skarżącej, przy jednoczesnym braku dostatecznego wykazania istnienia w
powołanej dacie na spornym gruncie linii kolejowej, nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że grunt ten pozostawał we władaniu [...]. W zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że organ pierwszej instancji podejmował dodatkowe czynności mające
na celu uzyskanie materiału dowodowego pozwalającego na jednoznaczne ustalenie przebiegu linii kolejowej na spornym gruncie oraz tego jakie dokładnie elementy infrastruktury kolejowej znajdowały się na tym gruncie w dniu 28 lutego 2003 r.
Wobec braku odpowiedzi ze strony skarżącej Wojewoda uznał, że nie może opierać
się wyłącznie na domniemaniu, że przedmiotowy grunt zajęty był we wskazanej
dacie pod linię kolejową i wydał decyzję odmowną, zaś Minister Rozwoju
argumentację tę podzielił utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Sąd powyższą ocenę organów w całości podziela.
Rację ma bowiem organ odwoławczy, że znajdująca się w aktach dokumentacja, tj. wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu nadzień [...] lutego 2019 r., wyrys
z mapy ewidencyjnej z [...] lutego 2019 r., wydruk z księgi wieczystej nr
[...] z [...] kwietnia 2019 r. oraz wypis z ewidencji środków trwałych znajdujących się na działce nr [...], została opracowana według stanu z dnia
złożenia wniosku a nie według stanu z 28 lutego 2003 r. Dokumentacja ta potwierdza zatem jedynie, że działka nr [...] oznaczona została w rejestrze gruntów jako teren kolejowy. W wypisie z ewidencji środków trwałych zawarto wprawdzie opis urządzeń, ale brak jest dalszych informacji, w szczególności daty powstania danego środka trwałego oraz wskazania czy wymienione w wykazie elementy infrastruktury
stanowiły w dniu 28 lutego 2003 r. fragment linii kolejowej. Wbrew stanowisku skarżącej, w okolicznościach niniejszej sprawy, jedynego i wystarczającego dowodu
na okoliczność zajętości nieruchomości pod linię kolejową w dacie 28 lutego 2003 r.
nie może stanowić oświadczenie osób uprawnionych do reprezentowania skarżącej jako zainteresowanej bezpośrednio wynikiem rozstrzygnięcia w sprawie. Tym samym jako niezasadny ocenić należy zarzut naruszenia przez organy art. 37a ustawy z 8 września 2003 r.
Sąd nie podzielił również zarzutów naruszenia wymienionych w skardze przepisów postępowania. Brak jest podstaw do uznania, że to organy nie dopełniły obowiązku wyczerpującego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Sąd podziela pogląd, że
w okolicznościach rozpoznawanej sprawy ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał bowiem nie na organie, lecz na skarżącej. Wyjaśnić trzeba, że wprawdzie zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ obowiązek prowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale nie zwalnia ona z inicjatywy dowodowej strony postępowania, o czym świadczy aktualne brzmienie art. 7 k.p.a. Nie budzi wątpliwości, że organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art.
7 i 77 § 1 k.p.a.), a następnie jego oceny z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Jednakże po nowelizacji art. 7 k.p.a. (dokonanej ustawą z 3 grudnia 2010 r.), strona nie może pozostać bierna w zbieraniu materiału
dowodowego. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych słusznie przyjmuje się również, że obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie oznacza,
że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej
postawy w tym zakresie (por. wyrok NSA z 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3577/18, orzeczenie dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Z przepisów k.p.a. normujących postępowanie dowodowe nie można bowiem wywodzić, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu
twierdzeń strony w sytuacji, gdy strona, pomimo wezwania, środków takich nie przedstawia (por. wyroki NSA z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1830/11,
CBOSA; z 9 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1203/15, Lex nr 2348966 oraz z 25
czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3581/18, Lex nr 2690526). Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony od
współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do
rezultatów niekorzystnych dla strony (por. wyrok NSA z 20 lutego 2020 r., sygn. akt Il GSK 3719/17, Lex nr 3031035). Sąd w składzie orzekającym powyższe poglądy orzecznictwa w całości podziela.
Zdaniem Sądu, brak jest przy tym podstaw do poszukiwania materiału dowodowego dotyczącego ustalenia przebiegu linii kolejowej na spornej nieruchomości, czy istniejącej na tym gruncie infrastruktury kolejowej, w innym miejscu jak tylko u wnioskodawcy, czyli skarżącej. Z istoty zarządzania infrastrukturą kolejową wynikają bowiem określone obowiązki związane z utrzymywaniem eksploatowanych linii kolejowych. Powyższe, w ocenie Sądu, uzasadnia w realiach rozpoznawanej sprawy poszukiwanie właśnie u [...] stosownych informacji dotyczących elementów infrastruktury kolejowej zlokalizowanej na działce nr [...].
Wskazać trzeba, że przed wystąpieniem z żądaniem wszczęcia postępowania w
trybie art. 37a ustawy z 8 września 2000 r., obowiązkiem skarżącej było staranne przygotowanie całości dokumentacji potwierdzającej w sposób nie budzący
wątpliwości zajętość spornego gruntu w dniu 28 lutego 2003 r. pod linię kolejową
oraz władanie przez [...] spornym gruntem w rzeczonej dacie. Tymczasem skarżąca przedstawiła dokumenty wykazujące stan na gruncie istniejący na datę o wiele późniejszą niż relewantna dla przedmiotowego postępowania data 28 lutego 2003 r. Przedstawiła bowiem wypis z rejestru gruntów oraz wyrys z mapy ewidencyjnej według stanu na [...] lutego 2019 r. zaś wypis z ewidencji środków trwałych dotyczący
spornej działki, z KW oraz oświadczenie osób uprawnionych wg stanu
aktualnego. Nie można zatem potwierdzić, co prawidłowo ocenił organ odwoławczy, istnienia na spornym gruncie w dniu 28 lutego 2003 r. wskazanych w tym
dokumencie: rowu odwadniającego, skarpy oraz podtorza. Z kolei, sama treść oświadczenia skarżącej nie świadczy o tym, jak słusznie wskazał organ, że sporny grunt w dniu 28 lutego 2003 r. pozostawał we władaniu [...].
Sąd zauważa, że Wojewoda dwukrotnie wzywał skarżącą pismami z [...] czerwca
2019 r. oraz [...] sierpnia 2019 r. do wyjaśnienia powstałych w sprawie wątpliwości, w tym związanych z brakiem infrastruktury kolejowej na przedmiotowym gruncie i przedstawienia właściwych dokumentów potwierdzających zajętość spornego gruntu pod linię kolejową w dacie 28 lutego 2003 r. Skarżąca jednak na powyższe wezwania organu nie udzieliła odpowiedzi, choć niewątpliwie leżało to w jej interesie jako strony postępowania.
Wobec powyższego, za niezasadne uznać trzeba podniesione w skardze zarzuty niedopełnienia przez organów obowiązków dotyczących prowadzonego
postępowania dowodowego skoro obowiązek prowadzenia przez organ
postępowania dowodowego nie ma charakteru absolutnego i nie oznacza, że strona zwolniona jest od dowodzenia i wykazywania okoliczności, na które się powołuje lub które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zwłaszcza wtedy gdy nieudowodnienie określonego faktu dotyczącego strony może doprowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych. W tym zakresie ciężar dowodu spoczywa także na stronie. Jeżeli więc istnieją jakiekolwiek dowody mające wpływ na inne niż w decyzji rozstrzygnięcie w sprawie, strona powinna je przedłożyć, ponieważ w swoim dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Brak takiej aktywności może pociągnąć negatywne dla niej skutki.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4
ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób
zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym miało miejsce w związku z obowiązywaniem stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Zgodnie bowiem
z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dodanego art. 46 pkt 21 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Z uwagi na znaczny wzrost wykrytych zakażeń w całym kraju, co znajdowało odzwierciedlenie na stronie www.worldometers.info/coronavirus/country/poland,
objęcie [...] strefą zagrożenia przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można było przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Poza tym, zarządzeniem Prezesa WSA w Warszawie nr 21 z 16
października 2020 r. związku z objęciem Warszawy strefą czerwoną wstrzymano orzekanie na posiedzeniach jawnych i przyjęto zasadę orzekania na posiedzeniach niejawnych a sprawy wyznaczone na rozprawy skierowano do rozpoznania na posiedzeniach niejawnych (komunikat na stronie internetowej WSA w Warszawie).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę