I SA/WA 1113/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Podkarpackiego o odmowie przyznania K. K. prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków na dziecko P. M. na okres zasiłkowy 2021/2022. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcie na przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Rozporządzenie WE nr 883/2004), uznając, że ojciec dziecka, M. M., obywatel Włoch pracujący na stałe we Włoszech, jest członkiem rodziny dziecka. Skarżąca argumentowała, że ojciec nie uczestniczy w wychowaniu dziecka, nie zna jego miejsca zamieszkania ani pracy i nie utrzymuje z nim kontaktu, co powinno wykluczać go z kręgu członków rodziny w rozumieniu polskiej ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd podzielił stanowisko skarżącej, wskazując, że polska ustawa o świadczeniach rodzinnych, interpretowana systemowo i zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, wymaga, aby rodzic tworzył z dzieckiem i drugim rodzicem (jeśli nie jest formalnie związany) wspólnotę dochodową i faktycznie uczestniczył w utrzymaniu dziecka, aby być uznanym za członka rodziny. Sąd podkreślił, że definicja 'członka rodziny' w prawie unijnym odsyła do prawa krajowego, a w tym przypadku polskie przepisy nie pozwalają na automatyczne uznanie biologicznego ojca za członka rodziny, jeśli nie uczestniczy on w wychowaniu i utrzymaniu dziecka. W związku z tym, sąd uznał, że nie było podstaw do zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i uchylił zaskarżoną decyzję, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'członka rodziny' w kontekście przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, zwłaszcza gdy jeden z rodziców przebywa za granicą i nie uczestniczy w wychowaniu dziecka.
Dotyczy sytuacji, gdy jeden z rodziców dziecka przebywa w innym państwie UE, a prawo do świadczeń rodzinnych jest rozpatrywane w Polsce. Kluczowe jest ustalenie faktycznego zaangażowania rodzica w wychowanie i utrzymanie dziecka.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ojciec dziecka, który mieszka i pracuje w innym państwie członkowskim UE i nie uczestniczy w wychowaniu dziecka, jest uznawany za członka rodziny w rozumieniu przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie tworzy z dzieckiem i drugim rodzicem wspólnoty dochodowej i nie uczestniczy w jego utrzymaniu, zgodnie z polską ustawą o świadczeniach rodzinnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że polska ustawa o świadczeniach rodzinnych, interpretowana systemowo, wymaga faktycznego uczestnictwa w wychowaniu i utrzymaniu dziecka, aby uznać rodzica za członka rodziny. Definicja unijna odsyła do prawa krajowego, a polskie przepisy nie pozwalają na automatyczne zaliczenie biologicznego ojca do rodziny, jeśli nie spełnia tych kryteriów.
Czy w sytuacji, gdy ojciec dziecka pracuje w innym państwie UE, a matka dziecka mieszka w Polsce i nie utrzymuje z ojcem kontaktu, należy zastosować przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego do wniosku o zasiłek rodzinny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli ojciec dziecka nie jest uznawany za członka rodziny w rozumieniu polskiego prawa krajowego.
Uzasadnienie
Skoro ojciec dziecka nie jest uznawany za członka rodziny w rozumieniu polskiej ustawy, nie zachodzi przesłanka do zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, nawet jeśli ojciec przebywa w innym państwie UE.
Przepisy (17)
Główne
u.ś.r. art. 3 § pkt. 16
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Definicja 'rodziny' i 'członka rodziny' wymaga analizy kontekstowej i nie obejmuje automatycznie rodzica, który nie uczestniczy w wychowaniu i utrzymaniu dziecka, nawet jeśli jest biologicznie spokrewniony.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt.1 lit.a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie 883/2004 art. 1 § lit. i akapit 1 ppkt i
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004
Definicja 'członka rodziny' odsyła do ustawodawstwa krajowego.
Rozporządzenie 883/2004 art. 67
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004
Osoba jest uprawniona do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem właściwego państwa członkowskiego, w tym dla członków rodziny mieszkających w innym państwie, pod warunkiem uznania ich za członków rodziny zgodnie z prawem krajowym.
Dz.U. 2020 poz 111 art. 23
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Dz.U. 2020 poz 111 art. 23a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Reguluje przekazywanie wniosków i ustalanie właściwości organów w sprawach świadczeń rodzinnych w kontekście przepisów o koordynacji.
Dz.U. 2022 poz 329 art. 145 § par. 1 pkt.1 lit.a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.ś.r. art. 3 § pkt. 17a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Definicja 'matki samotnie wychowującej dziecko' może sugerować wyłączenie drugiego rodzica z kręgu rodziny, jeśli nie uczestniczy on w wychowaniu.
u.ś.r. art. 4 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka, co implikuje konieczność faktycznego ponoszenia ciężaru utrzymania przez rodzica.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § par. 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie 883/2004 art. 68 § ust. 1 lit. a
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004
Rozporządzenie 883/2004 art. 68 § ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004
Rozporządzenie 883/2004 art. 68a
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004
Świadczenia rodzinne powinny być udzielane osobie, która faktycznie utrzymuje członków rodziny.
Rozporządzenie 987/2009 art. 60 § ust. 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009
Dz.U. 2010 nr 187 poz 1257 art. 107 § par. 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ojciec dziecka, który nie uczestniczy w jego wychowaniu i nie tworzy z matką i dzieckiem wspólnoty dochodowej, nie jest członkiem rodziny w rozumieniu polskiej ustawy o świadczeniach rodzinnych. • Definicja 'członka rodziny' w prawie unijnym odsyła do prawa krajowego, a polskie przepisy wymagają faktycznego zaangażowania w utrzymanie i wychowanie dziecka.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji oparta na automatycznym uznaniu biologicznego ojca za członka rodziny w rozumieniu przepisów UE.
Godne uwagi sformułowania
Zastosowanie wykładni systemowej art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych zapobiega niezasadnemu traktowaniu niebędącego w związku małżeńskim lub będącego w separacji rodzica, który nie uczestniczy w wychowywaniu dziecka, jako członka rodziny w rozumieniu ww. przepisu. • Rodzic dziecka, który mimo ciążącego na nim obowiązku nie łoży na utrzymanie własnego dziecka, nie zamieszkuje z nim, nie utrzymuje kontaktu ze swoim dzieckiem, nie może być uznany za członka rodziny w rozumieniu art. 3 pkt 16 powołanej ustawy. • Świadczenia rodzinne ze swej natury nie mogą być uważane za należne danej osobie w oderwaniu od jej sytuacji rodzinnej.
Skład orzekający
Bożena Marciniak
sprawozdawca
Gabriela Nowak
przewodniczący
Łukasz Trochym
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'członka rodziny' w kontekście przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, zwłaszcza gdy jeden z rodziców przebywa za granicą i nie uczestniczy w wychowaniu dziecka."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy jeden z rodziców dziecka przebywa w innym państwie UE, a prawo do świadczeń rodzinnych jest rozpatrywane w Polsce. Kluczowe jest ustalenie faktycznego zaangażowania rodzica w wychowanie i utrzymanie dziecka.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia koordynacji świadczeń socjalnych w UE i pokazuje, jak polskie prawo krajowe może wpływać na interpretację przepisów unijnych w kontekście sytuacji rodzinnych.
“Czy ojciec pracujący za granicą i nieobecny w życiu dziecka nadal jest 'członkiem rodziny' w świetle prawa UE?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.